16.08.2018

Hız Öldürür! Bu ifade, Emniyet’in, özellikle bayram öncelerinde otoyollardaki köprülere astığı standart bir şey. Üniversiteden mezuniyetimden bu yana elektrik enerjisi sektöründeyim ve anladığım bir şey varsa o da, hızın bizatihi kendisinin yavaşlattığı. Bunu yazma nedenime, ahir ömrüm yeterse ve motivasyonumu toplarsam anılarımda yer vereceğim 🙂

Neyse, iş ve konum (İstanbul’dan Ankara’ya) değişikliği nedeniyle uzun süredir bir şey paylaşamıyorum; ama gündem o kadar yoğun ki, Bayram öncesi rahatlıktan istifade bir şeyler yazayım istedim.

Petrol, dün 65’in altına geriledi, şu anda 65 civarlarında seyrediyor (bkz). Sanki 60’ın altına düşecek gibi. Bu vesileyle, tam bayram yolculuğu başlayacakken akaryakıt ürünlerine gelen ÖTV zammının hayırlı olmasını diliyorum 🙂

Elsevier, Visegrad ülkeleri (V4) olarak adlandırılan Çekya, Macaristan, Polonya ve Slovakya özelinde, ancak AB, Ukrayna, ABD, Türkiye, Fransa, Almanya gibi harici etken olabilecek ülkeleri de kapsayacak şekilde, enerji ithalatı, nakli, dağıtımı ve tüketimi konularının ekonomik ve politik çerçevede hesaba katılacağı bölgesel enerji politikası resmedilmesini amaçlayan bir paper için başvuru bekliyor (Elsevier).

Çin’li Ganfeng, dünyanın en büyük lithum üreticilerinden Şili’li SQM’in Arjantin’deki Cauchari-Olaroz projesindeki yüzde 50 payını 87.5 milyon USD’ye aldı (Reuters). Anlaşma kapsamında, projenin satış hedeflerinin yakalanması durumunda Ganfeng, SQM’e 50 milyon USD daha ödeyecek. Öte yandan, projenin diğer ortağı olan Kanalı Lithium Americas Corp (LAC) projenin yüzde 62.5’in sahip ve Ganfeng, LAC’ye 100 milyon USD borç verecek (ilk yatırım maliyeti kapsamında).

Türkiye’den çıkmaya hazırlanan RWE, E.ON’un Innogy’deki payını satın alma yolunda ilerliyor, 2 enerji şirketi arasındaki ilk anlaşma Mart ayında imzalanmıştı (cnbc).

Almanya yıllık 170 milyon ton linyit çıkartıyor, linyit doğrudan 20 bin,  taş kömürü de 12 bin kişi istihdam ediyor. Dolaylı istihdamlar da cabası. Kömür, Almanya elektriğinin 2017’de ⅓’ünden fazlasını üretti. Bu sene başında kurulan task force nasıl bir karar alacak bekleniyor (FT).

Elektrikli araçların menzilleri (PushEVs). Çok beğendiğim Ioniq en kötü 199, en iyi 224 km menzil yapmış.

26.04.2018

Dünyanın en büyük ikinci lityum üreticisi Şili merkezli SQM’nin yüzde 32 hissesinin Çin’li Tianqi Lithium tarafından 5 milyar USD’ye satın alma girişiminin ilgili Şili düzenleyici kurumu (National Economic Prosecutor’s Office) tarafından engellenme ihtimali üzerine Çin Büyükelçisi, ikili ilişkilere zarar verebilir dedi.


ABD’nin crude oil, refined petroleum products ve fuel ethanol ürünleri toplam ihracatı 20 Nisan haftası 8.3 milyon b/d seviyesine ulaştı. Bu;

  • bir önceki haftadan 1.6 milyon b/d
  • bir önceki yıldan 2.353 milyon b/d
  • iki yıl önceki yıldan 4.333 milyon b/d ve
  • 4 yıllık ortalamadan da yaklaşık 1.3 milyon b/d

fazla ihracat yapıldığı anlamına geliyor.

