11.10.2017

#GününSözü: All models are wrong, some are useful -George Box

(Cüneyt Kazokoğlu, Sohbet Karbuz, Serkan Şahin ve Barış Sanlı ile enerji sektöründe öngörü ve stratejilerin tartışıldığı şuradaki podcast’te Cüneyt Bey’in alıntıladığı bir ifade)

Ben de burada çok sayıda istatistik bilgisi veriyorum; Thomson Reuters, IEA veya böylesi başka bir kurum da olmadığım için de oturup kendi analiz verimi geliştiremiyorum elbette; ama veri takibinin bir insight (öngörü) kazandırdığı kanaatindeyim; ama, sayıların arkasındaki dinamikleri anlamak ise pazarı okumakla alakalı ve bu, insanın can simidi. Yoksa sayıların arasında kaybolunur ve çıkarım yapılarak yol haritası çizilmesi zorlaşır. Kendi adıma, Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği mezunu olsam da, mezuniyetimden bu tarihe petrol-gaz sektörüne yönelik çalışmadığım ve özel olarak da ilgilenmediğim için bu alandaki verileri okumakta zorlanırım; fakat yenilenebilir enerji ve elektrikle alakalı verileri yorumlamakta ve öngörü geliştirmek konusunda başarılı olduğumu düşünürüm.

Neyse, Postcast’in dinlenmesini tavsiye ediyorum (30 dk).


Hyundai, kullanıcıları elektrikli araçla tanıştırmak için Hollanda’da 100 tane Ioniq araçla kiralama işine girdi. Kiralamanın saati 12 €, günlüğü 60 € ve dakikası ise 0.25 €.

Bu gibi girişimler, ikinci el elektrikli araç piyasası için ne anlama geliyor acaba?


Hollanda yasama organı meclisi (lower house), 2016’da, 2025 itibariyle benzin-dizel araç satışlarını yasaklama kararı almıştı (anılan karar ve diğer ülke, araç üreticileri kararlarına ilişkin derleme için bkz). Hükümet, dün, 2030 itibariyle satılacak tüm yeni araçların emisyon-free olması yönünde kararı almış oldu. Bu noktadan hareketle 2 bilgi:

  • Tesla’nın Hollanda’da 8000 adet aracı var ve Tesla’nın Avrupa yönetim merkezi Hollanda’da.
  • TÜİK bugün Ağustos sonu itibariyle taşıt istatistiklerini yayınladı. Buna göre, Ocak-Ağustos döneminde trafiğe kaydı yapılan 494 bin 795 adet otomobilin %40,4’ü 1501-1600, … %3,9’u 1601-2000, %1,1’i 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahiptir. Silindir hacmi ÖTV oranını etkileyen 2 parametreden birisi ve MTV’ye de esas. Bu bağlamda, elektrikli araçlarda %3’lük vergi dilimine tekabül eden 80 kW altı güce sahip araçların tercih edilme oranını yüksek olacak varsayabiliriz. Zira, vergi oranı 80 kW altında 3000 TL’lerdeyken, 80 aşıldığında 7-8 bin liralar söz konusu oluyor.

Renault, Renault Energy Services adı altında, start-up mantığında hareket edeceği belirtilen bir şirket kurdu. Şirketin faaliyet başlıkları şunlar

  • Akıllı şarj sistemleri
  • V2G sistemleri
  • İkinci el bataryaların kullanılması. Ağustos ayında, ikinci el bataryaların kullanıldığı bir şarj istasyonu devreye almıştı Renault.

Ciddi park sıkıntılarının olduğu bir şehir dinamiğinde, daha şarj istasyonları bile yayın değilken V2G (vehicle to grid) sistemin bu kadar gündem olması benim algımı aşıyor biraz, anlamıyorum. Şarj istasyonları da zaten yeterince pahalıyken, bir de böyle maliyet yükseltici şeyler de hepten tuhafıma gidiyor. Bu konuyla alakalı inş 2018 başı gibi bir yazı hazırlattıracağım Almanya’da PhD yapan bir arkadaşa (sözünü aldım).


Morgan Stanley bir rapor hazırlamış (bkz). Diyor ki; 2040 yılına gelindiğinde, 526 milyon elektrikli araç sayısına ve bu araçlarla yıllık 1.2 milyar km menzil yapabilmek için 2.7 trilyon $ yatırım yapmak gerekiyor. Anılan tutarın 1.7 trilyon dolarının şu varsayımlar altında harcanacağı varsayılmış: Tesla’nın toplam 32 milyon aracı yollarda olacak ve yıllık 2.4 milyon adet üretim kapasitesine erişmiş olacak; 473 milyon ev tipi şarj istasyonu, 7 milyon super-chargers, 18 milyon destination chargers, 172 bin servis istasyonu, 95 bin mağaza ve galeri, 99 üretim fabrikası ve 99 adet gigafactory kurulmuş olacak.

