29.09.2017

SpaceX’in Falcon 9 rokoti 2016 yılı içerisinde dikey iniş yapmayı başarmıştı. Bu sonraki adımın belirleyicisiymiş meğer. Zira, buradaki devrimi bir adım daha ileri götüren Musk, dünyanın bir ucundan öbürüne insanları 30 dakikadan daha kısa sürede götürmeyi vadeden projenin videosunu paylaştı.

Musk büyük adam gerçekten, dikey iniş başarısı hiç böyle şeyler düşündürtmemişti bana.


İspanya’da, Acciona Energía rüzgar enerjisi santraline Samsung SDI li-on pillerin kullanıldığı depolama ünitesi entegre edildi. Proje kapsamında kurulan 2 bataryadan birisi hızlı tepki verebilen 1 MW/0.39 MWh (20 dk boyunca 1 MW güç sağlayabiliyor), ikincisi ise yavaş tepki veren 0.7 MW/0.7 MWh (1 saat boyunca 0.7 MW güç sağlayabiliyor). Batarya sisteminin bağlı olduğu türbin ise 3 MW gücünde ve Nordex’in AW116/300 modeli.


İtalyan utility Enel, start-up’ları ve KOBİ’leri hedefledi 100 milyon €’luk program başlattı. Program, katılımcı şirketlere Enel’in Sicily’deki inovasyon hub’ını kullanma, uzmanlarla çalışma ve dolayısıyla projeleri test etme, uygulama şansı tanıyor. Projelerin solar modüller, santral verimliliğini artırıcı ekipman, yapay zeka, mikro şebeke, depolama, dijital enerji çözümleri alanında olması gerekiyor. Başvurular 15 Kasım’a kadar Open Innovability üzerinden.


Bu ay başında, European Marine Energy Centre (EMEC), gel-git enerjisinden elde edilen elektrik ile, ITM Power Plc tarafından üretilen elektroliz makinesi yardımıyla hidrojen elde etti. Hidrojenin Kirkwall’daki yakıt hücrelerinde kullanılmasıyla iskeledeki feribotlara elektrik sağlanacak.


Deutsche Post, Ford ile, satın aldıkları StreetScooter’ın tamamen elektrikli aracının seri üretimi için görüşme halinde. Öte yandan, VW ticari elektrikli araçlar konusunda aceleci davranmak istemiyor ve geriden gelmeyi kabul etmiş, hatta bunu bir taktik olarak uyguluyor gibi. Gerçi, VW ne yapsın, dizel araç skandalının maliyeti öngörülenden 2.5 milyar $ daha fazla çıkıyormuş, toplam maliyeti 30 milyar $.

VW’deki benzer yaklaşım Ford’da da gözleniyor gibi, nitekim, Ford Asya Pasifik Bölgesi Ürün Geliştirme Başkan Yardımcısı Trevor Worthington, Çin’in elektrikli araç satışına yönelik getirmeyi planladığı dönemde (ama şimdi 2019’a ötelediği), “You don’t get any prizes for being first to marketdemişti.

Öte andan, Toyota, Mazda ve Denso yeni bir girişim oluşturduklarını duyurdu. Toyota’nın %90, diğerlerinin %5’er hisse sahibi olacağı EV Common Architecture Spirit Co Ltd isimli bu şirket elektrikli araçlara yönelik teknoloji geliştirecek. Toyota, Ford’un aksine, yeterince geride kaldığını düşünüyor sanırım.

İlave bilgi: Çin’in elektrikli araç satışına ilişkin kota uygulaması (1 yıl ertelendiği açıklansa da) halen bu konudaki en iddialı kararlardan birisi ve ABD’nin California valisinin de dikkatini çekmiş olmalı ki, biz neden yapamayalım diyor.


IKEA da EV10 kulübüne katıldı ve 2030 itibariyle tüm nakliye araçlarını elektrikliye çevirmeyi planlıyor. Şu an için IKEA’nın dünyada 355 mağazası var.


Belarus devlet başkanı Alexander Lukashenko Tesla Model S sürmüş ve yerel otomotiv üreticilerine Tesla gibi olmaları konusunda uyarmış.


