29.01.2019

GE’nin 9HA tip türbininin kullanıldığı Fransa’daki bir RES’de, 2017 Ocak – 2018 Ekim arasında ekipman kaynaklı 86 kez durma gerçekleşmiş (bkz).

Normalde 25000 saat sonra blade/kanat değişikliği öngören GE, riskli kanatlarda 7000 saatte değişiklik yapılmasını öneriyor.

Dünyanın en büyük bakır cevheri ve nikel üreticisi Brazilya’lı Vale’nin Corrego do Feijao madenindeki atık barajının patlaması yıkılmasıyla, madencilik faaliyeti yönetim ofisleri ile Brumadinho kasabası şlam altında kaldı. 65 kişinin öldüğü teyit edilirken (bkz), yüzlerce kişi kayıp ve Brezilya hükümeti Vale’deki “altın hisse”si sayesinde şirkette yönetim değişikliğine gitmeyi planlıyor (bkz).

Brezilya mahkemesi, Vale’nin 3 milyar USD’lik varlığını, tazminatları karşılamak amacıyla dondurdu (FT).

Esaslı bir çevre felaketi olarak literatüre geçecek olan bir kaza söz konusu, zira bakır cevheri atıklarından oluşan şlam sülfirik asit üretme potansiyeline sahip ve başka bir madeninde benzer bir kaza yaşanan şirketin CEO’su Fabio Schvartsman’in ifadeleri ilginç: “Maden mühendisi değilim, mühendislerin tavsiyelerini takip ettim ve olanı gördünüz. Bı kazaları önlemenin tek yolu var, ulusal/uluslararası standartların ötesine gitmeliyiz“.

Video görüntüleri

Yıkılan bir köprü

Aramco, Hyundai’nin petrol rafinerisi iş kolu olan Hyundai Oilbank’ın %20’sini 1.6 milyar USD’ye satın alacak.

Polonya 2017’de toplam gaz tüketiminin yüzde 63’ünü Rusya’dan, %11’ini LNG ile Katar’dan karşılarken, 2022 geldiğinde %43’ünü Norveç’ten, yüzde 37’sini LNG ile karşılamayı planlıyordu (bkz). 2020’de Gazprom ile Polonya anlaşması bitiyor ve Polonya anlaşmayı yenilemek istemiyor. Bunun için de, 30 Kasım 2018’de Polonya’lı Gaz-System ve Danimarkalı ortağı Energinet, Norveç gaz sahalarını Polonya’ya bağlayacak Baltık boru hattı projesi konusunda anlaşmaya varmıştı (boru hattı, boru hattı).

Polonya’nın devlet kontrollü şirketi Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNiG), Norveç’teki Tommeliten Alpha gaz sahasına 220 milyon USD karşılığında ortak oldu.

 

Polonya merkezli Polityka Insight’tan analist Robert Tomaszewski’nin yenilenebilir enerjiye yaklaşımına bakılırsa dünyanın alacağı daha çok yol var. Şöyle demiş kendisi; “kömürden kurtulmak zorundayız, yenilenebilirler de kararlı değil, dolayısıyla elektrik kesintileriyle karşılaşmamak için arka planda bir şeyler yapmak zorundayız

(FT haberi)

Arabistan’ın Public Investment Fund’u Tesla’daki yüzde 4.9’luk hissesinin tamamına yakınını hisse hareketlerine karşı hedge etmiş.

Toyota Corolla Sedan’ın hibrit modelinin banttan indirilişine ilişkin törende dizel satışlarının sonlandırılacağı açıklandı. Böylelikle, sadece benzin ve hibrit araçlar satılacak.

Bu, TR’ye özel bir karar değil, 2018’de tüm Avrupa’da ticari araçlar haricinde dizel satışlarının durdurulacağı açıklanmıştı (bkz).

Çin’de uzun yıllar sonra ilk kez düşen araç satışlarının ardından Hyundai gönüllü erken emeklilik planının işçilere sundu (bkz). VW, Slovakya’daki fabrikasında 2009’dan bu yana ilk kez işçi çıkarmaya hazırlanıyor (bkz).

Yalnız, ilginç şekilde, 2018’de 2017’ye oranla Çin’deki araç satışını %14.3 artıran Toyota 2019’da 1.6 milyon araç satmayı hedefliyor (2018’e göre %8 artış) (bkz). 2019’da Çin’de 28.1 milyon araç satışı bekleniyor.

Audi de önümüzdeki 5 yılı kapsayan 17 milyar USD’lik masraf kısma politikasının sonucu olarak bu süreçte iş gücünde yüzde 3’lük (=14000 kişi) azalma öngörüyor (bkz).