Dolaylı olarak ise, $797 milyar elektrik dağıtım şebekesine, $186 milyar madenciliğe yatırım yapılacak.

Hindistan özelinde değinilen hususlar şu şekilde: Hükümet destekli Energy Efficiency Services Ltd. (EESL) 10 bin adetlik EV ve 3000 AC, 1000 DC şarj istasyonu altyapı ihalesi global olarak küçük; ancak ülke için büyük bir adım. Hindistan’ın 2017’de 5 milyon elektrikli araca ulaşması için 996 bin ev tipi şark istasyonu, 21 bin adet de supercharger ve 45 bin de destination charger kurması gerekiyor. Yani, toplamda kabaca 5 milyon araç için 1 milyon şarj istasyonu. 2020 yılında 40 milyon araç için 7 milyon ev tipi, 136 bin supercarger ve 289 bin destination charger


Önce Avustralya’da (nispeden farklı şekilde olsa da), şimdi de Porto Riko; Musk, şebeke doğal afetlerin kullanılamaz hale getirdiği şebekeler nedeniyle elektriksiz kalan bölgelere hızır gibi yetişme derdinde. Porto Riko valisiyle görüşecek; solar ve depolama.

Depolama demişken, E.ON, bu hafta içerisinde UK’de 10 MW’lık bir depolama sistemini devreye alacak. British Gas’ın ana şirketi Centrica 49 MW kapasiteli tesisin kurulumuna devan ediyor. EDF Energy de aynı kapasitede tesis için çalışıyor. Frekans kontrolü için National Grid’in düzenlediği ihaleler kapsamında kurulan tesisler için E.ON 3.89 milyon £ fonlandı. National Grid, bataryaların yıllık 200 milyon £ fayda sağlamasını bekliyor.


Volvo XC60 engel ve insan tanıyıp otomatik frenleme mekanizmasına sahip. Haziran ayında yayınlanan reklam burada.

GM’den Scott Miller, Tesla’nın, SAE’nin Level 5 kriterlerini karşılayan otonom seviyesine erişmesinin otopilot donanımıyla fiziksel olarak mümkün olmadığını söyledi ve GM, otonom araçlar için çip ölçeğinde Lidar teknoloji geliştiren Strobe girişimini satın aldığını duyurdu. Strobe çalışanı 11 kişi GM’nin Cruise Automation birimine dahil olacak. Elon Musk ise, LIDAR yerine kendi radarlarına güvendiğini söylemişti zamanında.

NVIDIA, level 5 otonom sürüşe olanak tanıdığına inandığı süper bilgisayarı duyurdu. Saniyede 320 trilyon işlem yapabilen bu platform 2018’in ikinci yarısı itibariyle seri üretime girecek.

LIDAR: Light Detection and Ranging/Laser Imaging Detection and Ranging


Japonya’nın, ene-farm kapsamında, 2020 itibariyle 1.4 milyon fuel-cell kurulumuna ulaşması zor gözüküyor. Halen 220 bin adet kuruluma ulaşılmış.

Tesla Model 3 Darboğazı?

Tesla, 2017 üçüncü çeyrekte toplam 26150 araç teslimatı gerçekleştirdi (14065 Model S, 11865 Model X ve 220 adet Model 3).

35 bin $ fiyatlı ve Temmuz ayında üretimine başlanan Model 3’ten 220 adet teslim edildi; ancak üretim 260 adetle sınırlı kaldı. Tesla, haftalık 5000 adet üretime 2017 sonu itibariyle ulaşılabileceğini söylüyor, 2018’de ise haftada 10 bin adet üretim.

Tesla hisseleri %1 kadar değer kaybetti.

Cüneyt Kozakoğlu bu konuda “Mind the gap between reality (260 per quarter produced vs 5k per week promised) and perception (“the biggest disruption since the iPhone”)” diye bir twit attı.

Aslında bu tarz gecikmeler Tesla’nın sanırım geninde var; örneğin 2016 ikinci çeyrekte de hedefin altında teslimat gerçekleştirmişti. MIT’te Tesla’s Next Broken Promise (bkz) diye bir yazı bile var.

Ben şöyle bakıyorum; Elon Musk elektrikli araç dönemine geçişi kimsenin öngörmediği şekilde ivmelendirdi ve geçmişte yaşadığı onca sıkıntılara rağmen, hedefine doğru ilerliyor.

Şunu da not düşeyim: Tesla projesine Elon Musk 2004’te katılıyor ve 2007’de Roadster üretime girecekken bir sürü talihsizlikler Musk’ın peşini bırakmıyor ve şirketi kurtarmak için neyi var neyi yok ortaya koyuyor (buradan okunabilir).

