10.04.2018

UK’nin nükleer düzenleyici otoritesi Office for Nuclear Regulation (ONR), Hinkley Point C nükleer santralinde EDF Energy’nin yönetimsel hatalarının güvenlik zafiyetlerine neden olabileceğini söyledi. Müfettiş, tedarik zinciri yönetiminde bazı sıkıntılar tespit etmiş. ONR raporu burada.

Ayrıca, Hinkley ile aynı tip olan ve yine EDF tarafından yapılan Flamanville nükleer santralindeki kaynak sorununun da düşünülenden daha kötü ortaya çıktı. EDF, Hindistan’ın 10 adet üçüncü nesil tasarım EPR nükleer santral siparişinden 1 tanesini bile teslim etmiş değil.

Aynı EDF, 2035’e kadar 8 milyar € yatırımla 10 GW enerji depolama kapasitesi geliştirmiş olmayı planlıyor.

Nükleer ile alakalı Güney Kore’den ilginç bir örnek paylaşmak istiyrum bu vesileyle (kaynak): Güney Kore’nin elektrik enerjisi üretiminde nükleerin payı %30, kömür %40, gaz %22 ve yenilenebilir ise %4. 24 adet nükleer reaktörün faal olduğu ülkenin Başkanı Moon, 2030 itibariyle yenilenebilir enerjinin payının %20’ye çıkarılacağını taahhüt etmişti. Ülkenin en eski reaktörü Kori 1 geçtiğimiz Haziran ayında kapatılmıştı. Moon, Kori 1’in kapatılma töreninde yaptığı konuşmada erken inşaat aşamasındaki Shin-Kori 5 ve 6 santrallerinin ise devam etmeyeceğini söylemişti. Ancak, muhalefet ve nükleer bilim insanlarının buna karşı çıkması neticesinde rastgele seçilen 471 vatandaştan oluşan bir komitede yapılan oylama sonucunda %59.5 ile santral inşaatının devamı yönünde karar çıktı.


Total’in Shetland’daki gaz platformu Alwyn’da kullanılmak üzere Avusturya firması Taurob tarafından geliştirilen robot (görsel) bu yıl içerisinde platforma yerleştirilecek. Platformda 120 kişi çalışıyor ve robot, gaz kaçaklarını tespit etmekte kullanılacak.


UK’deki shale gas geliştirme çalışmalarında yeni bir aşamaya gelinmiş gözüküyor. Hidrolik çatlatma (fracking) firması Cuadrilla, Lancashire’daki sahada yatay sondajın tamamlandığını duyurdu.


Devletler mi EIA’ya güvenerek politika geliştiriyor, yoksa IEA devlet politikalarına göre mi projeksiyon ortaya koyuyor bir türlü netliğe kavuşmadı anlaşılan. Zira, IEA, Oil Change International adlı bir STK tarafından eleştiriye maruz kalmış ve fosil yakıt endüstrisine bağlı olmakla suçlanıyor.

Herhangi bir yeşilci STK benim nezdimde direk negatif algıya sahip. Bu da onlardan birisi.


Japon SoftBank geçtiğimiz Cuma günü  Kanadalı Nemaska Lithium’un %9.9’luk hissesini satın aldığını duyurdu. Vestel’in 25 GWh/yıl kapasiteli batarya projesi Proje Bazlı Yatırım Teşvik Sistemi kapsamında desteklenecek. Vestel’in yatırım tutarı 28 milyar lira olarak açıklandı.

Oyak Renault’un da 493 milyon liralık hibrit motor üretimi teşvik kapsamında desteklenecek.

Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar’ın destekleri arasında faiz veya hibe desteği ile sermaye desteği gibi bugüne kadar sunulmayan kalemler var.

Ben açıkçası projelere sağlanması planlanan sermaye desteğini merak ettim.

Elektrikli araba dönüşümüyle alakalı iki kelam etmek istedim bu vesileyle; ben, bu dönüşümün sektörel bazlı olacağına inanan biriyim. Mesela, servis sektörü, ticari kiralama vs gibi. Uzun vadeli filo kiralama sektörünü özellikle önemli görüyorum; ama üreticilerin üretim kapasitesi de kısıtlı, örneğin Chevy Bolt EV’nin üretim kapasitesi 25-30 bin/yıl kadar. Tesla da üretim adetlerini artırmayı başarmış gibi (bkz), ilk çeyrekte 11730 adet Model S üretilmiş.


Uber, elektrikli bisiklet kiralama işi yapan Jump Bikes’ı 100-200 milyon USD gibi bir bedelle satın aldı. 30 dakikalık kullanım 2$ (+ bazı ilave masraflar varmış).


BNEF New Energy Pioneers 2018 listesinde bildiğim 3 firma var; i) Advanced Microgrid Solutions, ii) Bidgely, iii) LO3 Energy. Bidgely’den özellikle bahsetmek istiyorum; bu firma, energy disaggregation konusunda çalışıyor. 2015 yılındaki araştırmalarına göre %98 doğruluk sağlayabiliyordu. Zamanında kendi çalıştığım enerji şirketine bu gibi cihaz geliştirilmesini önermiş, İTÜ’den firmalarla görüşmüştüm; ama sonuç alamamıştım. Geçtiğimiz günlerde de, geliştirilmesi için görüştüğüm ve “yapamayız” diyen firma (Nuvia) benzer bir cihazı TR piyasasına sunmuştu. Mail atarak tebrik etmiştim ilgili arkadaşları!


