10.04.2018

UK’nin nükleer düzenleyici otoritesi Office for Nuclear Regulation (ONR), Hinkley Point C nükleer santralinde EDF Energy’nin yönetimsel hatalarının güvenlik zafiyetlerine neden olabileceğini söyledi. Müfettiş, tedarik zinciri yönetiminde bazı sıkıntılar tespit etmiş. ONR raporu burada.

Ayrıca, Hinkley ile aynı tip olan ve yine EDF tarafından yapılan Flamanville nükleer santralindeki kaynak sorununun da düşünülenden daha kötü ortaya çıktı. EDF, Hindistan’ın 10 adet üçüncü nesil tasarım EPR nükleer santral siparişinden 1 tanesini bile teslim etmiş değil.

Aynı EDF, 2035’e kadar 8 milyar € yatırımla 10 GW enerji depolama kapasitesi geliştirmiş olmayı planlıyor.

Nükleer ile alakalı Güney Kore’den ilginç bir örnek paylaşmak istiyrum bu vesileyle (kaynak): Güney Kore’nin elektrik enerjisi üretiminde nükleerin payı %30, kömür %40, gaz %22 ve yenilenebilir ise %4. 24 adet nükleer reaktörün faal olduğu ülkenin Başkanı Moon, 2030 itibariyle yenilenebilir enerjinin payının %20’ye çıkarılacağını taahhüt etmişti. Ülkenin en eski reaktörü Kori 1 geçtiğimiz Haziran ayında kapatılmıştı. Moon, Kori 1’in kapatılma töreninde yaptığı konuşmada erken inşaat aşamasındaki Shin-Kori 5 ve 6 santrallerinin ise devam etmeyeceğini söylemişti. Ancak, muhalefet ve nükleer bilim insanlarının buna karşı çıkması neticesinde rastgele seçilen 471 vatandaştan oluşan bir komitede yapılan oylama sonucunda %59.5 ile santral inşaatının devamı yönünde karar çıktı.


Total’in Shetland’daki gaz platformu Alwyn’da kullanılmak üzere Avusturya firması Taurob tarafından geliştirilen robot (görsel) bu yıl içerisinde platforma yerleştirilecek. Platformda 120 kişi çalışıyor ve robot, gaz kaçaklarını tespit etmekte kullanılacak.


UK’deki shale gas geliştirme çalışmalarında yeni bir aşamaya gelinmiş gözüküyor. Hidrolik çatlatma (fracking) firması Cuadrilla, Lancashire’daki sahada yatay sondajın tamamlandığını duyurdu.


Devletler mi EIA’ya güvenerek politika geliştiriyor, yoksa IEA devlet politikalarına göre mi projeksiyon ortaya koyuyor bir türlü netliğe kavuşmadı anlaşılan. Zira, IEA, Oil Change International adlı bir STK tarafından eleştiriye maruz kalmış ve fosil yakıt endüstrisine bağlı olmakla suçlanıyor.

Herhangi bir yeşilci STK benim nezdimde direk negatif algıya sahip. Bu da onlardan birisi.


Japon SoftBank geçtiğimiz Cuma günü  Kanadalı Nemaska Lithium’un %9.9’luk hissesini satın aldığını duyurdu. Vestel’in 25 GWh/yıl kapasiteli batarya projesi Proje Bazlı Yatırım Teşvik Sistemi kapsamında desteklenecek. Vestel’in yatırım tutarı 28 milyar lira olarak açıklandı.

Oyak Renault’un da 493 milyon liralık hibrit motor üretimi teşvik kapsamında desteklenecek.

Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar’ın destekleri arasında faiz veya hibe desteği ile sermaye desteği gibi bugüne kadar sunulmayan kalemler var.

Ben açıkçası projelere sağlanması planlanan sermaye desteğini merak ettim.

Elektrikli araba dönüşümüyle alakalı iki kelam etmek istedim bu vesileyle; ben, bu dönüşümün sektörel bazlı olacağına inanan biriyim. Mesela, servis sektörü, ticari kiralama vs gibi. Uzun vadeli filo kiralama sektörünü özellikle önemli görüyorum; ama üreticilerin üretim kapasitesi de kısıtlı, örneğin Chevy Bolt EV’nin üretim kapasitesi 25-30 bin/yıl kadar. Tesla da üretim adetlerini artırmayı başarmış gibi (bkz), ilk çeyrekte 11730 adet Model S üretilmiş.


Uber, elektrikli bisiklet kiralama işi yapan Jump Bikes’ı 100-200 milyon USD gibi bir bedelle satın aldı. 30 dakikalık kullanım 2$ (+ bazı ilave masraflar varmış).


BNEF New Energy Pioneers 2018 listesinde bildiğim 3 firma var; i) Advanced Microgrid Solutions, ii) Bidgely, iii) LO3 Energy. Bidgely’den özellikle bahsetmek istiyorum; bu firma, energy disaggregation konusunda çalışıyor. 2015 yılındaki araştırmalarına göre %98 doğruluk sağlayabiliyordu. Zamanında kendi çalıştığım enerji şirketine bu gibi cihaz geliştirilmesini önermiş, İTÜ’den firmalarla görüşmüştüm; ama sonuç alamamıştım. Geçtiğimiz günlerde de, geliştirilmesi için görüştüğüm ve “yapamayız” diyen firma (Nuvia) benzer bir cihazı TR piyasasına sunmuştu. Mail atarak tebrik etmiştim ilgili arkadaşları!