Tesla, yıl sonuna kadar 10 milyar $ para harcamış olacak ve tek bir cent kâr yok.


Avrupa Otomobil Üreticileri Derneği (ACEA) tarafından açıklanan bilgilere göre Avrupa’da benzinli otomobil satışları 2009 yılından sonra ilk defa dizeli geride bıraktı.

2016 yılının ilk yarısında Avrupa’da satılan otomobillerin %50.2’si dizelden oluşurken 2017 yılının ilk yarısında bu oran 46.3’e geriledi. Aynı dönemde benzinli otomobil satışların oranı ise %45.8’den yüzde 48.5’e yükseldi. 2017 yılının ilk yarısında dizel otomobil satışları 152 bin 323 adet düşerken, benzinli otomobil satışları ise geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre 328 bin 615 adet arttı. ACEA’nın raporuna göre yılın ilk yarısında hibrit, elektrikli ve LPG gibi alternatif motor teknolojisine sahip otomobillerin Avrupa satışında da %35’lik artış yaşanırken, toplam satışlardaki payı %5.2’ye yükseldi.


İnşaatına 2016 Nisan’da başlanan 330 MW gücündeki Çin’in en büyük offshore rüzgar projesi işletmeye alındı. İnşaatı China Huaneng Group tarafından yapılan projenin yıllık 820 milyon kWh elektrik üretmesi bekleniyor. Bu üretimin termik santrallerdeki karşılığıysa 270 bin ton kömür. Proje 500 bin ton CO2 salınımını önleyecek.


Avrupalı e-bike üreticileri Çin’den ithal edilen elektrikli bisikletlere karşı Avrupa Komisyonuna şikayet dilekçesi sundu. EBMA’nın aktardığına göre, 2016’da Avrupa’da 430 bin adet Çin e-bike satılmış, bu sayının 2017’de 800 bin olması bekleniyor.


GM, önümüzdeki yıl 2, 2023 itibariyle de en az 18 yeni ilave elektrikli model piyasaya sürmeyi hedefliyor.


ABB, 150-350 kW güçte şarj istasyonlarını tanıtacak. Chargepoint’s Express Plus sistemine benziyor.


Facebook, reklamları incelemek için 1000 kişi istihdam edecek.

Bunu okuyunca aklıma AI (yapay zeka) gelmişti ve bir araştırmaya göre, şirketlerin AI skorları şu şekilde:

  • Google 47.28 (2014’te 26.5)
  • Baidu 32.92
  • Bing 31.98 (2014’te 13.5)
  • Siri 23.94
  • 6 yaşında çocuk 55.5

Hindistan’lı ride-hailing şirketi Ola (Uber gibi) SoftBank ve Tencent şirketlerinden 2 milyar dolarlık yatırım aldı.

01.09.2017

#GününSözü: Elbette onların ne etleri, ne de kanları Allah’a ulaşır. Ancak O’na sizin takvanız ulaşacaktır. Böylece onları sizin emrinize verdik ki, size yolunu gösterdiğinden dolayı, Allah’ı tekbir ile yüceltesiniz. Görevlerini iyi yapan iyilik sevenleri müjdele! (Hacc Suresi 37. Ayet)

Allah kurbanlarınızı kabul etsin.


Kenya Yargıtay’ı (supreme court), 9 Nisan 2013 yılından bu yana Kenya’nın devlet başkanı olan Uhuru Kenyatta’ın yeniden başkan seçildiği 08 Ağıstos tarihli seçimi, kuralsızlık ve yasal olmayan hususlar nedeniyle iptal etti. Başkanlık seçimi 60 gün içerisinde tekrarlanacak. Bu, Afrika ülkeleri için ilk sanırım.


Otonom sürüş teknolojisi patent liderliği (sıralama  2010 Ocak-2017 Haziran dönemi arasında alınan toplam 5839 patenti kapsıyor).

IBM ile Tesla şirketlerinin tabloda gözükmemesi şaşırttı beni. Ford’u da birinci tahmin ediyordum esasen; ama Google’ın bu kadar geride olması da şaşırtıcı (338 patent).

Patent Leadership


Çin, elektrik üreticisi China Guodian ile kömür şirketi Shenhua Group birleşimini onayladı. Bu, kapasite olarak dünyanın en büyük elektrik şirketini oluşturuyor. 2 şirketin varlıklarının toplam değeri 236 milyar $ (Bloomberg).