Bölgesel gerginlikler Brent petrolün varil fiyatını 70 dolara dayadı. Trump’ın Suriye ile alakalı vereceği karar da merakla bekleniyor.

ABD’nin Rus alüminyum şirketi Rusal’a getirdiği yaptırım sonrası Glencore yüzde 8.75’lik hisse değişimi planını iptal etti. Rusal’ın hisseleri yaptırım kararı sonrası yüzde 40 düşmüştü (2016 Ekim’den bu yana en düşük seviyeye geriledi hisse değeri). Rus parası Ruble de geriliyor.


Citic Resources Holdings, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nde daha fazla rol alabilmek adına Çin’in Kuzeydoğu’sundaki performansı kötü bazı petrol varlıklarını ve maden sahalarını Kazakistan’a satmak ve karşılığında da Kazakistan’daki bazı enerji varlıklarında kendisine hisse devri yapılması üzerine görüşmeler yürütüyor.


Google, tükettiği elektrik enerjisinden daha çok yenilenebilir enerji satın alma hedefini yakaladı. Google’ın kontrata bağlı yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam gücü 3 GW. En yakın rakibi Amazon ise 1.2 GW civarında.


British Gas, artan toptan satış fiyatları ve yeşil tarife maliyetlerinin etkisiyle enerji fiyatlarını yüzde 5.5 yükseltti.

Ofgem, Iresa firmasına, 40 dk telefonda bekleme süresi gibi şikayetlere ilişkin hususları çözene kadar yeni müşteri yasağı getirdi. ETKB’nin EDAŞ’lara getirdiği çağrı merkezi standartlarını düşününce ülke olarak bazı konularda hakikaten iyi noktalarda olduğumuzu değerlendirebiliriz.

22.03.2018

Benim için haftanın haberi 283 Nissan Leaf bataryalarının SoH ölçüm sonucu. Araştırdığım ama sağlıklı bir bilgi alamadığım konuyu netleştirmiş oldum; bataryaları 80-20 şarj/deşarj aralığında kullanmak lazımmış. Haber şu şekilde (bkz), 2011-2017 yılları arasında üretilen 283 adet Nissan Leaf’in bataryalarının State of Health (SoH) durumu 1382 kez ölçülmüş. Ölçüm OBD aygıyı ve Leaf Spy uygulamasıyla yapılmış. 14 sayfalık rapordan (bkz) haberin dikkat çektiği kısım şu: 30 kWh kapasiteli bataryalar şarj/deşarj döngüsünden daha çok etkilenirken, 24 kWh kapasiteli olanlar zamandan daha çok etkileniyor. Geçtiğimiz yıl, çatı tipi güneş enerjisi sistemiyle bataryayı entegre etsek, kullanılacak bataryayı yüzde kaç doldurup, yüzde kaça kadar deşarj etmemiz lazım sorusunun cevabını bir türlü alamamıştım (ama ben de hesaplamalarımı 80-20 üzerinden yapmıştım). Zira, batarya kimyasal bir şey ve hakikaten zor; ama haberde, 30 kWh kapasiteli bataryaların şarj/deşarj döngüsünden daha fazla etkilenmesiyle alakalı şu ifadeler kullanılmış: Nissan 2014 sonrası modellerinde %80’e kadar şarj limitini kaldırdı ve kullanıcılar araçları %100’e kadar şarj edebilir hale geldi, böyle olunca da bataryalar daha hızlı degrede olmaya başladı ve batarya en sağlıklı şekilde %80-20 aralığında kullanılıyor. Ayrıca, %100’e kadar şarj, 30 kWh kapasitelide daha fazla hücre olduğundan ısınma nedeniyle de bataryayı kötü etkileyen bir şey.

Güncelleme: Şuradaki içerik ilgilisince kesinlikle okunmalı ve Cüneyt Bey’in LinkedIn paylaşımı altındaki yorumlar okumaya değer.


IEA’ya göre (bkz), enerji sektörü kaynaklı CO2 emisyonu 2017’de %1.4 artarak 32.5 gigaton ile tarihi zirve yaptı. Bu artışın 3’te 2’si Asya ülkeleri kaynaklı. ABD’nin salınımı düşerken, AB geneli olarak bakıldığında emisyonların arttığı görülmektedir.

Global enerji talebi ise 2017’de %2.1 artış göstermiş.


Günlük 7 milyon varil petrol ticareti gerçekleştiren dünyanın en büyük traderı Vitol şirketinin Başkanı (eski CEO’su), OPEC’in arz kısıntısını 2019’da da sürdürmesi gerektiğini söyledi. OPEC de, arz kesintilerinin etkilerinin ölçüm yönteminin değiştirilmesi konusunda Pazartesi günü Viyana’da toplantı yaptı.