Jim Chanos’a göre Tesla yapısal olarak kârsız bir şirket. 3 yıl önce, bugün için para kazanması bekleniyordu, şimdi ise 2019 söz konusu; ama o zaman geldiğinde 2025 olacak. Tesla’nın karşısında finansmanı güçlü, kârlı şirket olduğunu ve esas rekabetle şimdi karşılaşacağını söyledi.


Toshiba’nın çip birimi 18 milyar dolara Bain Capital’e satıldı. Toshiba imzayı atmış.


FM çipler doğal felaketlerde hayat kurtarıcı olabiliyor. ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC) tarafından yazılı açıklamada, Harvey, Irma ve Maria kasırgaları sırasında cep telefonu ve internet şebekelerinin kullanım dışı kaldığına dikkat çekilerek, vatandaşların cep telefonlarındaki FM radyo çipleri sayesinde radyo kanallarını dinlemeye devam ettiği ve hayati bilgilere erişim sağladığı vurgulandı. Apple bu çipi aktif hale getirmemiş.


Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ilişkin son kullanıcı ulusal elektrik tarifeleri açıklandı. Örneğin AG mesken tarifesi birim bedelinde 21.4058’den 21.61’e çıkmış ve dağıtım bedeli ise 11.7775’ten 11.5732’ye düşürülmüş. Buna göre, nihai birim bedel ise, 33.1833 iken 33.1832 olmuş.

Sonuç olarak, herhangi bir meskenin 1 kWh elektrik için ödeyeceği tutar Ekim’le birlikte 41.2 kr. TÜİK’e göre, ilk 6 ay meskenler 1 kWh için 41.3 kr. ödemiş.


United Nations Industrial Development Organisation (UNIDO) ve World Energy Council (WEC), sürdürülebilir enerji çözümlerinin yaygınlaştırılmasının desteklenmesine yönelik ortak bildiri imzaladı.


Royal Bank of Canada EVP Martin Wildberger (innovation and technology), Reuters’e, ABD ve Kanada ödemeleri için Blockchain teknolojisini denemeye başladıklarını söyledi.


Warren Buffett’ın yatırımcıları arasında olduğu Çin’li BYD İsrail’e 17 adet elektrikli otobüs teslim edecek. Otobüslerin menzili 200 km.


Elon Musk’ın Avustralya’da kuracağı dünyanın en büyük depolama tesisi için saat işlemeye başladı. 100 günde bitmesi gerekiyor, yoksa bedava.


Uber, sermaye yoğun işi olan Xchange Leasing’i kapatma kararı aldı. Toplam araç sayısı 40 bin.


2017’nin ilk yarısında Avrupa’da 135 bi plug-in (bataryalı + hibrit) araç satılmış. Bazı batarya elektrikli araçların marka/modeli satışları aşağıdaki şekilde (bkz):

  • Renault Zoe 17131
  • Nissan Leaf 11174
  • Tesla Model S 6735
  • VW e-Golf 3797
  • Hyundai Ioniq 2698
  • Renault Kango EV 1461

04.08.2017

Musk’ın Zuckerberg’i yapay zeka konusunda kıt anlayışlı olarak nitelendirmesinden sonra; Facebook’un geliştirdiği yapay zeka yazılımı, insanların anlayamayacağı bir dil geliştirdiği için kapatıldı. Bu, Zuckerberg’e “ne olacak yeaaaa, Elon da amma negatif” modunda değerlendirmesinden sonra ders olmuş olabilir 🙂 Gerçi, o ifade, anlayış kıtlığından mıydı yoksa yapmak istediklerinin önüne engel çıkmasını istemediğinden miydi bilemiyorum.

Öte yandan, Çin’li Tencent’in geliştirdiği yapay zeka yazılımı da, Komunist Partiyi yozlaşmış diye nitelendirdiği için kapatıldı. Yazılımın kullandığı ifade şu: “With such a corrupt and incompetent government, can it really live that long?


