01.03.2017

Ticaret savaşları ara vermeden devam ediyor. Bloomberg’de çıkan haberde (bkz) Trump’ın çelik için %25, alüminyum için %10 ithalat vergisi koymayı planladığına değiniliyor. Kararın tüm ülkeleri kapsaması bekleniyor. Trump konuyla alakalı klasik “unfair” vs kelimeleri içeren twitini atmış.


Soğuk hava UK toptan doğal gaz satış piyasasını Bitcoin’e benzetti (Barış abinin şu twiti de cidden güldürdü).

Gaz demişken, Ukrayna devlet şirketi Naftogaz, Gazporam’a karşı açtığı davayı kazandığını ve tahkimin Gazproum’u 2.56 milyar USD ödemeye mahkum etti. Gazprom tarafı kararı doğruladı. Bu arada, Gazprom, Naftogaz’la arasındaki mevcut anlaşmaya ilave anlaşma onaylanmadığı için Naftogaz’a gaz sevkiyatını devam ettirmeyeceğini bildirdi.


ODTÜ Günam Dr. ES PV Calculator diye bir uygulama geliştirmiş (Google Play). Son kullanıcıya hitap eden versiyonunu da bekliyoruz (ilk kaynak).

Ulaşım:

  • Roma Belediye Başkanı Virginia Raggi  Meksika’daki Women4Climate konferansıda, Roma’nın tarihi merkezine araç kullanımının 2024’ten itibaren yasaklanacağını duyurdu. Biz (Türkiye) konuştuk onlar yaptı, zira malum, tarihi yarımadada araç yasaklanması 12 yıl önce, yani 2006’da gündeme gelmişti de laftan öteye gidememişti. Roma başkanının duyurduğu yasak da 2024’te başlayacağı için o güne kadar köprünün altında çok su geçebilir; ama devir itibariyle yasağın uygulanması çok mümkün bence.
  • Waymo’nun otonom sürüşle alakalı 360 derece videosu çok iyi (YouTube).
  • Daimler, car2Go’daki Europcar’ın %25’lik hissesini 70 milyon EUR karşılığı satın aldı. Bunun sonucunda car2Go’nun değerlemesi 280 milyon EUR oldu.
  • 1 yıl kadar önce batarya şirketi Seeo Inc’i alan, 2017’nin Aralık ayında (3 ay önce) de 200 GWh batarya üretim tesisi için 2030’a kadar 20 milyar EUR yatırım duyurusu yapan Bosch bu planlardan geri adım atıyor ve Seeo’yı satıyor. Yöneticilerden Dr. Rolf Bulander da, batarya hücresi geliştirmeyle alakalı, “Bosch için önemli olan hücrenin teknik detayının bilinmesi, onu biz yapmak zorunda değiliz” dedi. Bosch bu işi nasıl riskli buluyorsa artık.
  • Avrupa’da plug-in (BEV ve PHEV) araçlar 307400 adet satışla pazarda %1.74 pay elde etmişler. 307400 aracın %51’i BEV ve en çok satılan ilk 5 otomobil Renault Zoe EV, BMW i3 EV/EREV, Mitsubishi Outlander PHEV, Nissan Leaf EV ve Tesla Model S. 2015, 2016 ve 2017 yılları arası grafiksel karşılaştırmaya göre 2017 yılında Aralık ayı hariç her ayda geçmiş yıllara göre daha çok satış gerçekleşmiş. İlk 15 ülke sıralaması da grafiksel olarak şu şekilde.
  • Hong Kong, geçtiğimiz yıl Şubat ayında sonlandırdığı elektrikli araçlara yönelik tekrar bazı teşvikler başlatıyor. Haberde, teşviklerin sonlandırılması sonrası satışların neredeyse sıfırlandığına değinilmiş.
  • Ülkemizde trafiğe kayıtlı araç sayısı Ocak ayı sonu itibarıyla 22 milyon 325 bin 33 oldu. Ocak ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı 12 milyon 106 bin 678 adet otomobilin %38.2’si LPG, %35.5’i dizel, %25.9’u benzin yakıtlı. Ocak ayında trafiğe kaydı yapılan 73 bin 880 adet otomobilin %43.2’si 1501-1600, %27.6’sı 1401-1500, %13.5’i 1301-1400, %10.7’si 1300 ve altı, %4.2’si 1601-2000, %0.8’i 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahiptir.

Exxon Mobil, Rosneft ile kurduğu JV’den ayrılma kararı aldığını açıkladı. Rex Tillerson’un CEO’luğu döneminde 2013 yılında kurulan ortaklık Rusya’nın arktik bölgesinden Karadeniz’e kadar geniş bir alanda 500 milyar USD’lik keşif projeleri geliştirmelerini öngörüyordu; ama ABD’nin ve AB’nin Rusya’ya yönelik yaptırımları nedeniyle iş ketum oldu.


