15.11.2017

The Department of Energy (DOE), FERC’e (ABD EPDK’sı), Sandy fırtınası, Irma kasırgası gibi aşırı kötü hava şartlarının neden olabileceği durumların önüne geçmek için, uygun şartlara sahip (eligible) kömür ve nükleer baz yük santrallerinin tüm maliyetlerinin karşılanmasına yönelik bir kural (sistem) koyma işlemine başlamasını önermiş (proposed rulemaking). İlgili kural kapsamında, santraller 90 günlük kaynağı sahalarında bulundurmakla mükellef olacaklar.

(Not: tüm maliyetin karşılanması ifadesi 90 gün için mi, yoksa tüm yıl için mi anlayamadım).

DOE, çalışılması istenilen kuralın şebekenin esnekliğini/dayanıklılığını artıracağını ve kaynak güvenli santrallerin üretim eksikliğinden kaynaklı yaşanması muhtemel elektrik kesintilerinden tüketicileri koruyacağını değerlendiriyor.

Önerilen sistem eski FERC komisyon üyelerince eleştirilmiş. Bu eleştiriler şu şekilde: i) şebeke güvenliğine az katkı sağlanacak, ii) tüketici maliyetleri artacak, iii) çevre kirliliği artacak ve iv) nükleer ve kömür santrallerine para aktarılacak.

FERC’in, DOE’nin önerdiği sistemi olduğu gibi kabul etmesi beklenmese de, bu santrallerin rehabilitasyon ve tazmin sıkıntılarına cevap verilmesi planlanıyormuş. Trump’ın, DOE üzerinden FERC ile uzun bir mevzuatsal mücadeleye girmesi bekleniyormuş.

DOE’nin FERC’e gönderdiği rulemaking’e göre, ABD’de;

  • 2002-2016 yılları arasında, 59 GW gücü olan toplam 531 kömür santrali devre dışı kalmış.
  • EIA, 2020’ye kadar 12.7 GW daha kömür kapasitesinin devre dışı kalması bekliyormuş.
  • Benzer durum nükleer için de geçerli, şöyle ki; 2002-2016 yılları arasında 4666 MW nükleer kapasite devre dışı kalacağını ilan etti. 2016’dan bu yana 7167 MW daha nükeer kapasite devre dışı kalacağını ilan etti.

Reuters’in kömür çalışması da DOE’yi teyit eder nitelikte. EIA ve Thomsn Reuters verilerine göre, 2016’da 13 GW kömür santrali kapandı, 2017’de 8 GW daha kapanması bekleniyor. EIA’ya göre, kömür kurulu gücü 2025 itibariyle toplamda 226 GW seviyesine düşecek (bu, 2011’e göre %30 azalma anlamına geliyor).

Sanırım Trump, kömür sektörünü kurtarmak için elinden geleni yapacak.


Avrupa Birliği, Emissions Trading System’in gözden geçirilmesi konusunda 09 Kasım’da geçici bir anlaşmaya vardı. Anlaşmanın tüm detayları yayınlanmadı; ancak, uyum, emisyonlarını 2030’da, 2005 seviyesinden %43 azaltmak zorunda olacaklar ve limit dışında salınım yapanlar ton başına 100 € ödemek zorunda kalabilirler.

Türkiye’mizin havası da temiz değil; Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’nün paylaştığı verilere göre; Avrupa’da en kirli havaya sahip 10 şehrin 8’i Türkiye’de yer aldı. Türk şehirleri şu şekilde: Batman, Hakkari, Antep, Siirt, Afyon, Karaman, Iğdır, Isparta.


GE’nin küçülme kararı; CEO Flannery, faaliyet alanını 3 ana iş koluna indirmeyi planlıyor; i) havacılık, ii) enerji, iii) sağlık. Dönüşüm, ederi 20 milyar $’ı bulan varlıkların satış, ayrıştırma veya başka şekillerde elden çıkarılmasını da içeriyor.

Şirketin hisse değeri son 5 yılın en düşüğüne geriledi.

Bu arada, GE Power Finland’ın CEO’su Markus Alholm, GE’nin İsveç’te ve Finlandiya’da her biri 80-100 MW güçte rüzgar çiftlikleri kurmak için görüşmeler yürüttüğünü söyledi.


