30.10.2017

Kişi başı elektrikli araba oranı en yüksek ülke olan Norveç’in petrol şirketi Statoil, Kuzey Kutbu’nda petrol arama faaliyetlerinden vazgeçmiyor. Öyle ki, CEO Eldar Saetre, Barents denizinin (Barents Sea) güney doğusunda bu yıl açılan Korpsfjell sahasında kaynak bulamamış olsalar da, aramacılığın sabır gerektiren bir oyun olduğunu söyledi.

Bunu okurken aklıma şu geldi: Astana’da düzenlenen EXPO 2017’nin teması “Future Energy” olmasına rağmen, Rusya Pavilyonunda dünyanın en büyük buzul kıran gemisi sergileniyordu.


Gazdan elektrik üretmek mi, kömürden elektrik üretmek mi daha çevreci? CH4 etkisi.

IEA yorum yazısı burada, IEA yorum yazısı üzerine FT’den çıkan yazı da burada.

IEA’ya göre, gaz, CH4 kaçaklarına/salınımına rağmen kömürden daha çevreci.


Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan’ın ortaklaşa inşa ettiği Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu’nda ilk tren yola çıktı. Tarihi İpek Yolu’nun canlandırılması amacıyla, “Bakü-Tiflis-Kars (BTK) Demiryolu Hattı”nın açılışı bugün Bakü’de gerçekleştirilen törenle yapıldı.


Dünya Bankası, emtia fiyatlarının 2018’de yükselme eğiliminde olacağını tahmin ediyor. Bu bağlamda, petrolün 2017’deki yıl sonu ortalama tahmini olan 53$’dan 2018’de 56’ya yükselmesini bekliyor. Rapor burada. 2015’ten bu yana ilk kez 60$/bbl üzerini gören petrol fiyatının, OPEC kesintisinin 2018 sonuna kadar uzamasıyla da DB tahmininin gerçekleşmesi, en azından fiyatlarda aşağı yönlü eğilim olmaması yüksek ihtimal.

Emtia

(2017 Nisan, 2017 Ekim)


Aytemiz, Bursa’daki bir istasyonunda hızlı şarj özellikli elektrikli araç şarj ünitesi kurdu. Aynı anda 2 araca hizmet verebilen ünite Eşarj tarafından kuruldu.

Bu arada, ABD’deki kişiye özel ve kamuya açık şarj istasyonu adedi toplam 50 bin adedi geçmiş (grafik burada). Bunların %49’u 4 tane şirketçe işletilmekte (ChargePoint, EV Connect, EVgo ve SemaConnect), bu şirketler California’daki istasyonların ise %57’sini işletiyor. Çin’deki şarj istasyonu sayısı ise 171 bin (FT).


Yarın, 30 Ekim Dünya Tasarruf Günü dolayısıyla iş dünyasının önemli oyuncularının açıklamaları burada.

20.10.2017

Ford conducted a study of its U.S. and Canadian employees and determined that they would be “choosing to purchase or lease electric vehicles if workplace charging is widely available” (bkz).

Sonuç olarak, Ford, ABD çalışma ofislerindeki şarj istasyonu adedinin 1 yıl içerisinde ikiye katlanmasına ve 2 yıl içerisinde de üçe katlanmasına (600’e ulaşacak) karar verdi.

Elektrikli arabalar böyle yaygınlaşacak zaten. Hele Türkiye’de çok az insan evine şarj istasyonu kurabilir. Kamuya açık hiç hızlı şarj istasyonu olmadığı da düşünüldüğünde ülkemiz için de tek yol bu.

Neyse, 2014 Ocak – 2017 Eylül arasında yapılan çalışmanın sonuçları şu şekilde:

  • Şarj için tercih edilen saatler 8-11 am, 3 pm.
  • 2014 Eylül’den bu yana, Ford çalışanları 165 bin seferden fazla araç şarj etti.
  • 2017 Ağustos başına kadar, Ford şarj istasyonları yaklaşık 2 milyon mil elektrikli sürüş sağladı.

Rosneft, IKBY krizi sürerken bölgesel yönetimin ana petrol boru hattının işletmesinde %60 ortaklık aldı. Mevcut işletmeci Kar Group payı %40’a düştü. Reuters’teki haberde, Rosneft’in IKBY sınırlarındaki 5 petrol bloğuna 400 milyon $ yatırım yapmayı kabul ettiği ve daha öncesinde de Erbil Yönetimine petrol satışı karşılığında 1.2 milyar $ borç verdiği belirtilmiş.

Bu arada, Dünya Bankası, Rusya ekonomisinin durgunluktan çıktığını, bu yıl ve 2018’de %1.7, 2019’da ise %1.8 büyüyeceğini söyledi.


IEA’ya göre, OPEC üyesi olmayan ülkelerin petrol üretimindeki artış, petrol talebi artışına rağmen fiyatları 2018 yılında baskılayacak. Bu arada, OPEC Genel Sekreteri Barkindo akıllı birine benziyor, piyasaya bir şey dikte edemeyeceğini biliyor ve yönlendirmeye çalışıyor.

OPEC ve Rusya petrol kesintisi 2018 sonuna kadar uzayacak gibi (bkz).

Dünyanın en büyük petrol borsacıları, petrolün 1 yıl içerisinde 60 $ üzerine çıkabileceğini ya da yeni bir shale dalgasının fiyatları 45 $ altına çekebileceğini söylemiş (bu, tıpkı, bilardo topu için deliğe ya girer ya girmez demeye benzemiş).

Bu arada, Wood Mackenzie’ye göre, petrol talebi tahmin edilenden daha önce, elektrikli arabaların yaygınlaşmasına bağlı olarak 2035’lerde zirve yapacak.


Hollanda, otoyollardaki ses kesici bariyerleri bifacial güneş hücreli olanlarla değiştiriyor. 2014’te test amacıyla kurulan bariyerlerin bekleneni karşılaması sonrası 2018’den itibaren yeni solar ses bariyerleri kurulacak. Ülkede 1250 km mesafede ses kesici bariyer bulunuyor.


Limpopo Üniversitesi ve Bilim ve Teknoloji Bakanlığı, Mpumalanga’da bir manganez zenginleştirme tesisi kurdu (Mpumalanga, Güney Afrika Cumhuriyeti’nin kuzeydoğusunda bulunmaktadır). Araştırma amacıyla yaklaşık 2.2 milyon $’a kurulan tesisin nihai amacı ticari olarak faaliyet göstermek. Tesisin yıllık 10 bin ton kapasiteye ulaştığında 1600 kişilik istihdam ve 22 milyon $’lık ciro yaratması bekleniyor.

Güney Afrika, dünyanın yüksek manganez cevheri rezervlerinin% 80’ine sahiptir.


Almanya’da, toplam kurulu gücü 222 MW olan 750 kW-10 MW arası güçlerdeki 20 güneş projesi ihale edildi. Ortalama fiyat €0.0491/kWh, en düşük ve en yüksek gerçekleşme de sırayla €0.0429/kWh ve €0.0506/kWh oldu.


Dünyanın yüzer ilk rüzgar çiftliği projesi İskoçya’da işletmeye alındı. Hywind isimli proje Statoil ve Masdar Abu Dhabi Future Energy Co tarafından kuruldu. 30 MW gücündeki projeyi oluşturan 5 adet türbin, 25 km alanda gezebilecek. Peterhead sahilinde kurulan projenin maliyeti 200 milyon £.

Proje, entegre edilen Statoil’in Batwind lithium bataryaları sayesinde 1 MWh enerji depolayabilecek.

Statoil, projenin elektrik üretim maliyetini 2030 itibariyle 40-60 €/MWh aralığına düşürmeyi hedefliyormuş.


RWE spin-off Innogy, özel şarj istasyonu sahiplerinin bu altyapısı paylaşmasını sağlayan eMarketplace adlı platform oluşturdu. Bu, şarj altyapısının yaygınlığı doğrultusunda önemli bir adım.


Fransız Engie, Afrika’daki etkinliğini artırmak için Fenix isimli şirketi satın aldı ve 1.5 milyar €’luk yatırım planlıyor.

