19.02.2018

İklimle alakalı konularda pozisyonunu korumak isteyen (veya kaybetmek istemeyen) Alman siyasileri, Paris Anlaşmasının uygulanmasında Fransa ile yakın iş birliğinin devam ettirilmesinin de yazılı olduğu koalisyon görüşmeleri mutabakat metninde ilginç (bence) bazı noktalar var (yazı 07 Şubat’ta yayınlanmış):

  • 2019’da çıkartılacak yasayla, 2030 itibariyle sektör bazlı hedeflerin yakalanmasının sağlanacak.
  • Enerji depolama için Fraunhofer Research Institute benzeri Storage Institute kurulacak.
  • Elektrik şebekesinin genişletilmesinin teşvik edilmesi ve bu genişlemeden etkilenen arazi sahiplerine kârdan fayda sağlanması (periyodik ödemeler yapmak da bir seçenek olabilir) (Almanya’da kamulaştırma yok mu, yoksa ona ilaveten mi bu düşünümüş anlamadım).
  • Kömürden çıkış ile alakalı bir komisyon kurulacak ve bu komisyon 2018 sonuna kadar bir rapor çalışacak. Raporda, aşamalı devreden çıkış vs planları çalışılacak.
  • EU Emissions Trading System karbon fiyatlamasında önemli bir ilke olarak görülüyor ve bunun güçlendirilmesine çalışılacak.
  • Paris Anlaşmasının uygulanmasında Fransa yakın iş birliği devam ettirileceği yazılmış; ama öte yandan AB’nin nükleer santralleri herhangi bir şekilde desteklemesinin istenmediği de belirtilmiş.
  • 2020’ye kadar 4 GW onshore rüzgar, 4 GW solar ve 2018 ve 2019 yıllarında birer offshore rüzgar ihalesi düzenlenecek.
  • Ülkedeki raylı sistemlerin %70’i 2025 itibariyle elektrikli hale getirilecek.
  • Ülkenin LNG altyapısı oluşturulacak.

IEA, Meksika’nın da üyeleri arasına katıldığını duyurdu. IEA, Fatih Birol döneminde üye ülke sayısını artırarak temsil ettiği oranı artırmaya devam ediyor. 2015’te IEA üyeleri global enerji tüketiminin %40’ından sorumluyken, bugün itibariyle %70’inden sorumlu.


Japonya’da bir Prof ve ekibi yumurtanın beyazındaki proteinden hidrojen elde etmeyi başarmış.


National Grid İngiltere otoyollarına inşa edilmek üzere 350 kW süper hızlı şarj istasyonu kurulmasına yönelik planlama yapıyor.


Kuraklık her yerde; elektrik üretiminde %50’den fazla hidroya bağımlı Kenya kuraklık nedeniyle yüksek maliyetlere dizel santralden elektrik sağlamak zorunda kalıyor.

Hidroların yerini uzun süredir rüzgar almıştı. GWEC, geçtiğimiz günlerde yıllara sari global rüzgar kurulu güç artışını yayınladı. Rapora göre; 2017’de 52573 MW kapasite kuruldu (2015 ve 2016 yıllarındaki kurulu güç artışının altında). Türkiye, 2017 yılındaki 766 MW kapasite artışıyla 8 inci sırada yer almış (toplam kapasite ise 6091 MW ve Avrupa ülkeleri arasında 6 ncı sıradayız).

Global offshore kurulu kapasitesi 18814 MW.


Renault-Nissan-Mitsubishi ittifakının CEO’su Carlos Ghosn, elektrikli araçlardan kâr elde eden tek şirket olduklarını iddia etti. Grubun açıklanan kârlılığının ne kadarının elektrikli araçlardan geldiğiniyse açıklamadı. General Motors’un satılan araçlardan zarar ettiği bilenen bir şey ve üreticilerin şimdiden kâr yazmaları iyi bir şey mi bilemedim, fiyatları aşağı çekmelerini bekliyordum ben.

Bu arada, Nissan’ın geçtiğimiz ay 300 bininci aracı üretmesinin ardından (2011’de üretime başlamıştı), şimdi de Tesla 300 bininci aracını ürettiğini geçtiğimiz günlerde duyurdu (2013’te üretime başladı) ve bildiğim kadarıyla Tesla her aracını kârlı satıyor. Teslimat istatistikleriyse burada.

13.02.2018

İskoçya merkezli mühendislik şirketi Gravitricity, eski maden kuyularını enerji depolama için kullanmayı planlıyor. Şirketin yaklaşımına göre yer çekiminin (gravity) bizatihi kendisi, yani enerjinin depolanmasında ve serbest bırakılmasında yük/ağırlık kullanılacak (şematik gösterim). Bu yenilikçi yaklaşımın ticari olarak hayata geçirilip geçirilmeyeceğinin test edilmesi için Şirket İngiltere Inovasyon Ajansı Innovate UK’den 650 bin £ destek sağladı.


Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) bugün yayınladığı Şubat ayı oil raporuna göre; ABD petrol üretimi Kasım ayından bu yana sadece 3 ay içerisinde 846 bin varil/gün artmış ve IEA, ABD’nin yakın zamanda Suudi Arabistan’ı geçeceğini, hatta, yıl sonu itibariyle Rusya’yı da geride bırakarak global lider olabileceğini öngörüyor. Buna göre, OPEC, kesinti anlaşmasıyla piyasadaki fazlalığı azaltsa da, karşısında ABD tehlikesiyle karşı karşıya.

IEA’nın yıllık oil market outlook’u 5 Mart’ta yayınlanacak.

Bu arada, zerohedge, Rusya Enerji Bakanı Novak’ın, Rusya’nın Suriye petrol kuyularının yeniden işletmeye açılması konusunda Suriye’ye yardım etmeye hazır olduğunu söylediğini paylaştı. Konuyla ilgili Novak’ın tam ifadelerine burada yer vermişler.


Avrupa Birliği’nin Ticaret Komisyonu Uluslararası Ticaret’ten Sorumlu Üyesi Cecilia Malmstrom, Paris Anlaşması onayının (ratify) ticaret anlaşmalarının şartı olacağını söyledi.


ABD merkezli ChargePoint, toplam 45 bin şarj istasyonu üzerinden aylık 1 milyon araç için 8 GWh elektrik sağlıyor. Bu, 3000 kWh/yıl elektrik tüketimi varsayımıyla 32 bin haneye elektrik sağlamakla eş değer ve şirketin 2018 yılı beklentisi aylık 12 GWh.


Çin’li li-on batarya üreticisi CATL (2011’de kuruldu), %10 hissesini 20 milyar $ değerleme karşılığı 2 milyar USD’ye satarak Tesla Gigafactory’den sonra dünyanın en büyük li-on tesisini finanse edecek.

Bloomberg tarafından hazırlanan Gigafactory listesi burada.

Bu arada, CATL 2020’den önce 300 Wh/kg yoğunluğa ulaşmayı hedefliyor. Öte yandan, LG Chem ile 2016’ta iş birliği anlaşması imzalayan Sion Power, bu yıl içerisinde 500 Wh/kg yoğunlukta batarya hücresi üretecekmiş, göreceğiz!

Macaristan Avrupa’nın batarya üretim üssü olacak gibi. Samsung SDI ve SK Innovation firmalarından sonra GS Yuasa da Macaristan’da tesis açmayı planladığını duyurdu. Japon GS Yuasa, 2015’te İnci Akü’yü satın almıştı.


National Grid tarafından T-4 kapasite piyasası 2021/22 ihalesi 08 Şubat günü düzenlendi. İhalede takas fiyatı beklentilerin altında 8.4£/kW olarak çıktı ve toplamda kapasite 50410.119 MW. Bu kapasitenin 23 GW’ı CCGT, 4.6’sı CHP, 7.9’u nükleer vs…

(FT haber linki)


ACWA’nın SolarCoin ile yaptığı anlaşma üzerine Greentechmedia’da haber çıkmış. Yazıda, GES geliştiricisinin cirosunun SolarCoin sayesinde %1 artabileceği vs belirtilmiş. Bilindiği üzere 1 MWh elektrik enerjisi karşılığında 1 SLR kazanılıyor. SLR fiyatı bu sıra kripto piyasanın durumu nedeniyle 0.5 USD seviyelerine gerilemiş; ama her durumda hakikaten gelir kapısı var burada. Türkiye’deki proje sahipleri kendilerini sisteme kaydettirmeli (site).

Geçtiğimiz günlerde, Ethereum smart contract tabanlı geliştirilen WePower projesi de 40 milyon USD fon toplamış. Bunu ayrıca inceleyeceğim. WhitePaper burada.


Kanadalı 3 güneş paneli üreticisi Silfab Solar, Heliene, and Canadian Solar ABD’nin %30 gümrük tarifesine karşı dava açtı.

Söz konusu safeguard tarifesinin yürürlüğe girmesini takip eden günlerde, JinkoSolar’ın da ABD’de 410 milyon $ yatırımla üretim tesisi kuracağı doğrulanmıştı. Kanadalılar dava yolunu seçmiş.


Koreli KOGAS, Avustralya’lı LNG ihracatçılarını sözleşme koşulları nedeniyle tahkime verdi. Asyalıları buna iten, bollaşan (artan) tedarik imkanları ve dolayısıyla şirketler daha iyi şartlar talep ediyor. Bu önemli bir şey.