Petrol

  • ABD’nin en büyük bağımsız petrol ve gaz üreticisi ConocoPhillips’in CEO’su Ryan Lance, petrol fiyatları 50$/bbl üzeri seyrettiği sürece önümüzdeki 5 yıl boyunca her yıl 5.5 milyar $ yatırım yapacaklarını söyledi.
  • Bu arada, Venezuela’nın günlük ortalama petrol üretimi Ekim’de bir önceki aya kıyasla 130 bin varil azalarak 28 yıldır ilk kez 2 milyon varilin altına indi.

Trump Çin’i bir ziyaret etti pir ziyaret etti:

  • Ford ve Çin’li Anhui Zotye Automobile, 756 milyon $’lık elektrikli araba fabrikası yatırımı için ortak girişim (50:50) kurdu.
  • Çin, finansal sektörde yabancılara uygulanan sahiplik limitini kaldırıyor.

Elektrikli araba

  • ABB, İzlanda’nın en büyük elektrik şirketi Reykjavik Energy’s ON Power ile imzaladığı sözleşme kapsamında ülkeye 15 adet hızlı şarj istasyonu kuracak. ABB’nin Terra 53 CJG tip şarj ünitesi tesis edilecek olup, bu ünite CHAdeMO, CCS ve Type 2 AC şarj bağlantılarını destekliyor. İzlanda’da trafiğe kayıtlı elektrikli araç sayısı 1400 kadar.
  • Opel, 2020’de 4 elektrikli (BEV+PHEV) modeli piyasaya sürmeyi ve 2024’te de Avrupa’daki tüm arabaları elektrikliye dönüştürmeyi planlıyor (Avrupa’daki ifadesi önemli). Opel, tedarik tarafında yaşanan kısıtlardan ötürü Norveç’teki dağıtıcılara elektrikli araba siparişi almamalarını söylemişti

Kısa kısa haberler:

  • Zorlu Enerji’nin %100 bağlı ortaklığı Zorlu Enerji Pakistan Ltd, Pakistan’ın Sindh bölgesinde bulunan mevcut Jhimpir sahasında (56.4 MW güçte RES) hibrit olarak geliştirmeyi planladığı 30 MW’lık GES için Pakistan Alternative Energy Development Board’dan önlisans aldı.
  • ABD’li solar lease şirketlerinden Sunrun bu yıl 40 milyon $ nakit üretecek, Vivint ise gelecek yıl artıya geçmeyi bekliyor. Bu, up-front maliyetleri çok yüksek olan lease şirketleri için önemli bir adım ve sanırım kurulumlardaki lease payının düşmesinin de karlılıkta etkisi vardır. Nitekim, Tesla (eski SolarCity) finansal sonuçlarına göre, 2017’nin üçüncü çeyreğinde gerçekleştirdiği solar kurulumlarının %46’sı  satış yöntemiyle yapıldı, bu oran 2016’nın üçüncü çeyreğine göre %13 fazla. Ancak, sanırım Sunrun ve Vivint Tesla kadar satış yapamıyor.
  • Kazakistan bile yüzünü güneşe dönüyor; 157 milyon € yatırımla 4.8 ve 100 MW güçte 2 GES kurulacakmış.
  • Aselsan bu sabah piyasa değeri bakımından 44.8 milyar TL’lik değeriyle Türkiye’nin en değerli şirketi oldu.
  • SoftBank, Uber’e yatırım yapmayı planlıyor (yatırım 10 milyar $’a ulaşabilir). Bu arada, 2 ay önce CEO koltuğuna oturan Dara Khosrowshahi, ABD pazarıın Lyft (Çin’li) rekabeti nedeniyle Uber açısından en az 6 ay daha kârlı olmayacağını söyledi. Bazılarına göreyse, Uber hiç kârlı olmayacak. Hakikaten ilginç bir şirket Uber.
  • Musk, Türkiye’ye kancayı atmak için ilk adımını atmış; Tesla, İstanbul Yeni Havalimanı’na da bir elektrik depolama ünitesi kurma teklifinde bulundu.
  • Erikoğlu Holding şirketlerinden Renoe Enerji’nin Acıpayam GES’i 1 MW’lık bölümü için 13 Ekim 2017 tarihinde geçici kabul işlemi yapıldı. Böylelikle, lisanslı GES sayısı 3 oldu.
  • Elektrik üretiminin %80’ini termik santrallerden karşılayan İran, bugüne kadar 8 GW kurulu güce tekabük eden 7.3 milyar $’lık YEK yatırımına izin vermiş.