Piyasa değeri bakımından Avrupa’nın en büyük utility’si konumunda bulunan Enel SpA da yatırım yapmak için depolama üzerine çalışan girişimler arıyor.


NorthVolt isimli şirket Avrupa’da kurmayı planladığı giga lithium fabrikası İsveç’i tercih ettiğini ve bunun sebeplerini açıklamış. Hedefler şu şekildeydi: fabrikan 2020’de üretime geçecek, 2023’de 32 GWh kapasiteye ulaşarak, fiyat 100 $/kWh seviyelerine çekilecek.

Şirkete ABB’nin ilk fazda 10 milyon € fon sağlayacağı haberlere düşmüştü.


Avustralya’da kurulacak 160 milyon $’lık hibrit proje; 43.2 MW rüzgar, 15 MW tek yönlü tracking güneş ve 4 MWh kapasiteli li-on batarya. Rüzgar türbinleri her biri 3.6 MW kapasiteli 12 adet Vestas V136 (hub 132 mt), piller de Tesla.

Projenin 2018 sonunda tam kapasite işletmeye alınması bekleniyor.


LG, Polonya’da kurulumu devam eden li-on batarya fabrikasının 2015’te 50 bin olarak duyurulan kapasitesini 100 bin araca (6 GWh/yıl) çıkartmış. LG Chem’in fabrikaya yapacağı yatırım toplam 1.63 milyar $.


UK’de, 2017 Eylül’de 163 bin kişi Big Six olarak adlandırılan elektrik/gaz tedarikçilerinden küçük tedarikçilere geçti. Bu bir rekor ve Ofgem iyiye işaret olarak görüyor elbette 🙂 Tüketicilerin fiyat hassasiyeti çok yüksek, nitekim en çok tüketici kaybını yaşayan British Gas, 3.1 milyon müşteriyi kapsayacak şekilde elektrik tarifeleri 2018’den itibaren %12.5 yükseltmeye karar vermişti.

Bu arada, Npower, tüketicilerin 1600£’a kadar borçlanmasına izin veriyor (yani, şirketin tahakkuk edip de tahsil etmediği tutar 1600£ mertebelerine ulaşabiliyor). Mevzuatta buna yönelik bir limitin tariflenmediği belirtilen haberde, 2016 yılında sektör ortalaması gaz için 622£ ve elektrik için de 628£ olarak verilmiş (2015’e kıyasla %7 artış).


UK’deki toplam elektrikli araç sayısı 115 bini geçti ve Shell ilk şarj istasyonunu açtı.


Avrupa, uluslar arası uçuşları EU Emission Trading System’den 2024’e kadar muaf tutacak. Havacılık sektörünün toplam CO2 emisyonundaki payı AB’de %3.


ABD’li teknoloji devlerinin yenilenebilir enerji rekabeti; Google 1.85 GW, Amazon 1.2 GW, Apple 699 MW… (haber).


TAEK, Akkuyu NGS inşaatı kapsamında Rosatom’a sınırlı izin verdi ve tam inşaat izninin ise 2018’in ilk yarısında verilmesi bekleniyor.

Sınırlı çalışma izni kapsamında, nükleer adanın güvenliği için önem arz eden bina ve yapılar hariç, nükleer santralin geriye kalan bütün kısımlarında yapı ve montaj çalışmalarının yapılması öngörülüyor.


Doğu Akdeniz bölgesindeki FSRU projeleri (bkz)

  • Türkiye : 145 bin m3 + 263 bin m3 (2017 Kasım’da devreye girecek)
  • Ürdün : 160 bin m3 kapasiteli.
  • İsrail : 136 bin m3 kapasiteli
  • Lübnan : 3 ihale düzenlenecek
  • Mısır : 170 bin m3 x 2
  • Kıbrıs : 2020’de devreye girmesi planlanıyor
  • Yunanistan : 150 bin m3 + 170 bin m3 (2019 sonunda devreye girecek)

Whirlpool ve GE, Samsung ile LG üretimi konut tipi büyük çamaşır makinelerine %50 gümrük vergisi konulmasını önermiş. İşin ironik tarafı ise, Whirlpool ile GE’nin elektrikli ev aletleri kısmının geçen yıl Çin’li Haier  Group tarafından satın alınmış olması, yani bir Çin’linin gümrük tarifeleri ve/veya kota uygulaması yoluna gidilmesini önermesi.


Geçtiğimiz haftalarda, otomotiv ve uzay sanayine çelik tedarik eden Japon Kobe Steel, ürünlerinin kalitesi hakkındaki verilerin sahte olduğunu itiraf etmişti ve Japon otomotiv üreticiler (Nissan dahil), Kobe Steel’den temin edilen alüminyum parçalara kefil olduklarını söylemişlerdi. Ancak, başkasının malına kefil olan Nissan’ın 20 yıldır Ulaştırma Bakanlığı’nın kontrol prosedürlerine uygun hareket etmediği ortaya çıktı ve Nissan Japonya’daki tüm fabrikalardaki üretime ara verdi.

Ahlaklı bildiğimiz Japonlar dökülmeye devam ediyor. Kimse bana Japonlar ahlaklı demesin.


Avrupa’da dizel araç satışları 2017’nin ilk 5 ayında, 2016’nın aynı dönemine göre %5 düşük (grafik, haber).

Airbus modeli li-on batarya yatırımı

Avrupa Birliği, batarya devrimi için Airbus tarzı bir konsorsiyum için devreye bastı. Bunun için, Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Maros Sefcovic, 11 Ekim’de BASF, BMW ve batarya üreticilerinin katılacağı bir etkinlik organize ediyor. Konsorsiyumun 2.2 milyar € fon desteği alması söz konusu.

Konuyla alakalı Bloomberg’de çıkan yazı.


Bu haftanın haberi aşağıdaki 4 tanesinden biri olabilir:

  • 3 Suudi Arabistan’da kırılan güneş ihalesindeki rekor fiyat
  • Arabistan Kralı’nın Rusya’ya tarihi ziyareti.
  • Tesla’nın 260 adet Model 3 üretebilmiş olması
  • Tosbiha’nın 6 dk şarj ile 200 mil gidecek kadar batarya geliştirdiğini iddia etmesi

Detay:

  • Güneş ihalelerinde 1.79 cent/kWh ile yeni bir rekor kırıldı. Suudi Arabistan’da düzenlenen 300 MW’lık ihaleyi Masdar ve EDF 6.69736 halalas (1.79 cent/kWh) birim bedelle kazandı. Önceki rekor 2.42 cent/kWh birim bedelle Abu Dabi’deki ihaleye aitti.
  • Tesla Model 3 üretimini dün yazdım (bkz).
  • Toshiba haberine gelince, bataryanın kapasitesini artırmak vs sorun değil de, esas mesele o şekilde sağlam, dayanıklı ve stabil bir bataryayı üretmekte. Toshiba’nın bataryası bakalım piyasaya çıkacak mı.

Ford CEO’su: “içten yanmalı motor yatırımlarını ⅓ oranında azaltacağız ve bu parayı dha önce duyurduğumuz 4.5 milyar $’lık yatırım için kullanacağız” (bkz).


Dikey eksenli türbin geliştirmek üzere 2010’da kurulan UK merkezli X-Wind Power Ltd battı. Tasfiye memurları şirketin telif haklarını satmaya çalışıyorlar.

Bilgi: Şirketin halen R&D aşamasından üretim ve satış aşamasına geçememiş.


Çin’in Haziran sonu itibariyle güneş kurulu gücü National Energy Administration of China tarafından yayınlandı. Buna göre, kurulu güç 102 GW oldu. 2017’nin ilk yarısında 24.4 GW eklenmiş. 2017’nin ilk yarısındaki üretim ise 51.8 milyar kWh gerçekleşmiş. İddia odur ki, 51.8 milyar kWh’lik üretimin 3.7 milyarı şebeke sorunları nedeniyle israf olmuş.


Eylül ayı satışı 2632’ye ulaşan Chevy Bolt EV artık ABD’nin tüm eyaletlerinde satılıyor.