 

23.01.2018

EPDK, 2018 yılı doğal gaz tüketimin tahminini 54.5 milyar Sm3 (580 milyar kWh) belirledi. Geçmiş yıllara ilişkin tahminler ve gerçekleşmeler aşağıdaki gibi (milyar Sm3 olarak):

Yıl           Tahmin      Gerçekleşme
2017        46                 42.557*
2016        49.563         46.395
2015        50.863         47.999

*Ocak-Ekim arası olup, 2016’nın aynı dönemine göre %17.55 daha fazla tüketimin gerçekleştiği görülmektedir. Dolayısıyla, 2017 gerçekleşmesinin, tahminin çok üstünde sapma göstereceği varsayılabilir.


Trump, TSİ ile dün gece, ithal güneş hücresi ve panelleri için “safeguard tariff (korunma tarifesi?)” uygulamasını onayladı. Böylelikle, 2018 yılında başlayacak uygulamayla ilk yıl yüzde 30 ve takip eden 3 yıl da sırayla 25, 20 ve 15 oranında vergi uygulanacak. Her yıl, ithal edilecek ilk 2.5 GW solar cell uygulamadan muaf.

Safeguard Tariff

Bloomberg’in International Trade Commission’dan derlediği bilgilere göre (bkz), ABD’deki GES’lerin %80’inde ithal güneş panelleri kullanılıyor.

Bloomberg

Benzer uygulama çamaşır makinelerine için de yürürlüğe girdi (ilgililer, oran ve diğer detaylar için kararı incelemelidir).

Fact Sheet burada.

Ek bilgi: Hindistan Directorate General of Safeguards, Customs and Central Excise, Çin ve Malezya üretimi güneş panellerine %70 gümrük vergisi uygulaması önermişti ve Hindistan Çin panellerinin en büyük ithalatçısı konumunda.

Son bir not: ABD’nin, 2001’de Dünya Ticaret Örgütü’ne üye olan Çin’in üyeliğine ilişkin desteğin bir hata olduğuna yönelik açıklaması ilginç ve Çin tarafı buna ilişkin; “dünya ticaretine asıl tehdit Çin değil ABD” dedi.


Güney Kore, 30 Ocak’tan itibaren gerçek isimle kripto para ticaretine onay verdi. Bıundan böyle yasağın söz konusu olmadığı söylenebilir. Tuhafıma giden ise, Türkiye’de zaten bu şekilde.


Türkiye, Bloomberg Global Innovation Index’te (bkz) bu yıl 4 basamak yükselerek 33. sırada kendine yer bulmuş. Güney Kore. 5 yıldır üst üste birinci sırada yer alıyor.


2010 Ocak – 2017 Temmuz döneminde otonom sürüç sistemine yönelik yapılan patent başvurularında Alman şirketlerin ağırlığı %52 (bkz). Google’ın 10. sırada yer aldığı listede, her gün gündem olan Tesla yok.

atlas_SkYcLuk0Z@2x


Lloyd Londra ofisi Nisan ayından itibaren kömür yatırımlarını sigorta etmeyecek. Geçtiğimiz günlerde benzer kararları Aviva, Allianz, Axa, Legal & General, SCOR, Swiss Re ve Zurich sigorta şirketleri de açıklamıştı. Lloyd, kömür şirketinin ne demek olduğu ve sigorta etmeme şartlarının ne olacağını önümüzdeki aylarda belirleyecek.

Çevre demişken, Manchester Üniversitesinden bir ekibin yaptığı araştırmaya göre, UK genelinde evlerde bulunan 23 milyon mikrodalga fırınlar 1.3 milyon araba eşdeğeri CO2 emisyonu üretiyor. Şöyle ki; 1 mikrodalga fırın 8 yıllık kullanım süresince 573 kWh elektrik harcıyor (7 Watt gücünde bir LED ampülün 9 yıl boyunca sürekli açık tutulmasına eşit).

Bu şuna geliyor, enerji verimliliği ve her şeyde azami dikkat olmazsa olmazımız.


ABD günlük petrol üretiminin, 1.4 milyon varil artışla toplamda 10.4 milyona, böylelikle OPEC dışı ülkelerin toplam üretiminin 59.8 milyon varile ulaşması bekleniyor ve IEA, 2018 yılı toplam tüketimini 99.1 mb/d olarak tahmin ediyor.


En iyi prizmatik batarya hücresi Çinli CATL tarafından mı yapılıyor (bkz)?


EnerjiSA’nın dağıtım ve satış satış birimi şirketin %20’sine karşılık gelen 212.6 milyon hisse 2018’in ilk çeyreğinde halka arz edilecek. Halk arzda talepler 6.25-7.50 aralığından talep toplanacak. Ek satış dahil toplam halka arz büyüklüğü 389-466 milyon dolar arası bir tutara denk geliyor.