24.05.2017

İsviçre’de Pazar günü yapılan halk oylamasında, seçmenlerin %58.2’si, hükümetin;

  • Yenilenebilir enerji yatırımlarına sübvansiyon sağlama,
  • Yeni nükleer santralleri yasaklama ve mevcut 5 santralin aşamalı olarak devreden çıkarılması (bu 5 santral halihazırda ülkenin elektriğinin 1/3’ünü üretiyor),
  • Zor durumdaki elektrik şirketlerine mali yardımda bulunma

planına destek verdi. Yasa 2018 başında yürürlüğe girecek. İlk nükleer santralin 2019’da devre dışı kalması bekleniyormuş.


İspanya’da sonuçlanan 2979 MW’lık onshore rüzgar enerjisi ihalesi 43 $/MWh fiyatla sonuçlandı. Avrupa’da bugüne kadarki en düşük onshore rüzgar fiyatı. İhaleyi kazanan şirketlerden birisi de Forestalia ve GE, 1.2 GW kapasite için 3 MW’lık türbin tedarik edecek.


Avrupa Birliği, GE’ye, Danimarkalı LM Wind Power’ın 1.5 milyar €’luk satın alınma işlemi için, yanlış bilgi verilip verilmediğiyle alakalı olarak takibat başlattı (The European Commission opened proceedings). Mevzu, anladığım kadarıyla şu şekilde; Komisyon, satın alma işlemine, rekabeti olumsuz yönde bir endişe görmediği için şartsız izin veriyor, zira GE, Komisyona 12 MW kapasiteli yeni nesil açık deniz rüzgar türbini geliştirmeyi planlamadığını söylemiş; fakat AB düzenleyicileri aksi yönde deliller bulmuş. Rekabet cezaları çok ağır oluyor.


Ford’da görevine son verilen CEO Fields’in yerine Sürücüsüz Otomobiller Bölüm Başkanı Jim Hackett getirildi.


E.ON, 2014’te fosil ve yenilenebilir iş kollarını ayırma kararı almış ve bu karara ilişkin işlemler 2016 Ocak’ta resmi olarak tamamlanarak, geleneksel güç santralleri (nükleer, gaz, kömür, hidro) ve uluslararası enerji ticareti yeni kurulan Uniper şirketine verilmişti. E.ON’un iştigal alanı ise şu şekilde olmuştu; yenilenebilir enerji, dağıtım şebekesi ve müşteri ilişkileri.

Ayrışma sonrası kontrol yapısı şu şekilde olmuştu: E.ON, Uniper’deki çoğunluk hissesi olan %53’ü 2016 Eylül’de E.ON hissedarlarına transfer etti (Uniper’de %47 hissesi kalmıştı) ve bu suretle orta vadede bu durumu sürdürmeye karar vermiş ve kalanı da en erken 2018’de dağıtmayı planlamaktaydı.

Bloomberg’deki habere göre, plana sadık kalmışlar ve E.ON, Uniper’deki azınlık hissesini 2018’de satmayı planlıyor (2017 Kasım sonu itibariyle vergi kısıtlamalarının kaldırılmasını müteakip).


Nisan ayında Chapter 11 iflas başvurusunda bulunan Suniva isimli ABD’li güneş paneli ve hücreti üreticisi şirketi bugüne kadar 51 milyon $ fonlayan ve Suniva’nın International Trade Commission şikayetini de fonlayan SQN Capital Management, Suniva’nın 55 milyon $ değerindeki (?) üretim ekipmanlarının satışı konusunda görüşme için girişimlerde bulunmuş ve olası bir satış sonrası Suniva’nın ITC şikayetine daha fazla kaynak aktarmayacağını ifade etmiş. Bu arada, ITC de Suniva başvurusunu dün kabul etmiş.

25.11.2016

EPH (Energeticky a Prumslovy Holdings), ortağı GE olan 2009 yılında kurulmuş bir Çek şirket ve kömür santralleri satın alıyor. Şirket, 2013’ten bu yana 10’dan fazla santraline ve ilgili maden sahalarına 7 milyar $ harcamış. Son satın alması EDF’nin Polanya’daki kömür santrali.

2016 Nisan’da varılan anlaşmayla, İsveç’li Vattenfall’ın Almanya’daki kömür santralini yaklaşık 3.4 milyar $’a satın aldı.

2015 Temmuz’da, EDF’in Macaristan’daki santrallerinin %95.6 hissesini satın aldı.

2015 Ocak’ta, E.ON’un İtalya’daki 4500 MW kömür santralini 500-600 milyon € arası bir bedele satın aldı.

2015 Kasım’da, Enel’in Slovakya Utility’deki %66 hissesini 750 milyon €’ya satın altı.