Tesla, 2013’ten (bkz) bu yana kurduğu super charger sayısında 1000’e ulaştı. İlk kurulum 2012’nin sonuna doğru. Buna göre, tam 5 yılda 1000 adet kurulum.


IEA Renewables 2017 (bkz)

  • Elektrikli araçların elektrik tüketimindeki oranı 2022’ye doğru ikiye katlanacak, ancak yine de %1 kadar olacak.
  • 2016 yılında kaynak bazında kurulu güç artışı
    • Yenilenebilir 164 GW
      • Rüzgar 52 GW
      • Solar 74 GW
    • Kömür 57 GW (26 GW gücündeki santral ise emekliye ayrıldı)
    • Gaz 29 GW (12 GW gücündeki santral ise emekliye ayrıldı)
  • Solar PV üretimindeki Çin’in payı 2016’da %48, cell üretimindeyse Çin %60 paya sahip.

Toplam kurulu gücü 208 MW olan Rwanda’da,  2018 yılı içerisinde ilave güç devreye almak yerine şebeke yatırımlarına odaklanılacağı açıklandı.


#GününSözü: “Bir arada yaşayan insanlar arasındaki doğal durum, bir barış durumunu değil, ama her zaman ilan edilmemiş olsa bile, her an patlayabilecek gibi görünen bir savaş durumudur. Böyle olunca, kalıcı bir barış durumunun kurulması gerekir.” Kant

18.09.2017

#GününSözü: “Importance always meand one thing in relation to another. There is no such thing as importance alone“. Bu ifadeyi şuradan erişilebilecek Star Size Comparison 2 videosundan alıntıladım, beğendim de; ancak Allah’ın (cc) mevzu big bang vs olunca Yaratıcının varlığını inkar gibi bir durum da hakim olduğu için bu ifadeyi de Allah’ı (cc) tenzih ederek okumak lazım.


UK’de Eylül ayında yürürlüğe giren real world tests uygulamasına göre, piyasaya sürülecek yeni araçların emisyon salınımlarının lab ortamında değil, gerçek kullanımda test edilmesi zorunlu. Eski araçlara da 2 yıl geçiş dönemi hakkı tanınmış. Konuyla alakalı Greenpeace Emissions Analytics firmasına test yaptırmış. Akşam trafiğinin yoğun olduğu zaman diliminde 5 mil (≅8 km) uzunluğunda bir mesafede VW Golf’un, EU yasal limitinden %85 ve VW’nin kendi real world testinden ise %53 oranında fazla NO2 salınımı yaptığı tespit edilmiş. 3 millik mesafede ise VW’nin testinden %118 fazla salınım tespit edilmiş (test arabası burada). Vauxhall Insignia ise 3 millik mesafede yasal limitten %34 daha az, ancak sabah yoğun trafikte test edildiğinde yasal limitten %18 dazla ve şirketin testinden ise %42 daha fazla salınım tespit edilmiş.


Avrupa Birliği, Avrupa’da satılan Çin panellerine uygulanan asgari fiyatın düşürülmesini kararlaştırdı.


Şarj istasyonlarıyla alakalı Reuters yazısı okunmaya değer. Bu da 2016 sonu itibariyle IEA’yı baz alan plug-in araç sayısı ile şarj istasyonu adedini gösterir bir grafik.


Turkcell ile DMA depolama üniteleri geliştirilerek nihai tüketicilere sunulması konusunda işbirliğine gittiklerini duyurdu. Li-on depolama kWh fiyatları pahalı olduğundan, benim bildiğim, DMA şu anda lüks villalara ve enerji kesintisine tahammülü olmayan küçük işletmelere depolama ünitesi satabiliyor. Umarım faydalı şeyler ortaya koyabilirler. Muhtemelen BYS (batarya yönetim sistemi) ve küçük üniteler konusunda çalışacaklar.

Neyse, şu dikkatimi çekti; Turkcell CEO’su Kaan Terzioğlu konuyla alakalı “Turkcell’in yerli üretimi destekleme vizyonu doğrultusunda” gibi bir ifade kullanmış. Şu haberi buraya düşeyim: Bilindiği üzere 1 Nisan 2017 itibariyle Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone Türkiye’nin sistemlerini kurarken yüzde 30 yerli ekipman kullanmalarını zorunlu kılan 4.5G sözleşmesini imzalamalarının üzerinden bir yıl geçti. Ancak yakın tarihli bir incelemede, kullanımdaki ortalama yerelleşme oranının yüzde 1 – 2’yi geçemediği ortaya çıktı. Elektronik konusunda yetkin olmamıza rağmen %1-2 yerlilik; ama depolama konusunda yetkinlik hiç yok iken; yerli üretimi destekleme vizyonu gibi tepeden cümleler güldürdü beni.


25.07.2017’de İngiltere’nin plastik poşet kullanımını azaltmak için yürürlüğe koyduğu uygulamanın sonuçlarını burada paylaşmıştım ve 7/24 çevrecilik, iklim değişikliği haberlerinin yapıldığı bir dünyada dâhi insan hassasiyetlerinin kendiliğinden gelişmediğini, ilgili konudaki ortak akla rağmen uygulamanın ancak bu şekilde anlamlı seviyelere ulaştığını ifade etmiştim.

Benzer uygulama ülkemizde de yasal zorunluluk olarak 01 Ocak 2018’den itibaren uygulamaya geçecek.


Otonom sürüç (Self-driving) teknolojisine 2009-2015 yılları arasında 1.1 milyar $’dan fazla para harcayan Google’ın, Lyft’le 1 milyar $ yatırım için görüşmeler sürdürdüğü söyleniyor.

Bu arada, Frankurt Otomobil Fuarına katılan Samsung’un Başkanı Young Sohn, Reuters’e, otonom ve ileri sürüş destek servisleri (advanced driver assitance services_adas) stratejik iş birimi için otomotiv girişimlerine ve teknolojisine 300 milyon$ fon yatıracaklarını söyledi.

Burada da piyasa değerlerine göre otomotiv üreticileri yer alıyor.


Esis Power AR-GE Merkezi kurdu. Hayırlı olsun.

Esis Power hakkında: Güç elektroniği konusunda uzman. UPS, redresör, invertör, solar invertör, frekans konvertörü  ve bir çok özel tasarım üretimi ve satışını yapıyor.

22.08.2017

UK gaz ve elektrik piyasası regülatörü Ofgem, elektrik dağıtım şirketlerinin yeni elektrik aboneliği taleplerine layıkıyla karşılık verilmemesinden ötürü, ülke genelindeki 6 dağıtım şirketine toplamda 13.9 milyon £ ciro kesintisi cezası verilebileceğini söyledi.


DHL, DHL Cubicycle adını verdiği elektrikli kargo bisikletleriyle taşımacılık deniyor (YouTube). DHL’nin ana şirketi Deutsch Post (DP), 2014’ün Aralık ayında StreetScooters şirketini satın almıştı.


Kuveyt, 2018 başlarında 1 GW kapasiteli güneş ihalesi düzenlemeyi planlıyor. Maliyetinin 1.2 milyar $ olması beklenen ihaleye katılmayı planlayan 07 Eylül’e kadar başvuru yapması gerekiyor.


Rooftop Solar Photovoltaic (PV) Installation Market by Technology, Grid-type, and End Use: Global Opportunity Analysis and Industry Forecast, 2017-2023 konulu bir rapora göre;

  • Çatı tipi GES pazarı 2016’da 29 milyar $ değere sahip ve pazarın 2023’te 65 milyara ulaşması bekleniyor.
  • Ticari çatı uygulamaları 2016 yılında pazarın yaklaşık yarısına karşılık geliyor.
  • Almanya tek başına 2016 yılı Avrupa’daki toplam kurulumun yaklaşık yarısını oluşturuyor.

Bu arada, Nuclear Energy Institute’e göre faaliyetteki nükleer santrallerin toplam gücü 391.5 GW ve güneş enerjisi kurulu gücünün bu sene sonu itibariyle bunu geçmesi beklenmekte, 2022’ye gelindiğindeyse güneş nükleerin 2 katı kurulu güce ulaşacak.

