07.03.2018

Avustralya ile Doğu Timor (East Timor) arasında imzalanan ve 2 ülke arasındaki deniz sınırını yeniden belirleyen antlaşma, FT’deki habere göre, Timor denizindeki Greater Sunrise sahasındaki milyarlarca dolarlık gaz ve petrol rezervinin ortaya çıkartılmasını sağlayacak.

Woodside, ConocoPhillips, Royal Dutch Shell ve Osaka Gas şirketlerinin ticari haklarına sahip olduğu Greater Sunrise projesinin toplam rezerv değerinin 40 milyar USD olduğu tahmin ediliyor.

Anlaşmaya göre, Doğu Timor, gaz sahalarından elde edilecek gelirin, sahanın ortak girişim partnerleri tarafından nasıl geliştirildiğine de bağlı olarak, %70-80’ini alacak.


Türkiye elektrik piyasalarına ilişkin 2017 yılı özet verilerine dair EPİAŞ Raporundan bazı veriler şu şekilde:

  • 2017 yılının PTF aritmetik ortalaması 2016’ya göre %16.53 artışla 163.84 TL/MWh
  • Doğal gaz ve LNG yüzde 5 artışla toplam üretimin %37’sini, hidro ise %5 azalışla %20’sini karşıladı. Fiyat artışına doğrudan etki eden bir şey.
  • 2017 yılının en yüksek PTF değeri 11 Eylül Pazartesi günü saat 14.00’te
    967.15 TL/MWh çıktı.
  • Yıllık piyasa miktarının %67.7’sini İkili Anlaşmalar, %27.5’ini Gün Öncesi
    Piyasası, %4.5’ini Dengeleme Güç Piyasası, %0.4’ünü Gün İçi Piyasası oluşturdu.
  • En yüksek saatlik puant 47062 MWh ile 26 Temmuz Çarşamba günü saat
    15.00’te, en düşük ani puant ise 18336 MW ile 26 Haziran Pazartesi günü
    06.00’da gerçekleşti.

Contemporary Amperex Technology Ltd. (CATL), Avrupa’ya geliyor. Çin dışındaki ilk fabrikasını Avrupa’da kurmayı planlayan şirketin başkanı Zeng Yuqun, muhtemel 3 lokasyondan  birini seçmeye çok yakın olduklarını söyledi. Konuya yakın bir kaynağın aktardığına göre bu 3 lokasyon şunlar: Almanya, Polonya, Macaristan.

Şuradaki görselde ülke/bölge üretim kapasiteleri (planlanan ve işletmede) görülebilir.

Batarya demişken;

  • Hindistan’lı Mahindra & Mahindra LG Chem ile anlaştığını duyurdu.
  • Hyundai Ioniq Electric satışı 2017’de toplam 17321 adet olmuş. Ortalamada üretim kapasitesi 1500’den az gibi, ama 2000’den fazla üretim yaptığı aylar olduğunu da biliyoruz. Sadece 2018’in Şubat ayında 310 binden fazla araç satan Hyundai’nin 2017 yılı toplam araç satışı ise 4 milyona yakın.

Nissan elektrikli araç kullanıcıları, E.ON ile geliştirilen V2G iş birliği kapsamında araçlarını ücretsiz şarj edebilecek. Bakalım bu pilot çalışmalar nasıl şekillendirecek geleceği.


Singapur merkezli Broadcom’un Qualcomm’u satın alma teklifi için, ABD Hazinesi “ulusal güvenlik riski içeriyordedi ve çok detaylı bir araştırma önerdi. Moneygram’un Ant Financial tarafından satın alınması ABD tarafından engellenmişti.


NY eski belediye başkanı Mike Bloomberg, BM iklim değişikliği elçisi oldu ve 2019’da düzenlenecek UN Climate Summit için de yetkilendirildi.


Exxon, bugünkü fiyatlarla, kazancını (earnings) 2025’te 31 milyar USD’ye çıkartarak 2’ye katlamayı hedefliyor.