Elektrikli araçlar, batarya ve şarj istasyonu meseleleri

  • 17 Alman şirketinin oluşturduğu konsorsiyum, hükümetin desteğini de arkasına alarak 34 GWh kapasiteli lithium-ion battery fabrikası kurulumu için düğmeye bastı. Potansiyel lokasyonlar önümüzdeki ay  Terra E Holding GmbH tarafında belirlenecek. Tesisin 2028’de tam kapasiteyle çalışması planlanmış. Global batarya kapasitesi şu anki seviyesi olan 103 GWh civarından 278’e ulaşarak yaklaşık 3’e katlanacak 2021’de.
  • Sun Microsystems Inc kurucularında Bill Joy alkaline’i lityum’dan daha iyi bir seçenek olarak görüyor. Açıklamaları, mesleki körlüğü işaret eder gibiydi, zira, insanların alkalinin şarj edilebilir (rechargable) olduğunun farkında olmadığını söyledi. Bill, Rocky Mountain Institute’s Energy Innovation Summit’te solid-state alkaline bataryasını açıkladı.
  • Toyota ve Mazda, yıllık 300 bin kapasiteli elektrikli araç fabrikası kurmak üzere ortaklığa gittiğini açıkladı. Fabrika ABD’de kurulacak. Çin’de değil.
  • Elektrikli araç ve batarya imalatının madenler üzerindeki etkisine ilişkin bir yazı da şurada.
  • Tesla Model 3 de adeta para yakıyor, 2017’nin ikinci çeyreğinde  1.16 milyar $ harcamışlar.
  • E.ON’un, 350 kW ultra hızlı elektrikli (20 dk içerisinde 400 km menzil) araç şarj istasyonları serisinin ilki 2017 sonuna doğru devreye girecek (2017’nin başında iki şirke işbirliğine gitmişti). E.ON, Danimarka merkezli Clever ile işbirliği yapıyor. E.ON, sadece 1200 standart, 39 da hızlı şarj istasyonu işletiyor (2017 Şubat itibariyle). İlave bilgi: Avrupa Komisyonu, Almanya’nın şarj altyapısının güçlendirilmesi önümüzdeki 4 yıllık süreçte 300 milyon €’yu bulacak harcama yapmasına onay vermişti.
  • UK, Jaguar ile EV adaptasyonunu sağlamayı teminen ulusal şebekenin güçlendirilmesi ve altyapı geliştirilmesi için anlaşma imzalamıştı. Maliyet Bajnalığı da, şebekenin artan elektrikli ve otonom araç ihtiyacının desteklediğinden emin olmak için 484 milyon $ fon sağlayacak.

Petrol şirketlerinin derin denizlerdeki deneyimlerini offshore rüzgar projelerine aktarmaya çalışmasına değinmiş ve bunu bir tür teknolojik yakınsama olarak ifade etmiştim. Bu eğilim her alanda kendini gösteriyor; geleneksel iş kollarındaki şirketlerin varlıkları (arazi, teknoloji vs), iyi yönetildiği takdirde o şirketlerin dönüşümlerinin dinamosu olabilir. Petrol dünyasının en önemli şirketlerinden Shell ve BP, petrol istasyonlarında elektrikli araç şarj ünitesi yerleştiriyor. Örneğin, BP’nin İngiltere’de 3100’e yakın benzin istasyonu var ve CEO Bub Dudley, şarj istasyonu konusunda araç üreticileriyle görüşme halinde olduklarını söyledi. Shell’in ise dünyada toplam 25 binden fazla benzin istasyonu var.


Sıkıntılı bir statüsü bulunan Hürmüz boğazı petrol taşımacılığında 2011-2016 yılları arası liderliğini koruyor. Petrotürk’te yer alan haberde, ABD Enerji Bilgi Dairesi (EIA) verilerine göre 2016 yılında Hürmüz’den günlük ortalama 18.5 milyon varil petrol taşındığı belirtilmiş. Hürmüz’ü 16 ile Malakka, 5.5 ile Süveyş, 4.8 ile Bab’ül Mendep ve 2.4 ile İstanbul + Çanakkale Boğazı izliyor.

2010’ların başlarında İran boğazı kapatmakla tehdit etmişti.