Panel verimlilikleri de önemli ve konuyla alakalı şurada PV CellTech Conference’ta yapılan sunum var. Konuyla alakalı haber de burada.


CEFC China Energy, Rus petrol devi Rosneft’ten pay almak istiyor.


Güriş, Aydın Germencik’te 22.6 MW güçte jeotermal santralini devreye aldı. 8 rüzgâr, 6 jeotermal 6 HES ile toplamda 767 MW kurulu güç kapasitesine ulaştı.


Northel Elektromekanik, Aselsan işbirliğiyle 300 kW gücündeki rüzgar türbini için Türk Loydu akreditasyonunu tamamladı ve TSE TS EN 61400 belgesini aldı.


Fiat Chrysler Grubu (FCA), INTEL, BMW ve MOBILEYE öncülüğünde kurulan Otonom Sürüş Teknolojisi geliştirme işbirliğine katıldı. Koalisyson 2021’de tam otonom aracı geliştirmeyi hedefliyor.


IEA Natural Gas Information Overview 2017

  • 2016 yılı gaz imalatı 3613 milyar m3 ile 2015’e göre %0.8 yüksek (29.1 milyar m3) gerçekleşti. Gaz üretimi 2009’daki ekonomik krizi takiben her yıl artan şekilde yükseliyor. Gaz tüketimiyle 3648 milyar m3 olarak gerçekleşti.
  • Avustralya 2016’da en büyük 10. gaz üreticisi.
  • Dünyanın en büyük 5. gaz üreticisi Katar’ın üretimi 2016’da 1.3 milyar m3’lük artış gösterdi.
  • İran 2004’ten bu yana dünyanın en büyük 3. gaz üreticisi konumunda.
  • Cezayir, 2016’da 92.4 milyar m3’lük üretimle dünyanın en büyük 8. üreticisi oldu.
  • OECD Avrupa ülkelerinin ithalatı 2016’da 17.7 milyar m3 yükseldi ve bu ülkeler dünya boru hattıyla gaz ithalatının %50’sini temsil ediyor. 17.7 milyar m3’lük artış UK’deki artan talebin neden olduğu %21.5’lik artış ile Hollanda’nın düşük üretim nedeniyle %13.3’lük ithalat artışından. Avrupa’ya boru hattıyla gaz tedariğinde Rusya 20.3 milyar m3, Cezayir 11.1 milyar m3 paya sahip.
  • Katar 2016 itibariyle OECD Asya’ya en çok LNG ihraç eden ülke statüsünü Avustralya’ya kaptırdı, Katar’ın payı %24.1. Avustralya ayrıca ilk kez Meksika’ya da LNG tedarik etti.
  • Gaz ve LNG fiyatları 2014’ten bu yana düşüşte.

Şekil: Map of LNG movements in the OECD

Map of LNG movements in the OECD

Shell LNG Outlook

  • Global gaz talebinin 2030’a doğru artışında elektrik üretimi %45’lik artış gösterecek.
  • Gaz tüketiminde en çok artış %39 ile Asya bölgesinde olacak.
  • 2016 gaz ithalatındaki artışa en çok Çin etki etti.
  • Avrupa gaz ithalatında LNG’nin payı 2035’e doğru artacak, Rusya’nın payı bir miktar azalacak gibi.

Grafik: 2016 import growth

Imports


German Energiewende – Arguments for a renewable energy future

  • Almanya’da yenilenebilirlerin elektrik üretimindeki payı 2000’deki %6 seviyesinden 2016’da %32’ye çıktı.
  • Almanların %93 yenilenebilirleri destekliyor.
  • 2014 yılı verilerine göre, yenilenebilir sektörü kömür madenciliğinden çok fazla istihdam sağlıyor.

Energiewende için Almanların savaş sonrası en büyük altyapı projesi deniliyor.

Ek bilgi: 15 Ağustos Çarşamba günü toplam 1013 MW’lık onshore rüzgar projesine lisans verildi (ihaleye yapılan başvuruların toplam gücü 2927 MW idi). PRojelerin çoğu Almanya’nın doğusunda geliştirilecek olup, ihale ortalama fiyatı 4.28 € cent/kWh (Mayıs ayındaki ihale fiyatı 5.71 idi).

01.08.2017

#IEA Dünya Enerji Yatırımları Karnesi;

  • Elektrik sektöründe yaklaşık 47 milyar $’lık yatırım dijitalleşmeye harcandı (altyapı ve yazılım); esnek şebeke yönetimi, talep yönetimi, yenilenebilir kaynakların entegrasyonu.
  • Global enerji yatırımı 2016’da 1.7 trilyon $ olarak gerçekleşti (GDP’nin %2.2’sine denk). 2015 gerçekleşmesi olan 1.9’dan %12 daha az. 2016 yatırım kırılımı:
    • Elektrik : 718 milyar (2015’te 724)
    • Petrol ve gaz : 649 milyar (2015’te 873)
    • Enerji verimliliği : 232 milyar (2015’te 2113)
    • Kömür : 59 milyar (2015’te 66)
    • Ulaşım ve ısınmada yenilenebilir : 19 milyar (2015’te 25)
  • IEA’ya göre, tarihte ilk kez, elektrik yatırımları petrol ve gaz yatırımlarını geçti.
  • En çok yatırımın yapıldığı yerler sıralaması
    • Çin
    • ABD (toplamın %16’sı)
    • AB
    • Hindistan (%7 ↑)
    • Rusya
    • Güneydoğu Asya (toplamın %4’ü kadar)
  • Petrol ve gaz upstream yatırım durumu
    • ABD shale gaz (%53 ↑)
    • Rusya (%6 ↑)
    • Orta Doğu (%4 ↑)
    • Latin Amerika (%4 ↓)
    • Afrika (%9 ↓)
  • Yeni kömür santrali yatırımları (final decisions)
    • 2006-2010 arası : 130 GW
    • 2011-2015 arası : 80 GW
    • 2016’da : 40 GW (yaklaşık 20 GW devreye girdi 2016’da)
  • AR-GE
    • 2015’te 67 milyar $
    • ABD ve AB, toplam AR-GE harcamalarındaki %28’er payla en çok harcayan; ancak GDP bazlı bakıldığında en çok harcama yapan Çin (2014’te Japonya’ydı).
    • Özel sektör harcamaların çoğu petrol, gaz ve termik santrallere, kamu kaynakları ise yenilenebilir enerji sektörüne gitti.

Endişelenecek bir durum var mı?

Ek bilgi: Avrupa Yatırım Bankası (AYB/EIB), Türkiye’ye verdiği kredileri 1/4’üne (10 yılın ortalamasına göre) düşürdü. 2016 yılı teşviği 1.9 milyar € iken 2017 yılı 500 milyon € olarak açıklandı. En çok TANAP etkilenecekmiş. AYB, Azeri gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacak TANAP için öngörülen 600 milyon euroluk krediyi de askıya aldı. Projenin toplam maliyeti 8.5 milyar € öngörülüyor.


Çin’li Chint, Alibaba’nın çatılarına toplam 300 MW gücünde GES kuracak. GES’ler, Alibaba’nın toplam 5 km2‘den fazla çatı alanına sahip, farklı yerlerdeki lojistik merkezlerinin çatısına yapılacak.


Google ana şirketi Alphabet yenilenebilir enerji santrallerinin ürettiği elektriğin depolanması konusunda çalışıyor.

Kod adı Malta olan projenin çalışma esası şu şekilde: iki tank tuz ile doldurulur ve ikisi antifriz veya bir hidrokarbon sıvısı ile doldurulur. Sistem, aldığı elektrik enerjisini sıcak ve soğuk hava akışlarına dönüştürür. Sıcak hava tuzu ısıtırken, soğuk hava antifrizi soğutucu gibi soğutur. İşlem bir düğmeyle tersine çalışıyor. Sistem, tankların izolasyonuna bağlı olarak enerjiyi kısa süre veya günlerce depolayabilir.


