08.06.2017

Irak özerk Kürt bölgesi 25 Eylül’de bağımsızlık için referanduma gitme kararı aldı. Barzani’nin twiti

Bu arada, nadir görülen bir şey(miş), Irak, ABD’ye SA’dan daha çok petrol sevketti bu hafta


Katar’ın 2016 yılı LNG ihraç pazarı (grafik)

  • Mısır/Egypt: Devlet şirketi EGAS, Katar’dan LNG alımı yapan şirketler üzerinden gaz alıyor ve Ocak 2016’dan bu yana Mısır’a ihraç edilen LNG’nin %70’i Katar’dan
  • BAE/UAE: Dolphin boru hattı üzerinden yıllık 33 milyar m3 gaz tedarik ediyor, ülkenin ihtiyacının %25. Ayrıca, LNG kargo gemileri aracılığıyla da sevkiyat gerçekleştiriliyor.
  • Bahreyn, SA, Yemen, Maldivler ve Libya Katar’dan LNG almıyor. Bahreyn’in gelecek yıl ithalata başlaması bekleniyor.

LNG istasyonu yerli imal edildi ve Avrupa’ya ihraç ediliyor. Türkiye’de Karbonsan tarafından üretilen İstasyonlar, Avrupa’nın temiz yakıt projesi Blue Corridor (Mavi Koridor) kapsamında kullanılacak.


DowAksa, Vestas’a 4 yıllık 300 milyon $ değerinde bir anlaşmayla türbin kanatlarında kullanılan karbon elyaf pultruze profil tedarik edecek.


Global hibrit ve elektrikli araç satışları 2017’nin ilk 3 çeyreğinde 191700 adetle 2016’nın ilk çeyreğine göre %40 daha yüksek gerçekleşmiştir. 191700 adet aracın %65 elektrikli. 2017’de toplam satışın 1.1 milyon adedi aşması bekleniyor.


Soru: Şebekeler, depolama sistemlerinden on yıllarca süre daha ekonomik olmaya devam edecek mi?


Aktifbank, 2017 sonunda kadar 100 MW kapasiteli GES projesini hayata, ticari işletmeye aldıktan sonra  fon ya da sukuk yapısı altında yatırımcıya (bireysel + kurumsal) sunmayı planlıyor. Banka, Halk Enerjiyle %50- %50 ortaklıkta  Aktif Halk Enerji Yatırımları A.Ş. ve GES EPC hizmetleri vermek amacı ile de Halk Enerji İnşaat A.Ş. şirketlerini kurmuştu.


Rüzgar

  • Dong Energy, UK’deki Burbo Bank deniz aşırı rüzgar projesine frekans kontrolü amacıyla 2 MW’lık batarya ekledi.
  • Ideol isimli yüzer off-shore rüzgar projesi geliştirme şirketi 8 milyon € fonlandı.
  • Fransa 2017 ilk çeyrekte 380 MW rüzgar devreye aldı. Ülkenin toplam yenilenebilir enerji kapasitesi Mart sonu itibariyle 46392 MW.

Güneş

  • Trump, Meksika sınırına örnek istediği duvar için yeni bir fikir ortaya atmış, güneş panelli duvar. Bu önerinin arkasında, duvarın maliyetinin karşılanması var. Sınır yaklaşık 2 bin mil (3219 km).  Elemental Energy isimli montaj firması hesaplarına göre, 1 mil solar duvar yıllık 106 milyon $’a karşılık gelen 2.657 TWh elektrik üretebilir. FT’de çıkan bir analiz ise tonla sorundan bahsetmiş.
  • Güneş enerjisi alanında Çin’in entegre oyuncılarından JA Solar’ın CEO’su şirketin tüm hisselerini almak için teklif sunmuş.

