08.09.2017

#GününSözü: Constantly observe, note, and consider. – Leonardo Da Vinci (kendisinin to-do-list’iyle alakalı bir yazı burada)

Tespit ve kısa bir görüş: Dün sona eren MMG ARGE Zirvesinde de elektromobilite ve batarya gündemdeydi; ancak maalesef, kamu kurumlarının taşıt envanteri yok, şöyle ki; kamu kurumlarındaki araç adedi, bunların segmentleri, kiralandıkları/satınalındıkları yıl, 1 yılda kaç km yaptıkları, kurumların otopark imkânı, özel şoför ataması yapılan araç adedi, kiralık araçların aylık kira bedeli ve kiralama vadeleri vs gibi hayati bilgilere ilişkin bir envanter yok ve buna ilişkin maalesef bir çalışma da yok. Oysa, geliştirilecek browser esaslı bir modül üzerinden bu bilgiler elde edilebilir, 1 yıla kalmaz ciddi veri toplanır.

Bu bize ne sağlar, elektrikliye dönüştürülebilecek araç adedine ve olası bir batarya fabrikasına yönelik kapasite tespitine altlık teşkil eder (yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üreten tesislere entegre edilebilecek depolama sistemlerinden bağımsız).


Elektrikli araçların karbon ayak izi ile içten yanmalı motorların karşılaştırılması (bkz) özet:

  • Araç imalatı emisyon salınımına neden olmaktadır ve elektrikli araçların imalatı benzin/dizel yakıtlı araçların imalatına kıyasla %15 daha kötü bir performans sergilemektedir. Yani, li-on batarya imalatı ve malzemeleri nedeniyle daha fazla emisyon salınımı yapmaktadır. Daha detaylı ifade etmek gerekirse; 2015 yılı ABD elektrik şebekesinin verilerinden hareketle hesaplama yapıldığında 135 km/şarj menzile sahip bir elektrikli aracın imalatında, benzer özelliklerde içten yanmalı motora sahip araç imalatına göre 1 ton fazla emisyon salınımı söz konusu.
  • Aracın imalatındaki yüksek emisyon salınımına rağmen, kullanıldığı süre boyunca elektrikli ve benzin/dizel yakıtlı araç kıyaslandığında, elektrikli araçların %51 daha az emisyon salınımından sorumlu olduğu tespit edilmiş (hesaplamada kullanılan toplam km iki tip araç için de 217 bin). Buna göre, elektrikli aracın imalatı ve kullanımı süresi boyunca toplam emisyonu 217 bin km’ye bölündüğünde 124 gr/km CO2 emisyonu söz konusuyken, bu değer içten yanmalı motora sahip araç için 260 gr/km seviyesindedir.
  • Buna göre, 135 km/şarj menzile sahip bir elektrikli aracın üretiminden kaynaklı fazla CO2 salınımı, sadece 7800 km sonra ofset ediliyor (1 yıldan az bir süre). Benzer hesaplama 420 km/şarj menzile sahip araç için yapıldığında 30 bin km elde edilmektedir (1.5-2 yıl).
  • Elektriğin üretiminde yenilenebilir kaynakların payındaki artışa paralel olarak elektrikli araçlar dolaylı olarak daha çevreci hale geliyor. Diğer iyileştirmeler ve verimlilik artışları da düşünüldüğünde ortalama bir elektrikli aracın üretimden itibaren daha çevreci olabileceği ifade edilebilir.

Türkiye otomobil piyasası ilk 8 ay satış istatistikleri şu şekilde:

Otomobil: 2017’nin ilk 8 sayında Türkiye’de satılan 423198 otomobilin 129161’i yerli üretim, 294037’si ithal. 2016’nın ilk 8 ayında satılan 438025 aracın ise 107723’ü yerli üretim, 330302’si ithal idi. Yani, 2016 ilk 8 ayda ithalat oranı %75 iken, 2017’de bu %69 olarak gerçeklemiş.

Hafif Ticari Araç: 2017’nin ilk 8 sayında Türkiye’de satılan 132793 aracın 67364’ü yerli üretim, 65429’u ithal. 2016’nın ilk 8 ayında satılan 130881 aracın ise 68792’si yerli üretim, 62089’u ithal idi. Yani, 2016 ilk 8 ayda ithalat oranı %47 iken, 2017’de bu %49 olarak gerçeklemiş.

Bu veriler şu açıdan önemli, Türkiye’de üretilecek elektrik bir otomobil gerek araç ithalatı, gerekse de petrol ve türevleri yakıt ithalatının azaltılması noktasında fayda sağlayacaktır. Hatta, TR’de araç fabrikalarının %75 oranında kapasitesini ihraç ettiğini ve yukarıdaki verileri dikkate alınca, TR’de elektrik araç üretilmese bile, sadece elektrikli araç ithal etsek dâhi, yakıt tasarrufu dolayısıyla cari açığın azaltılmasına katkı sağlar. Üretilen elektriğin yerlilik oranındaki artışa paralel olarak elektrikli araçların katkısı da artar.

