06.03.2018

Statoil ve Polenergia %50’şer ortaklıkla, Polonyo’da 1.2 GW gücünde off-shore rüzgar santrali geliştirecek. Statoil, projenin geliştirilmesi, kurulumu ve operasyonu süreçlerinin yönetiminden de sorumlu olacak.

Statoil petrol ve gaz şirketi, şirketin en büyük hissedarı da Norveç Hükümeti. Şirket, 2017 yılı sonuna doğru dünyanın ilk yüzer off-shore rüzgar santralini devreye almıştı.

Geçtiğimiz günlerde, Chevron petrol şirketinin yönetim kurulu üyesi Dambisa F. Moyo (bio), “If #oil energy consumption is declining and #renewableenergy consumption is on the #rise, what does that mean for the future of the oil industry?” diye twit atadursun, Statoil yenilenebilir enerji konusunda inanılmaz yol alı.


Japonya’nın 3. en büyük çelik üreticisi, 112 yıllık geçmişe sahip Kobe Steel’de veri sahtekarlığı taa 1970 yılına kadar gidiyormuş, CEO istifa etti. Şirketin yarı ömrü sahtekarlık üzerine kurulu, yani şirketin kültürü haline gelmiş.


PSA Group başkanı Carlos Tavares 2020-21’de yürürlüğe girecek CO2 emisyon hedeflerinin yakalanamaması durumunda maruz kalınması muhtemel cezalar kapsamında, hükümetlerin şarj ünitesi taahhüdü vermesinin ve şarj ünitesi hedeflerinin yakalanamaması durumunda ceza ertelenmenin mantıklı olacağını söyledi.

Haklı bir söylem gibi ve VW CEO’su Matthias Mueller de “endişeleniyorum, ama bunu çözmek bizim işimizdedi.
Bu arada, Almanya Devlet Bakanı, şehirlerde dizel araç yasaklarıyla alakalı 2020’den önce mümkün olmadığını söyledi.


Avustralya’nın en büyük doğal gaz şekebesi operatörü Australian Gas Infrastructure Group, 8.4 milyon USD yatırımla Adelaide’da kuracağı hydrogen power-to-gas demonstration tesisinde üretilecek hidrojeni en fazla %15 oranında doğal gaz şebekesine katarak tedarik edilen gazdaki karbon oranını düşürmeyi amaçlıyor. Projenin 3.8 milyon USD’si Renewable Technology Fund tarafından sağlanacak. 2020 gibi devreye alınması planlanan tesiste 1.25 MW gücünde Siemens marka polimer elektrolit membran elektroliz makinası kullanılacak.

NREL, 2017 Ekim’de pilot power-to-gas tesisi kurmuştu.


FTI Consulting’e göre, Vestas, 2016’dan sonra 2017’de de en fazla kapasitede türbin tedarik eden üretici oldu. Sıralamalar şu şekilde (2016, 2017):

Rüzgar

GE’nin durumu pek iyi değil, 12 MW kapasiteli offshore turbin modeli GE’yi kurtarır mı acaba?

Onshore, offshore ayrımı yoktu FTI Consulting’in basın duyurusunda; ama Bloomberg’in 2016 yılı için haberinden not düşmek gerekirse; Çin’li Sewind 2016’da ofshore projelerde 1 numara idi. Vestas ise onshore projelerde.

Bu arada, Siemens türbinleri Çin’de Sewind altında üretiliyor ve Siemens Gamesa 1 Mart’ta Çin’li Shanghai Electric’e, Çin karasularında kullanılmak üzere 8 MW gücündeki SG 8.0-167 DD (Direct Drive) tip offshore türbinleri için lisans verdi (işletmedeki en büyük türbin 7 MW diye biliyorum ve Siemens’in 8 MW gücündeki SG 8.0-167 DD tip türbini 1386 MW gücündeki Hornsea Project Two projesinde kullanılacak ve bu projeye sağlanacak türbinlerin naselleri Siemens’in Cuxhaven/Almanya’daki yeni fabrikasında, türbinler ise Hull/UK’de imal edilecek).

