06.03.2018

Statoil ve Polenergia %50’şer ortaklıkla, Polonyo’da 1.2 GW gücünde off-shore rüzgar santrali geliştirecek. Statoil, projenin geliştirilmesi, kurulumu ve operasyonu süreçlerinin yönetiminden de sorumlu olacak.

Statoil petrol ve gaz şirketi, şirketin en büyük hissedarı da Norveç Hükümeti. Şirket, 2017 yılı sonuna doğru dünyanın ilk yüzer off-shore rüzgar santralini devreye almıştı.

Geçtiğimiz günlerde, Chevron petrol şirketinin yönetim kurulu üyesi Dambisa F. Moyo (bio), “If #oil energy consumption is declining and #renewableenergy consumption is on the #rise, what does that mean for the future of the oil industry?” diye twit atadursun, Statoil yenilenebilir enerji konusunda inanılmaz yol alı.


Japonya’nın 3. en büyük çelik üreticisi, 112 yıllık geçmişe sahip Kobe Steel’de veri sahtekarlığı taa 1970 yılına kadar gidiyormuş, CEO istifa etti. Şirketin yarı ömrü sahtekarlık üzerine kurulu, yani şirketin kültürü haline gelmiş.


PSA Group başkanı Carlos Tavares 2020-21’de yürürlüğe girecek CO2 emisyon hedeflerinin yakalanamaması durumunda maruz kalınması muhtemel cezalar kapsamında, hükümetlerin şarj ünitesi taahhüdü vermesinin ve şarj ünitesi hedeflerinin yakalanamaması durumunda ceza ertelenmenin mantıklı olacağını söyledi.

Haklı bir söylem gibi ve VW CEO’su Matthias Mueller de “endişeleniyorum, ama bunu çözmek bizim işimizdedi.
Bu arada, Almanya Devlet Bakanı, şehirlerde dizel araç yasaklarıyla alakalı 2020’den önce mümkün olmadığını söyledi.


Avustralya’nın en büyük doğal gaz şekebesi operatörü Australian Gas Infrastructure Group, 8.4 milyon USD yatırımla Adelaide’da kuracağı hydrogen power-to-gas demonstration tesisinde üretilecek hidrojeni en fazla %15 oranında doğal gaz şebekesine katarak tedarik edilen gazdaki karbon oranını düşürmeyi amaçlıyor. Projenin 3.8 milyon USD’si Renewable Technology Fund tarafından sağlanacak. 2020 gibi devreye alınması planlanan tesiste 1.25 MW gücünde Siemens marka polimer elektrolit membran elektroliz makinası kullanılacak.

NREL, 2017 Ekim’de pilot power-to-gas tesisi kurmuştu.


FTI Consulting’e göre, Vestas, 2016’dan sonra 2017’de de en fazla kapasitede türbin tedarik eden üretici oldu. Sıralamalar şu şekilde (2016, 2017):

Rüzgar

GE’nin durumu pek iyi değil, 12 MW kapasiteli offshore turbin modeli GE’yi kurtarır mı acaba?

Onshore, offshore ayrımı yoktu FTI Consulting’in basın duyurusunda; ama Bloomberg’in 2016 yılı için haberinden not düşmek gerekirse; Çin’li Sewind 2016’da ofshore projelerde 1 numara idi. Vestas ise onshore projelerde.

Bu arada, Siemens türbinleri Çin’de Sewind altında üretiliyor ve Siemens Gamesa 1 Mart’ta Çin’li Shanghai Electric’e, Çin karasularında kullanılmak üzere 8 MW gücündeki SG 8.0-167 DD (Direct Drive) tip offshore türbinleri için lisans verdi (işletmedeki en büyük türbin 7 MW diye biliyorum ve Siemens’in 8 MW gücündeki SG 8.0-167 DD tip türbini 1386 MW gücündeki Hornsea Project Two projesinde kullanılacak ve bu projeye sağlanacak türbinlerin naselleri Siemens’in Cuxhaven/Almanya’daki yeni fabrikasında, türbinler ise Hull/UK’de imal edilecek).

Son olarak, Vestas’ın Utopus Insights şirketini 80 milyon EUR’e Şubat ayı başında satın aldığını belirtelim. IBM’den doğan Utopus, enerji analiz programı geliştiriyor, 30 patente sahipler ve 2017 yılı toplam cirosu 8 milyon EUR civarında.


Hindistan devlet şirketi GAIL, ABD’den LNG ithalatına başladı. Cheniere Energy ile varılan 20 yıllık anlaşma çerçevesinde yıllık 3.5 milyon ton LNG Cheniere’nin Louisiana’daki Sabine Pass LNG tesisinden sevk edilecek.


