18.12.2017

“Eldeki 1 kuş daldaki 2 kuştan iyidir.” diyerek başlamak istedim, zira One Planet zirvesi sonrası kendisiyle söyleşi yapılan Macron, nükleerden vazgeçmeyeceklerini, aksine nükleerin yenilenilir kaynaklarla birlikte en çevresi kaynak olduğunu söyledi ve kömürden vazgeçmediği için de Almanya’ya taş attı. Yani, Fatih Birol’un geçtiğimiz gün söylediği üzere, herkes cebine bakıyor. Birisi nükleeri kötülerken diğeri savunuyor.

Ülkeleri yöneten insanların önünde sonunda kendi gerçekliklerine hareket ettiğini görmek beni çok mutlu ediyor. Trump’ın da iklim değişikliğin ulusal bir risk kategorisinden çıkaracağı söyleniyor.

Kömür demişken IEA’ya değinmeden olmaz ve öncelikle FT yazarının (Nick Butler) Fatih Birol’u yılın enerji insanı olarak değerlendirdiğini belirtelim ve IEA’nın Coal 2017 raporuna geçelim. IEA’ya göre; kömür talebi 2022’ye kadar global anlamda az miktarda da olsa artmaya devam edecek. IEA, kömür talebinin 2016’daki 5.357 Mtce’den 2022’de 5.534 Mtce’ye ulaşacağını öngörüyor. Bu, 2013’teki seviyeden %1 daha az olsa da iklim değişikliğiyle mücadele için çok daha fazlasına ihtiyaç var ki, Fatih Birol, Sabancı Üniversitesi’nde yaptığı son konuşmada Paris Anlaşmasının çok gerisinde olduğumuzu söylemişti.

Coal 2017 IEA
Change in coal demand from 2016 to 2022, by country and region, in millions of tonnes of coal equivalent.

Hollanda, alım garantisiz toplam 700 MW kapasite için rüzgar ihalesi düzenliyor.


Statoil, Roncsador sahasının %25 hissesini Petrobras’dan aldı.

Bu arada, Venezuela, Karayipler’deki iki doğalgaz sahasının işletme hakkını Rus enerji şirketi Rosneft’e verdi.


Mevcut batarya geliştirme hızıyla 2030 hedeflerinin yakalanmasını zor gören Toyota Panasonic ile (ve başka üreticilerle) ortak batarya geliştirmeyi planlıyor. 2020 yılına 10’dan fazla farklı elektrikli araç modelini piyasaya sürmüş olmayı hedefleyen (bkz) Toyota’nın 2030 yılı toplam satış hedefi EV ve FCV için 1 milyon, plug-in ve hibrit için de 4.5 milyon.

Bosch otomotiv birimi başı Volkmar Denner, 2030’da 200 GWh kapasiteli batarya hücresi üretimi için 20 milyar € yatırım yapacaklarını söyledi.

Bu çerçevede, 2020 erken dönemlerinde toplam (global) batarya üretim kapasitesinin 275 GWh olması bekleniyor. Bu arada ARK, 2022’de global elektrikli araç satışının 17 milyona ulaşmasını bekliyor.

Batarya konusundaki bir diğer gelişme de şu; ABD’li Solid Power, BMW ile solid-state batarya geliştirilmesi konusunda iş birliğine gittiklerini duyurdu. İş birliği kapsamında BMW, Solid Power’e, Solid Power’ın teknolojisinin elektrikli araçların gerektirdiği performans seviyelerine ulaştırılması konusunda yol gösterecek.


Tesla, hızlı şarj istasyonlarının (super charger) kötüye kullanımını engellemek için “fair use” politikası geliştirdi ve bu kapsamda ticari maksatlı kullanılan araçların (taksi, Uber/Lyft, kamu hizmeti veren, sevk maksatlı kullanılan vb) bu istasyonları kullanmasını yasakladığını duyurdu.

Söz konusu uygulama, duyuruyu takiben alınacak araçları kapsayacak.


#TarihteBugün: Venezuela’da 18 Aralık 1982’de elektrik üretim santralinde çıkan yangın 128 kişinin ölümüne, 40 bin kişinin tahliye edilmesine ve Başkent Caracas’ın yarısının elektriksiz kalmasına neden olmuş (bkz).

#GününSözü: “Let China sleep, for when she wakes, she will shake the world.” (Napoleon Bonaparte’ye atfedilmektedir.)

10.11.2017

Trump’ın Çin ziyaretinde imzalanan anlaşma kapsamında, Çinli devlet şirketleri Alaska’daki LNG projesine 43 milyar $ yatırım yapacak. Anlaşmanın, ABD ile Çin arasındaki ticaret açığını yıllık 10 milyar $ azaltması bekleniyor (geçen yılki açık 347 milyar $ idi). Anlaşma, Çin’in çevre kirliliğiyle mücadelesine de katkısı var.