Başbakan Binali Yıldırım, gaz dağıtım şebekesinin 62 milyon vatandaşa hizmet verir hale geldiğini söyledi. Bu, nüfusun yüzde 77’sine karşılık geliyor. Birleşik Krallık’ta da hanelerin yüzde 80’i doğal gazla ısınıyor.

Bu arada, OECD ülkelerinde gazın elektrik üretim amaçlı kullanım oranı Çin’e kıyasla yüksek (bkz).


Tesla’nın Güney Avustralya’da tesis ettiği 100 MW/129MWh batarya sistemi o kadar hızlı imiş ki şebekeye verdiği enerjinin %30-40’ı bedavaya gidiyormuş. Yani, Australian Energy Market Operator tarafından belirlenen standartlar nedeniyle Tesla şebeke operatörüne 200 mili sn ile 6 saniye arasındaki enerji nedeniyle fatura kesemiyor.


İsrail’in 2007 yılında Suriye’deki The Cube kod isimli, Deir al-Zour’a yakın konumdaki 40’a 40 mt en ve boya sahip 20 mt yüksekliğindeki nükleer tesise düzenlediği bombalı saldırıyla alakalı detaylar açıklanmış. Uçaklar, bombaları bıraktıktan sonra Türkiye sınırından da geçerek İsrail’e geri dönmüş (video burada).

Haberi ilk gördüğümde bombalı saldırı olduğu aklıma gelmemişti doğrusu.


Elimize gelen hayvansal atık kaynaklı bir biyokütle tesisi projesi nedeniyle, 2017 ve 2018 yılları nihai YEKDEM listesi verilerinden hareketle işletmedeki (kısmi işletmedekiler hariç) hayvansal ve/veya bitkisel atık kullanan tesislerin üretimlerine baktım. 10 projeden 9’unun kapasite faktörü tıpatıp aynı %79.9, bize önerilen tesis de aynı şekildeydi 🙂

Söz konusu 10 projeden 2 tanesi 2015 yılı içerisinde işletmeye alındığı için, 2015 yılı toplam üretimlerini, orantı yaparak elde ettim, kalan 8’i 2015’in 12 ayında üretim yapmış. Sonuç olarak şunu gördüm, 10 projenin ortalamasına göre, bu projeler 2015 yılında, lisansa derç edilen üretimin sadece %41’ini fiili olarak üretmiş. bu oran 2016’da %51.7 olmuş.

Bu sonuca göre, hayvansal atık kaynaklı biyokütle tesisleri HES’lerden çok daha kötü durumda ve belli ki atık temininde belli bir standardı yakalayamıyorlar. Hele ki projelerin yatırım maliyetleri kontrol edilememişse, yatırımcıların çok pişman olduklarını varsayabiliriz; ama kağıt üzerinde ise her şey çok iyi olmalı ki, neredeyse standart şekilde %80 kapasite faktörü öngörülüyor.

Biyokütle
Grafiğin açıklaması:
– Proje adedi: 10
– Projelerin ortalama kapasitesi: 3.05 MWe
– Projelerin lisansa derç edilen üretimlerine esas kapasite faktörü ortalaması: %81
– 2015 yılı fiili üretimlerin ortalaması, lisansa derç edilen üretimlerin ortalamasının yüzde %41’ine karşılık geliyor (örneğin, 6.4 MW’lık bir projede öngörülen üretim 44.8 GWh iken, söz konusu proje 2015’te 14.68 GWh üretim yapmış).
– 2016 yılı fiili üretimlerin ortalaması ise, lisansa derç edilen üretimlerin ortalamasının yüzde %52’sine karşılık geliyor (örneğin, 6.4 MW’lık bir projede öngörülen üretim 44.8 GWh iken, söz konusu proje 2016’da 22.3 GWh üretim yapmış).

Uber, Arizona’da bisikletli bir kadına çarpmış ve maalesef kaza ölümle sonuçlanmıştı. Tempe Polisi, yürütülen soruşturma kapsamındaki ilk açıklamasında, “gözüken o ki, kazada Uber’in hatası yok” minvalinde bir açıklama yapmış. Sylvia Moir, bisikletli kadının aniden yola daldığını söylemiş. Araç kameralarla çevrili malum, görüntüler yayınlansa da kararı biz versek. Yalnız, araç otonom modda olsa da şoförsüz değilmiş. Şoför de işe yaramadığına göre, bence direk Level 5 otonom araçlara odaklanalım, şoför varlığını şart koşmaya falan gerek yok.

Güncelleme: Video yayınlanmış dün, ben görmemişim (YouTube)

Uber’in otonom aracının kazasında yukarıdaki açıklamalardan bambaşka bir video ile karşı karşıya kaldığımızı düşünüyorum. Her türlü donanıma sahip, gece görüş özellikli bir XC90, normalde reklamlara bakarsak otonom özellikli olmayan haliyle bile yaya görünce fren yapması gerekirken, kadına bodoslama dalıyor. Gece görüş sistemi de pasif halde mi nedir çok ilginç, kadın 2 şeritli yolun 3/4’lük kısmını tamamladığı halde sistem kadını farketmiyor. Hiç fren yapmadan üstelik. Çok yazık. Şoför koltuğuna oturtulan kişi de o kadar kilolu ki maalesef, reflekslerinin güçlü olmasını beklemek de saçma olurdu. İlginç.