Avrupa’nın soğuk günler yaşadığı geçtiğimiz haftada E.ON’un duel-full ve e-faturalı tarifesindeki indirimleri kaldırması haber olmuştu ve May Hükümetinin tarife tavanı uygulamasını planlaması sonrası E.ON’un adımı diğer tedarikçiler tarafından da uygulanır mı bilemiyorum; ama Guardian’da çıkan şuradaki yazıda, elektrik fiyatlarının yükselmesinden vs dert yanılıyor; ama burada buna değinme sebebim yazıda geçen: “şirketlerin yüksek maaşlı CEO’larını mutlu etmek için” ifadesinin hoşuma gitmesi. Yazarın bir diğer ifadesini de buraya alıntılamak istiyorum: “The private sector is good when there are genuine differences in goods or services, but cannot do much in a market where the basic costs are fixed by others.” Özetle, özelleştirme uygulamaları daha çok tartışılır.


İngiltere’de V2GB—Vehicle to Grid Britain olarak adlandırılan ve National Grid, Western Power Distribution ve Nissan’s European Technical Centre konsorsiyumunca oluşturulan çalışma grubu, vehicle to grid (V2G) teknolojinini nasıl bir gelir paylaşım modeliyle teşvik edilmesi gerektiği konusuna çözüm arayacak.


BMW, elektrikli araçlarında kullanılan bataryaların sadece etik kobalt içerdiğinden emin olmak için Circulor isimli bir Blockchain firmasıyla çalışıyor. Daha önce elmas gibi değerli taş üreticilerinin haberlerini okurduk, BMW bu bağlamda benim gördüğüm ilk, ama Blockchain’in teknoloji olarak bizatihi kendisinin bu konuda nasıl bir garanti sağlaması bekleniyor anlayamadım gitti.


Cambridge Üniversitesi, ABD dışında en çok bağış toplayan üniversite ve 6.3 milyar Pound’a karşılık gelen toplam bağışın, sadece karbon içermeyen alanlara yatırılmasına dair baskıya direniyor gibi (FT haberi). Bağış çok olunca karışan da çok demek ki.


Innogy CFO’su Bernhard Guenther Duesseldorf’taki bir parkta 2 kişinin asit saldırısına uğramış ve ciddi şekilde yaralıymış.


Nissan’a göre (Executive VP Daniele Schillaci), elektrikli araçlarla içten yanmalı motora sahip araçların fiyatları 2025’te eşitlenecek, dolayısıyla Nissan 2025’i dönüm noktası olarak görüyor.


Almanya merkezli dünyanın en büyük ev tipi batarya üreticisi Sonnen, Adelaide/Avustralya’da üretim tesisi kuracak.


Jamaica Public Service Ltd, hibrit (Flywheel-Battery) depolama sistemine bu yıl 21.6 milyon $ yatırım yapılacağını açıkladı.


#TarihteBugün

  • 1900: İçten yanmalı motorun ilk versiyonlarını icat eden bugünkü Daimler’in kurucusu Gottlieb Daimler öldü.
  • 1475: Büyük İtalyan sanatçı Michelangelo Buonarroti doğdu.
  • 1899: Bayer Aspirin’in patentini aldı. Aspirin, 1915’te tablet halinde ve reçetesiz satılmaya başlandı.

20.12.2017

IEEE, Ethically Aligned Design’ın ikinci taslağını yayınladı. Taslak, AI ve otonom sistemlerin etik sınırlar dâhilinde uygulanması yönelik öneriler içeriyor.


RWE spin-off Innogy’nin CEO’su Peter Terium, 2021’e kadar sözleşmesi olmasına rağmen, şirketin UK’deki perakende şirketi Npower’ın 3 yıl üst üste zarar yazması sonrası görevinden ayrıldı.

Enerji yatırımcısı olmak zor, yöneticisi olmak kolay.


Avrupa Adalet Divanı’na (Mahkemesi?) göre (bkz), Uber bir ulaştırma şirketi, teknoloji şirketi değil.


Dün itibariyle Avrupa’da (UK’de) üretime başlayan Nissan Leaf’in Portekiz’deki fiyatı 35500€ (teşvik ve indirimler öncesi).


Petrol ve gaz sektörüne yönelik yapay zeka teknolojisi (daha çok machine learning) geliştiren ve yatırımcıları arasında GE’nin ve Intel’in olduğu Maana’ya yatırım yapanlar arasına Çin’li yatırım bankası CICC de katılmış (Maana’nın diğer yatırımcıları Shell, Saudi Aramco, Chevron). Son turda 28 milyon daha yatırım alan Maana, bugüne kadar 68 milyon $ fon topladı.