Bakış açısıyla alakalı olarak da, uzun yıllar hidrojen yakıtlı araçlara yatırım yapan Toyota CEO’sunun elektrikli araçlarla alakalı perspektifini paylaşmak istiyorum (tamamı için bkz):  “… satış hasılatı artışı çok yavaş; fakat paradigma değişiminin başladığı bir ortamda, hemen kâr sağlamayan alanlara yatırım yapmak zorundayız. Bu, karşılaştığımız zorlu bir mücadele/meydan okuma“.

Elektrikli araç ve batarya konusunda ülkemizde halen bir aksiyon olmamasının cevabı sanırım bu yaklaşımın önemli piyasa oyuncularında olmamasından.

Ek bilgi: Bilindiği üzere, LG Polonya’da geçen yıl 380 milyon $ yatırımla yıllık 280 bin paket (100 bin araca batarya sağlayabilecek) kapasitede bir li-ion batarya fabrikası yatırımına başlamıştı. Bugün burada çıkan habere göre, LG 2020’ye kadar ilave 387 milyon $ daha yatıracak ve kapasiteyi artıracak. Bunu paylaşma sebebim, halen batarya konusunda adım atmadığımız gibi, kimseyi de ülkemize çekemiyor olmamız.


Otomobil demişken;

  • #tarihtebugün etiketiyle bir bilgi: Nissan Avrupa’daki ilk fabrikasını 08.09.1986 yılında İngiltere’de açtı. Nissan Leaf’in 2018 model versiyonu Japonya’da Ekim’de, ABD ve İngiltere’de Kasım itibariyle üretime başlayacak.
  • VW CEO’su WSJ’ye verdiği demeçte, şirket için kritik olmadığı değerlendirilen ve şirket cirosunun %20’sini oluşturan işlerin satışı için bir ekibin çalıştığını söyledi. Şirketin geçen yılki cirosu 217 milyar €’dan fazla. CEO, ayrıca, FCA ile birleşme haberlerinin spekülasyondan öte olmadığını ifade etmiş.
  • Avrupa ulusal tüketici organları, VW’e dizel skandalı kapsamındaki araçların bu yıl sonuna kadar düzeltilmesi konusunda baskı yapıyor.
  • 2012 model Chevy Bolt ile bataryada dikkate değer degredasyon olmadan 400 bin mil (643 bin km).
  • Honda, hidrojen yakıt hücreli aracı Clarity Fuel Cell için ITM Power ile vardığı anlaşma kapsamında 1 kg H2 için 10£ ödeyecek. Araç yaklaşık 5.46 kg H2 kapasiteli.
  • EU ve ETFA ülkelerindeki elektrikli araç satışları istatistiklerine göre (excelhaber), 2016’nın ilk yarısında 44151 olan satış adedi, 2017’nin aynı döneminde 62637 ile %41.9 artış göstermiş. 2017 ilk 6 ayda, adet bazında en çok satışlar sıralaması şu şekilde: Fransa 13555, Almanya 10189, UK 7694, Hollanda 4240, Avusturya 2679, İsveç 2200, Belçika 1483…

Elektrik üretiminin yenilenebilir kaynaklardan elde edilmesi kadar, bu kaynakların utilize edilmesini sağlayan ekipmanların yerlilik oranı yüksek şekilde tedarik edilmesi de önemli. Bugün FT’de çıkan buradaki yazıda, RenewableUK tarafından yapılan bir araştırmaya göre, İngiltere’deki deniz aşırı (offshore) rüzgar projelerinden İngiliz şirketlerinin faydası %48 civarında ve bu da planlama, kurulum ve işletme işlerinden oluşuyor.  Bu oran 2015’te %43 imiş ve %50 hedefi 2020’de ancak yakalanabilecekmiş. Önümüzdeki 3 yılda 10 adet toplam 11.5 milyar £ değere sahip rüzgar çifliği kurulacak; ancak BOS’un büyük oranı UK dışında imal ediliyor. Siemens 310 milyon £ yatırımla geçen yıl UK Hull’da fabrika kanat (blade) fabrikası kurmuş.

Ülkemize gelince, hidroelektrik santrallerin iki ana ekipmanı olan türbin ve generatör konusunda bunu başaramadık. Rüzgarda benzer durum yaşanıyor gibi; ama YEKA sayesinde durum tersine dönecek, güneşte görece daha iyi konumda olacağız gibi. Özetle, yerlileştirme tüm ülkelerin ana gündemi.


Dünyanın en yenilikçi 100 firma 2017 sıralaması burada. Listede 50 ABD’li, 9 Japon, 6 Çin, 4 Fransız, 3 Hint, 3 Danimarka, 3 İsviçre, 2 Rus, 1 İspanyol, 1 İtalyan, 1 Hollandalı şirket yer alıyor.


Uluslararası derecelendirme kuruluşu Moody’s, Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.’nin (Tüpraş) notunu “durağan”dan, “pozitif”e yükselttiğini açıkladı.


Avustralya merkezli Blockchain Energy Trading girişimi Power Ledger ETH ICO ile $17M fon topladı. Şirketin whitepaper’ı burada.


EPDK, 2018 yılı YEKDEM başvurularının alınmasına ilişkin duyuruyu bugün yayınladı.