(kaynak)


Kırkikindi yağışları dönemine girmemiz vesilesiyle Prof. Dr. Hayati Develi’nin “Türkçede Yağmur Adları Üzerine” makalesinin kısa bir özeti olan daha önceki bir yazımı paylaşıyorum. Burada da kırkikindi yağışıyla alakalı MGM’nin bilgilendirme videosu var.


ABD’li petrol arama ve üretim şirketi ConocoPhillips’in International Chamber of Commerce’de PDVSA aleyhine 2007’deki 2 ağır petrol projesinin millileştirilmesi nedeniyle açtığı davada, tahkim PDVSA’yı 20.4 milyar $ tazminat ödemeye mahkum etti. PDVSA bu parayı ödeyecek mi, Conoco nasıl alacak, Citgo üzerinden ilerleyebilir mi? Bunun petrol piyasasına etkisi? Karışık işler.


Kuzey ve Güney Kore ülkelerinin liderleri bu Cuma günü TSİ 04.30’da görüşme kararı aldığı bugün, İran’lı fizikçi ve politikacı Ali Akbar Velayati, P5+1 ülkeleriyle imzalanan anlaşmada herhangi bir değişikliğe yanaşmayacaklarını ve aksi durumda anlaşmadan çekileceklerini söyledi. Bu arada, konuyla alakalı Macron, “Trump’ın İran anlaşmasından çekileceğini düşündüğünü” söyledi. Fransa P5+1 ülkelerinden biri ve bu çıkış ilginç. Bloomberg’de paylaşılan cümle de ilginç: “…get rid of this deal“.

Bilindiği üzere, Trump, Nükleer başlıklı balistik füze denemelerini amaca ulaşıldığı için durduğunu açıklayan K. Kore liderinin açıklamalarını memnuniyetle karşılamıştı.

Reuters’in hazırladığı 2 ülkeyi kıyaslayan buradaki yazı basit ve faydalı bilgiler içeriyor.


Elon’ın geçtiğimiz günlerde 90 milyon USD fon sağladığı Boring şirketinin tünel tasarımı MIT’ten bir tünel uzmanı Prof. Dr. Herbert Einstein tarafından eleştirilmiş. Herbert şunu demiş; tünel, boyut dışında herhangi bir yenilik içermiyor, tek faktör tünele yerleştirilecek pod’lar ve bu nedenle de Boring’in yaptığı şeyin tünel geliştirme değil, araç geliştirme. Bildiğim kadarıyla Boring’in tünel ilerleme hızı haftada 300 ft (91 mt) ve Musk bunun 1 mil’e (1609 mt) çıkarılabileceğine inandığını söylemişti, noldu bilmiyorum. Aslında bu konuda daha önce de yazmış (22.04.2018 tarihli yazı) ve bu projelerdeki (HyperLoop vs) amacın “trenin mermi gibi gitmesini sağlamak” olduğunu ifade etmiştim. Özetle, MIT’teki profesörün eleştirisindeki odak nokta projenin pazarlama yönüne sanırım, tam anlamadım.


Çin için insan gözetleme yazılımı geliştiren (people surveillance software) Çin’li SenseTime firmasının değeri 4.5 milyar USD.


UK Competition and Markets Authority (CMA) kıdemli direktörü Rachel Merelie, nPower-SSE birleşmesinin rekabeti azaltabileceğinin ve enerji faturalarını yükseltebileceğinin değerlendirildiğini ve bu nedenle de detaylı inceleneceğini söyledi.

#TarihteBugün: 26 Nisan 1986’da 1000 MW gücündei Çernobil NGS’de patlama  oldu.

09.08.2017

Güney Avustralya eyaletinin başkenti olan Adelaide’de Australian Gas Networks (AGN) tarafından işletilen doğal gaz şebekesine %10’a kadar hidrojen verilecek. Hidrojen, fazlalık yenilenebilir enerji santrallerinden sağlanan elektrik kullanılmak suretiyle elektroliz ile elde edilecek.

Doğal gaz şebekesinde herhangi bir revizyon gerektirmeyen proje, Australian Renewable Energy Agency (ARENA) tarafından 5 milyon $ fonlanmaktadır. Hidrojen oranı artırılısa hem şebekede revizyon ve evlerdeki kombilerin de hidrojen kombilerle değiştirilmesi gerekiyor.