Bölgesel gerginlikler Brent petrolün varil fiyatını 70 dolara dayadı. Trump’ın Suriye ile alakalı vereceği karar da merakla bekleniyor.

ABD’nin Rus alüminyum şirketi Rusal’a getirdiği yaptırım sonrası Glencore yüzde 8.75’lik hisse değişimi planını iptal etti. Rusal’ın hisseleri yaptırım kararı sonrası yüzde 40 düşmüştü (2016 Ekim’den bu yana en düşük seviyeye geriledi hisse değeri). Rus parası Ruble de geriliyor.


Citic Resources Holdings, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nde daha fazla rol alabilmek adına Çin’in Kuzeydoğu’sundaki performansı kötü bazı petrol varlıklarını ve maden sahalarını Kazakistan’a satmak ve karşılığında da Kazakistan’daki bazı enerji varlıklarında kendisine hisse devri yapılması üzerine görüşmeler yürütüyor.


Google, tükettiği elektrik enerjisinden daha çok yenilenebilir enerji satın alma hedefini yakaladı. Google’ın kontrata bağlı yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam gücü 3 GW. En yakın rakibi Amazon ise 1.2 GW civarında.


British Gas, artan toptan satış fiyatları ve yeşil tarife maliyetlerinin etkisiyle enerji fiyatlarını yüzde 5.5 yükseltti.

Ofgem, Iresa firmasına, 40 dk telefonda bekleme süresi gibi şikayetlere ilişkin hususları çözene kadar yeni müşteri yasağı getirdi. ETKB’nin EDAŞ’lara getirdiği çağrı merkezi standartlarını düşününce ülke olarak bazı konularda hakikaten iyi noktalarda olduğumuzu değerlendirebiliriz.

05.12.2017

Venezuela Devlet Başkan Maduro, gaz ve petrol rezervlerine endeksli “petro” isimli kripto para birimi çıkarılacağını ve böylelikle finansal ambargonun önüne geçilmesinin amaçladığını açıkladı.


Rusya’nın Yamal LNG tesisi bugün üretime başladı. Novatek tarafından geliştirilen projenin ortakları Total, CNPC ve İpek Yolu Fonu (Silk Road Fund).


Kıbrıs, Yunanistan, İsrail Bakanları ile İtalya’nın Kıbrıs Büyükelçisinin katılımıyla EastMed boru hattı projesi için MoU imzalandı.


UK’de yapılan bir araştırmaya göre, hayvansal içerikli gıdalar (et, süt) yerine yeşil ağırlıklı beslenme gıda kaynaklı sera gazı emisyonlarını %17 kadar düşürebilir. 2014 tarihli bir çalışmaya göre (bkz), UK’nin toplam emisyonunda gıdanın payı %20, dünya genelindeyse bu oran %30’a yakın.


Gersan Elektrik ile Tesla Motors Netherlands B.V. arasında tek taraflı gizlilik sözleşmesi imzalandı. Anlaşmanın, AC/DC elektrikli araç şarj istasyonları üretimi ve montajı ile ilgili olası bir ticari ilişkiyi değerlendirmek için imzalandığı ifade edildi.


ABD’de, şebekedeki yenilenebilir enerjinin payının artmasından mütevellit (yani, elektrik üretim kaynaklı emisyon salınımının azalmasından), 1978’den beri en yüksek emisyon salınım oranına sahip elektrik üretim sektörü, artık ulaştırma sektöründen daha az salınım yapıyor.


Türk lirası doğası gereği zayıf mı (bkz)?

Bu arada, yatırımlarımızın 3’te 1’ini PPP ile geliştirmeye devam edecekmişiz. Bu da, ülkemizin kur riskini daha iyi yönetmesi gerektiği anlamına geliyor, aksi durumda tasarruf falan kalmıyor/kalmayacak, tasarruf oranımız %15 altında diye biliyorum.


Tamamen elektrikli kargo gemisi, Çin’liler yapmış. Şimdilik, 50 mil gibi kısa menzile sahip ve kömür (?) naklinde kullanılacak


PSA, Opel’den parasını geri istemiş. Motor 1’den aynen alıntı: “PSA‘nın GM’den geri ödeme talep etmesinin nedeni, Amerikan üreticinin Opel motorlarındaki CO2 emisyon durumunu yanlış bildirmesi. Fransız marka, bu yüzden General Motors‘a dava açmaya hazırlanıyor. Bazı kaynaklardan gelen bilgiler iki tarafın müzakerelere başladığını belirtirken GM sözcüsü David Caldwell, resmi bir görüşme olmadığı konusunda ısrarcı.”


Japan Airlines Co Ltd, supersonic yolcu uçağı geliştiren Boom Supersonic’e 10m $ yatırım yaptı. Benzer kararları THY’den de duymak istiyoruz. Çok zor şeyler değil.