01.08.2017

#IEA Dünya Enerji Yatırımları Karnesi;

  • Elektrik sektöründe yaklaşık 47 milyar $’lık yatırım dijitalleşmeye harcandı (altyapı ve yazılım); esnek şebeke yönetimi, talep yönetimi, yenilenebilir kaynakların entegrasyonu.
  • Global enerji yatırımı 2016’da 1.7 trilyon $ olarak gerçekleşti (GDP’nin %2.2’sine denk). 2015 gerçekleşmesi olan 1.9’dan %12 daha az. 2016 yatırım kırılımı:
    • Elektrik : 718 milyar (2015’te 724)
    • Petrol ve gaz : 649 milyar (2015’te 873)
    • Enerji verimliliği : 232 milyar (2015’te 2113)
    • Kömür : 59 milyar (2015’te 66)
    • Ulaşım ve ısınmada yenilenebilir : 19 milyar (2015’te 25)
  • IEA’ya göre, tarihte ilk kez, elektrik yatırımları petrol ve gaz yatırımlarını geçti.
  • En çok yatırımın yapıldığı yerler sıralaması
    • Çin
    • ABD (toplamın %16’sı)
    • AB
    • Hindistan (%7 ↑)
    • Rusya
    • Güneydoğu Asya (toplamın %4’ü kadar)
  • Petrol ve gaz upstream yatırım durumu
    • ABD shale gaz (%53 ↑)
    • Rusya (%6 ↑)
    • Orta Doğu (%4 ↑)
    • Latin Amerika (%4 ↓)
    • Afrika (%9 ↓)
  • Yeni kömür santrali yatırımları (final decisions)
    • 2006-2010 arası : 130 GW
    • 2011-2015 arası : 80 GW
    • 2016’da : 40 GW (yaklaşık 20 GW devreye girdi 2016’da)
  • AR-GE
    • 2015’te 67 milyar $
    • ABD ve AB, toplam AR-GE harcamalarındaki %28’er payla en çok harcayan; ancak GDP bazlı bakıldığında en çok harcama yapan Çin (2014’te Japonya’ydı).
    • Özel sektör harcamaların çoğu petrol, gaz ve termik santrallere, kamu kaynakları ise yenilenebilir enerji sektörüne gitti.

Endişelenecek bir durum var mı?

Ek bilgi: Avrupa Yatırım Bankası (AYB/EIB), Türkiye’ye verdiği kredileri 1/4’üne (10 yılın ortalamasına göre) düşürdü. 2016 yılı teşviği 1.9 milyar € iken 2017 yılı 500 milyon € olarak açıklandı. En çok TANAP etkilenecekmiş. AYB, Azeri gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacak TANAP için öngörülen 600 milyon euroluk krediyi de askıya aldı. Projenin toplam maliyeti 8.5 milyar € öngörülüyor.


Çin’li Chint, Alibaba’nın çatılarına toplam 300 MW gücünde GES kuracak. GES’ler, Alibaba’nın toplam 5 km2‘den fazla çatı alanına sahip, farklı yerlerdeki lojistik merkezlerinin çatısına yapılacak.


Google ana şirketi Alphabet yenilenebilir enerji santrallerinin ürettiği elektriğin depolanması konusunda çalışıyor.

Kod adı Malta olan projenin çalışma esası şu şekilde: iki tank tuz ile doldurulur ve ikisi antifriz veya bir hidrokarbon sıvısı ile doldurulur. Sistem, aldığı elektrik enerjisini sıcak ve soğuk hava akışlarına dönüştürür. Sıcak hava tuzu ısıtırken, soğuk hava antifrizi soğutucu gibi soğutur. İşlem bir düğmeyle tersine çalışıyor. Sistem, tankların izolasyonuna bağlı olarak enerjiyi kısa süre veya günlerce depolayabilir.


Toyota’nın batarya teknolojisinde yaptığı patent başvurusu, menzil endişesini ortadan kaldırabilir mi? Toyota, geçen hafta Sal günü, 2020’lerin başında katı hal pillerle donatılmış elektrikli araç satmayı planladığını söyledi. Toyota bilim insanlarının da yer aldığı ekibin lideri olan Prof. Ryoji Kanno yaptığı açıklamada, katı-hal pil (solid-state battery) sayesinde enerji kapasitesinin ve şarj süresinin geliştirilebileceğini ifade ediyor. Toyota’nın, geliştirilmekte olan batarya türleri arasında solid-state batarya türüne odaklanmasında, bu bataryaların, araçlarda pratik uygulamaya en yakın batarya olarak değerlendirilmesi yatıyor.


Kendi elektrik ihtiyacının tamamını yenilenebilir kaynaklardan karşılama taahhüdü veren şirketler arasında ABD’li ünlü yatırım bankası JP Morgan da katıldı. Banka, globaldeki tüm operasyonlarının 2020’de %100 yenilenebilir kaynaklara dayalı enerjilendirileceğini ve 2025’e kadar 200 milyar USD’lik finansman sağlayacağını taahhüt etti.

25.07.2017

#GününSözü Kuran’ı Kerim’den: İnsanların elleriyle yaptıkları yüzünden karada ve denizde bozulma meydana geldi. Neticede (Allah), yaptıklarının (kötü sonuçlarından) bir kısmını kendilerine tattıracaktır; umulur ki (yol yakınken) dönerler (Rum Suresi, 41. Ayet).

Doğaya karşı sorumluluğumuzun farkında olmamız lazım.