#WorldWaterDay: 1993 yılında BM Genel Kurulu’nca bugün Dünya Su Günü olarak ilan edildi.

22.02.2018

Dünya Enerji Konseyi’nin Geleceğin Enerji Liderleri programına (FEL-100 Programme) bugün itibariyle başvuru yaptım. Hakkımızda hayırlısı. İnşaAllah seçilirim.


Bloomberg Surveillance programında Annmarie Hordern sorularını yanıtlayan Fatih Birol (YouTube), kendisine yöneltilen, “How has OPEC created a new crysis for itself” sorusuna, ABD’nin dünyanın 1 numaranı üreticisi olmasının OPEC ile alakası yok, kaynak, politika vs ortada ve shale devrimi gerçekleşti şeklinde cevap verdi. Devrimin ise artık “sessiz” olmadığını söyledi. Tabi bu durum Arabistan’ın dünyanın bir numaralı petrol ihracatçısı konumundan ayrı bir şey ve Arabistan uzun yıllar daha 1 numaralı ihracatçı olacak.

Fiyatların geleceği hakkında yorum yapamayacağını ifade eden Birol, mevcut fiyatlarla tedarik konusunda herhangi bir sıkıntı olmadığını ve Kuzey Amerika başta olmak üzere Brezilya ve Kanada gibi yerlerden de piyasaya ciddi petrol arzının yaşadığını söyledi.

BP’nin 2035 yılında petrol talebinin pik yapacağı yönündeki raporuna ilişkin de, elektrikli araçların yaygınlaşmasının tek başına petrol talebinde zirvenin kısa vadede yaşanacağı anlamına gelmediğini zira petrol talebindeki büyümenin tırlardan, uçaklardan ve petro kimya endüstrisinden kaynaklandığını dolayısıyla IEA’nın en az önümüzdeki 20 yılda pik öngörmediğini söyledi. İbrahim: Fatih Bey uçak ve tır konusunda biraz korumacı davranıyor olabilir, bilemiyorum.


Iberdola CEO’su Ignacio Galán, sektörel tecrübesi olmayanların verdikleri agresif ihale teklifleri için finansal El Dorado dedi. Galán, ucuz para döneminin sonlanmasıyla sektörde bir temizlenme yaşanacağını söylüyor ve bu durumu Enron’a benzetiyor.

El Dorada nedir: Güney Amerikalı bir kabile reisinin vücüduna altın tozu dökerek göldeki ritüel yıkanmalarının yarattığı İspanyol kökenli bir efsane olan El Dorada için Wiki kayıp altın şehir tanımlaması yapıyor.


Rekabet Kurumu’nca yürülen, Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş., CK Akdeniz Elektrik Perakende Satış A.Ş. ve AK DEN Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini (hakim durumun kötüye kullanılması) ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik soruşturma kapsamında; Akdeniz ile CK şirketlerinin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiğine, AK DEN şirketinin ise ihlal etmediğine karar verdi ve bu kapsamda, 2016 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirleri üzerinden, Akdeniz Elektrik’e 11.814.184,76 TL, CK Akdeniz Elektrik Perakende Satış A.Ş.’ye 26.341.333,17 TL ceza verildi. Kararlar oy birliğiyle alınmış.

Kurul Kararı açıklama metni.

Bu arada, Birleşik Krallık düzenleyici otoritesi Ofgem de (EPDK muadili) küçük bir tedarikçi olan Iresa’ya müşteri hizmetleri süreçlerine yönelik soruşturma açtı. Soruşturma kapsamı da güzel; çağrı merkezinde müşterilere adil muamelede bulunulup bulunulmadığı, borçlu müşterilere yeterli süre verilip verilmediği, müşterilere tedarikçi değiştirme izni verip vermedikleri vs…


Hindistan Hyperloop One’a güveniyor sanırım ya da (detay bilmemekle birlikte) halihazırda zaten yavaş olan trenlere geliştirilebilecek en iyi alternatif olarak Hypoerloop’un olabileceğini değerlendirmiş ve bu kapsamda fizibilite yapmak istemiş de olabilirler. Akıllıca.

Bi arkadaşımın ifadesiyle bu projeler “trenin namludaki mermi gibi ilerlemesini amaçlıyor”, bu da mevzuyu klasik metrolardan aklıma gelen 2 durumla ayrıştırıyor; ilki tünel çapının daralması (Musk da değinmişti buna), ikinci ise trenin raya bağlı olup olmayacağı. Mesela maglev trenleri var, burada ray trene elektromanyetik tahrik sağlıyor, ama hyperloop’da bu tahrik farklı sağlanacak sanırım.

Hypoerloop One, Virgin’den aldığı yatırım sonrası isminin başına Virgin eklemişti. Şirketin yönetim kurulu hayli zengin.