Sistemin çalışma prensibi şurada resmedilmektedir.


Nissan, NEC Corporation (%49) ile ortaklaşa 2007 yılında kurduğu batarya işinin (AESC) Çin’de yerleşik fon GSR Capital’e satışını doğruladı. Satışın 1 milyar $’a gerçekleştiği tahmin ediliyor. NEC’in payı olan %49, Nissan tarafından satın alınmak suretiyle GSR’ye devredilecek. NEC bu işlemden 10 milyon $ “faaliyet dışı gelir” yazacak.

AESC, 2014 yılında Panasonic’den sonra dünyanın en büyük ikinci batarya üreticisiydi. Yıllar geçtikçe geriledi ve şimdi elden çıktı. Türkiye için kaçan bir fırsat! Opel ilkiydi.

Bu arada, Tesla’nın Avustralya’da 100 günde teslim etmeyi taahhüt ettiği 100 MW/129 MWh depolama sisteminde Samsung SDI batarya hücresi kullanılacakmış. Panasonic değil.

Lityum madencilerinin bataryalara maden yetiştirme rekabeti, Reuters; 2017’deki arz yönündeki durum, 2025’te 26 bin ton farkla terse dönecek (toplam ihtiyaç: 785 bin ton lithium carbonate equivalent), 2025’e kadar yıllık 4-5 milyar $ yatırım ihtiyacı. Piyasa, birlikte %66 paya sahip 4 şirket tarafından domine ediliyor (FMC, Albemarle, SQM and China’s Tianqi Lithium Corporation). Wood Mackenzie’ye göre ise bu şirketler piyasanın %78’ine hakim. FMC, lithium hydroxide kapasitesini %80 artışla 2017’de 18 bin tona çıkardı ve 2019’da 30 bine ulaşmayı planlıyor. Albemarle, bu yılki 89 bin ton kapasiteden 2021’de 165 bin tona ulaşmayı ve önümüzdeki 5 yılda 700 milyon-1 milyar $ arası yatırım yapmayı bekliyorlar. SQM, 50 milyon $’lık yatırımla 48 bin ton olan kapasitesini 63 bin tona artırmayı planlıyorlar. Çin’li Tianqi, kapasite artırım planlarına dair değerlendirme yapmamış.

Lithium fiyat, maden, rezerv detaylarına grafiksel olarak bakmak için FT bağlantısı


Glencore Australia şirketine ait 7 milyar dolarlık Wandoan kömür madeni, düşük emtia fiyatları ve iklim değişikliğini desteklemek amacıyla rafa kaldırıldıktan sonra 27 yıllığına geçerli 30 bin hektar alan için madencilik (mining lease) izni aldı.

Banking on Climate Change 2017 raporu, Avustralya Bankalarının yarısının kömür madenciliği ve santrali işlerine finansman sağlanmaması konusunda hiç politikası olmadığını ortaya koymuştu.

Bloomberg şurada kömür santrallerini işlenmiş, tespitler şu şekilde (raporun tamamına erişim üyelik gerektiriyor, elinde bulunanların paylaşmasını arzu ederim_mailim: ibrahimakgun41@gmail.com):

  • Emisyon regülasyonu 2021’de yürürlüğe girecek.
  • Kapasite ödemeleri kömür santrallerinin ömrünü uzatabilir (2030’a kadar azalma, sonra sabit grafik).

Suudi Arabistan küçük ölçekli GES düzenlemesi. Düzenleme, 1 kW üstü ile 2 MW altı projeleri kapsıyor. Tahsis edilen toplam kapasite, her bir dağıtım bölgesi bazında, bir önceki yılki puant yükün (peak load) %3’ü ile sınırlandırılmış. Trafo bazında kapasite de, trafonun nominal kapasitesinin %115’ile sınırlandırılmış.


Akış pili (flow battery) geliştiren Vionx şirketi, ürünün enerji, güç, şarj-deşarj verimliliği (round-trip eff) ve vanadium redox akış sisteminin bulunabilirliği hususları için sigorta sağlamaya başladı. Bu, lityum tarafından domine edilen piyasada vanadium için yeni bir sayfa açabilir.