Yenilenebilir:

  • Engie ve Suez, Fransa’daki 100 çöp atık yerlerinde toplam 1 GW kapasiteli GES geliştirmek üzere iş birliğine gitti. İlk proje 12 MW gücünde Drambon tesisinde bu yıl içerisinde hayata geçirilecek.
  • Almanya şebeke düzenleyicisi BNetzA, 2018’in ikinci onshore rüzgar ihalesini duyurdu. Tavan fiyat 63€/MWh. İlk onshore ihalesinde toplam kurulu gücü 709 MW olan 83 projede ortalama fiyat 47.3 €/MWh olarak gerçekleşmişti.
  • Sunrun, 2017’nin son çeyreğinde konut çatılarına kurduğu 85 MW güçteki GES’le 50 MW kurulum gerçekleştiren Tesla’yı (eski adıya Solar City) geride bıraktı. Tesla, yönünü küçük güçlerden utility scale olarak adlandırılan büyük güçlere mi çevirdi (tek bir noktadaki kurulu güç arttıkça LCOE düştüğü için bunu ifade ettim), yoksa başka şeylerden ötürü mü kurulumu düştü bilemiyorum.

Avrupa Birliği, Çin’den gelen paslanmaz çelik borulara uygulanan anti-dumping vergilerini %48.3-71.9 aralığında uygulanmak üzere 5 yıl daha uzattı.

Komisyon, Fransa, İspanya ve İsveç’teki üreticilerin, Çin’in adil olmayan (unfair) düşük fiyatlı ürünlerine karşı süregelen bir risk altında olduklarına değinilmiş. ZeroHedge’de ifade edildiği üzere, ironik ki Trump da aynı şeyi söylüyor. Ama, Trump’ın hareketleri Avrupa Birliğini sinirlendiriyor. Fatih Oktay’ın ifadesiyle: “Artık dünyanın normal hali“.

#TarihteBugün

1876: Alexander Graham telefonun patentini aldı.

15.11.2017

The Department of Energy (DOE), FERC’e (ABD EPDK’sı), Sandy fırtınası, Irma kasırgası gibi aşırı kötü hava şartlarının neden olabileceği durumların önüne geçmek için, uygun şartlara sahip (eligible) kömür ve nükleer baz yük santrallerinin tüm maliyetlerinin karşılanmasına yönelik bir kural (sistem) koyma işlemine başlamasını önermiş (proposed rulemaking). İlgili kural kapsamında, santraller 90 günlük kaynağı sahalarında bulundurmakla mükellef olacaklar.

(Not: tüm maliyetin karşılanması ifadesi 90 gün için mi, yoksa tüm yıl için mi anlayamadım).

DOE, çalışılması istenilen kuralın şebekenin esnekliğini/dayanıklılığını artıracağını ve kaynak güvenli santrallerin üretim eksikliğinden kaynaklı yaşanması muhtemel elektrik kesintilerinden tüketicileri koruyacağını değerlendiriyor.

Önerilen sistem eski FERC komisyon üyelerince eleştirilmiş. Bu eleştiriler şu şekilde: i) şebeke güvenliğine az katkı sağlanacak, ii) tüketici maliyetleri artacak, iii) çevre kirliliği artacak ve iv) nükleer ve kömür santrallerine para aktarılacak.

FERC’in, DOE’nin önerdiği sistemi olduğu gibi kabul etmesi beklenmese de, bu santrallerin rehabilitasyon ve tazmin sıkıntılarına cevap verilmesi planlanıyormuş. Trump’ın, DOE üzerinden FERC ile uzun bir mevzuatsal mücadeleye girmesi bekleniyormuş.

DOE’nin FERC’e gönderdiği rulemaking’e göre, ABD’de;

  • 2002-2016 yılları arasında, 59 GW gücü olan toplam 531 kömür santrali devre dışı kalmış.
  • EIA, 2020’ye kadar 12.7 GW daha kömür kapasitesinin devre dışı kalması bekliyormuş.
  • Benzer durum nükleer için de geçerli, şöyle ki; 2002-2016 yılları arasında 4666 MW nükleer kapasite devre dışı kalacağını ilan etti. 2016’dan bu yana 7167 MW daha nükeer kapasite devre dışı kalacağını ilan etti.

Reuters’in kömür çalışması da DOE’yi teyit eder nitelikte. EIA ve Thomsn Reuters verilerine göre, 2016’da 13 GW kömür santrali kapandı, 2017’de 8 GW daha kapanması bekleniyor. EIA’ya göre, kömür kurulu gücü 2025 itibariyle toplamda 226 GW seviyesine düşecek (bu, 2011’e göre %30 azalma anlamına geliyor).

Sanırım Trump, kömür sektörünü kurtarmak için elinden geleni yapacak.