Apple, bataryalarda kullanılan cobalt tedariğini sağlama almak için 5 veya daha uzun süreli tedarik anlaşması imzalamak üzere madencilik şirketinin biriyle görüşme halindeymiş.

2017’nin Eylül ayında, VW’nin de kobalt üreticilerinden, 2019’dan itibaren 10 yıllığına kobalt tedarik teklifinde bulunmalarını istediği haber olmuştu. BMW de benzer şeyi yapmaya çalışıyor.

Elektrikli araç dönüşümünden istifade etmenin en iyi yolunun bakır olduğunu değerlendiren BHP ise, lityum ve kobalt üretiminden ziyade bakıra odaklanacağı söyledi. BHP’ye, şarj ve dağıtım şebekesi altyapısı için bakır talebi 2035 itibariyle 1.2 milyon ton olacak. Bu arada, yaklaşım bağlamında bir şeye değinmek istiyorum. BHP’nin %5.4 oranında ortağı olan Elliott Advisors’un şirketin UK’deki ve Avustralya’daki şirketlerinin birleştirilmesini önermiş ve bunun şirketin getiri oranını artıracağını iddia etmişti. CEO’nun buna cevabı çok güzel olmuş: “For every study that points to large prizes, there are others that say it is risky“.


GTMResearch’den gelen bir mailde, enerji sektöründe blockchain teknolojine bugüne kadar 122 oranizasyonun dahil olduğunu, 40 projenin realize olduğunu ve 2017 2Ç ile 2018 1Ç arasında 300 milyon USD yatırım yapıldığı bilgisi paylaşılmıştı.

Konuyla alakalı güncel bir haber de şu: S&P Global Platts ile Birleşik Arap Emirliklerindeki Fujairah Oil Industry Zone (FOIZ) arasındaki veri akışı için blockhain esaslı bir sistem geliştirildi. Sistem, trader’ların haftalık petrol stok bilgilerini düzenleyici FEDCom’a güvenlik şekilde göndermelerini sağlıyor.

Yazıda dikkatimi çeken vurgu şu oldu: verilerin yapısal (structured) olarak tutulması.

13.02.2018

İskoçya merkezli mühendislik şirketi Gravitricity, eski maden kuyularını enerji depolama için kullanmayı planlıyor. Şirketin yaklaşımına göre yer çekiminin (gravity) bizatihi kendisi, yani enerjinin depolanmasında ve serbest bırakılmasında yük/ağırlık kullanılacak (şematik gösterim). Bu yenilikçi yaklaşımın ticari olarak hayata geçirilip geçirilmeyeceğinin test edilmesi için Şirket İngiltere Inovasyon Ajansı Innovate UK’den 650 bin £ destek sağladı.


Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) bugün yayınladığı Şubat ayı oil raporuna göre; ABD petrol üretimi Kasım ayından bu yana sadece 3 ay içerisinde 846 bin varil/gün artmış ve IEA, ABD’nin yakın zamanda Suudi Arabistan’ı geçeceğini, hatta, yıl sonu itibariyle Rusya’yı da geride bırakarak global lider olabileceğini öngörüyor. Buna göre, OPEC, kesinti anlaşmasıyla piyasadaki fazlalığı azaltsa da, karşısında ABD tehlikesiyle karşı karşıya.

IEA’nın yıllık oil market outlook’u 5 Mart’ta yayınlanacak.

Bu arada, zerohedge, Rusya Enerji Bakanı Novak’ın, Rusya’nın Suriye petrol kuyularının yeniden işletmeye açılması konusunda Suriye’ye yardım etmeye hazır olduğunu söylediğini paylaştı. Konuyla ilgili Novak’ın tam ifadelerine burada yer vermişler.


Avrupa Birliği’nin Ticaret Komisyonu Uluslararası Ticaret’ten Sorumlu Üyesi Cecilia Malmstrom, Paris Anlaşması onayının (ratify) ticaret anlaşmalarının şartı olacağını söyledi.


ABD merkezli ChargePoint, toplam 45 bin şarj istasyonu üzerinden aylık 1 milyon araç için 8 GWh elektrik sağlıyor. Bu, 3000 kWh/yıl elektrik tüketimi varsayımıyla 32 bin haneye elektrik sağlamakla eş değer ve şirketin 2018 yılı beklentisi aylık 12 GWh.


Çin’li li-on batarya üreticisi CATL (2011’de kuruldu), %10 hissesini 20 milyar $ değerleme karşılığı 2 milyar USD’ye satarak Tesla Gigafactory’den sonra dünyanın en büyük li-on tesisini finanse edecek.

Bloomberg tarafından hazırlanan Gigafactory listesi burada.

Bu arada, CATL 2020’den önce 300 Wh/kg yoğunluğa ulaşmayı hedefliyor. Öte yandan, LG Chem ile 2016’ta iş birliği anlaşması imzalayan Sion Power, bu yıl içerisinde 500 Wh/kg yoğunlukta batarya hücresi üretecekmiş, göreceğiz!