Starbucks kurulur, büyür, menşei ülkede butik kahveciler çoğalır, rekabet artar, Starbuck çoktan global olarak yaygınlaşmıştır, artan rekabet Starbucks’ı farklı şeyler geliştirmeye/sunmaya iter vs. Çin gibi büyük ülkelerdeki yerel bazı dükkanlar zincir haline gelmeye başlar vs… (bkz)

28.11.2017

Eni ve Total, Kıbrıs Münhasır Ekonomik Bölgede (MEB), [Exclusive Economic Zone (EEZ)] enerji arama ve üretimi yapılmasını öngören ve 9 ay önce yapılan sözleşme kapsamında öngörülen gelişme planının bu yıl sonu itibarıyla hayata geçirilmesi,  Eni Başkanı Clausio Descalzi’nin Kıbrıs Cumhuriyeti Başkanı Nikos Anastasiadis ile görüşmesinde teyit edildi.

(kaynak: Ekonomi Bakanlığı E-Bülten Servisi)


TransCanada’nın Dakota boru hattının çalışmaya başlaması (bkz) ve OPEC toplantısına ilişkin süregelen belirsizliğin (bkz) etkisiyle petrol fiyatları düştü diyebiliriz, sanırım.


SofBank, Uber’den yüzde 30 indirim teklif etmiş. Bununla Uber değerlemesi 48 milyar $’a karşılık geliyor.


Climate Bonds Initative (CBI) tarafından yapılan açıklamaya göre; Çin Kalkınma Bankası’nın 16 Kasım 2017 günü gerçekleştirdiği tahvil ihracı ile, anılan tarihe kadarki tahvil ihracı 103.3 milyar USD oldu ve ilk kez 100 milyar sınırı aşıldı. Yıl sonuna kadar 130 milyarın aşılması bekleniyor. 2016’da verisi 81.6 milyar $ idi.

CBI verilerine göre Çin 16.6 milyar dolarlık ihraç ile bu alanda lider konumda, ikinci sıradaki Fransa 15 milyar, üçüncü sıradaki ABD ise 14 milyar dolarlık yeşil tahvil ihracı gerçekleştirdi.

(kaynak)


Almanya 600 milyon $ yatırımla ilk LNG tesisini kurmayı planlıyor. Tesisin kapasitesi Almanya’nın Rusya’dan aldığı gazın %10’una karşılık gelen 5 milyar m3/yıl.


Bireysel yatırımcılar, varlıklarının ne kadarını kripto para birimlerine aktarmalı sorunsalı önemli hale gelmeye başladı. Early adaptor olarak adlandırılan kişiler çoktan katladı kârlarını; ama yapılan fiyat tahminlerinden (mesela buradaki) hareketle hala ciddi bir potansiyel olduğu söylenebilir. BİST’te şirket hissesi almaktansa BTC almayı tercih ederim ben olsam. Bu, borsa hacmini azaltır; ama öte yandan, USD varlıklarını da eritir, Türkiye gibi ülkeler için bu kripto paralar ilginç durumlar oluşturabilir sanki.


Borusan EnBW, Gaziantep’te devreye aldığı 65.55 MW’lık RES ile birlikte toplamda 10. RES’ini devreye almış oldu.


BMW, yeni bir bataya hücresi geliştirme amacıyla BMW Group Battery Cell Competence Centre’a 200 milyon € yatırım yapacağını açıkladı.


Houses are for living, not for speculation- Xi Jinping, Çin Devlet Başkanı

Ev arzındaki fazlalıktan ötürü boş duran evlerin de etkisiyle, Çin ev kiralama piyasasını genişletmeyi planlıyormuş. Bu, demir, bakır gibi metallere olan talebi etkileyebilecek bir şey; ama Xi’nin ifadesinin çok yerinde olduğunu ifade edelim. Zira, eve bir yaşam alanı olarak bakılmadığı noktada, rant kapısı olmaktan öteye gitmiyor ev.


Dünya Bankasının Tarımsal Emtialara Yönelik Değerlendirmeleri

Dünya Bankası tarafından 2017 yılı Ekim ayında yapılan tahminlerde; tarımsal emtia fiyatlarının 2017’de ılımlı bir şekilde gerileyeceği ve 2018 yılında genel olarak stabil kalacağı öngörülmektedir. Hububat fiyatlarının 2017’de sabit kalacağı fakat 2018 yılında, mısır arzında öngörülen daralma dolayısıyla %1 artması beklenmektedir. Soya fasulyesi pazarındaki arz eksikliği dolayısıyla, bitkisel yağ ve yiyecek fiyatlarının %1 artacağı tahmin edilmektedir.

2017 yılında yaklaşık %8 düşmesi beklenen içecek fiyatlarının, kahve arzındaki daralma nedeniyle 2018 yılında görece düşük şekilde artacağı tahmin edilmektedir.

Tarımsal hammadde fiyatlarının 2017 yılında %2’nin üzerinde artması beklenmekle birlikte, kauçuk arzındaki azalma nedeniyle 2018 yılında tarımsal hammadde fiyatlarının daha fazla artacağı öngörülmektedir.

Dünya Bankası tarafından 2017 yılı Ekim ayında yapılan değerlendirmelere göre genel olarak, tarımsal ürün fiyatlarının Nisan 2017’den bu yana değişmediği, küresel düzeyde yaşanan kötü hava şartlarının bu sezonda beklenmediği, La Nina döngüsüyle ilgili (soğuk ve aşırı yağışlı dönem) bir tehlikenin olmadığı ifade edilmiştir. Düşük fiyatlarla karşı kaşıya kalan hububat üreticilerine verilen teşviklerin küresel fiyatları çarpıtmadığı da belirtilmiştir.