Fransa’nın ilk onshore rüzgar ihalesini toplam kapasitesi 500 MW olan 22 farklı proje kazandı ve ağırlıklı ortalamada fiyat 65.4€/MWh çıktı. İhale Mayıs 2017’de duyurulmuştu.

Bu arada, GE, dünyanın en büyük off-shore türbine ilişkin YouTube’a video yüklemiş. 12 MW kapasitedeki türbin 220 mt rotor çapına ve 120 mt kanat açıklığına sahip.

22.01.2018

Şirketler 2017’de dünya genelinde 5.4 GW enerji alım anlaşması (PPA) imzaladı ve bununla birlikte, 2008’den bu yana global ölçekte kümüle anlaşmaya esas kapasite 20 GW’ı aştı. 2017 yılında imzalanan PPA’ların 2.8 GW’ı ABD’de gerçekleşti, AB’de ise 1 GW kapasite geçildi.


IMF, 2018 yılı global ekonomik büyüme beklentisini yüzde 3.9’a yükseltti. Bu, bölgesel gerginlikler ve OPEC üyeleriyle Rusya’nın iş birliğinin 2018 sonrası da devam edeceği yönündeki demeçler hepsi birlikte petrol fiyatlarının 65-70$ bandında kalmasını sağlayabilir (mi?).


Kenya’lılar, ülke GDP’sinin %2’sine tekabül eden 16.5 milyar $ değerinde parayı Bitcoin olarak tutuyormuş. Bu oran Rusya’da yüzde 5, Yeni Zelanda’da 4, Ukrayna ve Güney Afrika ile Kolombiya’da yüzde 2.

#HODL 🙂


World Economic Forum’un 2017 yılı enerji tedarik kalitesi sıralamasında Türkiye 137 ülke arasında 50’de yer aldı. Yemen en kötü, Nijerya ise en kötü ikinci sırada.


Shell, şoförlere yoğun taksi talebinin olduğu bölgeleri bildiren uygulaması FarePilot üzerinden Uber tarzı taksi rezervasyonu yapılabilmesi için izin başvurusunda bulundu. Ancak, şimdilik, test amaçlı sunulması planlanan hizmet sadece ticari servisler (business-to-business) için kullanılacak, yani herkese açık olmayacak.


2010 yılında yaşanan Deepwater Horizon kazasının BP’ye faturası 65 milyar $. BP CFO’suna göre, maliyet, 50$/bbl fiyat seviyesinde yönetilebilir (güncel fiyatlar 69$ seviyesinde).


Naftogaz, Mart ayından önce Rusya’dan gaz ithalatının başlayacağını söyledi. Basına konuşan yetkili, bunun kendilerinin niyeti olduğunu da belirtmiş.


ZincNyx Energy Solutions’ı satın alan MGX Minerals CEO’su Jared Lazerson’a göre, ZincNyx 2019’dan itibaren çinko esaslı akış pilleri için seri üretime başlayacak. Firma, saatlik 5 kW çıkış (discharge output) sağlayabilen 20 kWh kapasiteli bir pili 16 bin USD’ye üretmeyi amaçlıyor, muadil Tesla pilin maliyeti ise 56 bin USD civarındaymış.

Not: Tesla nasıl 56 bin USD ve dolayısıyla, bunların fiyat avantajı nerde anlayamadım. Zira, 13.5 kWh kapasiteli Tesla Powerwall her şey dâhil 6200$ (dolayısıyla 2 tane Powerwall alıp 27 kWh kapasiteye ulaşınca maliyet 12400$ yapıyor). Acaba, pilin kullanım ömrü 2-3 kat mı bilemedim, haberde detay verilmemiş.

ABD Paris Anlaşması’ndan Çekildi

ABD Paris Anlaşması’ndan çekildi

Trump beklenen açıklamayı yaptı (video). Buna göre, BM Genel Sekreterliği, ABD’nin çekilme talebini en erken 4 Kasım 2019 tarihinde kabul edebilecek. Mehmet Emin Birpınar’ın belirttiği üzere, kararlarda oy birliği şartı olduğu için ABD resmen çekilene kadar karar alınamaz.

Trump, Anlaşmayı şu nedenlerle eleştiriyordu: ABD’ye diğer ülkelere eşit koşullar sağlamıyor ve Ulusal Ekonomik Araştırma Derneği’nin araştırmasına göre, Anlaşma’nın taahhütleri, 2040 itibariyle kağıt üretimini %12, çimento üretimini %23, demir ve çelik üretimini %38, doğalgaz üretimini %31 ve kömür üretimini %86 azaltacak. Bunun ekonomiye kaybedilen üretim açısından maliyeti 2040 itibariyle yaklaşık 3 trilyon dolar ve 6,5 milyon endüstriyel istihdam olacak.