Macaristan Avrupa’nın batarya üretim üssü olacak gibi. Samsung SDI ve SK Innovation firmalarından sonra GS Yuasa da Macaristan’da tesis açmayı planladığını duyurdu. Japon GS Yuasa, 2015’te İnci Akü’yü satın almıştı.


National Grid tarafından T-4 kapasite piyasası 2021/22 ihalesi 08 Şubat günü düzenlendi. İhalede takas fiyatı beklentilerin altında 8.4£/kW olarak çıktı ve toplamda kapasite 50410.119 MW. Bu kapasitenin 23 GW’ı CCGT, 4.6’sı CHP, 7.9’u nükleer vs…

(FT haber linki)


ACWA’nın SolarCoin ile yaptığı anlaşma üzerine Greentechmedia’da haber çıkmış. Yazıda, GES geliştiricisinin cirosunun SolarCoin sayesinde %1 artabileceği vs belirtilmiş. Bilindiği üzere 1 MWh elektrik enerjisi karşılığında 1 SLR kazanılıyor. SLR fiyatı bu sıra kripto piyasanın durumu nedeniyle 0.5 USD seviyelerine gerilemiş; ama her durumda hakikaten gelir kapısı var burada. Türkiye’deki proje sahipleri kendilerini sisteme kaydettirmeli (site).

Geçtiğimiz günlerde, Ethereum smart contract tabanlı geliştirilen WePower projesi de 40 milyon USD fon toplamış. Bunu ayrıca inceleyeceğim. WhitePaper burada.


Kanadalı 3 güneş paneli üreticisi Silfab Solar, Heliene, and Canadian Solar ABD’nin %30 gümrük tarifesine karşı dava açtı.

Söz konusu safeguard tarifesinin yürürlüğe girmesini takip eden günlerde, JinkoSolar’ın da ABD’de 410 milyon $ yatırımla üretim tesisi kuracağı doğrulanmıştı. Kanadalılar dava yolunu seçmiş.


Koreli KOGAS, Avustralya’lı LNG ihracatçılarını sözleşme koşulları nedeniyle tahkime verdi. Asyalıları buna iten, bollaşan (artan) tedarik imkanları ve dolayısıyla şirketler daha iyi şartlar talep ediyor. Bu önemli bir şey.


 

23.01.2018

EPDK, 2018 yılı doğal gaz tüketimin tahminini 54.5 milyar Sm3 (580 milyar kWh) belirledi. Geçmiş yıllara ilişkin tahminler ve gerçekleşmeler aşağıdaki gibi (milyar Sm3 olarak):

Yıl           Tahmin      Gerçekleşme
2017        46                 42.557*
2016        49.563         46.395
2015        50.863         47.999

*Ocak-Ekim arası olup, 2016’nın aynı dönemine göre %17.55 daha fazla tüketimin gerçekleştiği görülmektedir. Dolayısıyla, 2017 gerçekleşmesinin, tahminin çok üstünde sapma göstereceği varsayılabilir.


Trump, TSİ ile dün gece, ithal güneş hücresi ve panelleri için “safeguard tariff (korunma tarifesi?)” uygulamasını onayladı. Böylelikle, 2018 yılında başlayacak uygulamayla ilk yıl yüzde 30 ve takip eden 3 yıl da sırayla 25, 20 ve 15 oranında vergi uygulanacak. Her yıl, ithal edilecek ilk 2.5 GW solar cell uygulamadan muaf.

Safeguard Tariff

Bloomberg’in International Trade Commission’dan derlediği bilgilere göre (bkz), ABD’deki GES’lerin %80’inde ithal güneş panelleri kullanılıyor.

Bloomberg

Benzer uygulama çamaşır makinelerine için de yürürlüğe girdi (ilgililer, oran ve diğer detaylar için kararı incelemelidir).

Fact Sheet burada.

Ek bilgi: Hindistan Directorate General of Safeguards, Customs and Central Excise, Çin ve Malezya üretimi güneş panellerine %70 gümrük vergisi uygulaması önermişti ve Hindistan Çin panellerinin en büyük ithalatçısı konumunda.

Son bir not: ABD’nin, 2001’de Dünya Ticaret Örgütü’ne üye olan Çin’in üyeliğine ilişkin desteğin bir hata olduğuna yönelik açıklaması ilginç ve Çin tarafı buna ilişkin; “dünya ticaretine asıl tehdit Çin değil ABD” dedi.


Güney Kore, 30 Ocak’tan itibaren gerçek isimle kripto para ticaretine onay verdi. Bıundan böyle yasağın söz konusu olmadığı söylenebilir. Tuhafıma giden ise, Türkiye’de zaten bu şekilde.


Türkiye, Bloomberg Global Innovation Index’te (bkz) bu yıl 4 basamak yükselerek 33. sırada kendine yer bulmuş. Güney Kore. 5 yıldır üst üste birinci sırada yer alıyor.