Toyota’nın batarya teknolojisinde yaptığı patent başvurusu, menzil endişesini ortadan kaldırabilir mi? Toyota, geçen hafta Sal günü, 2020’lerin başında katı hal pillerle donatılmış elektrikli araç satmayı planladığını söyledi. Toyota bilim insanlarının da yer aldığı ekibin lideri olan Prof. Ryoji Kanno yaptığı açıklamada, katı-hal pil (solid-state battery) sayesinde enerji kapasitesinin ve şarj süresinin geliştirilebileceğini ifade ediyor. Toyota’nın, geliştirilmekte olan batarya türleri arasında solid-state batarya türüne odaklanmasında, bu bataryaların, araçlarda pratik uygulamaya en yakın batarya olarak değerlendirilmesi yatıyor.


Kendi elektrik ihtiyacının tamamını yenilenebilir kaynaklardan karşılama taahhüdü veren şirketler arasında ABD’li ünlü yatırım bankası JP Morgan da katıldı. Banka, globaldeki tüm operasyonlarının 2020’de %100 yenilenebilir kaynaklara dayalı enerjilendirileceğini ve 2025’e kadar 200 milyar USD’lik finansman sağlayacağını taahhüt etti.

14.07.2017

Günün sözü: Yeni bir gerçeğin keşfi, başka gerçekleri görmemize engel olmamalı.


BNEF: “Elektrikli araç devrimi ivmeleniyor” (v1) başlıklı haberin çıktıları (Electric Vehicle Outlook):

  • Elektrikli araçlar 8 yıl içerisinde benzinli araçların fiyat seviyesinde olacak.
  • 2040’ta yollarda 530 milyon elektrikli araç olacak (toplam hafif araç satışının %54’ü elektrikli olacak, bir yıl önceki tahmin %35 idi). Bu araçlar, benzin talebini 8 milyon varil/gün azaltacak.
  • Elektrikli araçların elektrik sarfiyatı 2040’a gelindiğinde 1800 TWh’e ulaşarak, global elektrik sarfiyatının %5’ine karşılık gelecek. Bu, yıllık 3400 kWh elektrik tüketimi anlamına gelmektedir (bir aracın yıllık 20 bin km yapacağını varsayarsak 100 km’de sarfiyat 17 kWh. 2017 model elektrikli araçların EPA menzil testlerine göre 100 km’de ortalama sarfiyatı 19 kWh, buna göre 2040’a doğru görünür bir verimlilik yakalanamayacağını varsayabiliriz bu durumda).
  • Dünya genelindeki aktif lithium-ion fabrikaların kapasitesi 90 GWh imiş ve bunun 2021’de 270 olması bekleniyor. BNEF daha önce, Çin’li firmaların hedefini gerçekleştirmesi durumunda 2020’deki kapasitenin 121 GWh olacağını ifade etmişti (BNEF’de bununla alakalı 28 Haziran’da yeni bir yazı daha çıkmış). Öte yandan, Deutsch Bank, 2020’de 250 GWh kapasitenin aşılacağını tahmin ediyor. McKerracher’e göre, elektrikli araçların batarya taleplerinin karşılanabilmesi için 13 yıl içerisinde 35 tane Gigafactory inşa etmek gerekecek.
  • Şarj altyapısı, 2030’lu yılların ortalarında Çin, ABD ve Avrupa pazarlarında büyümeyi sınırlayan önemli bir darboğaz olmaya devam edecek.
  • Lithium-ion hücre fiyatı 2010’dan bu yana %73 düştü ve BNEF, gelecek 20 yıl boyunca inovasyon sayesinde sert düşüşler yaşanacağını tahmin ediyor.

EV piyasasındaki bazı güncel/yeni gelişmeler:

  • Volvo’nun 2019’la birlikte yeni model tüm araçları sadece elektrik motorlu olacak (yani hibrit ve/veya bataryalı elektirkli araç). Böylelikle, Volvo’nun 2025 itibariyle benzinli/dizel model üretiminin bitmesi bekleniyor. Bu, sektördeki ilk karar.
  • 2020 yılında piyasada 120 farklı model bataryalı elektrikli araç olması bekleniyor.
  • BMW’nin 7 serisi modeli 2021’de iNEXT modeli tarafından ikame edilecek.
  • Fransa, 06 Temmuz günü açıkladığı Climate Plan‘a göre, 2040 itibariyle içten yanmalı motor satışlarını sonlandırmayı planlıyor. Öte yandan, Enerji Bakanı Nicolas Hulot, 2001 ve öncesinde imâl edilmiş benzinli/dizel araçların elektrikli olanlarla değiştirilmesi için de vergi teşvikleri sağlayacaklarını ifade etti. Ayrıca, hükümet, i) Fransa sınırları dahilinde petrol ve gaz arama faaliyetlerini de sonlandırmayı planı arasına aldı, ii) 2020 itibariyle de kömür yakıtlı termik santralleri devre dışı bırakacak ve hanehalklarını kendi elektriklerini üretme konusunda cesaretlendirecek.

Tahminler (kısa derleme)

  • OPEC, 2040 itibariyle toplam elektrikli araç sayısının 46 milyona ulaşmasını tahmin ediyordu; ama bunu 266 milyon olarak revize etti. Bataryalı elektrikli araçların da %23’lük dilime sahip olacağı tahmin edimektedir (2015 yılındaki tahmin %2 idi).
  • Excon’un 2040 tahmini 100 milyon (65 milyon idi önceki tahmini).
  • IEA, 2030 itibariyle elektrikli araç sayısının 58 milyon olacağını tahmin ediyor (önceki tahmin 23 milyon idi).
  • BP’nin 2035 tahmini 100 milyon (1 önceki yılki tahminine göre %40’lık artış).
  • Statoil (Norveç merkezli petrol şirketi), 2030 itibariyle, araç satışlarının %30’nun elektrikli olacağını tahmin ediyor.

Tahminlerdeki bu oynaklık, dönüşümün getirdiği politika belirsizliğinden diyelim. Zira, hükümetlerin ne yapacakları, petrolün fiyatı, otomobil üreticilerinin planları vs hepsi çok dinamik şekilde gelişiyor. Araştırmaları yapan kurumların işi kolay değil; ama GES gelişimini de tahmin edememişti bunlar.

Elektrikli araçlar winning idea olarak temiz ulaşımı domine etse de hidrojen yakıt hücresi aslında bataryalı elektrikli araçların menzil ve dolum süresi gibi sıkıntılarını ortadan kaldırma anlamında çok ciddi fırsat sunuyor; ancak onun da kendi sorunları var. Toyota kendini elektrikli araçtan adeta soyutlayıp bu alana çok ciddi yatırım yapmıştı; ama meyvelerini alamayınca elektrikli araçların ivmesini de kaçırmamak için olsa gerek elektrikli araç konusuna eğilmeye başlamıştı; ancak hidrojen yakıt hücresi yalnız değil. Shell CEO’su Ben Van Beurden İstanbul’da düzenlenen 22nd World Petroleum Congress’de temiz New Energies bölümüne, yenilenebilir enerji ve elektrikli araçlar için 1 milyarlık harcama yapacaklarını söyledi. Shell CEO’su hidrojen yakıtlı araçlarda, LNG’li ve yeni nesil bio yakıtlarda gelecek görüyor.


Fransız EDF ve Çin’li CNG şirketleri 29.06.2016’da İngiltere ile imzaladığı sözleşmeyle 3200 MWe gücünde Hinkley Point C santraline 2 reaktör kuracak. Santralin maliyeti 18 milyar £ olarak öngörülmüştü; ancak şimdi 19.6 milyar (finansman maliyeti hariç).


Almanya, 2017’nin ilk yarısında elektrik üretiminin %35.1’ini rüzgar, güneş ve biyokütle kaynaklı gerçekleştirdi. Geçen yılın aynı döneminde bu oran %32.7.