(kaynak: worldbank.org web sitesinden Ekonomi Bakanlığı E-Bülten Servisince tercüme)

10.11.2017

Trump’ın Çin ziyaretinde imzalanan anlaşma kapsamında, Çinli devlet şirketleri Alaska’daki LNG projesine 43 milyar $ yatırım yapacak. Anlaşmanın, ABD ile Çin arasındaki ticaret açığını yıllık 10 milyar $ azaltması bekleniyor (geçen yılki açık 347 milyar $ idi). Anlaşma, Çin’in çevre kirliliğiyle mücadelesine de katkısı var.

Anlaşmaya taraf şirketler şunlar: China Petrochemical Corp (Sinopec), China Investment Corporation ve Bank of China, The State of Alaska ve Alaska Gasline Development Corporation.

LNG ile alakalı bir diğer gelişme de şu: Total, 09 Kasım’da Engie’nin LNG varlıklarını 1.13 milyar £’a aldı.


Her 180 km’de bir elektrikli araç şarj istasyonu; E.ON, AB’den aldığı 10 milyon € fon yardımıyla İtalya-Norveç arasında 180 adet şarj istasyonu kuracak.

Bu arada, İngiltere’de, yeni dizel araç satışlarına yönelik vergi oranlarının artırılması planlanıyor. 22 Kasım’da gerçekleştirilecek olan Bütçe görüşmesinde söz konusu artışa yönelik açıklama yapılacağı belirtilirken, artışın katma değer vergisi kanalıyla mı, yoksa yeni bir vergi yoluyla mı sağlanacağına yönelik bir bilgi verilmiyor. Çevre Bakanı Michael Gove tarafından yapılan açıklamalar, uygulanacak verginin İngiltere’nin dizel araç ve hibrit dışındaki benzinli araçların satışının 2040 itibarıyla yasaklanmasını öngören Temiz Hava Stratejisi’nin bir parçası olacağına işaret ediyor. Hükümetin vergi kararı, Londra Belediye Başkanı Sadiq Khanın şehir merkezinde dolaşan eski dizel araçlara yönelik günlük 10 sterlin ek ücret uygulamasını takiben gerçekleşti. 2017 yılının ilk 10 ayında dizel araçların satışları, bir önceki yılın aynı dönemine göre %14,9 oranında, Ekim ayında ise geçen yılın aynı dönemine göre %29.9 gerilemiş bulunuyor. Ayrıca, Ekim ayında satılan yeni araçların %39.4’ü dizel araç olurken, satışlar bu düzeyle 2009 yılındaki %40 seviyesinin altına ikinci kez düşmüş oldu.


İngiltere, Aramco IPO’sunu Londra Borsasına çekmek için 2 milyar $’lık garanti borç çıkartıyor, Aramco gibi dev bir şirketin bu derece küçük bir meblağla ikna edilmeye çalışılmasını anlamadım.

Bu bir yana, OPEC, kendini uzun vadede petrol piyasasının ana belirleyicisi olarak görüyor.


ABD, 27 Ekim haftasında, tarihinde ilk kez günlük 2 milyon varili geçerek 2.13 milyon varil petrol ihraç etmiş. Brent petrol fiyatı 63’ün üzerinde seyrediyor.


Elektrikli arabaların neden olabileceği bakır talebindeki artış, dünyanın en büyük madencisi BHP’yi bakır kaynaklarının sayısını çoğaltmaya itiyor. Bakırın ton fiyatı da nerdeyse 2 yıldır yükselişte ve şu anda 7000 $ civarında (grafik).

Soru: Otomotivde örneğin bakır ebt yerine alüminyum ebt kullanımı söz konusu değil mi acaba?

Bilgi: Günümüz otomobillerinde yaklaşık 14-23 kg bakır kullanılıyorken, elektrikli bir otomobilde bunun yaklaşık 4 katı daha fazla bakır kablo kullanılıyor, yani en az 56 kg.


Çin, ülkesinde elektrikli araba fabrikası yatırımı yapmak isteyen yabancı yatırımcıların, serbest ticaret bölgelerinde %100 sahibi oldukları şirket kurmalarına izin verecek.


Alarko Holding, iştiraki Cenal Elektrik Üretim’in Çanakkale’nin Karabiga ilçesinde tesis ettiği kömüre dayalı 1320 MWe gücündeki santralin 660 MWe gücündeki 1 numaralı ünitesi elektrik üretimine başladı.


Uber ile Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Uber’in “uçan taksi” projesi Uber Elevate için hava sahasının yönetimini sağlayacak yazılım geliştirilmesi amacıyla anlaşma imzaladı. Anlaşma kapsamında, NASA uçan taksiler için alçak irtifada gerekli hava sahasının oluşturulması konusunda Uber’e destek verecek.


Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 7 ülke tarafından, 2500 mt ve daha yüksek kesimlerde ve olumsuz hava koşullarında çalışabilecek özellikte küçük rüzgar türbinleri geliştirmek üzere proje başlatıldı. İspanya, Finlandiya, Arjantin, Meksika, Dominik Cumhuriyeti ve Uruguay’dan araştırma kurumlarının yer aldığı “Küçük Rüzgar Türbinlerinin Optimizasyonu ve Ticari Promosyonu” başlıklı projeye Türkiye’den de İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) dahil oldu.