Engie CEO’su Isabelle Kocher’a göre, şirketin yeniden konumlandırma süreci tamamlandı. Şirketin dönüşüm planı 2016-2018 döneminde 15 milyar €’luk fosil yakıt varlıklarını elden çıkarmak ve yenilenebilir ile enerji sevislerine yatırım yapmak şeklindeydi ve bu çerçevede Kocher’in göreve başladığı 2016’dan bu yana, 16 GW’lık kömür üretiminin 10 GW’ını satıldı ve kapatıldı ve 6 GW yenilenebilir enerji devreye alındı (bi 6 GW kapasite daha kurulacak).


Hinkley Point C nükleer santralinin şebekeye bağlantısı için Ofgem’in önerdiği ve maliyeti tüketicilere yansıtılacak 800 milyon £’luk yatırım National Grid tarafından eleştirildi. Ofgem, yatırımı gerçekleştirecek National Grid’e 25 yıllık getiri oranı (WACC) olarak %0.6-1.75 arası bir belirleyecek.

22.11.2017

Fatih Oktay’ın yazdığı Çin: Yeni Büyük Güç ve Değişen Dünya Dengeleri kitabını okumaya başladım (Çağlayan Bey’in paylaşımı üzerine haberdar olmuştum kitaptan). Fatih Bey ODTÜ EE mezunu bir akademisyen, bu yönüyle de kitap ayrıca ilgimi çekmişti, yani uluslararası ilişkiler, siyasal bilgiler mezunu biri yazsa o kadar ilgilenmezdim. Çin’i anlamak isteyenler okuması gereken bir kitap. Okudukça burada bahsedeceğim inş.

  • Kitap içeriği burada.
  • Çin’le alakalı 2016 sonu itibariyle güncel bazı veriler burada.
  • Fatih Bey’in Çin’le alakalı Dünya Gazetesi’nde çıkan yazısı burada.

IEA’nın #WEO17’de kullandığı bir ifadeyle bitireyim: when China changes, everything changes. Çin böyle bir ülke.


Commons public accounts committee, UK hükümetini, Çin (CGN) ve Fransız (EDF) ortaklığında Somerset’ta kurulması planlanan 20 milyar £ maliyetli Hinkley Point nükleer santral projesinde çok ciddi stratejik hatalar yapıldığını ve hükümetin, daha iyi bir anlaşma için yeterli çabayı göstermeyerek, tüketici menfaatlerini gözetmeyerek, hanelerin 35 yıl boyunca pahalı elektriğe mahkum edildiğini söyleyerek eleştirdi.

Eleştiri esas teşkil eden husus şu; 2013’te MWh başına 92.50£ karşılığı 35 yıllığına anlaşılmış ve sözleşme 2016’da imzalanmış. 2013’ten bu yana gerek yenilenebilir kaynakların fiyatlarındaki düşüş, gerekse fosil yakıt fiyatlarının düşmesi 2016 yılında dikkate alınarak yeniden müzakere yürütülmemiş. Bu da, sonuç olarak, tüketicinin maliyetinin 6 milyar £ düzeyinden 30 milyar £ düzeyine yükselmesine neden olmuş. Faturalara yansıması da ortalama 10-15 £ (belirtilmemiş, ancak yıllık bazdadır sanırım).

Parlemonto üyeleri, hükümeti, şirketlerle yeniden müzakere etmeye çalışması gerektiğini söyledi.

Değerlendirme: 92.5£/MWh yüksek midir düşük müdür bilemiyorum; ancak bu fiyatın yüksek olduğunu, bugünkü yenilenebilir kaynak fiyatlarına bakarak eleştirmek yanıltıcı. İngiltere’de nükleerden elektrik üretimin maliyeti, bunun uzun yıllar maliyetinin bugünkü değeri ve nükleerin halen en güvenilir (üretimin devamlılığı anlamında) kaynak olduğu unutulmamalı.


Elektrik kullanımı ile gelişmişlik (ekonomik büyüme) arasındaki ilişki OECD ülkelerinde zayıflıyor (bu zaten biliniyor esasen; ama sayısal olarak bunu görmek güzel bir şey).

US EIA referans senaryosuna göre, 2015-2040 döneminde OECD ülkelerinin yıllık ortalama yüzde 1.7 büyürken, elektrik kullanımındaki artışın yüzde 0.9’da kalacak.

Türkiye’de ise durum şu şekilde: 2002-2008 döneminde GSYH %6 büyürken, elektrik tüketimi yıllık %6.9 büyümüştü, 2009 krizini takiben 2010-2014 döneminde GSYH %4.4 iken, elektrik tüketimi %5.1 olarak gerçekleşti. 2015 ve 2016 yıllarında elektrik tüketimi %5 ortalama büyüme sergilemiştir (TEİAŞ), aynı dönemde GSYH ise %4 büyüme göstermiştir.