Avrupa Birliği, Emissions Trading System’in gözden geçirilmesi konusunda 09 Kasım’da geçici bir anlaşmaya vardı. Anlaşmanın tüm detayları yayınlanmadı; ancak, uyum, emisyonlarını 2030’da, 2005 seviyesinden %43 azaltmak zorunda olacaklar ve limit dışında salınım yapanlar ton başına 100 € ödemek zorunda kalabilirler.

Türkiye’mizin havası da temiz değil; Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’nün paylaştığı verilere göre; Avrupa’da en kirli havaya sahip 10 şehrin 8’i Türkiye’de yer aldı. Türk şehirleri şu şekilde: Batman, Hakkari, Antep, Siirt, Afyon, Karaman, Iğdır, Isparta.


GE’nin küçülme kararı; CEO Flannery, faaliyet alanını 3 ana iş koluna indirmeyi planlıyor; i) havacılık, ii) enerji, iii) sağlık. Dönüşüm, ederi 20 milyar $’ı bulan varlıkların satış, ayrıştırma veya başka şekillerde elden çıkarılmasını da içeriyor.

Şirketin hisse değeri son 5 yılın en düşüğüne geriledi.

Bu arada, GE Power Finland’ın CEO’su Markus Alholm, GE’nin İsveç’te ve Finlandiya’da her biri 80-100 MW güçte rüzgar çiftlikleri kurmak için görüşmeler yürüttüğünü söyledi.


Petrol

  • ABD’nin en büyük bağımsız petrol ve gaz üreticisi ConocoPhillips’in CEO’su Ryan Lance, petrol fiyatları 50$/bbl üzeri seyrettiği sürece önümüzdeki 5 yıl boyunca her yıl 5.5 milyar $ yatırım yapacaklarını söyledi.
  • Bu arada, Venezuela’nın günlük ortalama petrol üretimi Ekim’de bir önceki aya kıyasla 130 bin varil azalarak 28 yıldır ilk kez 2 milyon varilin altına indi.

Trump Çin’i bir ziyaret etti pir ziyaret etti:

  • Ford ve Çin’li Anhui Zotye Automobile, 756 milyon $’lık elektrikli araba fabrikası yatırımı için ortak girişim (50:50) kurdu.
  • Çin, finansal sektörde yabancılara uygulanan sahiplik limitini kaldırıyor.

Elektrikli araba

  • ABB, İzlanda’nın en büyük elektrik şirketi Reykjavik Energy’s ON Power ile imzaladığı sözleşme kapsamında ülkeye 15 adet hızlı şarj istasyonu kuracak. ABB’nin Terra 53 CJG tip şarj ünitesi tesis edilecek olup, bu ünite CHAdeMO, CCS ve Type 2 AC şarj bağlantılarını destekliyor. İzlanda’da trafiğe kayıtlı elektrikli araç sayısı 1400 kadar.
  • Opel, 2020’de 4 elektrikli (BEV+PHEV) modeli piyasaya sürmeyi ve 2024’te de Avrupa’daki tüm arabaları elektrikliye dönüştürmeyi planlıyor (Avrupa’daki ifadesi önemli). Opel, tedarik tarafında yaşanan kısıtlardan ötürü Norveç’teki dağıtıcılara elektrikli araba siparişi almamalarını söylemişti

Kısa kısa haberler:

  • Zorlu Enerji’nin %100 bağlı ortaklığı Zorlu Enerji Pakistan Ltd, Pakistan’ın Sindh bölgesinde bulunan mevcut Jhimpir sahasında (56.4 MW güçte RES) hibrit olarak geliştirmeyi planladığı 30 MW’lık GES için Pakistan Alternative Energy Development Board’dan önlisans aldı.
  • ABD’li solar lease şirketlerinden Sunrun bu yıl 40 milyon $ nakit üretecek, Vivint ise gelecek yıl artıya geçmeyi bekliyor. Bu, up-front maliyetleri çok yüksek olan lease şirketleri için önemli bir adım ve sanırım kurulumlardaki lease payının düşmesinin de karlılıkta etkisi vardır. Nitekim, Tesla (eski SolarCity) finansal sonuçlarına göre, 2017’nin üçüncü çeyreğinde gerçekleştirdiği solar kurulumlarının %46’sı  satış yöntemiyle yapıldı, bu oran 2016’nın üçüncü çeyreğine göre %13 fazla. Ancak, sanırım Sunrun ve Vivint Tesla kadar satış yapamıyor.
  • Kazakistan bile yüzünü güneşe dönüyor; 157 milyon € yatırımla 4.8 ve 100 MW güçte 2 GES kurulacakmış.
  • Aselsan bu sabah piyasa değeri bakımından 44.8 milyar TL’lik değeriyle Türkiye’nin en değerli şirketi oldu.
  • SoftBank, Uber’e yatırım yapmayı planlıyor (yatırım 10 milyar $’a ulaşabilir). Bu arada, 2 ay önce CEO koltuğuna oturan Dara Khosrowshahi, ABD pazarıın Lyft (Çin’li) rekabeti nedeniyle Uber açısından en az 6 ay daha kârlı olmayacağını söyledi. Bazılarına göreyse, Uber hiç kârlı olmayacak. Hakikaten ilginç bir şirket Uber.
  • Musk, Türkiye’ye kancayı atmak için ilk adımını atmış; Tesla, İstanbul Yeni Havalimanı’na da bir elektrik depolama ünitesi kurma teklifinde bulundu.
  • Erikoğlu Holding şirketlerinden Renoe Enerji’nin Acıpayam GES’i 1 MW’lık bölümü için 13 Ekim 2017 tarihinde geçici kabul işlemi yapıldı. Böylelikle, lisanslı GES sayısı 3 oldu.
  • Elektrik üretiminin %80’ini termik santrallerden karşılayan İran, bugüne kadar 8 GW kurulu güce tekabük eden 7.3 milyar $’lık YEK yatırımına izin vermiş.

11.05.2017

Günün haberi SolarWorld’ün iflas başvurusu yapması. Sebep, fiyat düşüşleriyle mücadele edememek. Şirket, panel üretiminin ingot-wafer-cell-modül aşamalarının tamamında faaliyet gösteriyor (ABD’de bile cell üretimi yapıyor). 1998’de kuruldu, 2015’te yeni üretim teknolojilerine yönelik AR-GE harcamalarına 50M € yatırdı. 2015 sevkiyatı 1108 MW idi. 2015 sonu itibariyle 253 adet aktif patenti var.

Lakin, teknoloji yakınsıyor sonuçta, Trina ile SolarWorld paneli arasında ne kadar fark olabilir, varsa bile değer mi fazladan ödeme yapmaya. SunPower da dünyanın durabilitesini en yüksek panellerini üretiyor; ama o da 2016 sonunda ikinci kez yapılandırma programı açıklamıştı.

Aşağıdaki grafik price learning curve diye geçiyor. GTM de, 2016’nın son çeyreğinde harmanlanmış modül fiyatlarını 0.42 $/Watt olarak tahmin ediyor. Trina Solar’ın ortalama satış fiyatı 2015’te 0.58 $, 2014’te 0.63 $ idi.

Price Learning Curve


Apple, gelişmiş imalat (advanced manufacturing) yapan ABD’li şirketlere yatırım yapmak için 1 milyar dolarlık bir fon oluşturuyor, ilk yatırımın Mayıs ayı içerisinde duyurulması bekleniyor.

Konuyla doğrudan alakalı değil; ama ilgimi çektiği için GE Türkiye’nin aşağıdaki twitini paylaşmak istedim. Ülkemizdeki inşaat şirketleri dijitalleşmediği gibi, sermaye biriktirebilen belki de yegane sektör olmasına rağmen o sermayeyi/nakdi de dijital alanlara yatırmıyorlar, yani Apple’ı azıcık örnek aldıkları yok.

GE Twit


GM elektrikli araçtan para kazanmıyor. Hatta, teşvik kredisi öncesi araç başına yaklaşık 8-9 bin $ kaybediyormuş. Ama, mesela Tesla’nın durumu farklı, zira örneğin Model S AWD 75D’nin tavsiye edilen satış fiyatı 72 bin $, dolayısıyla kendi segmentindeki araçların fiyatlarıyla rekabet edebiliyor ve pozitif brüt kâr marjı üretebiliyor; ancak toptan piyasaya gelince GM’nin Bolt’u vs kendi segmentindeki içten yanmalı motorlu araçlarla rekabet edemiyor henüz. Fiyatların paralelliğinin 2022’leri bulacağına yönelik raporlar var).

Önemli not: GM, LG Chem’e batarya hücresi için kWh başına 145 $ veriyor (battery pack de yaklaşık kWh başına 55 $’a maloluyor).