27.10.2017

Fransa, Europe’s Carbon Emissions Trading Scheme EU-ETS’nin CO2 fiyatı üzerinde bir etkiye sahip olmaması nedeniyle, fiyatların 25-30 €/ton seviyelerinde tutulması konusunda çağrıda bulundu. Ancak, Almanya’nın buna sıcak bakması olası değil; çünkü Fransa enerji üretiminde büyük oranda nükleerden istifade ederken, Almanya %40 oranda kömürden elektrik üretiyor ve Energy Brainpool tarafından yapılan bir araştırmaya göre, 1 ton CO2 fiyatı

  • 10 € altındayken elektrik üretiminde düşük karbon ekonomisine geçiş etkisi yaratmaz.
  • 10 €’ya eşitken, CCGT (Combined-Cycle Gas Turbines) taş kömür santralleriyle rekabet edebilir hale gelir.
  • 32 €’ya eşitken, CCGT linyit santralleriyle rekabet edebilir.
  • 50 €’ya eşitken, CCGT santrallerinin tamamı tüm kömür santrallerinden daha ucuza elektrik üretebilir.

Yukarıdaki değerlere esas grafik burada.

EU-ETS’nin Türkiye’de elektrik fiyatlarının geleceği bağlamında önemli olmayacağını değerlendiriyorum.


Enel, elektrikli araç şarj istasyonu üreticisi ve JuiceNet şarj istasyonu işletmecisi eMotorWerks’ü satın aldı.

Şirket bugüne kadar, Clipper Creek, AeroVironment and Volta Charging gibi şarj istasyonu işletmecilerine sağladığı ve doğrudan kendisinin kurduğu istasyonlarla toplam 25 bin adet sistem kurmuş.


Hyundai Ioniq Electric’in 2017 yılı üretim hacmi aylık bazda aşağıdaki şekilde gerçekleşmiş (bkz):

Hyundai IONIQ production figures in 2017

Buna göre, ilk 9 ayda toplam 11941 adet elektrikli model üretilmiş, aylık ortalama yaklaşık 1327’ye karşılık geliyor. Yani, 12 ayın sonunda toplam üretim 15921’e ulaşabilir. 2018 hedefi ise 48 bin adet (bkz). Öte yandan, Nissan Leaf 2018 2 ay içerisinde 9 bin adet sipariş almış (beklentilerin üzerinde ve Tesla’nın ön siparişleri gibi değil, gerçek, bağlayıcı siparişler).

Türkiye’de de satışa sunulan HEV üretimiyse 2017 ilk 9 ayda 34176 ve yıl sonuna kadar 45568 olabilir.

Elektrikli araç satış tahmini yapmak yumurta tavuk problemini beraberinde getiriyor; ancak Türkiye’ye gelecek elektrikli araç Hyundai Ioniq ve Nissan Leaf olabileceğinden (BMW i3’ü 200 bin liraya yakın fiyatından ötürü dikkate almıyorum), sadece bu üretim şartlarında bile (ülkemizdeki şarj istasyonu eksikliğini dikkate almıyorum) ülkemizde yılda 100-200 adet bile elektrikli araç satmak zor iş gibi. Geleneksel yöntem buna izin vermez. Yenilikçi yöntemler şart.


VW, 2020’ye kadar yapısal değişikliklere odaklanıp, 2025 itibariyle e-mobility alanında dünya lideri olmayı hedefliyor (haber). VW’nin e-Mobility Vehicle Series yöneticisi Christian Senger’in We are redefinin mobility başlıklı sunumundan çıktılar şu şekilde:

  • VW 2025’te 80 yeni EV modelini piyasaya sürecek, bunun 50’si bataryalı elektrikli olacak.
  • Bugün itibariyle 410 Wh/l olan batarya yoğunluğunun 2020’de 700’e ulaşması, 2025’lerde geliştirilmiş anot ve katot sayesinde yoğunluğun 800’e ulaşması ve piyasaya all solid state bataryaların sürülmesi bekleniyor.
  • 2020’de batarya paketi fiyatı 100 €/kWh değerinin altına düşmesi bekleniyor.

Bu arada;

  • Deutsche See tarafından VW aleyhine emisyon skandalıyla alakalı açılan bir dava ilgili Alman mahkemesi tarafından  reddedildi.
  • Emisyon skandalına konu araçların düzeltilmesinde BMW ve Daimler ile kartel oluşturulup oluşturulmadığı konusunda VW CEO’su, kartel kanununa uygun hareket ettiklerini ve herhangi bir fiyat sabitlemeden haberdar olmadığını söyledi.

İlavaten, Nissan Vice President, 2025 gibi elektrikli araç almakla dizel/benzin yakıtlı aracın yaklaşık aynı maliyete satın alınabileceğini söyledi. Fiyatlar aynı iken ve 2025 itibariyle bataryaların sağlayacağı menziller ve şarj istasyonu adetleri artmış olacakken dizel/benzin yakıtlı araç almak anlamsızlaşacak gibi gözükse de, dünyanın bu konuda homojen olmasını beklemek aşırı abartı olacaktır.