Avrupa elektrik iletim sistemi operatörü TenneT, Alman Sonnen ile gittiği iş birliği çerçevesinde, şebekeyi yönetmek için, merkezi olmayan ev tipi depolama sistemlerini ve blockchain teknolojisini kullanacağını söyledi.

Bu arada;

  • İngiliz malzeme geliştirme şirketi Ilika, Çin’li Titan Wind Energy ile gittiği 2 yıl süreli iş birliği çerçevesinde, rüzgar türbinlerinin bıçaklarındaki aşınmaları vs erkenden tespit edebilmek amacıyla, solid-state bataryadan enerji alabilen sensör geliştirecek. 1 milyon £’luk projeye UK Innovation’dan ve Çin’den tarafından 0.4’er milyn £ fon sağlanacak. Çok güzel bir #IoT çözümü.
  • Eelpower tarafından UK’de 10 MW güçteki BYD üretimi li-on pillerin kullanıldığı Leverton depolama sistemini devreye alındı. Sistem, 2018’den itibaren National Grid’e frekans dengeleme hizmetleri sunacak. Şirket, aynı zamanda, 2020’den itibaren başlamak üzere, 15 yıllığına T-4 kapasite piyasası sözleşmesi imzaladı.

Avrupalı enerji devi Uniper 2000 kişiyi işten çıkaracağını açıkladı (bu, şirketin işgücünün %14’üne tekabül ediyor). İşten çıkarmalarla 400 milyon €’luk bir tasarruf sağlamayı hedefleyen Uniper, geçtiğimiz günlerde, Fortum’un 8.05 milyar €’luk teklifini, Uniper’in gerçek değerini yansıtmadığı gerekçesiyle reddetmişti.

E.ON, 2014’te fosil ve yenilenebilir iş kollarını ayırma kararı almış ve bu karara ilişkin işlemler 2016 Ocak’ta resmi olarak tamamlanarak, geleneksel güç santralleri (nükleer, gaz, kömür, hidro) ve uluslararası enerji ticareti yeni kurulan Uniper şirketine verilmişti.


ABD Uluslararası Ticaret Komisyonu, Samsung’a ve LG’ye, ABD’ye yaptıkları çamaşır makinesi ihracatına ilişkin tarife uygulanmasını önerdi. Whirlpool Corp. hisseleri %2.2 yükseldi. Bunlar önemli gelişmeler.


#TarihteBugün: 22 Kasım 1900 günü, Mercedes adıyla üretilen ilk araba test sürüşüne çıktı. Kuruluşu 1886’ya kadar dayanan Mercedes’in bu isimle ticaret kaydı 1902’de yapılmış.

11.10.2017

#GününSözü: All models are wrong, some are useful -George Box

(Cüneyt Kazokoğlu, Sohbet Karbuz, Serkan Şahin ve Barış Sanlı ile enerji sektöründe öngörü ve stratejilerin tartışıldığı şuradaki podcast’te Cüneyt Bey’in alıntıladığı bir ifade)

Ben de burada çok sayıda istatistik bilgisi veriyorum; Thomson Reuters, IEA veya böylesi başka bir kurum da olmadığım için de oturup kendi analiz verimi geliştiremiyorum elbette; ama veri takibinin bir insight (öngörü) kazandırdığı kanaatindeyim; ama, sayıların arkasındaki dinamikleri anlamak ise pazarı okumakla alakalı ve bu, insanın can simidi. Yoksa sayıların arasında kaybolunur ve çıkarım yapılarak yol haritası çizilmesi zorlaşır. Kendi adıma, Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği mezunu olsam da, mezuniyetimden bu tarihe petrol-gaz sektörüne yönelik çalışmadığım ve özel olarak da ilgilenmediğim için bu alandaki verileri okumakta zorlanırım; fakat yenilenebilir enerji ve elektrikle alakalı verileri yorumlamakta ve öngörü geliştirmek konusunda başarılı olduğumu düşünürüm.

Neyse, Postcast’in dinlenmesini tavsiye ediyorum (30 dk).


Hyundai, kullanıcıları elektrikli araçla tanıştırmak için Hollanda’da 100 tane Ioniq araçla kiralama işine girdi. Kiralamanın saati 12 €, günlüğü 60 € ve dakikası ise 0.25 €.

Bu gibi girişimler, ikinci el elektrikli araç piyasası için ne anlama geliyor acaba?