07.06.2017

Katar’ın izole edilmesi

  • Maersk, SA, Yemen, BAE, Bahreyn, Mısır + ülkelerin Katar’la ilişkileri kesme kararı sonrası yayınladığı güncellemede, DP World Jebel Ali ve Abu Dhabi terminallerinin Katar’dan ve Katar limanlarına, aktarma dahil kargo kabul etmediğini belirtti.
  • Katar’dan BAE ve Oman arasındaki gaz boru hattı sorunsuz çalışıyor; öte yandan medyada Katar’a sempati dâhi yasaklandı
  • Konuyla ilgili Trump’ın floud’u twit 1, twit 2, twit 3
  • İşin özü doğal gaz mı?
  • Kremlin, Putin ile Emir’in telefon görüşmesi yaptığını açıkladı ve Erdoğan da Katar’a uygulanan yaptırımları doğru bulmadığını söyledi.
  • Suudi Arabistan Sivil Havacılık Genel Otoritesi, Katar Airways’in lisansını iptal etti ve ülkedeki ofisleri 48 saat içerisinde kapatmasını istedi; ama Katar’a kimse zarar vermek istemiyormuş!

ABD Çevre Koruma Ajansı (US EPA) personel azaltılması yönünde adım atıyor. Beyaz Saray, EPA bütçesinin %31 oranında azaltılmasını ve personel sayısının da 15 binden 3200’e indirilmesini istemişti.


IEA’nın Tracking Clean Energy Progress 2017 raporu.

Emisyon azaltımına yenilenebilirin katkısı %35, verimliliğin katkısı %40. Karbon salınımının azaltılması çabaları sadece fosil yakıtların kullanılmasının azaltılmasıyla başarılamaz.


Sonunda bizden birisi de araçların artık elektronik cihazlara dönüştüğünü söyledi. Ford Otosan Genel Müdürü Haydar Yenigün TAYSAD’ın düzenlediği buluşmada şunları söyledi: “Araçların içindeki elektronik miktarı bugün itibariyle yüzde 30. Bundan 10 yıl önce neredeyse yoktu. Bu demektir ki 2030’da bir aracın içindeki yazılım ve elektronik miktarı yüzde 60 olacak. Yani insansız araç teknolojileri önümüzdeki dönemde büyük bir öneme sahip olacak. Akıllı telefonlardaki uygulamalar artık araçlarda da olacak. Bugün Ford’un yaptığı araçlarımızın içerisindeki sistemler de açık inovasyona imkan veren, belki sizin de kendi geliştirdiğiniz aplikasyonları ekleyebileceğiniz bir hale geldi. Artık software mühendisliği gelişiyor.”


Karbon yakalama (carbon capture)

  • IEA, Çin’de Fatih Birol’un ev sahipliğinde Kanada Çin Norveç ve ABD Enerji Bakanlarının katılımıyla karbon yakalama ve depolama üzerine bir toplantı organize etti. Toplantıda, karbon yakalama olmaksızın temiz enerjiden bahsedilemeyeceği vurgulandı. Dünyanın en büyük karbon yakalama sistemi Teksas’daki Petra Nova ve bu tesis var olan kömür santralinden yılda 1.6 milyon ton karbonu yakalayabiliyor. Burada yakalanan karbonun, West Ranch petrol sahasının üretimini günlük 500 varilden 15bine çıkarmak için kullanılması bekleniyor.
  • Dünyanın ilk ticari karbon yakalama tesisi İsviçre’de açıldı. Climeworks tarafından kurulan Direct Air Capture teknolojili tesis doğrudan havadan yıllık 900 ton CO2 yakalayabiliyor. Yakalanan CO2, yakın tarım arazilerinde gübre olarak kullanılmak üzere verilebildiği gibi, karbonatlı içeçek ve karbonsuz yakıt yapmak için de kullanılabiliyor.

Ulaşım

  • İBB Ulaşım Daire Başkanlığı, İstanbul’un ulaşımı için yaratıcı çözümler aradığı bir yarışma düzenliyor. Önerilerini hayata geçirmek isteyen girişimciler katılabilir.
  • Çin, elektrikli araba üretim izinlerini aşırı kapasite endişesi nedeniyle durduruyor.
  • Continental, kablosuz EV şarj sistemini tanıttı. Zemine entegreli (ground base) sistemin şemati gösterimi. Daha önce de Renault ve Qualcomm saate 100 km’ye kadar hızda çalışan kablosuz şarj sistemini sergilemişti.