Alman hükümetinin lityum madenciliğinde lobicilik başarısı. Çin’liler, global lityum üretiminin yarısını ve batarya üretiminin de yüzde 60’ını karşılıyor ve lityum madeni yatırımlarına son 2 yılda sadece Güney Amerika’da 4.2 milyar USD yatırdı; fakat Bolivya’daki rekabeti ACI Systems GmbH isimli bir Alman şirketi daha iyi bir teklifle kazandı.

BP, BP Ventures üzerinden, Çin’li elektrikli araç şarj platformu PowerShare’e yatırım yaptı.

Apple, 2018’de ABD’li parça parça/bileşen tedarikçilerine ve şirketlerine toplam 60 milyar USD harcamış ve ABD’de yarattığı istihdam 2011’deki 600 binden 2 milyona çıkmış.

24.01.2019

FT’de çıkan şuradaki yazıda, yenilenebilir enerji sektörünün yapısal olarak ne kadar farklı olduğunu çok iyi vurgulayan bir ifadeyi  buraya aynen yapıştırıyorum: “The other problem for investors is that the renewables sector remains fragmented, with thousands of small businesses often dedicated to a single geographic market.

Sonuçta, yenilenebilir enerji sektörü, esasında düşen materyal fiyatların da etkisiyle çoktan niş bir market olmaktan çıktı.


Önümüzdeki ay Nijerya’da yapılacak Başkanlık seçimlerinin mevcut Başkanın karşısındaki en güçlü aday Atiku Abubakar, seçimi kazanması halinde, Shell, Exxon ve Chevron gibi global petrol şirketlerinin üretim paylaşımına dayalı anlaşmalarının yeniden müzakere edileceği sözünü verdi (bkz).

Nigerian National Petroleum Corporation’ı “mafya organizasyonu” olarak tanımlayan Atiku, şirketin ayrıştırılacağını ve rafinelerin de özelleştirileceğini söyledi.
Nijerya’nın son 10 yıldaki petrol üretiminde yaşanan düşüş %26 dolaylarında.


Toyota ve Panasonic, prizmatik batarya hücre üretimiyle ilgili olarak ortaklığa gittiklerini duyurdu. Buna göre, JV %51 Toyota olacak şekilde 2020’nin sonuna doğru kurulmuş olacak. Panasonic, Japonya ve Çin’in Dalian bölgesindeki fabrikanın haklarını JV’ye devredecek.


ABD merkezli bir kar amacı gütmeyen kuruluş olan Institute for Energy Economics and Financial Analysis’e (IEEFA) göre (bkz), Çin’in ülke dışındaki kömür santrali finansmanı 2017 yılında  36 milyar USD olmuş. Üstelik, 399 GW güçteki bu santrallerin %26’sı ya geçtiğimiz sene planlanmış ya da yapılacağı geçen sene taahhüt edilmiş (36 milyar ve 399 GW ilişkisini anlamadım doğrusu).

Çin, ABD’nin Paris Anlaşması’ndan çekilme kararı sonrası bu konuda liderliği almaya çok meraklıydı ama işin pratiği pek öyle değil gibi. Almanya’nın dizelden kolayca vazgeçememesine benziyor sanki bu durum (dizel). Çin’in kömür tüketiminin 2013’ten bu yana sürekli düştüğünü, 2018 yılında ise nispi bir artış sergilediğini hatırlatalım.

Türkiye’nin siyasi/toplumsal durumu için kullanılan torn kelimesinin Almanya’nın iklime için kullanıldığına da ilk kez şahit oldum, ifade tam olarak şöyle: “The government is torn between the need to protect Germany’s crucial car industry, … and the need to act to protect a rapidly deteriorating climate (bkz)


Carbon Brief’in analizine göre (bkz), 2018 yılı UK elektrik tüketimi 1994’ten bu yana en düşük seviyesinde gerçekleşti. Benzer eğilim tüm gelişmiş ülkelerde söz konusu. Verimlilik veya başka sebeplerle yaşanan bu durum elektrik üretim endüstrisi açısından ise büyük sorun (bkz).

18.12.2017

“Eldeki 1 kuş daldaki 2 kuştan iyidir.” diyerek başlamak istedim, zira One Planet zirvesi sonrası kendisiyle söyleşi yapılan Macron, nükleerden vazgeçmeyeceklerini, aksine nükleerin yenilenilir kaynaklarla birlikte en çevresi kaynak olduğunu söyledi ve kömürden vazgeçmediği için de Almanya’ya taş attı. Yani, Fatih Birol’un geçtiğimiz gün söylediği üzere, herkes cebine bakıyor. Birisi nükleeri kötülerken diğeri savunuyor.

Ülkeleri yöneten insanların önünde sonunda kendi gerçekliklerine hareket ettiğini görmek beni çok mutlu ediyor. Trump’ın da iklim değişikliğin ulusal bir risk kategorisinden çıkaracağı söyleniyor.