Hindistan’ın Çin’li güneş panel üreticilerine damping soruşturma açması

Çin’li panel üreticilerinin Watt başına panel fiyatı 30 cent civarındayken yerel üreticilerin fiyatları 40 cent civarındaymış ve soruşturma Malezya ile Tayvan menşeli imalatları da kapsayacak. Bloomberg’deki haberde geçen şu ifade dikkatimi çekti: “Çin’li imalatçılar yerel üreticilere zarar vermiş olsa da, Çin’den ithal edilen panel ve hücre Hindistan’ın dünyanın en ucuz tarifelere sahip olmasını sağladı ve Başbakan Narendra Modi’nin 2022’de 100 GW GES kapasitesine ulaşma hedefini destekledi.”


İngiltere’nin plastik poşet kullanımını azaltmak için yürürlüğe koyduğu uygulamanın sonuçları

5 Ekim 2015’te yürürlüğe giren yasayla, büyük perakendecilerin, tek kullanımlık poşetleri 5 penny (yaklaşık 6.5 ¢) ile satması zorunlu kılındı. Buna göre;

  • Büyük perakendeciler 7 Nisan 2016 ile 7 Nisan 2017 periyodunda 2.1 milyar plastik poşet satmış. 7 büyük perakendeci olan Asda, Marks and Spencer’s, Sainsbury, Tesco, The Co-operative Group, Waitrose and Morrisons ise aynı dönemde 1.3 milyar satmış.
  • 7 büyük perakendecinin satışlarına göre, 2014 yılına göre poşet kullanımı %83 azalmış. Bu da, alışveriş yapan kişi bazında ortalama yıllık 140 adetten 25’e düşme anlamına geliyor.

Türkiye’de benzer bir yasal zorunluluk bulunmamakta; ama sanırım Koçtaş poşetleri ücretli veriyor, başka yerlerde denk gelmişliğim var.

Bu haberi paylaşma sebebim ise şu: 7/24 çevrecilik, iklim değişikliği haberlerinin yapıldığı bir dünyada dâhi insan hassasiyetleri kendiliğinden gelişmiyor. Ortak akıl muayyen olsa da, ortak uygulama kendiliğinden bir kanal yakalayamıyor.


Avustralya Hükümeti’nin kömür santrallerine ortaklık yaklaşımı

Başbakan Yardımcısı Barnaby Joyce, kreditörlerin, fosil yakıt kullanan elektrik üretim santrallerini finanse etmek istediklerini iddia ederek yeni kurulacak kömür yakıtlı santral yatırımlarına, hisse almak suretiyle destek olunacağını belirtti. Ancak, Başbakan Malcolm Turnbull ise, “piyasanın kendi çözümünü üretmesinin her zaman daha iyi olacağını” ifade etti.

Öte yandan, elektrik üretiminin %77’sinin kömürden gerçekleştiren AGL şirketinin CEO’su Andy Vesey, kömürden elektrik üretiminin sektöre kötü bir sinyal göndereceğini, tehlikenin, hükümetin kömürde gelecek gördüğünü ve bunun olmaması ve piyasanın bunu gerçekleyememesi durumunda hükümetin işe dahil olup bunu yapmak zorunda kalacağını söyledi.


Toyota EV

Nikkei’de çıkan habere göre, Toyota, Çin’de 2019’da elektrikli araç üretimine başlayabilir. Toyota’nın önceliği yıllarca hidrojen yakıt hücreli araçlar olsa da, piyasanın önceliği (halihazırda ve şimdilik) elektrikli araçlar olunca ve Çin gibi bir ülkenin (1000 kişiden 200’ünden azında araç var.) elektrikli araç satışıyla ilgili getirmeyi planladığı direktif (kota) Toyota’yı buna mecbur tutuyor gibi.

Öncelikle ifadesiyle alakalı şuradaki yazının okunmasında da fayda var.

Çin için elektrikli ve hibrit araç imalatı konusunda Ford’un biraz tedbirli olduğunu haberlere yansımış ve Asya Pasifik Bölgesi Ürün Geliştirme Başkan Yardımcısı Trevor Worthington: “You don’t get any prizes for being first to market” demişti.

Araç sahiplik oranları, 2014 (Passenger vehicle ownership per 1000 people, 2014) (kaynak)

Ownership


Araç üreticilerinin girişim yatırımları

  • GM, BMW ve Toyota eski Tesla mühendislerince kurulan otonım sürüş girişii Nauto’ya yatırım yaptı. Nauto’nun şoförün durumunu da değerlendiren Level 3-4 otonom sürüş sistemine ilişkin videolara buradan ulaşılabilir.
  • Ford, Lucid Motors’a yatırım yapacak gibi.

Bizim Türkiye Varlık Fonu neler kovalıyor bilmemekle birlikte, bu tarz girişimlerde yatırımcı olmayı düşünseler iyi olacaktır kanaatindeyim. Opel’in satıldığı dönemde kısa adı ISPAT olan T.C. Başbakanlık Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı’nın Opel satış süresinden haberdar olmadığını da paylaşmış olayım. Yani, burada çalışanların kafalarına bunu sokmak lazım; ama öncelikleri ne acaba? Bilsek keşke de katkımız olsa.

19.07.2017

Pascal: “Kleopatra’nın burnu biraz eğri olsaydı dünya tarihi başka olurdu” (İyi ile kötü, güzel ile çirkin arasında bazen kıl payı fark vardır). Prof. Dr. Mehmet Kaplan.