Depolama ve şebeke

  • GTM Research’ün raporuna göre 2017 ilk çeyrekte ABD’de 71 MW (233.7 MWh) gücünde enerji depolama sistemi kuruldu (2016’ya kıyasla %276 artış).
  • Navigant Research’e göre ticari ve endüstriyel mikrogrid uygulamaları 2026’da yıllık 5389 MW seviyesine ulaşacak. 2017’de 448 MW olması bekleniyor.
  • McKinsey’ye, enerji sektöründeki yeni yıkıcı teknoloji enerji depolama ve bu, birçok ticari uygulama için şimdiden kârlı. EDAŞ’lar açısından; depolama, frekans regülasyonu, yenilenebilir enerji entegrasyonu, şebeke yatırımlarının azaltılması kapsamında önemli görülmüş.

Paris Anlaşması

  • Yüzyılın başarılarından birisi olarak sunulan Anlaşma hakkındaki söylemler, Trump’ın çekilme kararı sonrası değişmeye devam ediyor; Bloomberg’de çıkan bir haberde göre, Joeri Rojelj, taahhütlerde (Nationally Determined Contributions, NDA) belirtilen eylemlerin belirsiz veya kesin olmadığını ve anlaşmanın yeniden müzakere edilerek emisyonların sağlam bir süreçle takip edilmesi gerektiğini söyledi.
  • Tam da bunla alakalı Energy Transition sitesinde “Trump is normalizing climate skepticism” başlığıyla bir yazı yayınlandı.
  • Market Capitalization değeri açısından dünyanın en büyük 20 elektrik üreticisi hakkındaki bir çalışmaya göre, Iberdola, Enel, SSE gibi Avrupa şirketleri karbon ayak izlerini azaltmada ABD’li eşlerinden daha fazla ilerleme kaydediyor ve bu, BNP Paribas Asset Management and Legal & General Investment Management, ABD’li şirketlerin uzun vadeli riskinin arttığını değerlendiriyor. Zira, şirketler, Trump’ın Anlaşmadan çekilme kararı dolayısıyla, temiz kaynaklara yönelimini durdurma sinyali olarak yorumlayabilir.

06.06.2017

Purdue University’den araştırmacılar, lF-Battery adını verdikleri, elektrikli araçların çok kısa sürede, arabaya yakıt koyar gibi şarj edilmesine olanak tanıyan teknolojinin ticarileştirilmesine çalışıyorlar. IF-Battery sisteminde, araç sıvı elektrolitlerle dolduruluyor ve böylelikle harcanmış batarya akışkanları yeniden enerjilendiriliyor.

İlgili kişiler: John Cushman drbigjohn@gmail.com – Eric Nauman, enauman@purdue.edu – Michael Mueterthies, mmuetert@purdue.edu


Vladimir Putin, Ethereum kurucusu Vitalik Buterin ile görüştü ve mümkün olan Rus ortaklarla bağ kurma fikrini desteklediğini ifade etti. Rusya’da Blockchain konusunda yaşanan bazı gelişmeler şu şekilde:

  • Rusya Merkez Bankası Bitcoin ve diğer dijital para birimlerine yönelik yeni bir kanun yazıyor ve Banka, ulusal kripto para birimi geliştirilmesine de ilgili.
  • Moscow Exchange Group, yatırımcılarının Hyperledger Fabric teknolojisine sayalı blockchain esaslı hissedar oylama platformu kurulmasında son aşamada. Group, sayede uluslararası yatırımcıların konforunun artırılmasını amaçlıyor.
  • Merkezi Menkul Kıymet Kurumu, kurduğu konsorsiyumun aracılığıyla, blockchain teknolojisinin finansal sektörde yaratabileceği verimliliği artırmak istiyor.