Türkiye’de durum şu şekilde (2017 ilk 5 ay için):

  • %34.9’lük oran: Hidro, rüzgar, güneş, jeotermal ve biyokütle kaynaklı.
  • Doğal gaz %33
  • Linyit %13
  • Taş kömürü ile ithal kömür %17.6

2004 yılında kurulan Hollanda’da kurulan 790 MW gücündeki Rijnmond doğal gaz santrali geçen yıl Blackstone Group LP tarafından satın alınmıştı (satın alma bedeli açıklanmadı). RWE ve Engie gibi şirketler gaz santrallerini kârlı olmadığı için atıl durumda tutarken Rijnmond Pazartesi günü elektrik sattı.

Blackstone, yakın gelecekte santralin operasyonel kapasitesinden yararlanmayı bekliyor ve Avrupa’lı şirketlerin varlıklarını satın alma konusunda Blackstone yalnız da değil;

  • Mayıs ayında, ABD’li enerji ticareti şirketi Castleton Commodities International LLC Rotterdam’da bir gaz santrali satın aldı (şirketin Avrupa’daki ilk satın alması ve şirket, aynı zamanda Engie’nin bir gaz ve bir de kömür santrali için de teklif vermiş).
  • EPH (Energeticky a Prumslovy Holdings), ortağı GE olan 2009 yılında kurulmuş bir Çek şirket ve kömür santralleri satın aldı. Şirket, 2013’ten bu yana 10’dan fazla santraline ve ilgili maden sahalarına 7 milyar $ harcamış.

Apple, Çin’e veri merkezi yatırımı yapıyor. Yatırım maliyeti 1 milyar $ ve tesis tamamen yenilenebilir enerji kullanacak.

Yatırım, global oyunculara koşulan şartın bir gereği, böylelikle Apple Çin’li kullanıcıların verilerini kurulacak merkezde tutacak. Rusya da benzer şeyleri talep ediyor ve 2016’da LinkedIn’e erişimi bu nedenle engellemişti.

07.06.2017

Katar’ın izole edilmesi

  • Maersk, SA, Yemen, BAE, Bahreyn, Mısır + ülkelerin Katar’la ilişkileri kesme kararı sonrası yayınladığı güncellemede, DP World Jebel Ali ve Abu Dhabi terminallerinin Katar’dan ve Katar limanlarına, aktarma dahil kargo kabul etmediğini belirtti.
  • Katar’dan BAE ve Oman arasındaki gaz boru hattı sorunsuz çalışıyor; öte yandan medyada Katar’a sempati dâhi yasaklandı
  • Konuyla ilgili Trump’ın floud’u twit 1, twit 2, twit 3
  • İşin özü doğal gaz mı?
  • Kremlin, Putin ile Emir’in telefon görüşmesi yaptığını açıkladı ve Erdoğan da Katar’a uygulanan yaptırımları doğru bulmadığını söyledi.
  • Suudi Arabistan Sivil Havacılık Genel Otoritesi, Katar Airways’in lisansını iptal etti ve ülkedeki ofisleri 48 saat içerisinde kapatmasını istedi; ama Katar’a kimse zarar vermek istemiyormuş!

ABD Çevre Koruma Ajansı (US EPA) personel azaltılması yönünde adım atıyor. Beyaz Saray, EPA bütçesinin %31 oranında azaltılmasını ve personel sayısının da 15 binden 3200’e indirilmesini istemişti.


IEA’nın Tracking Clean Energy Progress 2017 raporu.

Emisyon azaltımına yenilenebilirin katkısı %35, verimliliğin katkısı %40. Karbon salınımının azaltılması çabaları sadece fosil yakıtların kullanılmasının azaltılmasıyla başarılamaz.


Sonunda bizden birisi de araçların artık elektronik cihazlara dönüştüğünü söyledi. Ford Otosan Genel Müdürü Haydar Yenigün TAYSAD’ın düzenlediği buluşmada şunları söyledi: “Araçların içindeki elektronik miktarı bugün itibariyle yüzde 30. Bundan 10 yıl önce neredeyse yoktu. Bu demektir ki 2030’da bir aracın içindeki yazılım ve elektronik miktarı yüzde 60 olacak. Yani insansız araç teknolojileri önümüzdeki dönemde büyük bir öneme sahip olacak. Akıllı telefonlardaki uygulamalar artık araçlarda da olacak. Bugün Ford’un yaptığı araçlarımızın içerisindeki sistemler de açık inovasyona imkan veren, belki sizin de kendi geliştirdiğiniz aplikasyonları ekleyebileceğiniz bir hale geldi. Artık software mühendisliği gelişiyor.”


Karbon yakalama (carbon capture)

  • IEA, Çin’de Fatih Birol’un ev sahipliğinde Kanada Çin Norveç ve ABD Enerji Bakanlarının katılımıyla karbon yakalama ve depolama üzerine bir toplantı organize etti. Toplantıda, karbon yakalama olmaksızın temiz enerjiden bahsedilemeyeceği vurgulandı. Dünyanın en büyük karbon yakalama sistemi Teksas’daki Petra Nova ve bu tesis var olan kömür santralinden yılda 1.6 milyon ton karbonu yakalayabiliyor. Burada yakalanan karbonun, West Ranch petrol sahasının üretimini günlük 500 varilden 15bine çıkarmak için kullanılması bekleniyor.
  • Dünyanın ilk ticari karbon yakalama tesisi İsviçre’de açıldı. Climeworks tarafından kurulan Direct Air Capture teknolojili tesis doğrudan havadan yıllık 900 ton CO2 yakalayabiliyor. Yakalanan CO2, yakın tarım arazilerinde gübre olarak kullanılmak üzere verilebildiği gibi, karbonatlı içeçek ve karbonsuz yakıt yapmak için de kullanılabiliyor.

Ulaşım

  • İBB Ulaşım Daire Başkanlığı, İstanbul’un ulaşımı için yaratıcı çözümler aradığı bir yarışma düzenliyor. Önerilerini hayata geçirmek isteyen girişimciler katılabilir.
  • Çin, elektrikli araba üretim izinlerini aşırı kapasite endişesi nedeniyle durduruyor.
  • Continental, kablosuz EV şarj sistemini tanıttı. Zemine entegreli (ground base) sistemin şemati gösterimi. Daha önce de Renault ve Qualcomm saate 100 km’ye kadar hızda çalışan kablosuz şarj sistemini sergilemişti.

Depolama ve şebeke

  • GTM Research’ün raporuna göre 2017 ilk çeyrekte ABD’de 71 MW (233.7 MWh) gücünde enerji depolama sistemi kuruldu (2016’ya kıyasla %276 artış).
  • Navigant Research’e göre ticari ve endüstriyel mikrogrid uygulamaları 2026’da yıllık 5389 MW seviyesine ulaşacak. 2017’de 448 MW olması bekleniyor.
  • McKinsey’ye, enerji sektöründeki yeni yıkıcı teknoloji enerji depolama ve bu, birçok ticari uygulama için şimdiden kârlı. EDAŞ’lar açısından; depolama, frekans regülasyonu, yenilenebilir enerji entegrasyonu, şebeke yatırımlarının azaltılması kapsamında önemli görülmüş.

Paris Anlaşması

  • Yüzyılın başarılarından birisi olarak sunulan Anlaşma hakkındaki söylemler, Trump’ın çekilme kararı sonrası değişmeye devam ediyor; Bloomberg’de çıkan bir haberde göre, Joeri Rojelj, taahhütlerde (Nationally Determined Contributions, NDA) belirtilen eylemlerin belirsiz veya kesin olmadığını ve anlaşmanın yeniden müzakere edilerek emisyonların sağlam bir süreçle takip edilmesi gerektiğini söyledi.
  • Tam da bunla alakalı Energy Transition sitesinde “Trump is normalizing climate skepticism” başlığıyla bir yazı yayınlandı.
  • Market Capitalization değeri açısından dünyanın en büyük 20 elektrik üreticisi hakkındaki bir çalışmaya göre, Iberdola, Enel, SSE gibi Avrupa şirketleri karbon ayak izlerini azaltmada ABD’li eşlerinden daha fazla ilerleme kaydediyor ve bu, BNP Paribas Asset Management and Legal & General Investment Management, ABD’li şirketlerin uzun vadeli riskinin arttığını değerlendiriyor. Zira, şirketler, Trump’ın Anlaşmadan çekilme kararı dolayısıyla, temiz kaynaklara yönelimini durdurma sinyali olarak yorumlayabilir.