Starbucks kartlarda ve Starbucks mobil uygulamasında, 2016’nın ilk çeyreği itibariyle toplam 1.2 milyar $ değerinde para yüklüymüş. Aynı dönem içerisinde, ABD’deki ve Kanada’daki ödemelerin %41 Starbucks kart üzerinden, ABD’deki ödemelerin %24’ü şirketin mobil uygulaması üzerinden gerçekleştirilirken, aktif olarak kart kullanan kişi sayısı ise 12 milyon. Aynı dönemde PayPal müşterilerinin hesaplarında 13.02 milyar $ nakit yüklüyken, bazı bankalardaki nakdin Starbucks’takinden az olduğu gözüküyor. En çok mevduata ise Bank of America sahip (toplam 427.19 milyar $, ikinci sırada 383.28 milyar $ ile J.P. Morgan Chase.

Starbucks


Renault ve Nissan Çin’li Dongfeng Motor Group ile eGT New Energy Automotive Company isimli bir şirket kurdu. Şirkette Renault ile Nissan %25’er paya sahipken, kalan hisse Dongfeng’e. Şirket, Çin pazarına yönelik 8000 $ fiyatlı elektrikli araç üretimine odaklanacak.

Bilindiği üzere, Çin, araç üreticilerine, ülkedeki araç satışının %8’inin elektrikli olması şartını koşmaya hazırlanıyor. Programın yıl sonu itibariyle yürürlüğe girmesi bekleniyor.


Avustralya çatı tipi güneş kurulu gücü 6 GW’a ulaştı. Toplam sistem sayısı ise 1,733,115.


Finlandiya, önümüzdeki yıl çıkaracağı yasayla kömür santrallerini 2030’a kadar kademeli olarak devre dışı bırakacak yüksek karbon vergisi gibi önlemler alacak. Kömür, elektrik tüketiminin yaklaşık %10’unu karşılıyor ve Helsinki, Rusya bağımlılığını azaltmak için 2018 ve 2024 yıllarında devreye alınması beklenen Olkiluoto 3 ve Hanhikivi 1 nükleer santrallerini devreye almayı planlıyor.


Nükleer demişken, Hindistan 2024’e gelindiğinde nükleer kapasitesini 2 katına çıkartmayı planlıyor ve EDF CEO’su Hindistan’a 6 adet nükleer santral satış görüşmelerinde ilerleme kaydettiklerini söyledi. Görüşmeler 2009’dan beri sürüyor ve Maharashtra’in batısına kurulması planlanan santrallerin toplam kapasitesi 9900 MW.

EDF CEO’su Levy, ayrıca güneş ve rüzgara da önümüzdeki 3-5 yıl içerisinde 1 milyar $’dan fazla yatırım yapacaklarını ve Hindistan’ın toplam 400 MW olan RES+GES kapasitesini 2000’e çıkartacaklarını söyledi.

Nükleer bile konuşuluyor olsa güneş ve rüzgar yanında yer alıyor 🙂


Eski SpaceX ve Tesla mühendislerince 2015’te kurulan ve toplam 120 tane mühendis çalıştıran Romeo Power isimli bir şirket, Tesla’nın bataryalarından daha hafif, daha enerji yoğun ve daha uzun menzil imkânı sağlayan batarya geliştirdiklerini söylüyor. Şirket, batarya hücrelerini LG, Samsung, Panasonic, Sony gibi firmalardan temin ediyor, yani hücre geliştirmiyorlar, yaptıkları sadece yazılım geliştirmesi ve bu da sanırım Battery Magagement System dedikleri şey ve hücre bazlı yönetim imkânı sunuyor. BMW i3’ün 114 mil olan menzilinin 200’e çıktığı belirtilmiş haberde. Buna ilaveten battery pack de Tesla’nın normal battery pack’inden 4 kat hızlı kurulabiliyormuş.


FreeWire isimli bir şirket çamaşır makinesi büyüklüğünde bir şarj istasyonu geliştiriyor. Bu cihazın en ayırt edici özelliği ikinci el bataryaları kullanması. Böylelikle şirket hem ikinci el bataryaları değerlendirmiş oluyor, hem şarj için şebekeyi zorlamıyor hem de mobil.

FreeWire’ın battery-backed hızlı şarj çözüm sistemi şebekeden 120-240 Volt prizlerle elektrik çekiyor ve çamaşır makinesi büyüklüğündeki bataryaları besliyor. Cihaz da 50 kW DC şarj ile 1 saatte 200 mil kadar menzil sağlıyor. Şirket, Enel ile yaptığı iş birliğiyle şarj hızını artırmak için çaba gösterecekler (Enel ve FreeWire bu yaz MoU imzaldılar ve bu kapsamda FreeWire’ın Mobi Chargers cihazları Enel’in e-mobility araştırma merkezinde kullanılacak ve Enel, cihazın Avrupa elektrik şebekesine adaptasyonuna ve şarj hızının da 350 kW’e yükseltilmesine çalışacak).