Bu arada bir rapor yayınlandı, diyor ki 2040’ta BEV satışı (adet bazında), ICE satışlarını geçecek. Biz yine de tekrarlayalım, raporda değinilen husus ister 2040’da ister 2035’te gerçekleşsin, gerçek bir şey var ki o da dönüşüm müthiş hızla ilerliyor ve aynı segmentteki BEV modeliyle ICE modeli fiyatları yakınsadıkça dönüşüm ivmelenecek.

BEV Sales


Tesla, Eylül ayında piyasaya sürülmesi beklenen solar roof kiremitlerinin fiyatını açıkladı: 21.85$/sq2, m2 fiyatı yaklaşık 235 $ yapıyor.

ABD’de çatı tipi solar sistemlerin yaygınlaşmasında satınalma modeli lease yöntemini 2017 Mart itibariyle geçmişti (buna göre, lease, 2014 yılında %72 ile ezici üstünlüğe sahipken, 2016’nın son çeyreğinde ilk kez %47’ye gerilemişti). ABD’li konut sahiplerinin hangi saikle böyle bir eğilime sahip olduğunu bilmemekle birlikte SolarCity’nin de benzer bir eğilime sahip olmaya başladığını okuyoruz. Bu eğilim şirket için çok anlamlı, zira, lease modeli çok ciddi nakit ihtiyacı gerektiriyor ve dolayısıyla, olası bir fon eksikliğinde şirket direk sarsılıyor. Tesla’nın şöyle de bir farkı var, panel üretimine hiç yatırım yapmadı, paneli imalatçılardan satın aldı ve uzun vadede solar roof & depolama üzerine eğiliyor, dolayısıyla hamle şirketin projeksiyonuyla da uyumlu.

Solar Lease modeli de nakit akışı anlamında güzel bir tablo sunuyor ve Hollandalı yatırım şirketi PGGM tam da bu nedenle yaklaşık 38 bin kuruluma denk düşen 218 milyon $’lık SolarCity sözleşmesine yatırım yaptı. Böylelikle, PGGM, bu 38 bin sözleşmenin gelirini kiralama ömrü boyunca alacak.

Alman E.ON da Birleşik Krallık’ta depolama entegreli GES kurulumuna başladı. Fiyatlar 7495 £ mertebesinden başlayacakmış (kaç kW için olduğunu bulamadım). UK operasyonuna Almanya ve İsveç faaliyeti sonrası başladı E.ON ve Türkiye’de de Sabancı’nın dağıtım bölgelerinden başlamak üzere böyle bir adım atabilir mi? Ayrıca, Almanya’da kurduğu SolarPros isimli şirket üzerinden de bakım, onarım ve muayene hizmeti veriyor E.ON.


Yapılan araştırmalara göre Tesla elektrikli araçlar 50 bin mil sonrası kapasitesinin yaklaşık %5’ini kaybediyor, batarya kapasitesi %90’a düşünceye kadar da ilave 150 bin mil daha gidilebileceği değerlendriliyor (bilimsel bir araştırma değil ve veriler şurada).

Bu değerle yeterine iyi olsa da Tesla araştırmacıları, bataryanın ömrünü uzatacak (hatta x2’ye çıkartacak) bir kimyasal yapı geliştirdi. Tesla, 2017’nin ikinci yarısı itibariyle Model 3’te kullanılması beklenen 2170 yapısındaki batarya hücresi üretimine de Ocak ayında başlamıştı. 2170 hücresiyle alakalı bir diğer haber şurada

03.05.2017

Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar’ın ilk uygulaması 24.04.2017 tarihli REGA’da yayımlandı. Buna göre, özelleştirme kapsamında Cengiz Holding bünyesine katılan Eti Bakır AŞ tarafından Mardin’in Mazıdağı ilçesine 2.884 milyar liralık yatırımla hayata geçilecek “metal geri kazanım ve entegre gübre tesisine” çeşitli muafiyetler tanınmış. 4 yıl içerisinde tamamlanacağı belirtilen yatırımla Türkiye’de kapasitesi olmadığı belirtilen aşağıdaki ürünler imal edilecek.

PBDS

Bu desteğin, Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar’ın 5.maddesinin 1.fıkrasının b ve/veya h bendi kapsamında verildiğini anlıyoruz (b bendi “Ülkemizde üretim kapasitesi yetersiz olan ürünlerde arz güvenliğini sağlama”). Diğer değerlendirme kriterleri kısaca şu şekildeydi: teknolojik dönüşümü gerçekleştirecek, yenilikçi, ARGE yoğun ve yüksek katma değerli.