2010 Ocak – 2017 Temmuz döneminde otonom sürüç sistemine yönelik yapılan patent başvurularında Alman şirketlerin ağırlığı %52 (bkz). Google’ın 10. sırada yer aldığı listede, her gün gündem olan Tesla yok.

atlas_SkYcLuk0Z@2x


Lloyd Londra ofisi Nisan ayından itibaren kömür yatırımlarını sigorta etmeyecek. Geçtiğimiz günlerde benzer kararları Aviva, Allianz, Axa, Legal & General, SCOR, Swiss Re ve Zurich sigorta şirketleri de açıklamıştı. Lloyd, kömür şirketinin ne demek olduğu ve sigorta etmeme şartlarının ne olacağını önümüzdeki aylarda belirleyecek.

Çevre demişken, Manchester Üniversitesinden bir ekibin yaptığı araştırmaya göre, UK genelinde evlerde bulunan 23 milyon mikrodalga fırınlar 1.3 milyon araba eşdeğeri CO2 emisyonu üretiyor. Şöyle ki; 1 mikrodalga fırın 8 yıllık kullanım süresince 573 kWh elektrik harcıyor (7 Watt gücünde bir LED ampülün 9 yıl boyunca sürekli açık tutulmasına eşit).

Bu şuna geliyor, enerji verimliliği ve her şeyde azami dikkat olmazsa olmazımız.


ABD günlük petrol üretiminin, 1.4 milyon varil artışla toplamda 10.4 milyona, böylelikle OPEC dışı ülkelerin toplam üretiminin 59.8 milyon varile ulaşması bekleniyor ve IEA, 2018 yılı toplam tüketimini 99.1 mb/d olarak tahmin ediyor.


En iyi prizmatik batarya hücresi Çinli CATL tarafından mı yapılıyor (bkz)?


EnerjiSA’nın dağıtım ve satış satış birimi şirketin %20’sine karşılık gelen 212.6 milyon hisse 2018’in ilk çeyreğinde halka arz edilecek. Halk arzda talepler 6.25-7.50 aralığından talep toplanacak. Ek satış dahil toplam halka arz büyüklüğü 389-466 milyon dolar arası bir tutara denk geliyor.


Engie CEO’su Isabelle Kocher’a göre, şirketin yeniden konumlandırma süreci tamamlandı. Şirketin dönüşüm planı 2016-2018 döneminde 15 milyar €’luk fosil yakıt varlıklarını elden çıkarmak ve yenilenebilir ile enerji sevislerine yatırım yapmak şeklindeydi ve bu çerçevede Kocher’in göreve başladığı 2016’dan bu yana, 16 GW’lık kömür üretiminin 10 GW’ını satıldı ve kapatıldı ve 6 GW yenilenebilir enerji devreye alındı (bi 6 GW kapasite daha kurulacak).


Hinkley Point C nükleer santralinin şebekeye bağlantısı için Ofgem’in önerdiği ve maliyeti tüketicilere yansıtılacak 800 milyon £’luk yatırım National Grid tarafından eleştirildi. Ofgem, yatırımı gerçekleştirecek National Grid’e 25 yıllık getiri oranı (WACC) olarak %0.6-1.75 arası bir belirleyecek.

25.12.2017

Enerji dolu bir yıl (2017);

  • OPEC, petrol piyasasında halen bir etkisi olduğunu gösterdi (en azından Rusya ile birlikte).
  • Trump’ın kömüre hayat verme sözü şu ana kadar hikayeden öteye gitmedi, doğal gaz kömüre karşı çoktan üstünlük sağlamıştı (ucuzluk ve çevrecilik yönleriyle). Trump’ın hedefi, kömür santrallerinin devreden çıkma hızını azaltmak şeklinde ve yönetim, kömür karşıtı mevzuatı kaldırmak yerine kömür-sonrası duruma ilişkin mevzuat çalışmalarına başladı. DOE’nin FERC’e, kömür ve nükleer güç santrallerine yönelik sunduğu NOPR 2018’in büyük meselelerinden birisi olacak. Bilgi: ABD kömür üretimi 2016’ya göre bu sene yüzde 9 daha fazla olacak, ama üretim 2018’de düşecek.
  • 2017’nin sonları Çin’in kömüre ne kadar bağlı olduğunu gösterdi; Çin’in kömür tüketimi 3 yıllık ardıl azalmanın ardından 2017’de toparlanmıştı ve 2017’nin sonlarına doğru yaşanan doğal gaz sıkıntıları nedeniyle bazı fabrikalar üretimini durdurmuş, insanlar evlerinde titremişti.
  • Enerji sektöründe dekarbonizasyonun itici gücü özel sektör.

2017’nin sözü: “Son 40, 50 yıldır yaşadığımız petrol bağımlılığını bırakmayı planlıyoruz. Umuyorum ki 2030 yılına gelindiğinde, petrol fiyatı sıfır olmuş hiç umurumda olmaz.” Mohammed Al-Jadaan, Suudi Arabistan Finans Bakanı

2017’nin grafiği (IEA):

IEA

Yazının orijinali için tıklayınız.


Referandum öncesi başvuruları alınan ve milyarlarca dolara tekabül eden yatırım başvurusu yapılan Cazibe Merkezleri Programı da KHK ile düzenlenerek Ekonomi Bakanlığı’na bağlandı ve programa 2 milyar TL kaynak ayrıldı. Bakalım neticelenecek mi?