Kömür demişken IEA’ya değinmeden olmaz ve öncelikle FT yazarının (Nick Butler) Fatih Birol’u yılın enerji insanı olarak değerlendirdiğini belirtelim ve IEA’nın Coal 2017 raporuna geçelim. IEA’ya göre; kömür talebi 2022’ye kadar global anlamda az miktarda da olsa artmaya devam edecek. IEA, kömür talebinin 2016’daki 5.357 Mtce’den 2022’de 5.534 Mtce’ye ulaşacağını öngörüyor. Bu, 2013’teki seviyeden %1 daha az olsa da iklim değişikliğiyle mücadele için çok daha fazlasına ihtiyaç var ki, Fatih Birol, Sabancı Üniversitesi’nde yaptığı son konuşmada Paris Anlaşmasının çok gerisinde olduğumuzu söylemişti.

Coal 2017 IEA
Change in coal demand from 2016 to 2022, by country and region, in millions of tonnes of coal equivalent.

Hollanda, alım garantisiz toplam 700 MW kapasite için rüzgar ihalesi düzenliyor.


Statoil, Roncsador sahasının %25 hissesini Petrobras’dan aldı.

Bu arada, Venezuela, Karayipler’deki iki doğalgaz sahasının işletme hakkını Rus enerji şirketi Rosneft’e verdi.


Mevcut batarya geliştirme hızıyla 2030 hedeflerinin yakalanmasını zor gören Toyota Panasonic ile (ve başka üreticilerle) ortak batarya geliştirmeyi planlıyor. 2020 yılına 10’dan fazla farklı elektrikli araç modelini piyasaya sürmüş olmayı hedefleyen (bkz) Toyota’nın 2030 yılı toplam satış hedefi EV ve FCV için 1 milyon, plug-in ve hibrit için de 4.5 milyon.

Bosch otomotiv birimi başı Volkmar Denner, 2030’da 200 GWh kapasiteli batarya hücresi üretimi için 20 milyar € yatırım yapacaklarını söyledi.

Bu çerçevede, 2020 erken dönemlerinde toplam (global) batarya üretim kapasitesinin 275 GWh olması bekleniyor. Bu arada ARK, 2022’de global elektrikli araç satışının 17 milyona ulaşmasını bekliyor.

Batarya konusundaki bir diğer gelişme de şu; ABD’li Solid Power, BMW ile solid-state batarya geliştirilmesi konusunda iş birliğine gittiklerini duyurdu. İş birliği kapsamında BMW, Solid Power’e, Solid Power’ın teknolojisinin elektrikli araçların gerektirdiği performans seviyelerine ulaştırılması konusunda yol gösterecek.


Tesla, hızlı şarj istasyonlarının (super charger) kötüye kullanımını engellemek için “fair use” politikası geliştirdi ve bu kapsamda ticari maksatlı kullanılan araçların (taksi, Uber/Lyft, kamu hizmeti veren, sevk maksatlı kullanılan vb) bu istasyonları kullanmasını yasakladığını duyurdu.

Söz konusu uygulama, duyuruyu takiben alınacak araçları kapsayacak.


#TarihteBugün: Venezuela’da 18 Aralık 1982’de elektrik üretim santralinde çıkan yangın 128 kişinin ölümüne, 40 bin kişinin tahliye edilmesine ve Başkent Caracas’ın yarısının elektriksiz kalmasına neden olmuş (bkz).

#GününSözü: “Let China sleep, for when she wakes, she will shake the world.” (Napoleon Bonaparte’ye atfedilmektedir.)

13.12.2017

Paris’te düzenlenen One Planet zirvesinde Dünya Bankası’nın Başkanı Jim Yong Kim, 2019’dan itibaren up-stream (arama-çıkarma) petrol ve gaz finansmanı sağlamayacağını; ama müstesna durumlarda fakir ülkelerin enerjiye erişimini teminen gaz projelerine finansman düşünülebileceği söylendi.

Bunu okuyunca aklıma Shell’in Avrupa’da elektrikli araç şarj istasyonları konusundaki atağı ile aynı Shell’in Hindistan’daki petrol istasyonu sayısını artırma gayreti geldi.

One Planet zirvesinde, ayrıca, Tony de Brum deklarasyonuyla gemi nakliye sektörüne Paris Anlaşmasına uyum kapsamında acil eylem çağrısı yapıldı (gemi sektörü global CO2 emisyonunun %2’sinden sorumlu).

Zirvedeki önemli kararlardan biri de, Avrupa Komisyonu’nun, iklim değişikliğiyle mücadele çerçevesinde ayırdığı 9 milyar €’luk fon. External Investment Plan’ın bir parçası olarak kullandırılacak olan fon, sürdürülebilir şehirler ile tarım ve temiz enerji alanlarına odaklanacak.

İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında şuna da değinmek gerek; NET Power tarafından hayata geçirilen gaz santralinde gaz, hava ile değil de oksijen ile yakılıyor.


GES haberleri

  • Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nce yayınlanan Türkiye Güneş Atlası burada.
  • Pakistan Sinhd yönetimi Dünya Bankası desteğiyle 50 MW gücünde GES ihalesi düzenleyecek.
  • Çin’li China Three Gorges New Energy Co, 2017’nin Temmuz’unda inşaatına başladığı 150 MW gücünde yüzer GES’in bir kısmının işletmeye alındığını ve tamamen 2018’in Mayıs’nda devreye alınacağını söyledi, capex 151 milyon $. Halihazırda en büyük yüzer GES 40 MW gücünde.

Shikoku Electric tarafından işletilen Japonya’daki Ikata nükleer santralinin 3. reaktörünün çalıştırılmasına yönelik olumlu kararı bir üst mahkeme bozdu.


Google, Çin’de AI merkezi açıyor. Google’ın arama, e-mail, drive hizmetleri Çin’de yasak; ama Çin’den vazgeçmek mümkü değil maalesef


Petrol fiyatlarını önümüzdeki yıllarda etkileyecek 5 faktör (FT yazısı)

  • Forties boru hattı (400k bbl/d kayıp, Arabistan’ın OPEC’e taahhüt ettiği kesintiye eş)
  • Talep
  • OPEC ve Rusya
  • Venezuela
  • US-shale (non-opec supply)

Bu arada, OPEC, petrol piyasasının 2018 sonlarına doğru dengeye ulaşmasını bekliyor.


Enerji depolama girişimleri fon toplamaya devam ediyor. ESS Inc, Alman BASF liderliğindeki fonlamadan 13 milyon $ topladı. ESS, all-iron akış pili geliştirip üretiyor, sistem 8 saat kesintisiz enerji sağlayabiliyor.


Good Energy, NewMotion ile imzaladığı pilot anlaşma kapsamında şirketin Wiltshire’deki ofisine şarj istasyonu kurduruyor. NewMotion, Shell tarafından 2017 Ekim ayı içerisinde satın alınmıştı.


Toyota’yı takdir ediyorum; inandıkları hidrojen yakıt hücresi konusunda çalışmalarına aralıksız devam ediyorlar. Bu bağlamda, FuelCell Energy ile birlikte, 2020’de devreye alınması beklenen Tri-Gen santralini kuruyor. Santral, 2.35 MW gücünde ve günlük 1.2 ton H2 üretebilecek.


Hapı yuttuk, Bitcoin için Bakan düzeyinde saadet zinciri açıklamaları geldi. Sn Zeybekci’nin Bitcoin’i anlamasını beklemiyorum da, Mehmet Şimşek neden böyle şeyle diyor onu anlamadım.


2015 yılı başlarında Cosa firmasından Emre Bey’i Harbiye’deki ofisimize çağırarak çalıştığım şirket için bir cihaz geliştirilmesini istemiştim. Ev içindeki sigorta kutusuna monte edilebilen (fusebox) bir şey. Bu cihaz, evdeki cihazların tüketimlerini ayrıştıracak ve maliklerin tasarruf yapmasını sağlayacaktı. Geliştirilmesini istediğim bu cihazı yapmış o firma (bkz). Normalde energy disaggregation algoritmasıyla çalışıyor bu cihazlar, Cosa hangi teknolojiyi kullanıyor bilemiyorum; ama hayırlı olsun dedim mail atıp da kendilerine. Hem üzüldüm hem sevindim, biz hiç yapamayacaktık zira.


#TarihteBugün: Saddam Hüseyin, 13 Aralık 2003 tarihinde 9 aylık saklanma sonunda yakalandı.

31.10.2017

BM bünyesindeki World Meteorological Organization ile Global Atmosphere Watch çalışmasına göre, 2015 yılında 400 ppm olan CO2 yoğunluğu 2016’da tarihi zirveye ulaşarak 403.3 ppm olarak gerçekleşti. Sanayi öncesi dönemdeki (yıl: 1750) CO2 yoğunluğuysa 278 ppm.


Dünya Bankası’nın geçtiğimiz günlerde yenilediği petrol fiyatı tahminiyle, 2017 Nisan döneminde yapılan tahminleri aşağı çektiği görülmüştü. IMF de fiyatların toparlanmayacağı varsayımıyla (50$), 6 Körfez ülkesinin (Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Umman, Bahreyn) büyüme oranlarını %0.9’dan 0.5’e çekti. 2018 tahmini ise 2.5’ten 2.2’ye düşürdü.