Yatırımın cinsinin tevsi, entegrasyon ve ürün çeşitlendirme olduğu belirtilmiş Bakanlar Kurulu Kararı’nda ve sülfürik asidin de fosforlu gübre imalatında girdi olarak kullanıldığı düşünülürse esasen tevsi gereği gerekli girdinin artışı ve bu girdinin de ithal edilmemesi esas alınmış diyebiliriz. Türkiye’nin bu girdiler için ne kadarlık bir ithalat yaptığını vs bulamadım; ama TEPAV’dan Güven Bey’in ifade ettiği üzere, “Türkiye bir seçim yaptı; ama açıklamaya muhtaç ve derinliği olmayan bir seçim yaptı“. Şahsen umuyorum ki, elektrikli otomotiv başta olmak üzere, elektronik ağırlıklı bir yatırımcıya da Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar’da öngörülen sermaye katkısı dahil destekleri sağlar Bakanlar Kurulu.


Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’da değişiklik 03.05.2017 tarihli REGA’da yayımlanarak yürürlüğe girdi ve böylelikle nükleer enerji santral yatırımları öncelikli yatırım konuları kapsamında desteklenebilecek. Yani, şu anki yatırım yerleri itibariyle bu yatırımları 5. Bölge Destek Unsurları uygulanabilecek.


Avustralya Adelaide merkezli 1414 Degrees isimli startup, geliştirdiği Molten silicon thermal energy storage system (TESS) konusunda çok iddialı ve 100 MWh’lik ihaleye katılacaklarmış. Örneğin, 500 kWh’lik enerjiyi 70 cm3’lük bir hacimde depolayabildiklerini ve 10 MWh’lik tesisi 528 bin $’a kurabileceklerini söylüyorlar. Oysa, Tesla’nın Avustralya’da kurmak istediği 100 MWh’lik sistemin maliyeti kabaca 169 milyon $ civarında (detay için bkz: 08.03.2017 tarihli içerik). TESS sisteminin verimi şu an için %31’lerde, bunu artırmaya çalışıyorlar. Detay için tıklanılabilir.


28.04.2017 tarihli notta Almanya’nın alım garantisiz ihalelerinden bahsetmiştik, akabinde Danimarka Enerji Bakanı Lars Christian Lilleholt, önümüzdeki birkaç yıl içerisinde yenilenebilir enerji üreticilerinin devlet desteğine ihtiyaç duymayacağını söyledi. Enerji fiyatları Avrupa’da nasıl gelişecek önümüzdeki 5-10 yıllık süreçte acaba?


VW CEO’su Matthias Müller, satış adetlerinden hareketle, EV piyasasının halen niş (niche) bir pazar olduğunu ve VW’nin EV piyasasını bunun ötesine taşımak amacıyla önümüzdeki 5 yıl içerisinde 9 milyar €’luk yatırım yapacağını söyledi. Ancak, öte yandan, 22 milyar $ da daha verimli içten yanmalı motor teknolojisi geliştirilmesine yatırım yapacaklarını ifade etti.


Elon Musk, Kanada’nın Vancouver şehrinde katıldığı The Future You TED etkinliğinde Tesla’nın, SolarCity door-to-door sales ekibini kapatacağını söyledi. Bunun yerine internet ve perakende satış – pazarlama kanallarına ağırlık verilecekmiş. SolarCity ordu gibiydi aslında, bir dönem baktığım finansal raporlarında 2014 yılındaki sales&marketing çalışan adedi 3400 idi. Haberde, Tesla ve SolarCity’nin toplamda 30 bin çalışanı olduğu yazılı.


Blockchainle alakalı iki haber daha;

#1 RWE Almanya’da 100. elektrikli araç şarj istasyonunu devreye aldı. RWE’nin şarj istasyonların en farklı özelliği, ödeme ve şarj verilerinin yönetilmesinde ethereum esaslı blockchain teknolojisini kullanıyor olması. Innogy’nin (RWE) bu konudaki partneri Share&Charge.

#2 Dubai neler yapıyor öyle! Smart Dubai isimli hükümet ofisinin direktörü Aisha Bin Bishr, 2020 itibariyle Dubai’yi blockchain kullanan ilk hükülmet yapmayı istediklerini söyledi.


Musk’ın yeni şirketi Boring’in konsepti dikkat çekici. Öte yandan, Musk, haftada 300 ft (91 mt) olan tünel ilerleme hızının 1 mil’e (1609 mt) çıkarılabileceğine inanıyormuş.


Çin kendi Wikipedia’sını kuruyor.