38°30° Çiftliği Peynir Fabrikası, Slash Architects ve Arkizon Architects ortak tasarımı bir yapı. 38° 30° Butik Peynir Fabrikası, ismini bulunduğu arsanın koordinatlarından almaktaymış. Bu binayı önemli yapan, binanın “Üretim, Enerji & Geri Dönüşüm” kategorisinde World Architecture Festival (WAF) Awards’da finale kalmış olması (ilgili haber & WAF sitesindeki short list). 2017 yılında iF Design Award ve Architizer A+ Award ödüllerine layık görülen yapının tasarımı hakkında detaylı bilgi ve fotoğraflar için tıklayınız.


Toyota’nın bu yılın ilk yarısında Avrupa pazarında sattığı toplam 527 bin aracın 208 bin 300’ü hibrit. Yani, satışın %40’ı hibrit. Mart ayında İzmir’de gerçekleştirilen Toyota Hibrit Buluşmalarında Toyota Türkiye Pazarlama Grup Müdürü Barış Erdim şunları demişti:

  • 2020 Türkiye hedefi: Satışlarının %50’sinin hibrit
  • 2016 yılında Batı Avrupa’da her 100 Toyota aracın 43’ü hibrit.
  • Türkiye’de bugüne kadar 3 bine yakın hibrit Yaris satıldı.

EPDK’nın 13.07.2017 tarihli Kurul Kararı’yla, 2017 yılında sayaç yatırımları kapsamında takılan sayaçların yatırım tutarının hesaplanmasında monofaza sayaçlar için 26 TL, trifaze için 58 TL ve kombi tip sayaçlar için de 100 TL bedellerinin dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır. Yani, herhangi bir sıradan meskene takılan sayacın bedeli 26 TL.


National Grid’e göre, 2035 itibariyle elektrikli araçlar UK pik elektrik talebini %16 kadar artıracak (rapor burada). UK’de 2020’de 1 milyon, 2030’da da 9 milyon elektrikli aracın yollarda olması tahmin edilmekte, bir çalışma pik elektrik talebinde en az %5’lik bir artış olacağını ortaya koymaktadır (+8 GW kadar) (smart charging altyapısı olmazsa).

Not: çatı tipi GES’lerin ekonomikliğiyle alakalı detaylı bir çalışma yazısını yarın paylaşmayı umuyorum.

25.05.2017

Hindistan’ın, 2030’dan ülkede sadece elektrik araçların satılması yönünde planı var. İlk 2-3 yılının finansal olarak desteklenmesi düşünülen girişimin esası arz-talep üzerine kurulacakmış. Bu gerçekleşirse, 2030 itibariyle, ulaşım maksatlı yakıt kullanımının normal seyrine kıyasla %64 oranında azalması ve bunun da 60 milyar $ tasarruf sağlaması bekleniyor (petrolün varil fiyatı 52$ üzerinden), detay için rapor incelenebilir.

Enerji Bakanının konuşmasının YouTube kaydı

Tesla da belki, %30 oranında yerel tedarik şartına takılmaz böylelikle 🙂


Oxford Energy doğal gaz raporu burada. Rapora göre, önümüzdeki 5-10 yıllık süreçte arz sıkıntısı ve gaz fiyatlarının en azından 2020’ye kadarki dönemde 2011-2014 dönemini yakalaması beklenmiyor.


OPEC, kısıntının 9 ay daha sürmesi için anlaştı.


ABD’li Tucson Electric, 100 MW solar+ 30 MW storage (120 MWh) sistem için 20 yıllığına 45¢$/kWh üzerinden PPA imzaladı (100 MW’lık solar kısmı fiyatı 30’un altındaymış). Bu, Ocak ayında Hawaii’nin imzaladığı 110¢$/kWh sonrası ciddi bir fiyat azalması anlamına geliyor.


Toyota CEO’su Tesla’nın iPhone’a benzer bir şey ürettiğini söylemesi, Apple’ın Nokia’ya yaptığını Tesla’nın günümüz otomobil üreticilerine yapabileceği anlamına geliyor mu? Adet açısından elbette yapamaz; ama üreticilerin meseleye yaklaşımını değiştirme ve yıkıcı bir özelliğe sahip olması açılarından bir şeyler olacağı kesin ve Ford’da Fields yerine CEO olarak Sürücüsüz Otomobiller Bölüm Başkanı Jim Hackett’ın getirildiğini de tekrar belirtelim. Bu da Nvidia’nın Tesla’da kullandığı GPU (150 Macbook Pro gücündeki işlem kapasitesine sahipmiş, sitenin yalancısıyım).

24.04.2017

Toshiba, organizasyon değişikliğine giderek 4 tane %100 ortağı olduğu bağlı ortaklık (subsidiary) kuruyor. Kurum içinde ayrı birer şirket olan Energy Systems & Nuclear Energy Systems ayrı bir tüzel kişilik altında toplanacak. Oluşturulacak diğer üç birim de şu şekilde: Infrastructure Systems, Storage & Devices, Industrial Informationve Communication Technology.