Exxon Vice President Jeff Woodbury, elektrikli araba tehdidinin abartıldığını düşünüyor, şöyle ki; kendisi, 2040 için değerlendirilen %6 oranındaki elektrikli araba oranının yüzde 50 daha fazla olması durumunda dâhi bunun karşılığının günlük yarım milyon petrol olduğunu ve günlük ortalama petrol talebinin 100 milyon varil olduğu düşünüldüğünde yarım milyon petrolün bir şey olmadığını söyledi.

Bilgi #1: BP’ye göre (bkz), otomotiv kaynaklı petrol talebi günlük 19 milyon varil düzeyindeydi 2016’da, yani toplam talebin %19’u otomotiv kaynaklı. Yine BP’ye göre (bkz), 100 milyon elektrikli araç petrol talebini günlük 1.2 milyon varil azaltabilir (BP Energy Outlook). 2040 yılı elektrikli araç adedini OPEC 266 milyon, Exxon 100 milyon olarak tahmin ediyor. Bu noktadan hareketle, Exxon Vice President Jeff Woodbury yarım milyon varil talep azalması ifadesi hatalı denilebilir; ama hakikaten %1’e falan karşılık gelecektir sanırım azalma ve korkutucu bir durum olmadığı açık.

Bilgi #2: OPEC’in tahminlerine göre 2017 yılında günlük küresel petrol talebi ortalama 96,8 milyon varil olacak ve 2020’ye kadar da günlük 100 milyon varilin üzerine çıkması bekleniyor.


Toyota, elektrikli ve hidrojen yakıt hücreli araçların ağırlıklarının azaltılması amacıyla havasız lastik teknolojisi üzerine çalışıyor (5 yıldır), hatta lastikler ticarileşmeden birkaç yıl uzakta (2020 gibi). Lastik ağırlıklarında 2025 gibi, lastik başı 5 kg kadar bir azalma hedefleniyor.


Konumuzla alakası yok; ancak The Adventures of Sherlock Holmes ilk olarak 31 Ekim 1892’de yayınlanmış. Severek takip ettiğim bir şey olduğundan paylaşmak istedim.

27.10.2017

Fransa, Europe’s Carbon Emissions Trading Scheme EU-ETS’nin CO2 fiyatı üzerinde bir etkiye sahip olmaması nedeniyle, fiyatların 25-30 €/ton seviyelerinde tutulması konusunda çağrıda bulundu. Ancak, Almanya’nın buna sıcak bakması olası değil; çünkü Fransa enerji üretiminde büyük oranda nükleerden istifade ederken, Almanya %40 oranda kömürden elektrik üretiyor ve Energy Brainpool tarafından yapılan bir araştırmaya göre, 1 ton CO2 fiyatı

  • 10 € altındayken elektrik üretiminde düşük karbon ekonomisine geçiş etkisi yaratmaz.
  • 10 €’ya eşitken, CCGT (Combined-Cycle Gas Turbines) taş kömür santralleriyle rekabet edebilir hale gelir.
  • 32 €’ya eşitken, CCGT linyit santralleriyle rekabet edebilir.
  • 50 €’ya eşitken, CCGT santrallerinin tamamı tüm kömür santrallerinden daha ucuza elektrik üretebilir.

Yukarıdaki değerlere esas grafik burada.

EU-ETS’nin Türkiye’de elektrik fiyatlarının geleceği bağlamında önemli olmayacağını değerlendiriyorum.


Enel, elektrikli araç şarj istasyonu üreticisi ve JuiceNet şarj istasyonu işletmecisi eMotorWerks’ü satın aldı.

Şirket bugüne kadar, Clipper Creek, AeroVironment and Volta Charging gibi şarj istasyonu işletmecilerine sağladığı ve doğrudan kendisinin kurduğu istasyonlarla toplam 25 bin adet sistem kurmuş.


Hyundai Ioniq Electric’in 2017 yılı üretim hacmi aylık bazda aşağıdaki şekilde gerçekleşmiş (bkz):

Hyundai IONIQ production figures in 2017

Buna göre, ilk 9 ayda toplam 11941 adet elektrikli model üretilmiş, aylık ortalama yaklaşık 1327’ye karşılık geliyor. Yani, 12 ayın sonunda toplam üretim 15921’e ulaşabilir. 2018 hedefi ise 48 bin adet (bkz). Öte yandan, Nissan Leaf 2018 2 ay içerisinde 9 bin adet sipariş almış (beklentilerin üzerinde ve Tesla’nın ön siparişleri gibi değil, gerçek, bağlayıcı siparişler).

Türkiye’de de satışa sunulan HEV üretimiyse 2017 ilk 9 ayda 34176 ve yıl sonuna kadar 45568 olabilir.