22.05.2017

Avrupa Birliği’nde elektrik fiyatlarının geleceği hakkında değerlendirmeleri içeren 14 sayfalık bir analizim oldu. Okumak isteyenler tıklayabilir.


TBMM Başkanlığı’na sunulan “Sanayinin Geliştirilmesi ve Üretimin Desteklenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı” dikkatimden kaçmış. Tasarı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nca hazırlanmış ve amacı şu şekilde ifade edilmiş: “Tasarı ile, ülke sanayisinin canlanması, yerli ve yabancı yatırımcılar için yeni sanayi alanları oluşturulması, mevcut sanayi alanlarının genişletilmesi, yatırımların bürokratik süreçlere takılmadan hızla hayata geçirilmesi, organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri, teknoloji geliştirme bölgeleri, sanayi siteleri ve serbest bölgelere ilave Devlet teşviklerinin verilmesi amaçlanmaktadır. Üreticinin desteklenmesi ve sanayinin geliştirilmesi için sanayi siciline kayılı işletmelerin elektrik tüketiminde alınan TRT payının kaldırılması, 2/1/1924 tarihli ve 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanundan kaynaklanan mali yüklerin sonlandırılması; planlı sanayi alanlarında üretim yapan sanayicilerin yukarıdaki desteklere ilave olarak tapu ve kadastro harçlarından, damga vergisinden, emlak verisinden muaf tutulması ve enerji giderlerinin azaltılması sonucunda üretim maliyetlerinin düşürülmesi amaçlanmaktadır…” (tamamı için tıklayınız).

Enerji zaviyesinden bakıldığında TRT payının kaldırılması en dikkat çekici detay.

Öte yandan, 3573 sayılı “Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun“da önerilen değişiklikler var. Şöyle ki;

Madde 1’den sonra gelmek üzere madde 1/A eklenmiş ve “Zeytinlik saha” diye bir tanımlama öngörülmüş. Zeytinlik saha şu şekilde tanımlanmış: “1 dekar alanda en az 15 kültür çeşidi veya yabani zeytin bitkisinin bulunduğu alan”.
Madde 20 (şu anki hali) Madde 20 (Önerilen hali)
Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez. Bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmeleri yapımı ve işletilmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının iznine bağlıdır.

Zeytincilik sahaları daraltılamaz. Ancak, belediye sınırları içinde bulunan zeytinlik sahalarının imar hudutları kapsamı içine alınması hâlinde altyapı ve sosyal tesisler dahil toplam yapılaşma, zeytinlik alanının % 10’unu geçemez. Bu sahalardaki zeytin ağaçlarının sökülmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının fenni gerekçeye dayalı iznine tabidir. Bu iznin verilmesinde, Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı araştırma enstitülerinin ve mahallinde varsa ziraat odasının uygun görüşü alınır. Bu hâlde dahi kesin zaruret görülmeyen zeytin ağacı kesilemez ve sökülemez. İzinsiz kesenler veya sökenlere ağaç başına altmış Türk Lirası idarî para cezası verilir.

Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az üç kilometre mesafede, zeytinliklerin bitkisel gelişimini ve çoğalmalarını engelleyecek kimyasal atık oluşturacak tesis yapılamaz ve işletilemez. Ancak, alternatif alan bulunmaması ve kurulun uygun görmesi şartıyla bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış yatırımlar için zeytinlik sahalarında yatırım yapılmasına Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından izin verilebilir. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bu yetkisini gerektiğinde valiliklere devredebilir.

Birinci fıkra kapsamında izin verilen yatırımlara ait sahalar hariç zeytinlik sahalar daraltılamaz. Zeytin ağaçlarının sökülmesi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının fenni gerekçeye dayalı iznine tabidir. Bu iznin verilmesinde, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı konunun uzmanı araştırma enstitülerinin ve mahallinde varsa ziraat odasının uygun görüşü alınır. Bu hâlde dahi kesin zaruret görülmeyen zeytin ağacı kesilemez ve sökülemez. İzinsiz kesenler veya sökenlere ağaç başına ikibin Türk Lirası idarî para cezası verilir.

Önerilen maddede yer alan “Ancak, alternatif alan bulunmaması ifadesi enerji piyasasını ilgilendiren hususlarda da uygulama bulmuştur. Örneğin, tarım arazileri benzer ifadelerle tarım dışına çıkarılmış ve başta HES olmak üzere birçok enerji yatırımları yapılabilir olmuştur. Öte yandan, “Ancak, alternatif alan bulunmaması ve kurulun uygun görmesi şartıyla ifadesindeki altı çizgili kısım Kanuna dinamizm katar; ancak Kurul’un işini gerçekten doğru yapması elzem. Yatırım ve üretimin önündeki engelleri kaldıralım derken korunması gerekenleri talan etmemek gibi bir dengeyi yakalamak şart.


Avrupa Birliği GES kurulu gücüne ve üretimine ilişkin istatistikler yayınlandı. Buna göre;

  • 6.1 GW : 2016 içerisinde kurulan GES kapasitesi (2015’te 7.9 GW idi)
  • 100.9 GW : 2016 sonu itibariyle toplam kümüle GES kapasitesi
  • 100.6 GW : 2016 sonu itibariyle toplam on-grid kümüle GES kapasitesi (2015 sonunda 94.6 GW idi)
  • 105.3 TWh : GES’lerden 2016’da üretilen elektrik enerjisi (2015’te 102.8 TWh idi)

Merkel, Almanya’nın 2020’de yollarda 1 milyon elektrikli araç hedefinin yakalanamayacağını söyledi. Hedefler hep şaşar da Almanya’nın elektrikli araç örneğinde aşağı yönde bir şaşma olmuş, oysa IEA’nın GES kurulu güç tahminlerine baktığımızda tahminlerin hep gerçekleşmeden hep aşağıda kaldığını (under estimation) görüyoruz. Elektrikli araç ile GES esasen dönüştürücü ve dinamik bir şey, USD kuru tahmini gibi değil, dolayısıyla bence Almanya’nın durumu biraz garip (şayet 1 milyon zaten çok yüksek bir beklenti değil idiyse).

IEA GES kurulugücü tahmininin detayı şu şekilde: @Javier Blas (Chief Energy Correspondent @Bloomberg), IEA’nın WEO raporlarındaki GES kurulu güç tahminleri ile gerçekleşmeleri kıyaslayan bir grafiği twitledi

IEA Tahmin


RES Yarışma Duyurusu 18’inde ilan edildi. Buna göre, 2015’te önlisans başvuruları alınan 3000 MW’lık kapasitenin 710’luk kısmı için 21-22-23 Haziran’da kapasite yarışmaları yapılacak.

RES


Daimler (Mercedes), enerji depolama konusunda Vivint Solar ile işbirliğine gitti.

Tesla, 14 kWh’lık (kullanılabilir kapasite 13.2 kWh) depolama sistemini 5500 $’a satıyor (kurulum hariç). Daimler’in depolama sistemi ise 2.5 kWh kapasiteye sahip  ünitelerden oluşuyor ve 20 kWh’lik bir sistemin fiyatı tasarım ile kurulum vs dâhil şekilde 13000 $.

Birim maliyeti Tesla’dan yüksek. Tesla’nın Powerwall 2’siyle rekabet edebilecek mi bakalım.

15.05.2017

WanaCrypt0r 2.0 saldırısından etkilenenlerin başında Türkiye’de Renault sanırım, zira Bursa fabrikası Cuma’dan itibaren üretime ara vermişti, bugün üretim tekrar başlamış. Nissan’ın UK’deki fabrikası da saldırılardan etkilenmiş (Nissan da Renault grubuna ait).