Maana’nın kurucusu ve CEO’su Babur Özden, bir Türk.

Maana ismi da mana kelimesinden hareketle verilmiş olabilir. Öyleyse ilginç.

Diğer yatırım haberleri

  • EDF Renewable Energy ve Toyota Tsusho Corporation birlikte Vehicle 2 Grid (V2G) girişimi Nuvve şirketine series A yatırımı yaptı.
  • Solar tahminiyle alakalı 8 adet proje erken aşama AR-GE çalışmaları için ABD Department of Energy’den (DOE) 12 milyon $ hibe aldı.
  • Siemens LO3 Energy’ye yatırım yaptı. LO3 Energy, kendini transaktif enerji şirketi olarak tanımlayan blockchain teknolojisi kullanan bir şirket.

Etiyopya, kurulu güçleri toplamı 8 yıl içerisinde 1000 MW’e ulaşması beklenen 2 adet jeotermal projesinin inşası için 4 milyar USD’lik anlaşma imzaladı.


Statkraft off-shore rüzgar projelerinden çıkıyor. Şirket, Sheringham Shoal projesindeki hissesini sattğ*ını duyurduktan sonra, Dudgeon projesindeki %30’luk hissesini de sattığını açıkladı.

11.10.2017

#GününSözü: All models are wrong, some are useful -George Box

(Cüneyt Kazokoğlu, Sohbet Karbuz, Serkan Şahin ve Barış Sanlı ile enerji sektöründe öngörü ve stratejilerin tartışıldığı şuradaki podcast’te Cüneyt Bey’in alıntıladığı bir ifade)

Ben de burada çok sayıda istatistik bilgisi veriyorum; Thomson Reuters, IEA veya böylesi başka bir kurum da olmadığım için de oturup kendi analiz verimi geliştiremiyorum elbette; ama veri takibinin bir insight (öngörü) kazandırdığı kanaatindeyim; ama, sayıların arkasındaki dinamikleri anlamak ise pazarı okumakla alakalı ve bu, insanın can simidi. Yoksa sayıların arasında kaybolunur ve çıkarım yapılarak yol haritası çizilmesi zorlaşır. Kendi adıma, Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği mezunu olsam da, mezuniyetimden bu tarihe petrol-gaz sektörüne yönelik çalışmadığım ve özel olarak da ilgilenmediğim için bu alandaki verileri okumakta zorlanırım; fakat yenilenebilir enerji ve elektrikle alakalı verileri yorumlamakta ve öngörü geliştirmek konusunda başarılı olduğumu düşünürüm.

Neyse, Postcast’in dinlenmesini tavsiye ediyorum (30 dk).


Hyundai, kullanıcıları elektrikli araçla tanıştırmak için Hollanda’da 100 tane Ioniq araçla kiralama işine girdi. Kiralamanın saati 12 €, günlüğü 60 € ve dakikası ise 0.25 €.

Bu gibi girişimler, ikinci el elektrikli araç piyasası için ne anlama geliyor acaba?


Hollanda yasama organı meclisi (lower house), 2016’da, 2025 itibariyle benzin-dizel araç satışlarını yasaklama kararı almıştı (anılan karar ve diğer ülke, araç üreticileri kararlarına ilişkin derleme için bkz). Hükümet, dün, 2030 itibariyle satılacak tüm yeni araçların emisyon-free olması yönünde kararı almış oldu. Bu noktadan hareketle 2 bilgi:

  • Tesla’nın Hollanda’da 8000 adet aracı var ve Tesla’nın Avrupa yönetim merkezi Hollanda’da.
  • TÜİK bugün Ağustos sonu itibariyle taşıt istatistiklerini yayınladı. Buna göre, Ocak-Ağustos döneminde trafiğe kaydı yapılan 494 bin 795 adet otomobilin %40,4’ü 1501-1600, … %3,9’u 1601-2000, %1,1’i 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahiptir. Silindir hacmi ÖTV oranını etkileyen 2 parametreden birisi ve MTV’ye de esas. Bu bağlamda, elektrikli araçlarda %3’lük vergi dilimine tekabül eden 80 kW altı güce sahip araçların tercih edilme oranını yüksek olacak varsayabiliriz. Zira, vergi oranı 80 kW altında 3000 TL’lerdeyken, 80 aşıldığında 7-8 bin liralar söz konusu oluyor.