Elektrikli araç satış tahmini yapmak yumurta tavuk problemini beraberinde getiriyor; ancak Türkiye’ye gelecek elektrikli araç Hyundai Ioniq ve Nissan Leaf olabileceğinden (BMW i3’ü 200 bin liraya yakın fiyatından ötürü dikkate almıyorum), sadece bu üretim şartlarında bile (ülkemizdeki şarj istasyonu eksikliğini dikkate almıyorum) ülkemizde yılda 100-200 adet bile elektrikli araç satmak zor iş gibi. Geleneksel yöntem buna izin vermez. Yenilikçi yöntemler şart.


VW, 2020’ye kadar yapısal değişikliklere odaklanıp, 2025 itibariyle e-mobility alanında dünya lideri olmayı hedefliyor (haber). VW’nin e-Mobility Vehicle Series yöneticisi Christian Senger’in We are redefinin mobility başlıklı sunumundan çıktılar şu şekilde:

  • VW 2025’te 80 yeni EV modelini piyasaya sürecek, bunun 50’si bataryalı elektrikli olacak.
  • Bugün itibariyle 410 Wh/l olan batarya yoğunluğunun 2020’de 700’e ulaşması, 2025’lerde geliştirilmiş anot ve katot sayesinde yoğunluğun 800’e ulaşması ve piyasaya all solid state bataryaların sürülmesi bekleniyor.
  • 2020’de batarya paketi fiyatı 100 €/kWh değerinin altına düşmesi bekleniyor.

Bu arada;

  • Deutsche See tarafından VW aleyhine emisyon skandalıyla alakalı açılan bir dava ilgili Alman mahkemesi tarafından  reddedildi.
  • Emisyon skandalına konu araçların düzeltilmesinde BMW ve Daimler ile kartel oluşturulup oluşturulmadığı konusunda VW CEO’su, kartel kanununa uygun hareket ettiklerini ve herhangi bir fiyat sabitlemeden haberdar olmadığını söyledi.

İlavaten, Nissan Vice President, 2025 gibi elektrikli araç almakla dizel/benzin yakıtlı aracın yaklaşık aynı maliyete satın alınabileceğini söyledi. Fiyatlar aynı iken ve 2025 itibariyle bataryaların sağlayacağı menziller ve şarj istasyonu adetleri artmış olacakken dizel/benzin yakıtlı araç almak anlamsızlaşacak gibi gözükse de, dünyanın bu konuda homojen olmasını beklemek aşırı abartı olacaktır.


VW bu şekilde yapısal bir dönüşüme hazırlanırken, Toyota’nın da esasen benzer bir dönüşüme gireceğinin sinyallerini alıyoruz. Zira, uzun yıllardır hidrojen yakıt piline odaklanması nedeniyle elektrikli araç konusunda geri kalan Toyota başkanı, hidrojenden vazgeçilmeyeceğini beyan ederek, hidrojen yakıt pilli araçlarla elektrikli araçların birbirinin rakibi olmadığını söyledi ve Mirai’nin baş mühendisi Yoshikazu Tanaka, Musk’ın hidrojen yakıt hücresi araçlar konusunda haklı olduğunu, aracı şarj etmenin daha mantıklı olduğunu söyledi.

Solid state batarya konusunda odaklanan Toyota elektrikli aracı en erken 2020 gibi piyasa sürmeyi hedefliyor ve burada da, gelecekteki batarya teknolojilerinin kapasitelerine yönelik ilginç veriler var.


ABD’liler ciddi anlamda pick-up meraklısı. Ford’un bu seneki F-Series pick-up ciro beklentisi 41 milyar $ (bkz) (tanesi 45500 $’dan 900 bin adet satış üzerinden). Bu, Nike, Facebook, Coca-Cola gibi şirketlerin cirosundan fazla.


Artan petrol fiyatlarından Avrupa’lı petrol devleri çok ciddi faydalanıyor. Örneğin Total, 2017 Ç3’te, geçen yılın aynı dönemine göre %29 artışla 2.7 milyar net kâr yazmış ve bu artışta, geçen yılın aynı dönemine göre%14’e yüksek seyreden Brent petrol fiyatıyla %6 civarında artan üretimin etkisiyle arama ve üretim bölümünün %84’lük kâr artışı sağlamasının etkisi büyük. Bu arada, Total, Engie’nin LNG birimiyle ilgileniyor.

Exxon’un Ç3 net geliri de, artan gaz ve petrol fiyatları sayesinde beklentilerin üzerinde gerçekleşerek 3.97 milyar $ geldi. Chevron net geliri de, beklentilerin altında kalsa da, üretimdeki azalmaya rağmen 1.95 milyar $ geldi (geçen yıl 1.28 idi).