Anlaşmaya taraf şirketler şunlar: China Petrochemical Corp (Sinopec), China Investment Corporation ve Bank of China, The State of Alaska ve Alaska Gasline Development Corporation.

LNG ile alakalı bir diğer gelişme de şu: Total, 09 Kasım’da Engie’nin LNG varlıklarını 1.13 milyar £’a aldı.


Her 180 km’de bir elektrikli araç şarj istasyonu; E.ON, AB’den aldığı 10 milyon € fon yardımıyla İtalya-Norveç arasında 180 adet şarj istasyonu kuracak.

Bu arada, İngiltere’de, yeni dizel araç satışlarına yönelik vergi oranlarının artırılması planlanıyor. 22 Kasım’da gerçekleştirilecek olan Bütçe görüşmesinde söz konusu artışa yönelik açıklama yapılacağı belirtilirken, artışın katma değer vergisi kanalıyla mı, yoksa yeni bir vergi yoluyla mı sağlanacağına yönelik bir bilgi verilmiyor. Çevre Bakanı Michael Gove tarafından yapılan açıklamalar, uygulanacak verginin İngiltere’nin dizel araç ve hibrit dışındaki benzinli araçların satışının 2040 itibarıyla yasaklanmasını öngören Temiz Hava Stratejisi’nin bir parçası olacağına işaret ediyor. Hükümetin vergi kararı, Londra Belediye Başkanı Sadiq Khanın şehir merkezinde dolaşan eski dizel araçlara yönelik günlük 10 sterlin ek ücret uygulamasını takiben gerçekleşti. 2017 yılının ilk 10 ayında dizel araçların satışları, bir önceki yılın aynı dönemine göre %14,9 oranında, Ekim ayında ise geçen yılın aynı dönemine göre %29.9 gerilemiş bulunuyor. Ayrıca, Ekim ayında satılan yeni araçların %39.4’ü dizel araç olurken, satışlar bu düzeyle 2009 yılındaki %40 seviyesinin altına ikinci kez düşmüş oldu.


İngiltere, Aramco IPO’sunu Londra Borsasına çekmek için 2 milyar $’lık garanti borç çıkartıyor, Aramco gibi dev bir şirketin bu derece küçük bir meblağla ikna edilmeye çalışılmasını anlamadım.

Bu bir yana, OPEC, kendini uzun vadede petrol piyasasının ana belirleyicisi olarak görüyor.


ABD, 27 Ekim haftasında, tarihinde ilk kez günlük 2 milyon varili geçerek 2.13 milyon varil petrol ihraç etmiş. Brent petrol fiyatı 63’ün üzerinde seyrediyor.


Elektrikli arabaların neden olabileceği bakır talebindeki artış, dünyanın en büyük madencisi BHP’yi bakır kaynaklarının sayısını çoğaltmaya itiyor. Bakırın ton fiyatı da nerdeyse 2 yıldır yükselişte ve şu anda 7000 $ civarında (grafik).

Soru: Otomotivde örneğin bakır ebt yerine alüminyum ebt kullanımı söz konusu değil mi acaba?

Bilgi: Günümüz otomobillerinde yaklaşık 14-23 kg bakır kullanılıyorken, elektrikli bir otomobilde bunun yaklaşık 4 katı daha fazla bakır kablo kullanılıyor, yani en az 56 kg.


Çin, ülkesinde elektrikli araba fabrikası yatırımı yapmak isteyen yabancı yatırımcıların, serbest ticaret bölgelerinde %100 sahibi oldukları şirket kurmalarına izin verecek.


Alarko Holding, iştiraki Cenal Elektrik Üretim’in Çanakkale’nin Karabiga ilçesinde tesis ettiği kömüre dayalı 1320 MWe gücündeki santralin 660 MWe gücündeki 1 numaralı ünitesi elektrik üretimine başladı.


Uber ile Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Uber’in “uçan taksi” projesi Uber Elevate için hava sahasının yönetimini sağlayacak yazılım geliştirilmesi amacıyla anlaşma imzaladı. Anlaşma kapsamında, NASA uçan taksiler için alçak irtifada gerekli hava sahasının oluşturulması konusunda Uber’e destek verecek.


Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 7 ülke tarafından, 2500 mt ve daha yüksek kesimlerde ve olumsuz hava koşullarında çalışabilecek özellikte küçük rüzgar türbinleri geliştirmek üzere proje başlatıldı. İspanya, Finlandiya, Arjantin, Meksika, Dominik Cumhuriyeti ve Uruguay’dan araştırma kurumlarının yer aldığı “Küçük Rüzgar Türbinlerinin Optimizasyonu ve Ticari Promosyonu” başlıklı projeye Türkiye’den de İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) dahil oldu.

20.01.2017

Fatih Birol, Abu Dhabi Sustainability Week’te, 2016’da enerji sektörüne 1.8 trilyon $ harcama yapıldığını ve bunun sadece yenilenebilir ve enerji verimliliği için harcandığını söyledi.