Toshiba’nın Westinghouse kaynaklı sıkıntısının benzerini RWE, E.ON, EnBW ve Vattenfall şirketleri de Almanya’nın nükleeri terketme planı sonrası nükleer atığın depolama maliyeti nedeniyle yaşamışlar ve RWE Innogy, E.On Uniper isimli şirketler kurarak iş birimlerini ayrıştırmıştı.


Arabistan’ın satabileceği tek şey sanırım Saudi Aramco. Soru ise şu; bankacılar Saudi Aramco’yu satabilecek mi? FT’deki yazıda, günlük 10 m varil petrol üreten, 266 milyar m3 varil petrol ve 8.3 trilyon m3 doğal gaz rezervine sahip olduğu iddia edilen Aramco’nun, Araplarca değerlemesi 2 trilyon $’ın üzerinde (%5’i 100 milyar $ esas alınarak), yani İtalya’nın veya Hindistan’ın GSYİH’sinden fazla. Yazıda, %5’lik halka arz ile alakalı dile getirilen endişeler şu şekilde sıralanmış: i) halka arz edilmeyecek 95’lik paya sahip çoğunluğun %5’in azınlık hakkını gözetip gözetmeyeceği (buna katılmıyorum), ii) petrol fiyatları ve iii) politika. Yazıda sorunların çözülebileceği ve makul fiyatların oluşmasının sağlanabileceği ifade edilmiş, ancak yazar bunu olası görmediğine de değinmiş; çünkü Krallığın uluslararası standartlara ve incelemelere açılması fikri çok uzak görünüyormuş.


Mart ayında iflasını açıklayan ABD’li rooftop solar lease şirketi Sungevity’nin 50 milyon $’a Northern Pacific Group‘a satışına Mahkeme izin verdi (20 milyon $ gecikmeksizin yatırılmak kaydıyla). İsim de Solar Spectrum olarak değiştiriliyor. Solar lease işinin en büyük riski, mülk sahiplerinin ilk yatırım maliyetlerinin şirketlerce üstleniliyor olmasından ötürü ciddi kaynak ihtiyacı gerektirmesi, akışın sekteye uğramaması önemli. Bu ifadeye dayanak teşkil etmesi için SolarCity’nin kendisinin belirttiği risk faktörlerinden bir tanesini olduğu gibi paylaşıyorum: “We need to enter into additional substantial financing arrangements to facilitate our customers’ access to our solar energy systems, and if this financing is not available to us on acceptable terms, if and when needed, our ability to continue to grow our business would be materially adversely impacted.


İngiltere Şebeke İşletmecisi National Grid, 22 Nisan’da attığı twitte, ülkenin ilk kez 24 saatlik zaman dilimi boyunca kömür üretmediğini belirtti.

National Grid

Konuyu haber yapan Enerji Günlüğü; İngiltere’nin ilk kömür santrali 1882 yılında Londra’da açılan Holborn Viaduct kömür yakıtlı üretim tesisi olduğunu ve dolayısıyla, 135 yıldır ilk kez elektrik üretiminde kömürün olmadığı bir 24 saat yaşandığını ifade etmiş.


Hyundai, California’da Iconiq Electic modeli için aylık 275 $’dan (+vergi) limitsiz abonelik modeli başlattı.

Hyundai1

Aracın fiyatı: 29500 $ (fiyata 7500 $’lık federal tax credit indirimi uygulanıyor California’da)

Hyundai2

Iconiq’in EPA menzili 200 km. 383 km menzile sahip Chevy Bolt EV için GM, aylık 329$’dan başlamak üzere kiralama seçeneği sunmaya başlamıştı (girişte 3809 $ ön para alınıyor). Chevy’nin fiyatı da 37495 $ (7500 $’lık federal tax credit sonrası fiyat 29995 $). Benzer şekjilde Renault da, 41 kWh kapasiteli bataryaya sahip Zoe elektrikli aracını aylık 179 €’dan başlayan fiyatlarla (batarya kirası ayrıca ekleniyor) kiralıyor.

Türkiye’de Derindere Motorlu Araçlar’ın dönüştürdüğü elektrikli Toyota Corolla, aylık 900 €’ya kiralanıyor.

21.04.2017

Elon Musk’ın, Tesla’nın bataryalı kamyon (battery powered semi-truck) konusunda çalıştığını ve aracın Eylül’de çıkarılmasının planlandığını açıklamasının akabinde Toyota hidrojen yakıt hücreli tır projesi konusunda fizibilite çalışması yürüteceğini duyurdu. Gösterilen konsept araçta Mirai’de kullanılan yakıt hücresi yığınının aynısından 2 adet var (+12 kWh’lik lithium-ion batarya).

Toyota, 2020’ye gelindiğinde, yılda 30 bin adet hidrojen yakıtlı araç satmayı hedefliyor olsa da, satışlarda sıkıntılar yaşıyor ve 2014 Kasım ile 2016 Aralık arasında imal ettiği toplam 2843 fuel-cell Mirai’nin tamamını yazılım hatası (software glitch) nedeniyle geri çağırmıştı ve işler iyi gitmediğinden olsa gerek ki elektrikli araba konusunda çalışmaya başlamıştı.