VW bu şekilde yapısal bir dönüşüme hazırlanırken, Toyota’nın da esasen benzer bir dönüşüme gireceğinin sinyallerini alıyoruz. Zira, uzun yıllardır hidrojen yakıt piline odaklanması nedeniyle elektrikli araç konusunda geri kalan Toyota başkanı, hidrojenden vazgeçilmeyeceğini beyan ederek, hidrojen yakıt pilli araçlarla elektrikli araçların birbirinin rakibi olmadığını söyledi ve Mirai’nin baş mühendisi Yoshikazu Tanaka, Musk’ın hidrojen yakıt hücresi araçlar konusunda haklı olduğunu, aracı şarj etmenin daha mantıklı olduğunu söyledi.

Solid state batarya konusunda odaklanan Toyota elektrikli aracı en erken 2020 gibi piyasa sürmeyi hedefliyor ve burada da, gelecekteki batarya teknolojilerinin kapasitelerine yönelik ilginç veriler var.


ABD’liler ciddi anlamda pick-up meraklısı. Ford’un bu seneki F-Series pick-up ciro beklentisi 41 milyar $ (bkz) (tanesi 45500 $’dan 900 bin adet satış üzerinden). Bu, Nike, Facebook, Coca-Cola gibi şirketlerin cirosundan fazla.


Artan petrol fiyatlarından Avrupa’lı petrol devleri çok ciddi faydalanıyor. Örneğin Total, 2017 Ç3’te, geçen yılın aynı dönemine göre %29 artışla 2.7 milyar net kâr yazmış ve bu artışta, geçen yılın aynı dönemine göre%14’e yüksek seyreden Brent petrol fiyatıyla %6 civarında artan üretimin etkisiyle arama ve üretim bölümünün %84’lük kâr artışı sağlamasının etkisi büyük. Bu arada, Total, Engie’nin LNG birimiyle ilgileniyor.

Exxon’un Ç3 net geliri de, artan gaz ve petrol fiyatları sayesinde beklentilerin üzerinde gerçekleşerek 3.97 milyar $ geldi. Chevron net geliri de, beklentilerin altında kalsa da, üretimdeki azalmaya rağmen 1.95 milyar $ geldi (geçen yıl 1.28 idi).

30 Kasım’daki OPEC toplantısı yaklaşırken, Putin ve Arabistan Veliahtının demeçleri petrol kısıntısının 2018 Mart’tan sonra da yıl sonuna kadar uzatılacağı yönünde kanaatleri pekiştirmekte.


Saudi Aramco’nun iştiraki olan Aramco Overseas Company B.V. (AOC), Gunvor’un Maasvlakte Olie Terminal’inden (MOT) hisse satın aldı.


İran Petrol Bakan Yardımcısı, İran’ın 2018’de 20 milyar $’ı aşkın enerji anlaşması yapmayı beklediğini söyledi.

Petrol fiyatlarının düşmeyeceğine ve/veya Trump’ın İran konusundaki atarlı giderli tavırlarına rağmen İran’ın uluslar arası enerji şirketleri için cazibesini koruyacağına mı işaret acaba?


47 ülkeden 50 milyon kullanıcının verilerinden hareketle hazırlanan Moovit Global Toplu Taşıma Raporu sonuçlarını aşağıda veriyorum (bkz) (English version); ama bu raporun özel otomobil kullanımı için olanına da ihtiyaç var. Elektrikli araç şarj istasyonu planlaması için çok önemli.

  • İstanbul ortalama 12 km yolculuk mesafesi ile hafta içi günlerde en uzun mesafe yol katedilen metropol & yolculukların %35’i 12 km’den daha uzun sürüyor.
  • Ortalama 91 dk ile Avrupa’da en uzun zamanı yolda geçirenler İstanbullular
  • 19 dk ortalama durakta bekleme süresi ile, Roma ve Los Angeles’dan sonra, en fazla durakta bekleyen İstanbul. Durakta en az bekleyenler ise ortalama 10 dk ile Barselona ve Berlin sakinleri.
  • İstanbul’da toplu taşıma kullananların %26’sı, Paris’te %32’si en az 2 aktarma yapıyor.
  • Avrupa’da, günlük yolculukları sırasında Berlinliler en az, İstanbullular ortalama 940 metre ile en çok yürüyor.

Güzel bir yazı: aşırı vaatler ve bunların gerçekleşmesinde yaşanan gecikmeler arasında kirlenen Tesla.

Apple kurucularından Wozniak da Tesla’nın insanları otopilot konusunda aldattığına ilişkin demeç vermiş CNBC’ye. Tesla, vaatte bulunmaya devam ederken Ford CEO’su, otonom araları önümüzdeki sene test edeceklerini söyledi.


2017 yılının enerji projeleri: Power Engineering ve Renewable Energy World tarafından belirlenen finalistler burada.


#TarihteBugün: New York metrosu açıldı 27 Ekim 1904’te açıldı (dünyanın ilk metrosu ise 1863’te Londra’da açılmıştı, Londra’dan sonra ise 1875’te Karaköy-Beyoğlu metrosu hizmete açılmıştı).