Dönüşümü asla kabul etmeyen, statükocu bir yaklaşım gibi. Kömür diye bir şey mi kaldı (coal is dead). Kömür geri getirilebilir mi, getirsen bile diğer ülkeler dönüşüyor, sen yerinde mi sayacaksın? Merak ettiğim tek şey, Trump’ın hangi rasyonel saikle bu kararı aldığı!

AB tepkili: İtalya, Fransa ve Almanya ortak tepki gösterdi: “Biz, Fransa, Almanya ve İtalya’nın hükümet ve devlet başkanları olarak, ABD’nin iklim değişikliğine ilişkin evrensel anlaşmadan çekilme kararını esefle karşılıyoruz. Paris Anlaşması, iklim değişikliğiyle etkin ve zamanında mücadele etmek ve 2030 sürdürülebilir kalkınma hedeflerini uygulamak için ülkelerimiz arasındaki iş birliğinde temel olmayı sürdürüyor.”

BM tepkili: “ABD’nin kararının, sera gazı emisyonunun azaltılması ve küresel güvenliğin artırılması amacıyla sergilenen çabalar için büyük bir hayal kırıklığı”

Konuyla ilişki diğer gelişmeler:

  • Çin yeni kömür santrali izinlerini durdurdu.
  • Çin ile AB, ABD’den kaynaklanacak boşluğu doldurmak üzere güçlerini birleştirmeye karar vermiş. Sırrı Uyanık’ın twitlediği üzere, “Bugünleri de görecekmişiz. Avrupa+Çin ABD ye karşı Paris Anlaşmasına sahip çıkıyor.”
  • UK kendini nasıl konumlandıracak acaba (hatırlatma: bazı belgeler ortaya çıkmıştı)?
  • Almanya’nın ne yapmaya çalıştığı belirsiz. Almanya’nın da iklim değişikliği konusunda müphem davranıyor ve Merkel bu konuda iki yüzlülükle itham ediliyor, zira, nükleer phase-out süreci ortaya konulmasın rağmen, elektrik üretiminin %44’ünü kömürden karşılayan Almanya, 2016’nın sonunda yayınlanan Climate Action Plan’da 2030 itibariyle enerji sektörünün emisyonları 1990’daki seviyeden %61-62 daha aşağı çekmesi planlanmış olsa da, kömür santrallerinin devreden alınışıyla alakalı olarak spesifik detaylara raporda yer vermemişti. Almanya kısa ve orta vadede kömürün elektrik üretimindeki payını azaltma konusunda çok istekli görünmüyor. Zira, linyit kapasitesinin rezerv olarak tutulması ana politikalardan birisi.
  • Rusya Paris Anlaşmasının, önemli ülkelerin katılmaması durumunda etkinliğinin azalacağını söyledi ve Anlaşmanın arkasında durduğunu söyledi.
  • ABD’de 3 tane kömür santrali kapatıldı.

Ukrayna’nın Rus Gazprom aleyhine Stokholm Ticaret Odası Tahkim Enstitüsü’nde açılan davada, mahkeme “al ya da öde” kuralını iptal etti. Sohbet Karbuz’un yorumu burada.

Dava hakkında:  Gazprom, Naftogaz’dan $47.1 milyar (Ukrayna GDP’sinin yarısı), Naftogaz da Gazprom’dan $30 milyar talep ediyor. Mahkeme, aşağıdaki 3 hususta da Naftogaz’ın lehine karar verdi:

  • Ukrayna almadığı gaz için ödeme yapması gerekmiyor, “al ya da öde” klozu hükümsüz kılınıyor.
  • Mahkeme fiyat formülünü gözden geçirerek Avrupa gaz merkezlerinde piyasa fiyatlarına bağladı.
  • Mahkeme, yeniden gaz geri ihracatı yasağını kaldırmaya karar verdi.

Gazprom’un tazminat ödeyecek olup olmadığı daha sonra kararlaştırılacak ve Ukrayna’nın transit geçiş için daha fazla ödeme talebi daha sonraki bir tarihte kararlaştırılacak.


Çin, Suudi Arabistan’dan aldığı petrole Yuan ile ödeme yapmak istiyor. Çin’in petrol ithalatı 2011-2013 arasında günlük 5-6 milyon varil iken, 2017’de 8’i geçmiş ve Arabistan Rusya’dan sonra en çok ihtalatın yapıldığı ülke.


Intel CEO’su İsrailli MobilEye şirketine 15.3 milyar $’ı “geleceğin arabasının gittikçe daha fazla server’e benzeyeceğini” üşündüklerinden verdiklerini söylemiş. Neden elektrikli araba aldığı sorulan yaşlı bir ABD’linin şöyle dediğine denk gelmiştim: “it’s a computer or wrapped with a car …”, “technology and everything involved with…”.