Advanced Microgrid Solutions (AMS), Walmart’ın Güney Kalifornia bölgesindeki 27 mağazasına toplamda 40 MWh kapasiteli depolama sistemi kuracağını duyurdu. 2025’e gelindiğinde enerji ihtiyacının %50’sini yenilenebilir kaynaklardan karşılamayı planlayan Walmart’ın halihazırda 350 mağazasında yerinde üretim var. 2016’nın Kasım ayında, San Diego’daki bir mağaza, mağazanın mevcut soğutmasını kullanarak tuzlu su tanklarını dondurarak geceleri soğutmayı depolayan akü sistemi soğutma batarya sistemini (refrigeration battery system) test etmeye başladı.


Çin’in, araç satışlarının 2018’de %8’inin, 2019’da %9’unun ve 2020’de de %10’unun elektrikli olmasını öngören taslak şirketleri etkiliyor:

  • BMW CEO’su Harald Krueger, üretim sistemlerinin, yakında çıkması beklenen Çin’in, toplam araç satışın en az %8’inin elektrikli olmasını öngören kararına göre ayarlanacağı konusunda açıklaması vardı.
  • Hidrojen yakıt piline çok güvenen Toyota U dönüşü yapıyor.
  • Ford, Çin için elektrikli ve hibrit araç imalatı konusunda biraz tedbirli ve dahası Asya Pasifik Bölgesi Ürün Geliştirme Başkan Yardımcısı Trevor Worthington: “You don’t get any prizes for being first to market” dedi.
  • VW de, Anhui Jianghuai Automobile (JAC Motors) ile ortaklık kurup yılda 100 bin elektrikli araç satmayı ve yolculuk paylaşım girişimi Didi’ye araç satmayı planlıyor. İlaveten, VW’nin Çin ülke müdürü, elektrikli araç kotasının nasıl uygulanacağı konusundaki belirsizliklere rağmen, gelecek yıl VW’nin tam elektrikli aracı Çin’de piyasaya süreceğini söyledi. Daimler de, Didi ile birlikte ne geliştirebiliriz diye konuştuklarını söylemişti.

Demeden geçemeyeceğim; nüfus bile başlı başına nelere kâdir, potansiyelden soyutlanamıyorsun.


Chevrolet Bolt EV, Ford Focus Electric, Nissan Leaf gibi elektrikli araçlarda kullanılan dünyanın lider lithium-ion batarya üreticilerinden LG Chem, bağımsız güvenlik sertifikasyon kurumu olan UL tarafından verilen UL Onayı’nı almasını takiben Kuzey Amerika pazarı için konutlara özel aşağıda verili farklı kapasitelerdeki 2 farklı tip depolama sistemini (residential battery system) resmi olarak piyasaya sürdü.

  • Low-voltage 48V: 3.3, 6.5 and 9.8 kWh
  • High-voltage 400V: 7.0 and 9.8 kWh.

12.04.2017

Fiyat/km açısından en ulaşılabilir araç olan Chevy Bolt EV için GM, aylık 329$’dan başlamak üzere kiralama seçeneği sunmaya başladı. Chevy Bolt, 60 kWh kapasiteli LG Chem bataryasını kullanmakta ve 383 km EPA menzili sunmaktadır. Manufacturer’s Suggested Retail Price (MSRP) 37495 $ ve 7500 $’lık federal tax credit sonrası fiyat 29995 $.

Kiralama modelinde asgari kiralama süresi 3 yıl ve başlangıçta 3809 $ peşin para alınıyor ve yıllık 15 bin mil limitli (birçok EV’nin yıllık km limiti 10-12 bin mil mertebesinde).

Renault da, 41 kWh kapasiteli bataryaya sahip Zoe elektrikli aracını aylık 179 €’dan başlayan fiyatlarla (batarya kirası ayrıca ekleniyor) kiralıyor.


Hindistan’da, Şubat’ta düzenlenen 750 MW (250×3) gücündeji Rewa Solar Park güneş ihalesi sonrası 250 MW kapasiteli yeni bir ihale düzenlendi. Rewa ihalesinde en düşük fiyat 3.3 rupe idi, Engie’nin Solairedirect Energy India Pvt şirketiyle girerek kazandığı bu ihalede ise nihai fiyat 3.15 rupee (5 $ cent) oldu.

Other participants in the auction include Adani Group; Ostro Energy Pvt, which is backed by private equity firm Actis LLP; Canadian Solar Inc.; Greenko Energy Holdings; Azure Power Global Ltd.; and Mahindra Renewables Pvt Ltd., the renewable energy arm of automaker Mahindra & Mahindra Ltd.


Çin’li PV modül üreticisi Trina, Beijing’de düzenlenen Clean Energy Expo’da (CEEC Expo) DUOMAX Twin adını verdiği PERC hücrelerinin kullanıldığı bifacial modülünü tanıttı. Bu modüllerin, tek taraflı geleneksel modüllere kıyasla %25’e kadar daha fazla enerji üretebilmektedir.


Honda, Clarity model aracının tamamen yeni elektrikli ve plug-in hibrit versiyonlarını New York International Auto Show’da tanıttı. Tamamen elektrikli modelin fiyatının 35 bin $’dan başlaması beklemiyormuş. Elektrikli modelin elektrik motoru gücü 120 kW (161 hp), batarya kapasitesi de 25.5 kWh olup, 80 mil (129 km) menzil sunan araç, SAE Combined Charging System ile 30 dk içerisinde %80 şarja ulaşacak ve 240 Volt prizle de 3 saatte tamamen şarj olacak.