Yenilenebilir enerji yatırımları, Avrupa’da teşvikler olmadan da yapılabilir mi? Our New Energy’nin enerji servis ve danışmanlık bölümü direktörü Miguel Marroquin’e göre;

  • Bankaların kısa süreli PPA’lar ve piyasa fiyat riski konusunda daha rahat olmasıyla yenilenebilirler Kuzeydoğu Avrupa’da %100 ticari hale gelecek. 8 yıllık PPA’lara rağmen 15 yıl vadeli finansman modellerinin varlığının bunun işaretleri.
  • Verimli birçok güneş ve rüzgar projesi 40 $/MWh mertebelerinde rabtıbl.
  • Yenilenebilir kaynakların marjinal maliyetlerinin çok düşük olması piyasa fiyatlarını çok aşağılara düşürdü, bunu telafi etmek için de tüketicilere yapay bileşenlerle yansıtma yapıldı ve çalışmalar yenilenebilir kaynakların hanehalkı ve büyük sanayi enerji faturaları üzerinden %6-8 arasında maliyeti olduğunu gösteriyor.
  • 20 Orta Batı Avrupa ülkelerinin çoğu, 10 yıl içerisinde, yeni yenilenebilir enerji yatırımlarına alım ve yatırım teşviği sağlamayacak.

Blockchain ve regülasyon engelleri

  • AB finans ve enerji düzenlemeleri, şeffaflık, rekabet vb amaçlar doğrultusunda raporlamayı zorunlu tutuyor.
  • Blockchain sistemine geçmenin gerektireceği zaman ve maliyet anlamlı mı?
  • Depolamanın dağıtık olması güvenlikli yapı olarak sunulmakla birlikte, güvensizlik de yaratıyor.
  • Küçük şirketler için anlamlı olabilir; ama bu durumda Blockchain’in e-point gibi muadilleri çift yönlü elektrik ticareti konusunda gelecek vadediyor.

Çalışmalar

  • BTL isimli şirket, bu yılın sonuna doğru blockchain tabanlı gaz ticaret platformu oluşturmayı planlıyor.
  • IBM’in Avrupa’da çeşitli projeleri var.
    • Almanya’nın şebeke işletmecisi TenneT ile yürütülüyor ve projeyle, TenneT evlerdeki güneş aküleriyle elektrik şebekesini yöneten ilk sistem operatörü olacak. Puant saatlerde üretin fazla elektrik enerjisi evlerdeki bu akülerde depolanacak ve böylelikle rüzgar türbinlerini durdurmaya gerek kalmayacak.
    • Hollanda’da yeşil sertifikalandırma üzerine çalışıyor. Blockchain, üretilen yeşil enerjiyi etiketleyebilir.
  • Ponton firmasınca, enerji ticaretine yönelik yazılım geliştiriliyor.
  • Innogy’nin, elektrikli araçların şarjı ve ödemelerin kripto para birimiyle yapılmasına yönelik uygulaması var.
  • İtalyan Enel, en iyi uygulamayı tespit etmek üzere yarışma başlattı.

Kısa kısa derleme haberler

  • California senatosu, elektrik enerjisinin 2045’te yüzde 100 yenilenebilir kaynaklardan elde edilmesi konusunda önlem aldı. Bu konudaki güncel oranı yaklaık %30 olan California, aşamalı olarak 2026 sonuna kadar %50, 2030 sonunda %60 hedefinin yakalamayı hedefliyor.
  • Nissan’ın elektrikli otomobili Leaf, 26 ülkede 113 şehirde taksi olarak kullanılıyor.
  • Vietnam nasıl bir PPA taslağı hazırladıysa artık, ülkedeki ticaret odalarını şemsiye altında toplayan Vietnam Business Forum (VBF), taslağın bu haliyle bankable olmadığını söyledi.
  • Hidistan’lı ACME’nin batarya değişim istasyonu hakkındaki basın duyurusu (bu haberi ilk olarak EAK‘de okudum)
  • Saudi Aramco Başkanı ve Arabistan Enerji Bakanı Khalid Al-Falih, halka arz sonrası Aramco’nun gaz üretimine yatırım yapacağını söyledi.
  • Katar, Siemens ile 790 milyon € değerinde trafo ve şat tesisi tedarik anlaşması imzaladı.
  • Mercedes’ten sonra da Renault Tesla Powerwall’a rakip bir depolama ünitesi çıkarıyor. Tesla’dan farklı olarak, elektrikli aaçlarda kullanılan batarya hücrelerinin kullanılacağı ürün için, Renault Powervault’la işbirliğine gidiyor ve maliyetlerin %30 daha az olacağını iddia ediyor.