Energy Post’ta çıkan bir yazıda, 2007’de, 2015 yılına gelindiğinde AB’nin 12 adet CCS kurulmuş olması sözü verdiğini (burada); ama bugün ne CCS ne de buna ilişkin plan olmadığı ifade edilmiş. Engie ile Uniper ROAD (Rotterdam Opslag en Afvang Demonstratieproject or Rotterdam Capture and Storage Demonstration Project) olarak bilinen CCS projesinden çekildiğini Haziran ayında açıkladı. CCS ile ilgili temel problem, çok yüksek ilk yatırım maliyeti.

Almanya’nın kömür santrallerini kapatma konusunda isteksizliği tekrar kendini gün yüzüne çıkarttı. Çevreciler 2030’da kömür istemeyedursun, kömürün o yıllarda en az %15 paya sahip olacağı tahmin edilmektedir. Halihazırda elektrik üretiminde ithal kömür %17, yerli kömür ise %23 paya sahip (toplam %40).

Kömür ile alakalı daha önceki yazı için şuraya tıklanılabilir (The role of coal in Europe’s power mix).

Sinan Küfeoğlu denen eleman AB’yi enerji konusunda göğe çıkartıp Türkiye’yi gömmüştü değil mi!


IKEA, LG Chem ve Solarcentury işbirliğine gitti ve Birleşik Krallık’taki müşterilerine çatı tipi GES teklifi sunmaya başladı. 3.3 kWh ile 6.5 kWh arasında kapasiteli batarya içerir sistemin başlangıç fiyatı 9000 $..

Site burada.


Büyükçekmece Gölü’ne kurulan Türkiye’nin ilk yüzer güneş enerji santrali (GES) havadan görüntüsü burada. 240 kW gücündeki GES, 960 adet 260W gücünde Bereket Enerji’nin tedarik ettiği polikristal fotovoltaik panelden oluşuyor. Açıklamaya göre, GES, su yüzeyini %70 oranında havadan izole ediyor.


Türkiye’nin enerji ithalatı bu yıl Ocak-Haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre %32 artarak 17 milyar 144 milyon 263 bin USD oldu. Emre Alkin Hocanın ifade ettiği üzere, petrol 50 $ üzerinde durmakta başarılı gibi ve Türkiye’nin cari açık ve enflasyon ile ilgili söylemleri revize etmesi gerekebilecektir.

Artan enerji fiyatları Rusya’nın petrol ve gaz gelirlerini de artırdı. Federal Gümrük Servisi’nin (FTS) verilerine göre, ülkenin petrol ihracatı gelirleri bu yılın Ocak-Haziran döneminde 2016’nın aynı dönemine göre %38.7 artarak 45.6 milyar dolara, doğal gaz gelirleri de %19.5 artarak 17.9 milyar dolara yükseldi. Ülkenin doğal gaz ihracat hacmi de %8.6’lık artışla 103.6 milyar m3 olarak gerçekleşti. OPEC ile varılan petrol kısıntısı anlaşması sonrası günlük petrol üretimini 300 bin varil kısmayı taahhüt eden Rusya, Temmuz ayı itibarıyla günlük üretimini 307 bin varil azaltmıştı.


Uluslararası basında #YEKA ihalesi yansımaları (Bakan Albayrak açıklamaları)

İhale için en ucuzu diyenler, en ucuzun Meksika olduğunu falan söyleyenler çıktı. Doğrusu şu: fiyat anlamında en ucuzu Fas’da geçen sene yapılan 850 MW gücündeki ihale; ortalama 30 USD/MWh, en düşük 28 ile neticelenmişti o ihale. Öte yandan, Meksika’da Enel’in kazandığı ihalenin fiyatı 32 USD/MWh idi. Bizimkisi ise 34.8 USD/MWh ile tamamlandı. Ancak, bizim YEKA’nın önemli bir farkı ülkemizi üretim ve teknoloji geliştirme üssü haline getirme hedefinden hareketle fabrika ve AR-GE merkezi kurma şartına sahip olması, bu da esasen projeyi farklı bir kefeye koymaktadır.

Grafik: Evolution of average auction prices for onshore wind energy (IRENA bağlantısı)

Grafik