Son olarak, Vestas’ın Utopus Insights şirketini 80 milyon EUR’e Şubat ayı başında satın aldığını belirtelim. IBM’den doğan Utopus, enerji analiz programı geliştiriyor, 30 patente sahipler ve 2017 yılı toplam cirosu 8 milyon EUR civarında.


Hindistan devlet şirketi GAIL, ABD’den LNG ithalatına başladı. Cheniere Energy ile varılan 20 yıllık anlaşma çerçevesinde yıllık 3.5 milyon ton LNG Cheniere’nin Louisiana’daki Sabine Pass LNG tesisinden sevk edilecek.


Avrupa’nın soğuk günler yaşadığı geçtiğimiz haftada E.ON’un duel-full ve e-faturalı tarifesindeki indirimleri kaldırması haber olmuştu ve May Hükümetinin tarife tavanı uygulamasını planlaması sonrası E.ON’un adımı diğer tedarikçiler tarafından da uygulanır mı bilemiyorum; ama Guardian’da çıkan şuradaki yazıda, elektrik fiyatlarının yükselmesinden vs dert yanılıyor; ama burada buna değinme sebebim yazıda geçen: “şirketlerin yüksek maaşlı CEO’larını mutlu etmek için” ifadesinin hoşuma gitmesi. Yazarın bir diğer ifadesini de buraya alıntılamak istiyorum: “The private sector is good when there are genuine differences in goods or services, but cannot do much in a market where the basic costs are fixed by others.” Özetle, özelleştirme uygulamaları daha çok tartışılır.


İngiltere’de V2GB—Vehicle to Grid Britain olarak adlandırılan ve National Grid, Western Power Distribution ve Nissan’s European Technical Centre konsorsiyumunca oluşturulan çalışma grubu, vehicle to grid (V2G) teknolojinini nasıl bir gelir paylaşım modeliyle teşvik edilmesi gerektiği konusuna çözüm arayacak.


BMW, elektrikli araçlarında kullanılan bataryaların sadece etik kobalt içerdiğinden emin olmak için Circulor isimli bir Blockchain firmasıyla çalışıyor. Daha önce elmas gibi değerli taş üreticilerinin haberlerini okurduk, BMW bu bağlamda benim gördüğüm ilk, ama Blockchain’in teknoloji olarak bizatihi kendisinin bu konuda nasıl bir garanti sağlaması bekleniyor anlayamadım gitti.


Cambridge Üniversitesi, ABD dışında en çok bağış toplayan üniversite ve 6.3 milyar Pound’a karşılık gelen toplam bağışın, sadece karbon içermeyen alanlara yatırılmasına dair baskıya direniyor gibi (FT haberi). Bağış çok olunca karışan da çok demek ki.


Innogy CFO’su Bernhard Guenther Duesseldorf’taki bir parkta 2 kişinin asit saldırısına uğramış ve ciddi şekilde yaralıymış.


Nissan’a göre (Executive VP Daniele Schillaci), elektrikli araçlarla içten yanmalı motora sahip araçların fiyatları 2025’te eşitlenecek, dolayısıyla Nissan 2025’i dönüm noktası olarak görüyor.


Almanya merkezli dünyanın en büyük ev tipi batarya üreticisi Sonnen, Adelaide/Avustralya’da üretim tesisi kuracak.


Jamaica Public Service Ltd, hibrit (Flywheel-Battery) depolama sistemine bu yıl 21.6 milyon $ yatırım yapılacağını açıkladı.


#TarihteBugün

  • 1900: İçten yanmalı motorun ilk versiyonlarını icat eden bugünkü Daimler’in kurucusu Gottlieb Daimler öldü.
  • 1475: Büyük İtalyan sanatçı Michelangelo Buonarroti doğdu.
  • 1899: Bayer Aspirin’in patentini aldı. Aspirin, 1915’te tablet halinde ve reçetesiz satılmaya başlandı.