Açıklama: Bilindiği üzere hızlı şarj hızları 50, 120, 350, 400 kW. Bunlardan 400 kW olan sadece Tesla Model 3 ve Porsche Mission E tarafından kullanılabilir durumda. Birçok elektrikli araç 400 kW tarafından beslenemiyor.


Carbon Capture ve Nükleer Füzyon

Net Power şirketince kurulumu devam eden 50 MW kapasiteli 140 milyon $’lık doğal gaz santralinde işler yolunda giderse üretilen tüm CO2 yakalanabilecek. Büyük testler Aralık gibi başlayacak. Bu projenin oyun değiştirici olabileceği söyleniyor.

Bu arada, Fransa’da çalışan uluslararası bilimciler ITER adı verilen projede ekibi nükleer füzyonda da yeni bir atılım yapıyor, ilk reaktörün 2025’te kurulması bekleniyor.

24.08.2017

Şansölye Angela Merkel, dizel otomobillerin, Paris Anlaşması hedeflerine ulaşılabilmesi için şu an için bir zorunluluk olmayı sürdürdüğünü söyledi. Bu, sanırım Alman otomotiv üreticilerinin dizel skandalı sonrası kamu nezdindeki güveni tekrar sağlama konusunda Merkel’in bir yönlendirmesi olmalı; ancak Paris Anlaşmasıyla ilişkilendirme tuhaf.


Hindistan’ın geçtiğimiz ay, sınır yolunun bir kısmının geliştirilmesi için 256 milyon $’lık bütçeyi onayladı. Bunun önemi şu; Hindistan sadece son 2 yılda sınır yollarının geliştirilmesi için 4.7 milyar $’lık sözleşme imzaladı, buna Manipur’dan Myanmar’a, oradan da Tayland’a uzanacak otoyol dâhil ve bu proje, Çin’in İpek Yolu’nu yeniden canlandırmaya çalıştığı “One Belt, One Road” projesine karşılık hız kazanıyor.


Greenpeace’e eco-terörizmi teşvik ederek para topladığı ve eylemleriyle de 3.8 milyar $ maliyetli Dakota Dakota Access boru hattının işletmecisinin para toplamasını güçleştirdiği gerekçesiyle Energy Transfer Partners LP tarafından dava açıldı.

Greenpeace’in yaptığının sıradan bir çevre savunuculuğunun ötesinde haraç toplama yolu olduğu iddiasıyla Greenpeace’e açılan bu ikinci dava, ilki Resolute Forest Products Inc. 2016 Mayıs ayında açmıştı.

Konuyla alakalı olması açısından; iklim değişikliğiyle alakalı bugün Guardian’da çıkan bir yazıda, Exxon’un kasıtlı olarak kamuyu yanlış yönlendirdiği iddia ediliyor. Yazıda görüşlerine yer  verilen Harvard’dan Geoffrey Supran da, Exxon’un bilimsel ortamlardaki söylemleriyle kamuya karşı söylemleri arasında belirgin bir farklılığın görüldüğüne değinmiş.

Şöyle de bir ilave yapmak istiyorum; iklim değişikliğinin insan kaynaklı olduğuna yönelik bilimsel araştırmalar çokça mevcut; muhtelif şirketler de bu araştırmaları destekliyor; ancak Elsevier’de çıkan bir makalede, bilimsel araştırmalarda şirketlerin olması, araştırmalar olan güveni zedeliyormuş.


Total, AP Moller-Maersk’in oil birimini 7.5 milyar $’a satın aldı. Total, bu satın almayla, Kuzey Denizi’nde Statoil’den sonra ikinci sırada bulunan Shell’i geçiyor.


Nestle, Unilever, Tyson, Kroger, Dole Food, McCormick, Golden State Foods, Driscoll, Wal-Mart ve McLane gibi 10 firma verilerini IBM ile paylaşıp blockchain sistemini deniyor. Denemelere Haziran’da başlayan Wal-Mart, mangoların hareketini takip etmenin 1 haftadan 2.2 sn’ye indirdiğini söyledi.


Afrika’nın en büyük petrol üreticisi Nijerya 41 milyar $’lık trenyolu geliştirme projesi yürütüyor. Amaç petrole olan bağımlılığı azaltmak. Lagos ile Kano arasında tesis edilecek ikinci ve 1100 km uzunluğundaki demiryolu ile Lagos ile Calabır’ı kıyı demiryolu toplam maliyeti 20 milyar $ ve şimdiye kadar Çin İhracat-İthalat Bankasından 5.9 milyar $ fonlanmış. 2 projenin de 2019 sonuna doğru tamamlanması bekleniyor ve projenin inşaatını Çinli Civil Engineering and Construction Co üstlenmiş.