Hollanda yasama organı meclisi (lower house), 2016’da, 2025 itibariyle benzin-dizel araç satışlarını yasaklama kararı almıştı (anılan karar ve diğer ülke, araç üreticileri kararlarına ilişkin derleme için bkz). Hükümet, dün, 2030 itibariyle satılacak tüm yeni araçların emisyon-free olması yönünde kararı almış oldu. Bu noktadan hareketle 2 bilgi:

  • Tesla’nın Hollanda’da 8000 adet aracı var ve Tesla’nın Avrupa yönetim merkezi Hollanda’da.
  • TÜİK bugün Ağustos sonu itibariyle taşıt istatistiklerini yayınladı. Buna göre, Ocak-Ağustos döneminde trafiğe kaydı yapılan 494 bin 795 adet otomobilin %40,4’ü 1501-1600, … %3,9’u 1601-2000, %1,1’i 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahiptir. Silindir hacmi ÖTV oranını etkileyen 2 parametreden birisi ve MTV’ye de esas. Bu bağlamda, elektrikli araçlarda %3’lük vergi dilimine tekabül eden 80 kW altı güce sahip araçların tercih edilme oranını yüksek olacak varsayabiliriz. Zira, vergi oranı 80 kW altında 3000 TL’lerdeyken, 80 aşıldığında 7-8 bin liralar söz konusu oluyor.

Renault, Renault Energy Services adı altında, start-up mantığında hareket edeceği belirtilen bir şirket kurdu. Şirketin faaliyet başlıkları şunlar

  • Akıllı şarj sistemleri
  • V2G sistemleri
  • İkinci el bataryaların kullanılması. Ağustos ayında, ikinci el bataryaların kullanıldığı bir şarj istasyonu devreye almıştı Renault.

Ciddi park sıkıntılarının olduğu bir şehir dinamiğinde, daha şarj istasyonları bile yayın değilken V2G (vehicle to grid) sistemin bu kadar gündem olması benim algımı aşıyor biraz, anlamıyorum. Şarj istasyonları da zaten yeterince pahalıyken, bir de böyle maliyet yükseltici şeyler de hepten tuhafıma gidiyor. Bu konuyla alakalı inş 2018 başı gibi bir yazı hazırlattıracağım Almanya’da PhD yapan bir arkadaşa (sözünü aldım).


Morgan Stanley bir rapor hazırlamış (bkz). Diyor ki; 2040 yılına gelindiğinde, 526 milyon elektrikli araç sayısına ve bu araçlarla yıllık 1.2 milyar km menzil yapabilmek için 2.7 trilyon $ yatırım yapmak gerekiyor. Anılan tutarın 1.7 trilyon dolarının şu varsayımlar altında harcanacağı varsayılmış: Tesla’nın toplam 32 milyon aracı yollarda olacak ve yıllık 2.4 milyon adet üretim kapasitesine erişmiş olacak; 473 milyon ev tipi şarj istasyonu, 7 milyon super-chargers, 18 milyon destination chargers, 172 bin servis istasyonu, 95 bin mağaza ve galeri, 99 üretim fabrikası ve 99 adet gigafactory kurulmuş olacak.

Dolaylı olarak ise, $797 milyar elektrik dağıtım şebekesine, $186 milyar madenciliğe yatırım yapılacak.

Hindistan özelinde değinilen hususlar şu şekilde: Hükümet destekli Energy Efficiency Services Ltd. (EESL) 10 bin adetlik EV ve 3000 AC, 1000 DC şarj istasyonu altyapı ihalesi global olarak küçük; ancak ülke için büyük bir adım. Hindistan’ın 2017’de 5 milyon elektrikli araca ulaşması için 996 bin ev tipi şark istasyonu, 21 bin adet de supercharger ve 45 bin de destination charger kurması gerekiyor. Yani, toplamda kabaca 5 milyon araç için 1 milyon şarj istasyonu. 2020 yılında 40 milyon araç için 7 milyon ev tipi, 136 bin supercarger ve 289 bin destination charger


Önce Avustralya’da (nispeden farklı şekilde olsa da), şimdi de Porto Riko; Musk, şebeke doğal afetlerin kullanılamaz hale getirdiği şebekeler nedeniyle elektriksiz kalan bölgelere hızır gibi yetişme derdinde. Porto Riko valisiyle görüşecek; solar ve depolama.

Depolama demişken, E.ON, bu hafta içerisinde UK’de 10 MW’lık bir depolama sistemini devreye alacak. British Gas’ın ana şirketi Centrica 49 MW kapasiteli tesisin kurulumuna devan ediyor. EDF Energy de aynı kapasitede tesis için çalışıyor. Frekans kontrolü için National Grid’in düzenlediği ihaleler kapsamında kurulan tesisler için E.ON 3.89 milyon £ fonlandı. National Grid, bataryaların yıllık 200 milyon £ fayda sağlamasını bekliyor.