Renault, Renault Energy Services adı altında, start-up mantığında hareket edeceği belirtilen bir şirket kurdu. Şirketin faaliyet başlıkları şunlar

  • Akıllı şarj sistemleri
  • V2G sistemleri
  • İkinci el bataryaların kullanılması. Ağustos ayında, ikinci el bataryaların kullanıldığı bir şarj istasyonu devreye almıştı Renault.

Ciddi park sıkıntılarının olduğu bir şehir dinamiğinde, daha şarj istasyonları bile yayın değilken V2G (vehicle to grid) sistemin bu kadar gündem olması benim algımı aşıyor biraz, anlamıyorum. Şarj istasyonları da zaten yeterince pahalıyken, bir de böyle maliyet yükseltici şeyler de hepten tuhafıma gidiyor. Bu konuyla alakalı inş 2018 başı gibi bir yazı hazırlattıracağım Almanya’da PhD yapan bir arkadaşa (sözünü aldım).


Morgan Stanley bir rapor hazırlamış (bkz). Diyor ki; 2040 yılına gelindiğinde, 526 milyon elektrikli araç sayısına ve bu araçlarla yıllık 1.2 milyar km menzil yapabilmek için 2.7 trilyon $ yatırım yapmak gerekiyor. Anılan tutarın 1.7 trilyon dolarının şu varsayımlar altında harcanacağı varsayılmış: Tesla’nın toplam 32 milyon aracı yollarda olacak ve yıllık 2.4 milyon adet üretim kapasitesine erişmiş olacak; 473 milyon ev tipi şarj istasyonu, 7 milyon super-chargers, 18 milyon destination chargers, 172 bin servis istasyonu, 95 bin mağaza ve galeri, 99 üretim fabrikası ve 99 adet gigafactory kurulmuş olacak.

Dolaylı olarak ise, $797 milyar elektrik dağıtım şebekesine, $186 milyar madenciliğe yatırım yapılacak.

Hindistan özelinde değinilen hususlar şu şekilde: Hükümet destekli Energy Efficiency Services Ltd. (EESL) 10 bin adetlik EV ve 3000 AC, 1000 DC şarj istasyonu altyapı ihalesi global olarak küçük; ancak ülke için büyük bir adım. Hindistan’ın 2017’de 5 milyon elektrikli araca ulaşması için 996 bin ev tipi şark istasyonu, 21 bin adet de supercharger ve 45 bin de destination charger kurması gerekiyor. Yani, toplamda kabaca 5 milyon araç için 1 milyon şarj istasyonu. 2020 yılında 40 milyon araç için 7 milyon ev tipi, 136 bin supercarger ve 289 bin destination charger


Önce Avustralya’da (nispeden farklı şekilde olsa da), şimdi de Porto Riko; Musk, şebeke doğal afetlerin kullanılamaz hale getirdiği şebekeler nedeniyle elektriksiz kalan bölgelere hızır gibi yetişme derdinde. Porto Riko valisiyle görüşecek; solar ve depolama.

Depolama demişken, E.ON, bu hafta içerisinde UK’de 10 MW’lık bir depolama sistemini devreye alacak. British Gas’ın ana şirketi Centrica 49 MW kapasiteli tesisin kurulumuna devan ediyor. EDF Energy de aynı kapasitede tesis için çalışıyor. Frekans kontrolü için National Grid’in düzenlediği ihaleler kapsamında kurulan tesisler için E.ON 3.89 milyon £ fonlandı. National Grid, bataryaların yıllık 200 milyon £ fayda sağlamasını bekliyor.


Volvo XC60 engel ve insan tanıyıp otomatik frenleme mekanizmasına sahip. Haziran ayında yayınlanan reklam burada.

GM’den Scott Miller, Tesla’nın, SAE’nin Level 5 kriterlerini karşılayan otonom seviyesine erişmesinin otopilot donanımıyla fiziksel olarak mümkün olmadığını söyledi ve GM, otonom araçlar için çip ölçeğinde Lidar teknoloji geliştiren Strobe girişimini satın aldığını duyurdu. Strobe çalışanı 11 kişi GM’nin Cruise Automation birimine dahil olacak. Elon Musk ise, LIDAR yerine kendi radarlarına güvendiğini söylemişti zamanında.

NVIDIA, level 5 otonom sürüşe olanak tanıdığına inandığı süper bilgisayarı duyurdu. Saniyede 320 trilyon işlem yapabilen bu platform 2018’in ikinci yarısı itibariyle seri üretime girecek.

LIDAR: Light Detection and Ranging/Laser Imaging Detection and Ranging


Japonya’nın, ene-farm kapsamında, 2020 itibariyle 1.4 milyon fuel-cell kurulumuna ulaşması zor gözüküyor. Halen 220 bin adet kuruluma ulaşılmış.