#Günün fotoğrafı

Günün Foto

25.07.2017

#GününSözü Kuran’ı Kerim’den: İnsanların elleriyle yaptıkları yüzünden karada ve denizde bozulma meydana geldi. Neticede (Allah), yaptıklarının (kötü sonuçlarından) bir kısmını kendilerine tattıracaktır; umulur ki (yol yakınken) dönerler (Rum Suresi, 41. Ayet).

Doğaya karşı sorumluluğumuzun farkında olmamız lazım.


Hindistan’ın Çin’li güneş panel üreticilerine damping soruşturma açması

Çin’li panel üreticilerinin Watt başına panel fiyatı 30 cent civarındayken yerel üreticilerin fiyatları 40 cent civarındaymış ve soruşturma Malezya ile Tayvan menşeli imalatları da kapsayacak. Bloomberg’deki haberde geçen şu ifade dikkatimi çekti: “Çin’li imalatçılar yerel üreticilere zarar vermiş olsa da, Çin’den ithal edilen panel ve hücre Hindistan’ın dünyanın en ucuz tarifelere sahip olmasını sağladı ve Başbakan Narendra Modi’nin 2022’de 100 GW GES kapasitesine ulaşma hedefini destekledi.”


İngiltere’nin plastik poşet kullanımını azaltmak için yürürlüğe koyduğu uygulamanın sonuçları

5 Ekim 2015’te yürürlüğe giren yasayla, büyük perakendecilerin, tek kullanımlık poşetleri 5 penny (yaklaşık 6.5 ¢) ile satması zorunlu kılındı. Buna göre;

  • Büyük perakendeciler 7 Nisan 2016 ile 7 Nisan 2017 periyodunda 2.1 milyar plastik poşet satmış. 7 büyük perakendeci olan Asda, Marks and Spencer’s, Sainsbury, Tesco, The Co-operative Group, Waitrose and Morrisons ise aynı dönemde 1.3 milyar satmış.
  • 7 büyük perakendecinin satışlarına göre, 2014 yılına göre poşet kullanımı %83 azalmış. Bu da, alışveriş yapan kişi bazında ortalama yıllık 140 adetten 25’e düşme anlamına geliyor.

Türkiye’de benzer bir yasal zorunluluk bulunmamakta; ama sanırım Koçtaş poşetleri ücretli veriyor, başka yerlerde denk gelmişliğim var.

Bu haberi paylaşma sebebim ise şu: 7/24 çevrecilik, iklim değişikliği haberlerinin yapıldığı bir dünyada dâhi insan hassasiyetleri kendiliğinden gelişmiyor. Ortak akıl muayyen olsa da, ortak uygulama kendiliğinden bir kanal yakalayamıyor.


Avustralya Hükümeti’nin kömür santrallerine ortaklık yaklaşımı

Başbakan Yardımcısı Barnaby Joyce, kreditörlerin, fosil yakıt kullanan elektrik üretim santrallerini finanse etmek istediklerini iddia ederek yeni kurulacak kömür yakıtlı santral yatırımlarına, hisse almak suretiyle destek olunacağını belirtti. Ancak, Başbakan Malcolm Turnbull ise, “piyasanın kendi çözümünü üretmesinin her zaman daha iyi olacağını” ifade etti.

Öte yandan, elektrik üretiminin %77’sinin kömürden gerçekleştiren AGL şirketinin CEO’su Andy Vesey, kömürden elektrik üretiminin sektöre kötü bir sinyal göndereceğini, tehlikenin, hükümetin kömürde gelecek gördüğünü ve bunun olmaması ve piyasanın bunu gerçekleyememesi durumunda hükümetin işe dahil olup bunu yapmak zorunda kalacağını söyledi.


Toyota EV

Nikkei’de çıkan habere göre, Toyota, Çin’de 2019’da elektrikli araç üretimine başlayabilir. Toyota’nın önceliği yıllarca hidrojen yakıt hücreli araçlar olsa da, piyasanın önceliği (halihazırda ve şimdilik) elektrikli araçlar olunca ve Çin gibi bir ülkenin (1000 kişiden 200’ünden azında araç var.) elektrikli araç satışıyla ilgili getirmeyi planladığı direktif (kota) Toyota’yı buna mecbur tutuyor gibi.

Öncelikle ifadesiyle alakalı şuradaki yazının okunmasında da fayda var.

Çin için elektrikli ve hibrit araç imalatı konusunda Ford’un biraz tedbirli olduğunu haberlere yansımış ve Asya Pasifik Bölgesi Ürün Geliştirme Başkan Yardımcısı Trevor Worthington: “You don’t get any prizes for being first to market” demişti.