Volvo XC60 engel ve insan tanıyıp otomatik frenleme mekanizmasına sahip. Haziran ayında yayınlanan reklam burada.

GM’den Scott Miller, Tesla’nın, SAE’nin Level 5 kriterlerini karşılayan otonom seviyesine erişmesinin otopilot donanımıyla fiziksel olarak mümkün olmadığını söyledi ve GM, otonom araçlar için çip ölçeğinde Lidar teknoloji geliştiren Strobe girişimini satın aldığını duyurdu. Strobe çalışanı 11 kişi GM’nin Cruise Automation birimine dahil olacak. Elon Musk ise, LIDAR yerine kendi radarlarına güvendiğini söylemişti zamanında.

NVIDIA, level 5 otonom sürüşe olanak tanıdığına inandığı süper bilgisayarı duyurdu. Saniyede 320 trilyon işlem yapabilen bu platform 2018’in ikinci yarısı itibariyle seri üretime girecek.

LIDAR: Light Detection and Ranging/Laser Imaging Detection and Ranging


Japonya’nın, ene-farm kapsamında, 2020 itibariyle 1.4 milyon fuel-cell kurulumuna ulaşması zor gözüküyor. Halen 220 bin adet kuruluma ulaşılmış.

19.07.2017

Pascal: “Kleopatra’nın burnu biraz eğri olsaydı dünya tarihi başka olurdu” (İyi ile kötü, güzel ile çirkin arasında bazen kıl payı fark vardır). Prof. Dr. Mehmet Kaplan.


38°30° Çiftliği Peynir Fabrikası, Slash Architects ve Arkizon Architects ortak tasarımı bir yapı. 38° 30° Butik Peynir Fabrikası, ismini bulunduğu arsanın koordinatlarından almaktaymış. Bu binayı önemli yapan, binanın “Üretim, Enerji & Geri Dönüşüm” kategorisinde World Architecture Festival (WAF) Awards’da finale kalmış olması (ilgili haber & WAF sitesindeki short list). 2017 yılında iF Design Award ve Architizer A+ Award ödüllerine layık görülen yapının tasarımı hakkında detaylı bilgi ve fotoğraflar için tıklayınız.


Toyota’nın bu yılın ilk yarısında Avrupa pazarında sattığı toplam 527 bin aracın 208 bin 300’ü hibrit. Yani, satışın %40’ı hibrit. Mart ayında İzmir’de gerçekleştirilen Toyota Hibrit Buluşmalarında Toyota Türkiye Pazarlama Grup Müdürü Barış Erdim şunları demişti:

  • 2020 Türkiye hedefi: Satışlarının %50’sinin hibrit
  • 2016 yılında Batı Avrupa’da her 100 Toyota aracın 43’ü hibrit.
  • Türkiye’de bugüne kadar 3 bine yakın hibrit Yaris satıldı.

EPDK’nın 13.07.2017 tarihli Kurul Kararı’yla, 2017 yılında sayaç yatırımları kapsamında takılan sayaçların yatırım tutarının hesaplanmasında monofaza sayaçlar için 26 TL, trifaze için 58 TL ve kombi tip sayaçlar için de 100 TL bedellerinin dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır. Yani, herhangi bir sıradan meskene takılan sayacın bedeli 26 TL.


National Grid’e göre, 2035 itibariyle elektrikli araçlar UK pik elektrik talebini %16 kadar artıracak (rapor burada). UK’de 2020’de 1 milyon, 2030’da da 9 milyon elektrikli aracın yollarda olması tahmin edilmekte, bir çalışma pik elektrik talebinde en az %5’lik bir artış olacağını ortaya koymaktadır (+8 GW kadar) (smart charging altyapısı olmazsa).

Not: çatı tipi GES’lerin ekonomikliğiyle alakalı detaylı bir çalışma yazısını yarın paylaşmayı umuyorum.

24.04.2017

Toshiba, organizasyon değişikliğine giderek 4 tane %100 ortağı olduğu bağlı ortaklık (subsidiary) kuruyor. Kurum içinde ayrı birer şirket olan Energy Systems & Nuclear Energy Systems ayrı bir tüzel kişilik altında toplanacak. Oluşturulacak diğer üç birim de şu şekilde: Infrastructure Systems, Storage & Devices, Industrial Informationve Communication Technology.

Toshiba’nın Westinghouse kaynaklı sıkıntısının benzerini RWE, E.ON, EnBW ve Vattenfall şirketleri de Almanya’nın nükleeri terketme planı sonrası nükleer atığın depolama maliyeti nedeniyle yaşamışlar ve RWE Innogy, E.On Uniper isimli şirketler kurarak iş birimlerini ayrıştırmıştı.