30 Kasım’daki OPEC toplantısı yaklaşırken, Putin ve Arabistan Veliahtının demeçleri petrol kısıntısının 2018 Mart’tan sonra da yıl sonuna kadar uzatılacağı yönünde kanaatleri pekiştirmekte.


Saudi Aramco’nun iştiraki olan Aramco Overseas Company B.V. (AOC), Gunvor’un Maasvlakte Olie Terminal’inden (MOT) hisse satın aldı.


İran Petrol Bakan Yardımcısı, İran’ın 2018’de 20 milyar $’ı aşkın enerji anlaşması yapmayı beklediğini söyledi.

Petrol fiyatlarının düşmeyeceğine ve/veya Trump’ın İran konusundaki atarlı giderli tavırlarına rağmen İran’ın uluslar arası enerji şirketleri için cazibesini koruyacağına mı işaret acaba?


47 ülkeden 50 milyon kullanıcının verilerinden hareketle hazırlanan Moovit Global Toplu Taşıma Raporu sonuçlarını aşağıda veriyorum (bkz) (English version); ama bu raporun özel otomobil kullanımı için olanına da ihtiyaç var. Elektrikli araç şarj istasyonu planlaması için çok önemli.

  • İstanbul ortalama 12 km yolculuk mesafesi ile hafta içi günlerde en uzun mesafe yol katedilen metropol & yolculukların %35’i 12 km’den daha uzun sürüyor.
  • Ortalama 91 dk ile Avrupa’da en uzun zamanı yolda geçirenler İstanbullular
  • 19 dk ortalama durakta bekleme süresi ile, Roma ve Los Angeles’dan sonra, en fazla durakta bekleyen İstanbul. Durakta en az bekleyenler ise ortalama 10 dk ile Barselona ve Berlin sakinleri.
  • İstanbul’da toplu taşıma kullananların %26’sı, Paris’te %32’si en az 2 aktarma yapıyor.
  • Avrupa’da, günlük yolculukları sırasında Berlinliler en az, İstanbullular ortalama 940 metre ile en çok yürüyor.

Güzel bir yazı: aşırı vaatler ve bunların gerçekleşmesinde yaşanan gecikmeler arasında kirlenen Tesla.

Apple kurucularından Wozniak da Tesla’nın insanları otopilot konusunda aldattığına ilişkin demeç vermiş CNBC’ye. Tesla, vaatte bulunmaya devam ederken Ford CEO’su, otonom araları önümüzdeki sene test edeceklerini söyledi.


2017 yılının enerji projeleri: Power Engineering ve Renewable Energy World tarafından belirlenen finalistler burada.


#TarihteBugün: New York metrosu açıldı 27 Ekim 1904’te açıldı (dünyanın ilk metrosu ise 1863’te Londra’da açılmıştı, Londra’dan sonra ise 1875’te Karaköy-Beyoğlu metrosu hizmete açılmıştı).

#GününFotoğrafı: Bitcoin plakalı Tesla (bkz)

Tesla Bitcoin

12.10.2017

Shell, Hollanda merkezli NewMotion elektrikli araç şarj istasyonu şirketini satın aldı. Bugüne kadar toplam 50 binden fazla kamuya açık (public) şarj istasyonu kurulumu gerçekleştirmiş ve 100 bin adet de kart kullanıcısı bulunan NewMotion, aynı isim altında faaliyetlerine devam edecek.

Daha önce Engie de EV-BOX isimli şirketi satın almıştı.

Türkiye’deki 21 elektrik dağıtım (ve/veya perakende) şirketinden birisinin hissedarı olsaydım bu meseleye nasıl yaklaşırdım acaba diye düşünüp duruyorum. Mer’i mevzuat gereği elektrik, satmak amacıyla alınamaz, yani kullanmak için alabilirsin. Diyelim ki mevzuat düzenlendi ve şarj istasyonları için istisna getirildi (getirilmese de otopark ücreti veya kullanım zamanı adı altında ücretlendirme yapılabilir).

Neyse, her 1 kWh için 1 kr. kâr elde edildiğini varsayalım. Buna göre, 1 TL için 100 kWh elektrik satılmalı. 40-50 kW kapasiteli hızlı bir şarj istasyonu bugün 15 bin $ + KDV mertebesinde, yani TL olarak toplam 64 bin lira (kur 3.6’dan).

1 TL kâr için 100 kWh elektrik satılmalıysa, 64 bin liranın çıkması için toplam 6.4 milyon kWh (6.4 GWh) elektrik satılmalı (bu, 2 MW gücündeki HES’in ortalama yıllık üretimine denk denilebilir).