#GününFotoğrafı: Bitcoin plakalı Tesla (bkz)

Tesla Bitcoin

19.09.2017

2014 yılında UK açık deniz rüzgar ihalesi düzenliyor. 2.6 milyar $ yatırım maliyetli ihaleyi Mainstream Renewable Power Ltd. isimli bir şirket 114£/MWh birim bedelle kazanıyor; ama sonra Royal Society for the Protection of Birds isimli bir hayır kurumu bu projeyi dava ediyor ve o günden bu yana projede ilerleme sağlanamıyor.

Şirketin CEO’su konuyla alakalı olarak şunu diyor: “Bizarrely this has worked in our favor”, meali: “bu, garip şekilde lehimize çalıştı” 🙂

Çünkü; deniz aşırı rüzgar projelerinin üretilen elektriğin LCOE değeri 2014 yılında 220$/MWh iken bugün 120$ civarında ve dahası 114£/MWh gibi bir ihale bedeli bugün için gerçekten yüksek. Projenin geç devreye girmesi dolayısıyla kayıp ne kadardır bilemiyorum; ama şirket fiyat düşümü ve türbin başı artan verim vs düşünüldüğünde şirketin orta/uzun vadede avantajlı olduğu muhakkak, ki CEO’nun ifadesi de zaten bunun göstergesi. Kaynak


Dubai devlet şirketi olan DEWA 700 MW gücündeki CSP teknolojili GES için 7.3¢/kWh üzerinden PPA imzaladı. 3.9 milyar $’lık proje, toplam 3GW kapasiteye ulaşması planlanan Mohammed bin Rashid Al Maktoum Solar Park’ın bir parçası olacak. İhaleyi, ACWA Power ile Çin’li Shanghai Electric konsorsiyumu kazandı.


18 Eylül 1981’de Kanada’daki West Edmonton isimli AVM, 20 bin yerlik park noktasıyla Guinness Rekorlar Kitabına girmiş. Benzer rekor haberlerini elektirkli araçlar için duyarız İnşaAllah 🙂

#TarihteBugün: 19 Eylül 1957’de, ABD, Nevada’da ilk yer altı nükleer silah denemesini yaptı, 1.7 kilotonluk nükleer silah patlatıldı.


Renault Zoe’nin yeni modelinde 41 kWh kapasiteli LG Chem’in tedarik ettiği li-on batarya kullanılıyor. Karar Gazetesi bu aracı test etmiş. Testi yapan kişinin ifadeleriyle sonuçlar şu şekilde:

  • İlk denemelerimizde elektrikli bir araç kullanımı kurallarına göre İstanbul sınırları içinde 358 km’ye ulaştık. Tabi kullanım anında benzinli ve dizel bir araç değil de daha sakin hızlanmalarla birlikte gereksiz yere gaz temposunu arttırmayarak ulaştık.
  • İkinci deneme kafadaki bütün kuralları atarak normal bir araç kullanıyormuş gibi gerçekleştirdik. Otoban ve E-5 hız limitlerine uyarak özellikle birkaç günlük sıcak hava koşullarında klima gibi konfor tüketicilerini kullanarak sürüş gerçekleştirdik. Bu sefer ise ulaştığımız menzil yaklaşık 300 km oldu.

Normal kullanım koşullarında elde edilen 300 km menzil bence çok başarılı (100 km’de 14 kWh tüketim). Aracın New European Driving Cycle (NEDC) menzili 400 km olarak duyurulmuştu. Bu arada, aracın fiyatını 120 bin biliyordum ben, 128 bin liraymış. Araç şöyle bir şey.

Chevrolet Chevy Bolt EV’nin ise EPA menzili 238 mil (383 km). 60 kWh kapasiteli LG-Chem yapımı li-on batarya kullanılan araç, hypermiling olarak adlandırılan 32-48 km/h hızlarda enerji verimli şekilde kullanılıncaa toplam 750 km/şarj menzile ulaşmış. Öte yandan, aracın üreticisi GM’ye göre, kullanıcıların %97’si günlük kullanım koşullarında EPA menzili olan 383 km’yi geçiyormuş. Bu veri kaç araçtan elde edilmiş bilemiyorum (kaynak).

Buradan şuna geçelim; insanlar şöyle bir şey düşünebiliyor, “erişilebilir fiyat seviyesindeki elektrikli araçlar iyi hoş da, batarya ömrü ne kadar, aracı aldıktan sonra bir de batarya derdiyle uğraşmayalım?”. Benim gördüğüm kadarıyla, batarya, üreticilerin garantilerinin çok ötesinde performans sergiliyor. örneğin;

  • Chevy 400 bin mil (643 bin km) gitti ve dikkate değer bir bozulma yok bataryada.
  • Tesla Model X ve S kullanıcılarından elde edilen datalara göre Tesla batarya paketi 840 bin km’den sonra bile %80 oranında kapasitede olacak.
  • Finlandiyalı bir taksi sürücüsü 400 bin km yol yapmış ve bataryanın kapasite oranı %93 (bkz).

Bu arada, şarj süresi o kadar önemli ki Tesla 2017 sonuna kadar Çin’e 1000 tane hızlı şarj istasyonu kuracağını açıkladı (videonun 2.dk’sında).