Gazprom 2016 yılı KPI:

  • 2016 yılı gaz üretimi toplam 419 milyar m3,
  • AB’ye yapılan ihracat %12.5 artışla 180 milyar m3 (tarihi bir rekor) (07 Ocak’ta Reuters’de çıkan haberde de 179’un aşılmasının beklendiği yazılmıştı),
  • AB gaz pazarındaki pay 2016’da %34 (2015’e göre %3 artış),
  • AB ülkeleri arasında en çok ihracat 49.8 milyar m3 ile Almanya’ya (2015’e göre %10, yani 4.5 milyar m3 artış),
  • Günlük sevkiyat 19 Ocak’ta tarihi bir rekorla 672 milyon m3. Artış trendinin 2017’de de devam etmesi bekleniyor.

Trump ve America First Energy Plan hakkında:

Trump’ın, Climate Action Plan and the Waters of the US gibi gereksiz ve zararlı politikaları yürürlükten kaldırmaya kararlı olduğunun vurgulandığı planda, shale oil ve gaz ile birlikte temiz kömür teknolojilerinin benimsenmesini ve hatta baskı altındaki kömür sektörünü de canlandırmayı önermektedir.

16.01.2017

Infosys, 2 yıl geçerli olacak şekilde 1 ton CO2e (karbondioksit eşdeğeri) başına 10.5$ Internal Carbon Price Programını duyurdu. Bu program, şirketin, 2018 yılında tamamen carbon-nötr olma hedefi doğrultusunda alınan ve fiyatı da, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve emisyon dengeleme (emission offset) fiyatlarının ağırlıklı ortalamasını yansıtmaktadır.


Trump Alman araba üreticilerini de %35 ithalat vergisi ile korkuttu; “BMW’ye diyeceğim ki, Meksika’da üretip ABD’ye araba satmayı planlıyorsan, 35% vergi olmadan unut.” BMW hisseleri %.2.2, VW ve Daimler’inki %2 düştü.

Daha önce Toyota’yı hedef almıştı. Ondan da önce General Motors’u hedef almıştı ve Ford Meksika’daki 1.6 milyar USD’lik yatırım planını iptal etmiş ve Michigan’da 700 kişiye istihdam sağlayacak şekilde 700 milyon USD’lik yatırım yapacağını duyurmuştu.


ABD Department of Energy’nin (DOE) son raporuna göre solar tarafından iteklenen şebeke modernizasyonu (eskimiş ekipmanların yenilenmesi ve yeni teknoloji) sektörü 100 bin kişilik istihdam sağladı. Elektrik sektöründe çalışan kişi sayısı 2015’te 861 bin kişi çalışıyorken, 2016’da 961 bin kişiye yükselmiş. Bu artışın en büyük tetkileyicisi de solar olmuş. Bu arada, ABD’de 2016’da 26 bin MW güç artışı olmuş; rüzgar 6800 MW, doğal gaz 8000 MW ve solar 9500 MW.


Çin’in The National Energy Administration’ı planlama ve inşaat aşamasındaki, toplam gücü 120 GW olan 104 adet kömür santrali projesini iptal ettiğini duyurdu, iptal edilen projelerin yaklaşık 54 GW’ını inşaat aşamasındakiler oluşturmaktadır. İptal edilen proje sayısı daha önce 85 olarak duyurulmuştu.

2016’nın Kasım ayında duyurulan 5 yıllık plan çerçevesinde, Çin, 2020 yılında kömür kurulu gücünü 1100 GW olarak hedeflemiş. Şu anki kurulu gücü 920 GW.

Öte yandan, Çin Ulusal Enerji Ajansı, 2020’ye kadar 5 yıllık periyotta yenilenebilir enerjiye 361 milyar $ aktaracağını açıklamıştı.


Suudi Arabistan Enerji Bakanı Khalid al-Falih, Kral Salman tarafından 2016 yılında onaylanan ekonomik reform paketi doğrultusunda, elektrik üretimindeki yenilenebilir enerji payının 3450 MW ile %4’e yükseltilmesi hedefi doğrultusunda 2023’e kadar 30-50 milyar $ arasında yatırım yapılacağını ve ihalelerin önümüzdeki haftalarda duyurulacağını açıkladı. Elektrik tüketimi yıllık %8 oranında artan Suudi Arabistan, halihazırda elektrik üretiminin %1’ini yenilenebilir kaynaklardan karşılamaktadır.


TEDAŞ, LÜY kapsamındaki tesislerin kabul bedellerini belirlemiş. Buna göre;

  • 0-100 kWe arası GES’lerin kabul bedeli 2740+KDV
  • 100-500 kWe arası GES’lerin kabul bedeli 3430+KDV
  • 500-1000 kWe (1 MWe dâhil) arası GES’lerin kabul bedeli 4800+KDV
  • Personel hizmet bedeli de günlük;
    • Mühendis için : 439 TL
    • Tekniker için : 374 TL
    • Teknisyen/Topograf için : 347 TL