Diğer varsayımlara gelince;

  • 100 km için 18 kWh elektrik sarfiyatı
  • Araç başı yıllık km 20 bin (araç başı sarfiyat 3600 kWh/yıl)

Sonuç olarak, 6.4 milyon kWh elektrik sarfiyatı için yılda toplam 1777 araçlık menzil yapılmalı. Yatırımın kendini 5 yılda çıkarmasını beklesek, T0 anından itibaren her sene başı ilave 350 araç  sisteme dahil olmalı ki 5. yıl sonu itibariyle 1750 araçlık menzile ulaşalım (ülkemizde 2016’da satılan bataryalı elektrikli sayısı 36 ve 2017 ilk yarısında da 40, kaynak).

Devam edelim; 28 kWh kapasiteli bir bataryaya sahip 1 araç yaklaşık 30 dk. içerisinde şarj olur 50 kW güçte. Buna göre, 1777 araç için toplam 888 saat gerekiyor. 1 yılda 8760 saat var; ancak insanların bu public şarj istasyonlarında araçlarını şarj etme imkânına ancak günün 1/3’lük kısmında sahip olacağını düşünebiliriz. Buna göre, 888 saatin 2820 saat (8760/3) süresince efektif kullanılması gerekiyor ki, bu da pek olası olmayacaktır ve en iyi ihtimalle 5. yıl başı itibariyle ilave yatırım gerekecektir.

1 şarj istasyonu üzerinden hesap yapıldığı için, sisteme dahil olan araçların bu istasyondan şarj olduğunu varsaydık, ülkemizdeki araç sayısı artsa da bunların X istasyonuna bağlanması da olası değil. Yani, bölgesel olarak 1777 araçlık yoğunluğa erişmek ciddi bir şey. İsanbul için bile.

Meraklıları için not: Hyundai Ioniq Electric ile yapılan şu test videosu izlenmeye değer.


Birleşik Krallık’ta Perşembe günü yayımlanan taslak yönetmelik, 11 milyon elektrik ve gaz kullanıcısına uygulanacak tarifelere tavan fiyat uygulaması getiriyor. Uygulama 2018’den önce yürürlüğe girecek gibi değil, zira Ofgem’in mevzuatta düzenlemeye gitmesi gerekiyor. Öte yandan, Ofgem, halihazırda 3 milyon müşteriyi kapsayan vulnerable tarife için fiyat tavanı uygulamasının, 1 milyon ilave müşteriyi kapsayacak şekilde genişleterek devamına karar verdi.

Böyle uygulamalar genel olarak, müşterilerin alternatif tarife arama isteğini ortadan kaldırdığı için piyasa hareketliliğini engeller. E.ON CEO’su da bu çerçevede eleştiriler getirmiş taslağa.


Putin, kripto para birimlerinin çok fazla risk barındırdığını ifade ederek, bunların düzenleyici bir çerçeveye oturtulmasının gerekliliği üzerine açıklamalarda bulundu ve çok fazla engel konulmamasının da ayrıca önemli olduğunu söyledi.

Putin’in para birimlerine atfettiği riskler şu şekilde: para aklama, vergi kaçakçılığı ve terörizm için kaynak


Paris, 2030 yılı itibariyle ulaşım anlamında emission-free hale gelebilir mi? 12 milyon nüfuslu Paris’te toplam ne kadar elektrikli araç bilmiyorum; ancak 2015 yılı satışı 6587 idi. Tabi, şehrin ulaşımda emisyondan arındırılması sadece elektrikli araç satışıyla alakalı olmayacaktır, metro, toplu taşımanın elektrikli hale getirilmesi, bisiklet kullanımının yaygınlaştırılması ve şehre benzin-dizel araç girişinin yasaklanması vs bunu destekleyici unsurlar olabilecektir. Bu bağlamda çıkan haberlerden birisi burada mesela.

Bunu Cüneyt Kozaoğlu’yla da paylaştım Twitter’da ve “This is ‘pedestrianizing’, not ban on cars. Common to all political declarations is a huge ambiguity. Never really clear what they mean.” şeklinde cevap verdi. Altı çizgili kısma %100 katılıyorum.


Toyota, Japon nüfusunun giderek yaşlanması ve gençlerin de araç satın almaya ilgisizliği nedeniyle 20 yıla yakın süredir aralıksız düşen araç satışlarının etkisiyle ülkede sattığı araç modeli sayısını yarıya indirmeyi planlıyor (şu anda 60 ve 2025’e kadar 30’a düşürülecek).

Ülkenin nüfusu 2016 itibariyle 127 milyon ve 2016’da 308 binlik azalmayla nüfus son 50 yılın en düşük seviyesine gerilemiş.


Akbank Ripple ile anlaşmış. Dubai’de de bir banka anlaşmıştı. Çok seviniyorum bu haberleri okuyunca, zira elimde tam 322 adet Ripple var 🙂

Bir türlü beklenen yükselişi vermedi bu kripto para birimi, belli aralıkta gidip geliyor.