Endüstri 4.0 🙂


Güney Afrika’da bir mahkeme, ülkenin nükleer satın alma sürecinin kritik yönlerinin yasadışı ve anayasaya aykırı olduğuna karar verdi. Ülkenin Enerji Bakanlığı 2013 yılında 9.6 GW güce sahip nükleer santral kuracağını ilan etti. İlki 2013’te sonuçlandı; ama 2 yıl sonra kamuya açıklandı. İkincisi ise devlet elektrik şirketi olan Eskom’a devredildi ve 2016’da sonuçlandı.

Mahkemenin, her iki uygulamanın da yasadışı ve anayasaya aykırı olduğuna hükmetme gerekçesi şunlar: i) Düzenleyici Eskom görevni yerine getirmemiştir, zira Bakanın direktiflerini eleştirel olmayan şekilde ve aceleyle onaylamıştı, ii) Bunu yaparken de kamuoyunun dahline izin verilmemiş ve nükleer tesisin gerekliliğini ya da işin Eskom’a delege edilmesinin sonuçları dikkate alınmamıştır.

Bu haberi paylaşma nedenim Mahkemenin vurguladığı noktalar.


Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, 12. madde şu şekilde değiştirildi: “AG seviyesinden bağlanacak üretim tesislerinin toplam kapasitesi, bu üretim tesislerinin bağlı olduğu dağıtım transformatörünün İlgili Şebeke İşletmecisine ait bir transformatör olması halinde transformatör gücünün yüzde ellisiniotuzunu geçemez. Transformatörün başvuru sahibine ait olması durumunda, söz konusu kapasite transformatör gücü kadar olur.

10 kWe altı güçteki güneş enerjisinden elektrik üretim sistemlerine ilişkin usul ve esasların ayak sesleri geliyor. Zira, değişiklik gösteriyor ki, Elektrik Piyasasında Tüketim Tesisi ile Aynı Ölçüm Noktasından Bağlı ve Güneş Enerjisine Dayalı Üretim Tesisleri için Lisanssız Üretim Başvurularına ve İhtiyaç Fazlası Enerjinin Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslara İlişkin Taslak” ile öngörülen %50 limiti uygulanacak.


Rüzgar veya Güneş Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Önlisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği 13 Mayıs tarihli REGA’da yeniden yayımlandı. Rüzger YEKA ihalesi düzenlenmeden önce daha önce alınan önlisans başvuruları için ihaleye çıkılacak.


Suudi Arabistan ve Rusya OPEC arz kısıntısının Mart 2018 sonuna kadar uzatılması konusunda mutabık kalmış. Aramco IPO’su gelecek yılın sonuna doğru yapılacak. Petrol piyasasının OPEC üyelerinin işine gelir şekilde dengeye (bu ifadeyi Barkingo çok kullanıyor) oturtulması mümkün olacak mı bakalım.

Bu arada, kararla birlikte petrolün varil fiyatı 52 $’a yükseldi.


Almanya’da 30 Nisan – 1 Mayıs arasında, elektrik talebindeki azalma ile güneş ve rüzgar kaynaklı elektrik üretimindeki artışın çakışması dolayısıyla;

  • Kömürden elektrik üretimi, 30 Nisan günü 7.8 GW’a düşmüş ve 1 Mayıs günü 11’e kadar 10 GW seviyesinin altında seyretmiş.
  • Rüzgar ve güneş kaynaklı elektrik üretimi, 30 Nisan öğlen 71.5 GW’lik talebin 46.5 GW’ini karşılamış.
  • Toptan elektrik fiyatı 1 Mayıs günü “-5 € cent/kWh” seviyesine kadar düşmüş.
  • Net ticari elektrik ihracatı da 8.7 GW ile rekor kırmış.

Tesla ile Green Mountain Power (GMP) işbirliğine gitti. İşbirliği kapsmında, 2000 kadar elektrik abonesine, 10 yıl süreyle aylık 15 $ ya da tek seferlik 1500$’a Powerwall 2 batarya sistemi kurulacak ve bu 2000 adet sistem birbiriyle internet yoluyla bağdaştırılacak, GMP de bu sistemi online olarak takip edecek. Powerwall 2’nin perakende satış fiyatı 5500 $ + kurulum.


GM elektrikli araçtan zarar ederken, elektrikli araçların satış fiyatları içten yanmalı motorlarla aynı seviyeye henüz gelememişken, e.GO isimli bir Almanya menşeli girişim teşvikler öncesi 15900 € fiyata sahip elektrikli aracı için 1000 € depozitoyla ön siparişleri almaya başladı. Araç, tamamen şehir içi için tasarlanmış olduğundan 14.4 kWh’lik bataryayla 130 km menzil sunuyor (19.2 kWh bataryayla 170 km menzil). Amaca yönelik bu girişim, DHL’nin StreetScooter’u satın almasını anımsattı doğrusu.


Teşvik mekanizması elektrikli araçların satışını sadece Avrupa’da değil (bkz: Danimarka örneği) Çin’de de etkiliyor. Çin’in 2017 başında elektrikli araç alımlarına yönelik teşviği iptal etmesiyle, Çin’in ve dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisi BYD’nin satışları 2017’nin ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla %34 azalmış.


Çin’in 2028’le birlikte asgari %8’lik bir oranda elektrikli araç satış zorunluluğu planı vardı. Geçtiğimiz hafta da Ulaşım ve Bilgi Teknolojileri Bakanı, Çin’in 2025 itibariyle yıllık araç satışının 35 milyon olmasını ve yeni elektrikli araç satışlarının da toplamın 1/5’ine tekabül etmesinin hedeflendiğini söyledi, yani 2025 itibariyle yılda 7 milyon elektrikli araç satışı. Hindistan da tüm araçların 2032’de elektrikli olması gibi radikal kararlar alacak gibi.

Bu noktada, IEA, 2040’a kadar araçlardan kaynaklı petrol talebinin artacağı öngörüsünü gözden geçireceğini söyledi.


DriveNow (BMW’nin araç paylaşım programı), 2019 itibariyle Hamburg’da 400 elektrikli ve 150 de hibrit olmak üzere toplamda 550 adet araç konuşlandıracağını duyurdu. Halihazırda 70 adet i3 ile hizmet veriyorlar ve yıl sonu itibariyle bu sayı 200’ü aşacak.

İlave bilgi: BMW i3’ün 2017 ilk 3 aylık satış performansı geçen yıla göre %50 kadar artış göstermişti.

Bu haberleri genelde araç sahiplik oranının gittikçe düşeceğine ilişkin haberler takip ediyor, örneğin BCG sitesindeki yazıda geçen aşağıdaki ifade. Bu haberleri okuyorum ve bir yandan da Türkiye’yi düşünüyorum, araç sahibi olmayı bırakabilir mi insanlar? Bilemiyorum, anlayamıyorum, 2030’ları hakikaten öngöremiyorum.

BCG’deki yazıdan alıntı: “Digitalization and a host of societal and technological trends are transforming the automotive industry. Advances in autonomous driving, the Internet of Things, and big data analytics are redefining how drivers interact with vehicles and creating opportunities for innovative products, services, and business models. Urbanization, ubiquitous connectivity, and the embrace of mobile devices and social media, meanwhile, are giving rise to a mass customer base that is increasingly open to replacing car ownership with shared, on-demand mobility services, ushering in a new era of digital service solutions.”


Apple, gelişmiş imalat (advanced manufacturing) yapan ABD’li şirketlere yatırım yapmak için 1 milyar dolarlık bir fon oluşturuyor demiştik, 200 milyon $ büyüklüğündeki ilk yatırım Corning şirketine yapılmış. Apple ile Corning ilişkisi ilk iPhone’dan beri süregeliyor.


Uluslararası Batarya Seminerinde konuşan Kurt Kelty (Tesla batarya direktörü) batarya yapımında, Nickel, Cobalt, Graphite ve Lithium elementlerinin en büyük maliyet etmeni olduğunu söylemiş. Konuşmanın tamamının YouTube bağlantısı.

Visual Capitalist sitesinde de Cathod’un, geliştirme açısından Anot’a kıyasla daha önemli olduğunu ifade eden bir infographic hazırlamış.