Honda bugüne kadar fuel-cell üzerine odaklanıyordu, bu nedenle de elektrikli araç konusunda geride kalmıştı (Clarity’nin yakıt hücreli versiyonunun 588 km menzili var, araç ABD’de sadece leasing ile 369 $/ay bedelle son tüketiciye ulaşıyor). Nisan ayının başında, Daimler’in CEO’sunun da fuel-cell için, yakıt hücresi teknolojisinin artık firma için kilit bir rolü olmadığını söylemesi ve şirketin, mevcut yakıt hücresi projeleri haricinde yeni geliştirmelere odaklanmama kararı verdiğini belirtelim. Benzer yönelimler Toyota ve Hyundai için de geçerli. Ancak, Mart ayı sonunda ilginç bir çıkış oldu, BMW CEO’su, BMW’nin 2015 yılında açıkladığı fuel-cell vizyonuna bağlılığını yineledi ve 2021 yılında, önce sınırlı pazarlarda olacak şekilde yakıt hücreli araçları piyasaya süreceğini açıkladı.

04.04.2017

Tesla, market capitalization değerinde GM’yi geçerek ABD’nin en değerli şirketi oldu. Henüz hiç kâr elde etmeyen Tesla’nın bu kadar değerlenmiş olması eleştirilere konu; ama Musk bunu şu şekilde savunmakta: “Tesla is absurdly overvalued if based on the past, but that’s irrelevant. A stock price represents risk-adjusted future cash flows.”

Tesla’nın gelecek nakit akışının büyük kısmı Model 3’ten gelecek, Musk’ın iddiasına göre Model 3, %25 marjla 20 milyar $ getiri sağlayacak.

Tesla


Daimler ve Bosch Level 4 ve 5 otonom sürüç sistemi (yazılım ve algoritma) geliştirilmesi konusunda iş birliğine gittiklerini açıkladı (Bosch basın duyurusu). Anlaşmanın hedefi, 2020-2021 ile birlikte sistemin realize olması.


Daimler, mevcut yakıt hücresi projeleri haricinde yeni geliştirmelere odaklanmayacakmış.  Şirketin CEO’su Dieter Zetsche, yakıt hücresi teknolojisinin artık firma için kilit bir rolü olmadığını belirtti. Zetsche, “Her ne kadar elimizde yakıt hücresine dair önemli teknolojiler olsa da, bu sistemin batarya-elektrik yaklaşımı karşısındaki avantajı giderek küçülüyor.” demiş. Markanın hidrojeni terk etmesinin nedeni basit. Hidrojenin elektrikli sistemlere karşı menzil ve yakıt ikmali avantajı gün geçtikçe azalıyor.

Toyota da batarya konusuna yatırım yapacağını açıklamıştı, Hyundai de buna odaklanacağını ve 2025’e doğru satışlarının %10’unun elektrikli olmasını hedeflemişti.


Çin’li BYD, Macaristan’dan sonra, 10 milyon €’luk yatırımla ikinci elektrikli otobüs montaj hattını Fransa’da kurmaya karar verdi. Yıllık 200 otobüs üretim kapasiteli tesis 2018’in ilk yarısında devreye alınacak ve 32 bin m2 kapalı, toplam 80 bin m2 alanda kurulacak tesiste 100 kişi istihdam edilecek. Yatırımın Fransa’da yapılmasının sebebi, Fransa’nın Avrupa’nın en büyük otobüs pazarı olması.

30.03.2017

Toyota ile birlikte yakıt hücreli araçlar konusunda çalışan bir diğer şirket olan Hyundai elektrikli otomobillere doğru yönünü çeviriyor. Haziran ayında ülkemizde Iconip modelini tanıtacak Hyundai, 2025’e kadar elektrikli araçların (hibrit vs dahil) toplam satışların %10’una ulaşmasını hedefliyormuş. Toyota da tam elektrikli otomobil geliştirmek için çalışmalarına başlama kararı almıştı.

Öte yandan, BMW CEO’su, BMW’nin 2015 yılında açıkladığı fuel-cell vizyonuna bağlılığını yinelemiş ve 2021 yılında, önce sınırlı pazarlarda olacak şekilde yakıt hücreli araçları piyasaya süreceğini açıkladı. BMW’nin de vurguladığı üzere, yakıt hüreleri araçların önündeki en büyük engel dolum istasyonu altyapısı eksikliği ve bunun aşırı maliyetli oluşu.


Renault Zoe kiralamış 100 bin kişi, halihazırdaki bataryaları, kapasitesi 41 kWh olana (menzil: 200 mil-320 km) yükseltebiliyor (Renault 2012’de ilk çıktığında, yaklaşık 80 mil menzil sunan 22 kWh bataryaya sahipti).

Renault, elektrikli araç sahiplerinin %93’ünün bu araçları kiraladığını belirtmiş. Bu ilginç olsa da, aracın satışta olduğu bir çok yerde kiralama zorunlu.

Yeni Renault Zoe aracın kiralama bedeli de aylık 179 €’dan başlıyormuş (Price in France, deduction of €6,000 subsidy and €4,000 premium (subject to the trade-in of a diesel-engined passenger car registered before January 1st, 2006) included.)

Zoe