DVL GL trafından yayınlanan Energy Transition Outlook 2017 rapora göre;

  • Satılan araçların %50’sinin elektrikli olacağı yıl AB için 2025, Kuzey Amerika için 2030 olarak öngörülmüş
  • Araç ömürlerinin ortalama 10-18 yıl olmasından hareketle, yollardaki dizel/benzinli araçlardan komple kurtuluş 20-30 yıl daha fazla sürede gerçekleşecektir ve 2050 itibariyle elektrikli araç oranı %75 olacaktır.
  • Elektrikli araçlarla içten yanmalı motora sahip araçların fiyat eşitliğinin 2022’de yakalanacak (bu, BNEF, IRENA, McKinsey gibi raporlarla desteklenmiş, esasen birbirinin kopyası diyebiliriz)
  • Enerji talebi 2015 yılındaki 400 EJ değerinden 2050’de 430’a yükselecek (2015 2030 periyodundaki artış beklentisi yaklaşık %7, oysa geçmiş 15 yıldaki artış %15)

Raporun tamamı için tıklanılabilir.


Moody’s, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nin (Belt and Road Initiative) genel olarak kredi notunun pozitif olduğu bildirildi.

Yüksek Planlama Kurulu’nun, 2017-2018 yıllarını içeren Nanoteknoloji Eylem Planı REGA’da yayımlandı.

Bankacılık dışı finansal kurumlar arasında ilk Ar-Ge merkezini Tam Faktoring kurdu.

Afrika’nın ilk mini LNG projesi Nijerya ve Total iş birliğiyle geliştirilecek.

24.08.2017

Şansölye Angela Merkel, dizel otomobillerin, Paris Anlaşması hedeflerine ulaşılabilmesi için şu an için bir zorunluluk olmayı sürdürdüğünü söyledi. Bu, sanırım Alman otomotiv üreticilerinin dizel skandalı sonrası kamu nezdindeki güveni tekrar sağlama konusunda Merkel’in bir yönlendirmesi olmalı; ancak Paris Anlaşmasıyla ilişkilendirme tuhaf.


Hindistan’ın geçtiğimiz ay, sınır yolunun bir kısmının geliştirilmesi için 256 milyon $’lık bütçeyi onayladı. Bunun önemi şu; Hindistan sadece son 2 yılda sınır yollarının geliştirilmesi için 4.7 milyar $’lık sözleşme imzaladı, buna Manipur’dan Myanmar’a, oradan da Tayland’a uzanacak otoyol dâhil ve bu proje, Çin’in İpek Yolu’nu yeniden canlandırmaya çalıştığı “One Belt, One Road” projesine karşılık hız kazanıyor.


Greenpeace’e eco-terörizmi teşvik ederek para topladığı ve eylemleriyle de 3.8 milyar $ maliyetli Dakota Dakota Access boru hattının işletmecisinin para toplamasını güçleştirdiği gerekçesiyle Energy Transfer Partners LP tarafından dava açıldı.

Greenpeace’in yaptığının sıradan bir çevre savunuculuğunun ötesinde haraç toplama yolu olduğu iddiasıyla Greenpeace’e açılan bu ikinci dava, ilki Resolute Forest Products Inc. 2016 Mayıs ayında açmıştı.

Konuyla alakalı olması açısından; iklim değişikliğiyle alakalı bugün Guardian’da çıkan bir yazıda, Exxon’un kasıtlı olarak kamuyu yanlış yönlendirdiği iddia ediliyor. Yazıda görüşlerine yer  verilen Harvard’dan Geoffrey Supran da, Exxon’un bilimsel ortamlardaki söylemleriyle kamuya karşı söylemleri arasında belirgin bir farklılığın görüldüğüne değinmiş.

Şöyle de bir ilave yapmak istiyorum; iklim değişikliğinin insan kaynaklı olduğuna yönelik bilimsel araştırmalar çokça mevcut; muhtelif şirketler de bu araştırmaları destekliyor; ancak Elsevier’de çıkan bir makalede, bilimsel araştırmalarda şirketlerin olması, araştırmalar olan güveni zedeliyormuş.


Total, AP Moller-Maersk’in oil birimini 7.5 milyar $’a satın aldı. Total, bu satın almayla, Kuzey Denizi’nde Statoil’den sonra ikinci sırada bulunan Shell’i geçiyor.


Nestle, Unilever, Tyson, Kroger, Dole Food, McCormick, Golden State Foods, Driscoll, Wal-Mart ve McLane gibi 10 firma verilerini IBM ile paylaşıp blockchain sistemini deniyor. Denemelere Haziran’da başlayan Wal-Mart, mangoların hareketini takip etmenin 1 haftadan 2.2 sn’ye indirdiğini söyledi.


Afrika’nın en büyük petrol üreticisi Nijerya 41 milyar $’lık trenyolu geliştirme projesi yürütüyor. Amaç petrole olan bağımlılığı azaltmak. Lagos ile Kano arasında tesis edilecek ikinci ve 1100 km uzunluğundaki demiryolu ile Lagos ile Calabır’ı kıyı demiryolu toplam maliyeti 20 milyar $ ve şimdiye kadar Çin İhracat-İthalat Bankasından 5.9 milyar $ fonlanmış. 2 projenin de 2019 sonuna doğru tamamlanması bekleniyor ve projenin inşaatını Çinli Civil Engineering and Construction Co üstlenmiş.


#Günün fotoğrafı

Günün Foto