Araç sahiplik oranları, 2014 (Passenger vehicle ownership per 1000 people, 2014) (kaynak)

Ownership


Araç üreticilerinin girişim yatırımları

  • GM, BMW ve Toyota eski Tesla mühendislerince kurulan otonım sürüş girişii Nauto’ya yatırım yaptı. Nauto’nun şoförün durumunu da değerlendiren Level 3-4 otonom sürüş sistemine ilişkin videolara buradan ulaşılabilir.
  • Ford, Lucid Motors’a yatırım yapacak gibi.

Bizim Türkiye Varlık Fonu neler kovalıyor bilmemekle birlikte, bu tarz girişimlerde yatırımcı olmayı düşünseler iyi olacaktır kanaatindeyim. Opel’in satıldığı dönemde kısa adı ISPAT olan T.C. Başbakanlık Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı’nın Opel satış süresinden haberdar olmadığını da paylaşmış olayım. Yani, burada çalışanların kafalarına bunu sokmak lazım; ama öncelikleri ne acaba? Bilsek keşke de katkımız olsa.

06.06.2017

Purdue University’den araştırmacılar, lF-Battery adını verdikleri, elektrikli araçların çok kısa sürede, arabaya yakıt koyar gibi şarj edilmesine olanak tanıyan teknolojinin ticarileştirilmesine çalışıyorlar. IF-Battery sisteminde, araç sıvı elektrolitlerle dolduruluyor ve böylelikle harcanmış batarya akışkanları yeniden enerjilendiriliyor.

İlgili kişiler: John Cushman drbigjohn@gmail.com – Eric Nauman, enauman@purdue.edu – Michael Mueterthies, mmuetert@purdue.edu


Vladimir Putin, Ethereum kurucusu Vitalik Buterin ile görüştü ve mümkün olan Rus ortaklarla bağ kurma fikrini desteklediğini ifade etti. Rusya’da Blockchain konusunda yaşanan bazı gelişmeler şu şekilde:

  • Rusya Merkez Bankası Bitcoin ve diğer dijital para birimlerine yönelik yeni bir kanun yazıyor ve Banka, ulusal kripto para birimi geliştirilmesine de ilgili.
  • Moscow Exchange Group, yatırımcılarının Hyperledger Fabric teknolojisine sayalı blockchain esaslı hissedar oylama platformu kurulmasında son aşamada. Group, sayede uluslararası yatırımcıların konforunun artırılmasını amaçlıyor.
  • Merkezi Menkul Kıymet Kurumu, kurduğu konsorsiyumun aracılığıyla, blockchain teknolojisinin finansal sektörde yaratabileceği verimliliği artırmak istiyor.

Yenilenebilir enerji yatırımları, Avrupa’da teşvikler olmadan da yapılabilir mi? Our New Energy’nin enerji servis ve danışmanlık bölümü direktörü Miguel Marroquin’e göre;

  • Bankaların kısa süreli PPA’lar ve piyasa fiyat riski konusunda daha rahat olmasıyla yenilenebilirler Kuzeydoğu Avrupa’da %100 ticari hale gelecek. 8 yıllık PPA’lara rağmen 15 yıl vadeli finansman modellerinin varlığının bunun işaretleri.
  • Verimli birçok güneş ve rüzgar projesi 40 $/MWh mertebelerinde rabtıbl.
  • Yenilenebilir kaynakların marjinal maliyetlerinin çok düşük olması piyasa fiyatlarını çok aşağılara düşürdü, bunu telafi etmek için de tüketicilere yapay bileşenlerle yansıtma yapıldı ve çalışmalar yenilenebilir kaynakların hanehalkı ve büyük sanayi enerji faturaları üzerinden %6-8 arasında maliyeti olduğunu gösteriyor.
  • 20 Orta Batı Avrupa ülkelerinin çoğu, 10 yıl içerisinde, yeni yenilenebilir enerji yatırımlarına alım ve yatırım teşviği sağlamayacak.

Blockchain ve regülasyon engelleri

  • AB finans ve enerji düzenlemeleri, şeffaflık, rekabet vb amaçlar doğrultusunda raporlamayı zorunlu tutuyor.
  • Blockchain sistemine geçmenin gerektireceği zaman ve maliyet anlamlı mı?
  • Depolamanın dağıtık olması güvenlikli yapı olarak sunulmakla birlikte, güvensizlik de yaratıyor.
  • Küçük şirketler için anlamlı olabilir; ama bu durumda Blockchain’in e-point gibi muadilleri çift yönlü elektrik ticareti konusunda gelecek vadediyor.