21.11.2017

Politics vs reality

  • Fransa, 2012’de yayınladığı planla, 2025 yılına gelindiğinde, elektrik üretimindeki nükleer kaynağın payının %75’ten %50’ye düşürülmesini hedeflemişti. Fakat, Fransa, nükleerin payının azaltılması hedefinden vazgeçmemiş olsa da, nükleerdeki ⅓ oranındaki azalmanın erişilebilir olmadığı Fransa Çevre Bakanı Hulot tarafından da dillendirildi.
  • (UK hükümeti reddetse de) Guardian’daki habere göre, Ticaret Bakanı Greg Hands, vergi ve çevresel regülasyonların yumuşatılması konusunda Brezilya’da Shell ve BP lehine lobi yapmış.

Enel, 2018-202 planı kapsamında 17 milyar € yatırım yapacak. Yatırımın %80’ini İtalya, İberya ve Kuzey-Orta Amerika’ya, dolayısıyla Güney Amerika yatırımlarında kesintiye uğruyor. Yatırım şebeke ve yenilenebilir enerji odaklı olacak; özellikle akıllı sayaçlar yardımıyla  “Internet of things”den istifade edilmesi amaçlıyor.

Enel daha önce de start-up’ları ve KOBİ’leri hedefledi 100 milyon €’luk program başlatmıştı. Program, katılımcı şirketlere Enel’in Sicily’deki inovasyon hub’ını kullanma, uzmanlarla çalışma ve projeleri test etme, uygulama şansı tanıyor. Projelerin solar modüller, santral verimliliğini artırıcı ekipman, yapay zeka, mikro şebeke, depolama, dijital enerji çözümleri alanında olması gerekiyor.


Institute for Energy Economics and Financial Analysis (IEEFA) tarafından yapılan çalışmaya göre, Hindistan’da kömürden elektrik üretimi 2027’de (daha önceki öngörülerden çok önce) zirveye ulaşarak yatay seyredecek (grafik).

IEEFA tahmini 2 yaklaşıma dayalı; i) yenilenebilir kaynaklar (bugünkü %7 olan payının 2027’de yüzde 27’ye ulaşacak), ii) kömür santrallerinin verimliliğindeki artış.

Hindistan’ın kurulu gücün %60’ını oluşturan kömür santralleri, elektrik üretiminin %76’ını gerçekleştirmektedir.


VW elektrikli araba yatırım projeksiyonlarını artırıyor. CEO Matthias Mueller’in geçtiğimiz günlerdeki denetleme kurulu toplantısı sonrası yaptığı açıklama sonrası Reuters’ın yaptığı derlemeye göre, şirket 2023’ye kadar elektrikli araç ve ilgili projelere toplam 72 milyar € yatırım yapacak.

Elektrikli araç (battery electric ve plug-in hybrid) satışları 2017 Ç3’te Ç2’ye göre %23 2016 Ç3’e göreyse %63 artmış. 287 bin adetlik Ç3 satışının yarısından fazlası Çin kaynaklı. BNEF, elektrikli araç satışının bu sene 1 milyonu geçmesini bekliyor. 2015 yılı sonu itibariyle istatistiklere ve diğer tahminler için era of ev yazısına göz atılabilir.


Tesla ve Hilton, 2015 Aralık’ta gittikleri iş birliğinden bu yana, Hilton otellerinde 194 adet şarj istasyonu kurulmuş. Önümüzdeki yıl 86 adet ünite daha kurulacak.

Bu zaten olması gereken bir şey, ülkemiz için de iş yerlerini otoparklarına benzer istasyonlar kurulmalı.

12.09.2017

#GününSözü: Şans yalnızca hazır olan zihinlere güler. – Louis Pasteur


Almanya Çevre Bakanlığı Bakanı Barbara Hendricks otomotiv üreticileriyle politikacıları aşırı yakınlığını eleştirerek, yeni araç teknolojilerinin benimsenmesi konusunda Japonya, Çin ve ABD ülkelerinin gerisinde kalındığını ve Alman şirketlerin yıllardır araştırma yeni teknolojiler üzerine AR-GE faaliyeti yürütmesine rağmen halen bunlara yönelik keskin bir karar alınmadığını söyledi.

