26.07.2017

#GününSözü: What is now proved was once only imagined. William Blake


Otonom araç ve geçmişe dönük nedensellik

Geçenlerde kuark.org sitesinde bir yazı okudum, yazının başlığı: Gelecek geçmişi etkileyebilir mi? Yazı, elbette kuantum fiziğinden vs bahsediyor; ama şunu düşündüm: istisnasız her gün onlarca sitede otonom araba, elektrikli araba, karbonsuz dünya, Mars’a seyahat vs haberleri çıkıyor. Bunlardan otonom araba meselesi çok tuhaf ve sanki, bunun, x yıl sonra gerçekten hayat bulacağı düşüncesinden hareketle insanlar o alana yöneliyor gibi. Yani, geriye dönük bir nedensellik ilişkisi kuruluyor. Otonom araç, dayandığı teknoloji ve sağladığı diğer şeyler vs itibariyle elbette teknolojik bir ilerleme aynı zamanda; ancak gündemi bu kadar kaplaması biraz illüzyon yaratıyor gibi.

Şunu da farkediyorum, otonom araç denilinse artık sadece Tesla değil gündemdeki, oradan ayrılan mühendislerce kurulan girişimler, BMW, Toyota gibi firmaların bu girişimlere yaptıkları yatırımlar da gündemde yer kaplıyor. Böylelikle (yani flaşların dağılması), belki de otonom araç teknolojisi geliştirmenin yaratacağı olumsuzluklar konusunda Tesla’nın işini daha da kolaylaşırıyor (ilgili kişilere Uber CEO’sunun kovulması vurgusu bir şey ifade edebilir). Zira, otonom araç sadece bir teknoloji değil, PR çalışması, algısı vs her şeyi iyi yönetilmeli.

Demem o ki, medya ayağından bakarsak, elektrikli araç çoktan sıradanlaştı ve yeni winning idea “otonom araç”. İşin pratiğini görecek miyiz bakalım.


Dizel araç satışlarına yasaklama konması

İngiltere 2040’ta içten yanmalı motor satışlarını yasaklamayı planlıyor. Yazıda şöyle bir ifade var: “araç üreticilerine süre tanımazsak onlara zarar veririz”. Yani, yetkililere kalsa bugünden elektrikli araçlara geçecekler sanki! Tuhaf.

İngiltere’nin bir de batarya planı var. Business minister (Ticaret Bakanı demek sanırım), batarya teknolojisine yönelik 320 milyon USD’lik planın ilk fazını Pazartesi başlatacak. Bu, Başbakan Theresa May’in Ocak ayında duyurduğu endüstriyel stratejinin bir parçası.

Hatırlatma: Fransa Temmuz başında, Climate Plan ile, 2040 itibariyle içten yanmalı motor satışlarını sonlandırmayı planladığını açıklamıştı.


Nükleer füzyon

Geçtiğimiz hafta Cuma günü Barış Bey (Sanlı) davetiyle WEC Genç Profesyoneller Buluşmasına katılmış ve orada özel sektörden de teşrif eden arkadaşlarla 2050 yılına ilişkin öngörülerimizi çakıştırmıştık. Elektrikli arabalar, dağıtık enerji, siber güvenlik, optimizasyon ve depolama vs havada uçuşuyordu elbette; ama denk düştüğüm grupta (Kamu çalışanı 2 kişi) nükleer füzyonu söylemiştim; ancak demek ki çok iyi savunucusu olamadım ki enerji politikası başlığı altında yer aldıramamıştım. Buna değinme sebebim şu: Google bir nükleer füzyon şirketiyle buna yönelik algoritma geliştirmiş. Önümüzdeki 10 yıl içerisinde elektrik üretilmesi hedefleniyor.

05.04.2017

Otonom araçlar konusundaki çalışmalarıyla birinci sırada yer alan Ford, 2026’ya kadar (belki 2031) Level 4 (direksiyon veya gaz ve fren pedalları olmayan araçlar_without a steering wheel or gas and brake pedals) otonom araçları satışa çıkarmayacağını açıkladı (İngilizce kaynak). Bu araçların öncelikle, 2021 yılında, sadece araç paylaşımı iş modeli ilgili firmalara satılması hedefleniyor. Daha önce ise, Ford CEO’su Mark Fields, tüketicilere 2025 yılında otonom araç satılmasının hedeflendiğini söylemişti. 10 Nisan’da şurada yayınlanan haberde ise, ABD’de 2030’a doğru, 4.7 milyon otonom aracın 5 milyon geleneksel aracı ikame edeceğiyle alakalı bir araştırmadan bahsediliyor; ama gerçekçi olmadığı kanaatindeyim.

Navigant Research araştırması

Rapor hakkında; rapor, sürücüsüz otomobil teknolojisi üretmekten çok, sürücüsüz otomobili kitlelere ulaştırma yeteneğine sahip olan şirketleri sıralamaya dahil ediyor. Raporun yazarları Sam Abuelsamid, David Alexander ve Lisa Jerram’ın yorumu şöyle: “Teknoloji çok önemli, fakat on binlerce otomobil üretip, insanları bu otomobillere bindiremediğiniz sürece, teknoloji o kadar da işe yaramıyor.” Rapor, sürücüsüz otomobil yarışı sıralamasında 18 şirketi değerlendirmeye alıyor. Bu değerlendirme dokuz kritere dayanıyor. Bu kriterler arasında; teknoloji, pazara çıkma stratejisi, üretim gücü, pazarda kalma gücü, satış, pazarlama ve dağıtım yer alıyor.

Sıralama:

  • Ford
  • General Motor
  • Renault-Nissan
  • Daimler
  • Volkswagen
  • Waymo (Google)
  • Tesla 12. sırada
  • Honda 15. sırada
  • Uber 16. sırada

Farklı kriterlerdeki skorlara bakacak olursak: Teknoloji konusunda Ford ve GM alt ve orta seviyede yer alıyorlar. Ford, yapay zeka alanında uzman Chariot’u satın aldı; Velogdyne’a yatırım yaptı. GM de teknoloji start-up’ları ile satın alma ve ortaklıklar gerçekleştirerek sürücüsüz otomobil alanındaki becerilerini geliştirdi. Yarışın altıncısı olan Google’ın Waymo’su, teknoloji kriterinde ilk sırada yer alırken, üretim stratejisi, satış, pazarlama ve dağıtım alanlarında geride kalıyor. Şirket şu sıralar büyük otomobil markaları ile görüşüp, teknolojisini bu markaların otomobillerine yerleştirmeyi planlıyor. Fakat henüz önemli bir anlaşma gerçekleştirilmiş değil. Raporun yazarı Abuelsamid, Waymo için, “Ürün stratejisi dışında, her türlü beceriye sahipler” diyor.

Şirketlerin yetkinliklerine dair Reuters’in çok başarılı bir gösterimi var.