Avrupa’da 2 ayda 10 binden fazla sipariş adedine ulaşan yeni nesil Nissan Leaf’in İspanya fiyatı da 29800€ ile 34560€ arasında değişiyor.


Rongke Power tarafından üretilen 200MW/800MWh kapasiteli vanadyum akış pili Çin’de kuruluyor. Puant zamanlarda devreye girerek şebeke stabilitesine katkı sağlaması beklenen pilin 2019 Haziran’da devreye girmesi bekleniyor. İlk yıl boyunca degredasyona uğramayan vanadyum pilleri ortalama 15 bin çevrim ömrüne sahip.

Bu bataryaların maliyeti kWh başına 500$’ın altında

18.12.2017

“Eldeki 1 kuş daldaki 2 kuştan iyidir.” diyerek başlamak istedim, zira One Planet zirvesi sonrası kendisiyle söyleşi yapılan Macron, nükleerden vazgeçmeyeceklerini, aksine nükleerin yenilenilir kaynaklarla birlikte en çevresi kaynak olduğunu söyledi ve kömürden vazgeçmediği için de Almanya’ya taş attı. Yani, Fatih Birol’un geçtiğimiz gün söylediği üzere, herkes cebine bakıyor. Birisi nükleeri kötülerken diğeri savunuyor.

Ülkeleri yöneten insanların önünde sonunda kendi gerçekliklerine hareket ettiğini görmek beni çok mutlu ediyor. Trump’ın da iklim değişikliğin ulusal bir risk kategorisinden çıkaracağı söyleniyor.

Kömür demişken IEA’ya değinmeden olmaz ve öncelikle FT yazarının (Nick Butler) Fatih Birol’u yılın enerji insanı olarak değerlendirdiğini belirtelim ve IEA’nın Coal 2017 raporuna geçelim. IEA’ya göre; kömür talebi 2022’ye kadar global anlamda az miktarda da olsa artmaya devam edecek. IEA, kömür talebinin 2016’daki 5.357 Mtce’den 2022’de 5.534 Mtce’ye ulaşacağını öngörüyor. Bu, 2013’teki seviyeden %1 daha az olsa da iklim değişikliğiyle mücadele için çok daha fazlasına ihtiyaç var ki, Fatih Birol, Sabancı Üniversitesi’nde yaptığı son konuşmada Paris Anlaşmasının çok gerisinde olduğumuzu söylemişti.

Coal 2017 IEA
Change in coal demand from 2016 to 2022, by country and region, in millions of tonnes of coal equivalent.

Hollanda, alım garantisiz toplam 700 MW kapasite için rüzgar ihalesi düzenliyor.


Statoil, Roncsador sahasının %25 hissesini Petrobras’dan aldı.

Bu arada, Venezuela, Karayipler’deki iki doğalgaz sahasının işletme hakkını Rus enerji şirketi Rosneft’e verdi.


Mevcut batarya geliştirme hızıyla 2030 hedeflerinin yakalanmasını zor gören Toyota Panasonic ile (ve başka üreticilerle) ortak batarya geliştirmeyi planlıyor. 2020 yılına 10’dan fazla farklı elektrikli araç modelini piyasaya sürmüş olmayı hedefleyen (bkz) Toyota’nın 2030 yılı toplam satış hedefi EV ve FCV için 1 milyon, plug-in ve hibrit için de 4.5 milyon.

Bosch otomotiv birimi başı Volkmar Denner, 2030’da 200 GWh kapasiteli batarya hücresi üretimi için 20 milyar € yatırım yapacaklarını söyledi.

Bu çerçevede, 2020 erken dönemlerinde toplam (global) batarya üretim kapasitesinin 275 GWh olması bekleniyor. Bu arada ARK, 2022’de global elektrikli araç satışının 17 milyona ulaşmasını bekliyor.

Batarya konusundaki bir diğer gelişme de şu; ABD’li Solid Power, BMW ile solid-state batarya geliştirilmesi konusunda iş birliğine gittiklerini duyurdu. İş birliği kapsamında BMW, Solid Power’e, Solid Power’ın teknolojisinin elektrikli araçların gerektirdiği performans seviyelerine ulaştırılması konusunda yol gösterecek.


Tesla, hızlı şarj istasyonlarının (super charger) kötüye kullanımını engellemek için “fair use” politikası geliştirdi ve bu kapsamda ticari maksatlı kullanılan araçların (taksi, Uber/Lyft, kamu hizmeti veren, sevk maksatlı kullanılan vb) bu istasyonları kullanmasını yasakladığını duyurdu.

Söz konusu uygulama, duyuruyu takiben alınacak araçları kapsayacak.


#TarihteBugün: Venezuela’da 18 Aralık 1982’de elektrik üretim santralinde çıkan yangın 128 kişinin ölümüne, 40 bin kişinin tahliye edilmesine ve Başkent Caracas’ın yarısının elektriksiz kalmasına neden olmuş (bkz).

#GününSözü: “Let China sleep, for when she wakes, she will shake the world.” (Napoleon Bonaparte’ye atfedilmektedir.)