Arabistan’ın satabileceği tek şey sanırım Saudi Aramco. Soru ise şu; bankacılar Saudi Aramco’yu satabilecek mi? FT’deki yazıda, günlük 10 m varil petrol üreten, 266 milyar m3 varil petrol ve 8.3 trilyon m3 doğal gaz rezervine sahip olduğu iddia edilen Aramco’nun, Araplarca değerlemesi 2 trilyon $’ın üzerinde (%5’i 100 milyar $ esas alınarak), yani İtalya’nın veya Hindistan’ın GSYİH’sinden fazla. Yazıda, %5’lik halka arz ile alakalı dile getirilen endişeler şu şekilde sıralanmış: i) halka arz edilmeyecek 95’lik paya sahip çoğunluğun %5’in azınlık hakkını gözetip gözetmeyeceği (buna katılmıyorum), ii) petrol fiyatları ve iii) politika. Yazıda sorunların çözülebileceği ve makul fiyatların oluşmasının sağlanabileceği ifade edilmiş, ancak yazar bunu olası görmediğine de değinmiş; çünkü Krallığın uluslararası standartlara ve incelemelere açılması fikri çok uzak görünüyormuş.


Mart ayında iflasını açıklayan ABD’li rooftop solar lease şirketi Sungevity’nin 50 milyon $’a Northern Pacific Group‘a satışına Mahkeme izin verdi (20 milyon $ gecikmeksizin yatırılmak kaydıyla). İsim de Solar Spectrum olarak değiştiriliyor. Solar lease işinin en büyük riski, mülk sahiplerinin ilk yatırım maliyetlerinin şirketlerce üstleniliyor olmasından ötürü ciddi kaynak ihtiyacı gerektirmesi, akışın sekteye uğramaması önemli. Bu ifadeye dayanak teşkil etmesi için SolarCity’nin kendisinin belirttiği risk faktörlerinden bir tanesini olduğu gibi paylaşıyorum: “We need to enter into additional substantial financing arrangements to facilitate our customers’ access to our solar energy systems, and if this financing is not available to us on acceptable terms, if and when needed, our ability to continue to grow our business would be materially adversely impacted.


İngiltere Şebeke İşletmecisi National Grid, 22 Nisan’da attığı twitte, ülkenin ilk kez 24 saatlik zaman dilimi boyunca kömür üretmediğini belirtti.

National Grid

Konuyu haber yapan Enerji Günlüğü; İngiltere’nin ilk kömür santrali 1882 yılında Londra’da açılan Holborn Viaduct kömür yakıtlı üretim tesisi olduğunu ve dolayısıyla, 135 yıldır ilk kez elektrik üretiminde kömürün olmadığı bir 24 saat yaşandığını ifade etmiş.


Hyundai, California’da Iconiq Electic modeli için aylık 275 $’dan (+vergi) limitsiz abonelik modeli başlattı.

Hyundai1

Aracın fiyatı: 29500 $ (fiyata 7500 $’lık federal tax credit indirimi uygulanıyor California’da)

Hyundai2

Iconiq’in EPA menzili 200 km. 383 km menzile sahip Chevy Bolt EV için GM, aylık 329$’dan başlamak üzere kiralama seçeneği sunmaya başlamıştı (girişte 3809 $ ön para alınıyor). Chevy’nin fiyatı da 37495 $ (7500 $’lık federal tax credit sonrası fiyat 29995 $). Benzer şekjilde Renault da, 41 kWh kapasiteli bataryaya sahip Zoe elektrikli aracını aylık 179 €’dan başlayan fiyatlarla (batarya kirası ayrıca ekleniyor) kiralıyor.

Türkiye’de Derindere Motorlu Araçlar’ın dönüştürdüğü elektrikli Toyota Corolla, aylık 900 €’ya kiralanıyor.

03.02.2017

İngiltere’de 03.02.2017 Cuma günü sistem operatörü National Grid tarafından düzenlenen kapasite ihalesi sonuçları:

  • İhalenin yaklaşık %92’si kontrata bağlandı, 54.43 GW (ihaleye giren kapasite 59.286 GW idi).
  • 2017/18 için çıkan fiyat 6.95£/kW. İhale fiyatlarının 20 £/kW mertebelerinde çıkması bekleniyordu.
  • Mevcut gaz santralleri %40.5’e karşılık gelen 22.06 GW ile en çok payı aldı. Bu kapsamda gaz santrallerine 153 milyon £ garanti ödeme yapılacak.
  • Kömür ve biyokütle santralleri %19’a karşılık gelen 10.48 GW ile 73 milyon £ garanti ödeme alacak.
  • EDF, 7.878 GW gücündeki nükleer santral üretimi için 55 milyon £ garanti ödeme alacak.

Table 2Coal Payments