05.06.2017

E.ON, Uniper’deki azınlık hissesini 2018’de satmayı planlıyordu (2017 Kasım sonu itibariyle vergi kısıtlamalarının kaldırılmasını müteakip). Finlandiyalı Fortum, Uniper’in tamamını satın almak için E.ON ile Uniper’deki %47’lik pay için görüşüyor. E.ON’dan isminin açıklanmasını istemeyen kaynaklara göre Uniper’in tamamı 6.4 milyar €. Şirketin market capitalization ederi de 6.488 milyar €.


Suudi Arabistan, Mısır, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin ardından Yemen ve Libya Katar’la tüm ilişkilerini kesti. Katar ile hava ve deniz sınırları kapatıldı, Katarlı diplomatların iki gün, Katar vatandaşlarının 14 gün içinde ülkelerine dönmeleri istendi.

Bu haberle gaz ve petrol fiyatları yükseliyor.


Paris Anlaşması

Bence, ABD, Anlaşmadan çekilme kararına rağmen temiz enerjiyle alakalı yatırımları (elektrikli arabalar, güneş enerjisi yatırımları ve temiz enerji teknolojileri gibi) fazlasıyla destekleyecek, sadece Anlaşmadan çekilmiş olacak ve böylelikle Temiz Enerji Fonuna kaynak aktarmayacak. Böyle bir şeyin tarafı olmayacak, zira Fona en büyük kaynağı ABD sağlıyordu. Trump’ın, Almanya ile ticaret açığına vurgusu ve diğer konulardaki benzer yaklaşımı bunu ispatlar nitelikte.

Türkiye de, 2016 Kasım’da resmi olarak yürürlüğe giren Anlaşmanın resmi onay sürecini henüz tamamlamamıştı, zira Yeşil İklim Fonu’ndan da faydalanmayı umuyordu; ama OECD üyesi olması nedeniyle bu haktan yararlanamıyordu ve Trump’ın ABD’yi Anlaşmadan çekme kararı alması sonrası Türkiye de Anlaşmaya çekinceli yaklaşmaya karar vermiş gözüküyor.

Şöyle de bir şey dikkat çekici; AB liderleri başta olmak üzere büyük bir çoğunluğun “iklim değişikliği gerçek” söylemi bilimsel mi yoksa efsane mi belirsiz; ama herkesin dilinde olduğu için tüm plan ve politikalar buna göre. Sonra, birisi çıkıyor (Trump) ve “yok kardeşim, böyle değil” diyor ve bu sefer bakıyorsunuz ağızlar değişiyor.  Bu ilginç bir şey. Trump, Anlaşmadan çekileceğini açıklamadan önce çıkan haberlerden birisindeki başlık: “The World Could Enter Climate ‘Danger Zone’ If Trump Exits Paris Deal”. Çekilme kararının açıklanmasından sonraki başlık: “Wall Street Isn’t Convinced Coal’s a Winner in Paris Withdrawal”.


Sektör yöneticilerinin yönlendirme maksatlı konuşmaları garip geliyor bana. Rusya petrol şirketi Rosneft CEO’su Tesla’nın abartıldığını anlamsız söylemiş, birisi de kalkıp “come on” dememiş.


Avrupa Birliği’nde yılın ilk 3 ayında elektrikli araç satışları, 2016’ya göre %30 kadar artış gösterdi. Danimarka hariç tüm ülkelerde artış var, Danimarka’daysa %60.5 düşüş var.


İtalya’da 5 tane GES, sadece 2 yıl sabit alım garantili şekilde elektrik üretmeye başladı. 2019 ikinci yarısıyla birlikte piyasa fiyatlarından elektrik üretecekler.


Elektrikli arabalar ne kadar petrolü ikame ediyor

EV