Çalışmalar

  • BTL isimli şirket, bu yılın sonuna doğru blockchain tabanlı gaz ticaret platformu oluşturmayı planlıyor.
  • IBM’in Avrupa’da çeşitli projeleri var.
    • Almanya’nın şebeke işletmecisi TenneT ile yürütülüyor ve projeyle, TenneT evlerdeki güneş aküleriyle elektrik şebekesini yöneten ilk sistem operatörü olacak. Puant saatlerde üretin fazla elektrik enerjisi evlerdeki bu akülerde depolanacak ve böylelikle rüzgar türbinlerini durdurmaya gerek kalmayacak.
    • Hollanda’da yeşil sertifikalandırma üzerine çalışıyor. Blockchain, üretilen yeşil enerjiyi etiketleyebilir.
  • Ponton firmasınca, enerji ticaretine yönelik yazılım geliştiriliyor.
  • Innogy’nin, elektrikli araçların şarjı ve ödemelerin kripto para birimiyle yapılmasına yönelik uygulaması var.
  • İtalyan Enel, en iyi uygulamayı tespit etmek üzere yarışma başlattı.

Kısa kısa derleme haberler

  • California senatosu, elektrik enerjisinin 2045’te yüzde 100 yenilenebilir kaynaklardan elde edilmesi konusunda önlem aldı. Bu konudaki güncel oranı yaklaık %30 olan California, aşamalı olarak 2026 sonuna kadar %50, 2030 sonunda %60 hedefinin yakalamayı hedefliyor.
  • Nissan’ın elektrikli otomobili Leaf, 26 ülkede 113 şehirde taksi olarak kullanılıyor.
  • Vietnam nasıl bir PPA taslağı hazırladıysa artık, ülkedeki ticaret odalarını şemsiye altında toplayan Vietnam Business Forum (VBF), taslağın bu haliyle bankable olmadığını söyledi.
  • Hidistan’lı ACME’nin batarya değişim istasyonu hakkındaki basın duyurusu (bu haberi ilk olarak EAK‘de okudum)
  • Saudi Aramco Başkanı ve Arabistan Enerji Bakanı Khalid Al-Falih, halka arz sonrası Aramco’nun gaz üretimine yatırım yapacağını söyledi.
  • Katar, Siemens ile 790 milyon € değerinde trafo ve şat tesisi tedarik anlaşması imzaladı.
  • Mercedes’ten sonra da Renault Tesla Powerwall’a rakip bir depolama ünitesi çıkarıyor. Tesla’dan farklı olarak, elektrikli aaçlarda kullanılan batarya hücrelerinin kullanılacağı ürün için, Renault Powervault’la işbirliğine gidiyor ve maliyetlerin %30 daha az olacağını iddia ediyor.

25.05.2017

Hindistan’ın, 2030’dan ülkede sadece elektrik araçların satılması yönünde planı var. İlk 2-3 yılının finansal olarak desteklenmesi düşünülen girişimin esası arz-talep üzerine kurulacakmış. Bu gerçekleşirse, 2030 itibariyle, ulaşım maksatlı yakıt kullanımının normal seyrine kıyasla %64 oranında azalması ve bunun da 60 milyar $ tasarruf sağlaması bekleniyor (petrolün varil fiyatı 52$ üzerinden), detay için rapor incelenebilir.

Enerji Bakanının konuşmasının YouTube kaydı

Tesla da belki, %30 oranında yerel tedarik şartına takılmaz böylelikle 🙂


Oxford Energy doğal gaz raporu burada. Rapora göre, önümüzdeki 5-10 yıllık süreçte arz sıkıntısı ve gaz fiyatlarının en azından 2020’ye kadarki dönemde 2011-2014 dönemini yakalaması beklenmiyor.


OPEC, kısıntının 9 ay daha sürmesi için anlaştı.


ABD’li Tucson Electric, 100 MW solar+ 30 MW storage (120 MWh) sistem için 20 yıllığına 45¢$/kWh üzerinden PPA imzaladı (100 MW’lık solar kısmı fiyatı 30’un altındaymış). Bu, Ocak ayında Hawaii’nin imzaladığı 110¢$/kWh sonrası ciddi bir fiyat azalması anlamına geliyor.


Toyota CEO’su Tesla’nın iPhone’a benzer bir şey ürettiğini söylemesi, Apple’ın Nokia’ya yaptığını Tesla’nın günümüz otomobil üreticilerine yapabileceği anlamına geliyor mu? Adet açısından elbette yapamaz; ama üreticilerin meseleye yaklaşımını değiştirme ve yıkıcı bir özelliğe sahip olması açılarından bir şeyler olacağı kesin ve Ford’da Fields yerine CEO olarak Sürücüsüz Otomobiller Bölüm Başkanı Jim Hackett’ın getirildiğini de tekrar belirtelim. Bu da Nvidia’nın Tesla’da kullandığı GPU (150 Macbook Pro gücündeki işlem kapasitesine sahipmiş, sitenin yalancısıyım).