Aynı gün içerisinde, VW CEO’su Matthias Mueller, 2030 yılı itibariyle 300 adet modelin tamamının elektrikli versiyonunun piyasaya sürülmesine yönelik toplam 20 milyar €’luk harcama yapılacağını ve ilaveten batarya alımı için de ilave 50 milyar € tahsil edildiğini söyledi. CEO’nun şu ifadesi not etmeye değer: “Mesajı aldık ve gereğini yerine getireceğiz. Otomotiv sektöründeki dönüşüm durdurulamaz ve bu dönüşüme liderlik edeceğiz.” (orijinali: We have got the message and we will deliver. The transformation in our industry is unstoppable. And we will lead that transformation.) Tam da bu noktada şuradaki yazının ayrıca önem taşıdığını düşünmekteyim, yazı özetle şunu demektedir: “Tesla’nın amacı, araç üreticilerini uyararak (stimulate), elektrikli taşımacılık konusunda hızlı hareket etmelerini kamçılamaktı. Piyasa oyuncularının açıkladığı elektrikli araç planları Tesla araçlarına gösterilen inanılmaz talebe doğrudan bir cevap niteliği taşıyor ve bu Tesla için bir kazanım


Elektrikli araç ve cari açık (sadece yakıt açısından)

Herhangi bir standart aracın yılda 20 bin km yol katettiğini varsayabiliriz. 100 km’de 6.5 lt benzin tüketse ve bu araç en az 10 yıl kullanılsa 10 yılda toplam 13 bin lt yakıt harcar. Öte yandan, elektrikli araç 100 km’de 18 kWh elektrik tüketse 10 yılda toplam 36 bin kWh harcar. Benzinli aracın tükettiği yakıt %100 oranında ithal. Elektrikli aracın tükettiği elektrik ise %50 oranında ithal kaynaklardan (doğal gaz + ithal kömür) üretiliyor, o nedenle 36 bin kWh elektriğin yarısı olan 18 bin kWh için cari açık hesabı yaptım.

Ham petrole devletin yaptığı ödemeyi bilemiyoruz, zira 2002’den beri gizleniyormuş (TÜİK raporu dip notta o şekilde yazıyor); ancak günümüz varil fiyatı üzerinden kargo vs eklersek en fazla 1.5 lira/lt ödendiğini varsayabiliriz (1 varil 159 lt). Öte yandan, 1 kWh elektrik üretmek için harcanan doğal gaz ve ithal kömürün maliyeti, üretim karışımındaki yüzdeleri üzerinden 13.4 krş/kWh çıkmaktadır (kömür tonunu 90$ aldım).

Yukarıdaki varsayımlara göre 1 elektrikli araç 10 yıllık sürede 2412 TL cari açık yaratırken, benzinli araç 19500 TL cari açık yaratmaktadır. Elektrikli araç lehine anlamlı bir fark (17088 TL).

Not: Yerli kaynaklardan üretilen elektrikte ithal katkı oranı hesabını yapacak veriye sahip olunmadığı için hesaplamalar basite indirgenmiştir. Aracın kendisinin başlı başına cari açığa etkisi olmakla birlikte, bugün itibariyle bakıldığında trafiğe kayıtlı otomobillerin %70’i ithal, hafif ticari araçların %50’si ithal. Ancak, yerli oto yan sanayisinin ithal edilen araçlara ihracatı olduğu gibi, TR’de üretilen araçların da ithal parçaları (motor başta olmak üzere) vardır. Dolayısıyla, her bir elektrikli aracın ikame ettiği normal araçlar bazında analiz yapmak imkânı da yoktur. ÖTV’yi de düşünmek lazım, zira kamunun, cari açık uzun vadede azalacak olsa bile, bugünkü gelirden olmak isteyeceğini varsaymak hayalcilik olur.


Ağustos 2017 sonu itibariyle Türkiye elektriksel kurulu gücü 81356 MW, kırılım:

  1. Doğal gaz – 26606
  2. Barajlı hidro – 19776
  3. Linyit – 9771
  4. İthal kömür – 7474
  5. Akarsu – 7300
  6. Rüzgar – 6218
  7. Jeotermal – 999
  8. Fuel oil – 298
  9. Taş kömürü – 378
  10. Biyokütle – 544
  11. Asfaltit – 405
  12. Nafta, LNG, Motorin – 7726
  13. GES (lisanssız dâhil) – 1579