08.02.2019

1973’te açılan ve halen UK’nin en büyük termik santrali olan Drax (2.6 GW biyokütle ve 1.3 GW kömür), geliştirdiği pilot projeyle baca gazından (flue gas) günde 1 ton CO2‘yi yakalamayı (capture) başlayan dünyanın ilk biyokütle santrali oldu. 400 bin £’luk pilot proje University of Leeds şirketi olan C-Capture işbirliğiyle geliştirildi (bkz), baca gazındaki CO2 C-Capture tarafından geliştirilen solvent (çözücü) ile yakalanıyor. Ancak, yakalanan CO2 henüz depolanamıyor ve bir süre sonra tekrar atmosfere salınıyor, zira Drax yakaladığı CO2 ile ne yapacağını henüz bilmiyor. Veri analizi devam ediyor.

CATL, Honda ile 20207’ye kadar toplamda 56 GWh kapasiteli araç bataryası sağlamak üzere anlaşmaya vardı (takriben 1 milyon araçlık). Bu elektrikli araç işi bazı otomotiv firmalarını batıracak. Fırsat kapıda, bakalım Türkiye elektrikli araç işinde ne yapacak.

Tesla da ultrakapasitör üreticisi Maxwell’i 200 milyon USD’ye almış.

The Dubai Electricity and Water Authority (DEWA), Expo 2020 Dubai ve Siemens, Mohammed bin Rashid Al Maktoum Solar Park’ta güneş enerjisiyle çalışacak hidrojen elektroliz tesisi kuracak.

EDF Energy, 2000 MW (4×500) gücündeki Cottam kömür santralinde 30 Eylül 2019 itibariyle üretimi durduracağını açıkladı (şirketin açıklaması). İnşaatına 1964’te başlanan ve işletmeye de 1969’da alınan santral 30 yıllık tasarlanmış olmasına rağmen 50 yıldır işletiliyor. %100 yükte yılda 5 milyon ton kömür tüketimi öngörülen (bkz) santralin kömürü ilk başlarda çevreden temin edilirken şu anda tamamen ithal ediliyor.

Santralin şuradaki fotoğrafları hayli güzel 🙂

UK’de 2017 başında aldığı kararla, 2025’te kömür santrallerinin tamamını kapatmayı planlıyordu. 2016’da 3 tane kapanmıştı, 2022’ye kadar çoğu kapanacak ve 2025 Ekim’de de sonuncusu kapanmaya zorlanacak. Ancak, yine de santraller yedek rezerv olarak tutulacak ve bu kapsamda da fonlanacaklar.

UK enerji sektöründeki bazı gelişmeler

  • UK elektrik üretimine nükleerin katkısı 2019 yılı Ocak ayında bir önceki yılın Ocak ayına göre %12 azalmış. Ülkede faal 7 santral var.
  • UK’de fracking ile alakalı bir düzenleme var; kuyu açılırken 0.5 büyüklüğünü aşan bir depreme neden olunması durumunda şirket çalışmasını durdurmak zorunda ve bunun esnetilmesiyle alakalı olarak Cuadrilla ile Ineos şirketlerinin yaptıkları başvuru reddedildi. konuyla alakalı olarak da, 21 milyar £’luk servete sahip UK’nin en zengin adamı Sir Jim Ratcliffe (petrokimya şirketi Ineos’un sahibi), “ülkenin geleceğiyle alakalı politikacılık oynuyorlar…” gibi sert bir eleştiri getirmiş.
  • ABD, 2019 yılı Ocak ayı içerisinde, 1956 tarihli Süveyş Krizinden (bkz) bu yana ilk kez UK’nin en büyük petrol tedarikçisi oldu (grafik).

%100 hissesine Gazprom’un sahip olduğu şirket Nord Stream 2 AG tarafından yönetilen ve Almanya’nın desteklediği (boru hattının çıkış noktası Almanya’nın Greifswald bölgesi) (rota), Ukrayna’yı by-pass eden Kuzey Akım 2 gaz boru hattının AB tarafından getirilecek yeni kurallara tabi olmasına Fransa destek verdiğini açıkladı.

Toplam uzunluğu 1230 km olan boru hattı Baltık Denizi altından geçecek. Boru cidar kalınlığı 41 mm ve her birinin iç çapı 1153 mm. Hattın toplam kapasitesi 55 bcm (Kuzey Akım 1’in kapasitesi de 55 bcm) (bkz).

29.01.2019

GE’nin 9HA tip türbininin kullanıldığı Fransa’daki bir RES’de, 2017 Ocak – 2018 Ekim arasında ekipman kaynaklı 86 kez durma gerçekleşmiş (bkz).

Normalde 25000 saat sonra blade/kanat değişikliği öngören GE, riskli kanatlarda 7000 saatte değişiklik yapılmasını öneriyor.

Dünyanın en büyük bakır cevheri ve nikel üreticisi Brazilya’lı Vale’nin Corrego do Feijao madenindeki atık barajının patlaması yıkılmasıyla, madencilik faaliyeti yönetim ofisleri ile Brumadinho kasabası şlam altında kaldı. 65 kişinin öldüğü teyit edilirken (bkz), yüzlerce kişi kayıp ve Brezilya hükümeti Vale’deki “altın hisse”si sayesinde şirkette yönetim değişikliğine gitmeyi planlıyor (bkz).

Brezilya mahkemesi, Vale’nin 3 milyar USD’lik varlığını, tazminatları karşılamak amacıyla dondurdu (FT).

Esaslı bir çevre felaketi olarak literatüre geçecek olan bir kaza söz konusu, zira bakır cevheri atıklarından oluşan şlam sülfirik asit üretme potansiyeline sahip ve başka bir madeninde benzer bir kaza yaşanan şirketin CEO’su Fabio Schvartsman’in ifadeleri ilginç: “Maden mühendisi değilim, mühendislerin tavsiyelerini takip ettim ve olanı gördünüz. Bı kazaları önlemenin tek yolu var, ulusal/uluslararası standartların ötesine gitmeliyiz“.

Video görüntüleri

Yıkılan bir köprü

Aramco, Hyundai’nin petrol rafinerisi iş kolu olan Hyundai Oilbank’ın %20’sini 1.6 milyar USD’ye satın alacak.

Polonya 2017’de toplam gaz tüketiminin yüzde 63’ünü Rusya’dan, %11’ini LNG ile Katar’dan karşılarken, 2022 geldiğinde %43’ünü Norveç’ten, yüzde 37’sini LNG ile karşılamayı planlıyordu (bkz). 2020’de Gazprom ile Polonya anlaşması bitiyor ve Polonya anlaşmayı yenilemek istemiyor. Bunun için de, 30 Kasım 2018’de Polonya’lı Gaz-System ve Danimarkalı ortağı Energinet, Norveç gaz sahalarını Polonya’ya bağlayacak Baltık boru hattı projesi konusunda anlaşmaya varmıştı (boru hattı, boru hattı).

Polonya’nın devlet kontrollü şirketi Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNiG), Norveç’teki Tommeliten Alpha gaz sahasına 220 milyon USD karşılığında ortak oldu.

 

Polonya merkezli Polityka Insight’tan analist Robert Tomaszewski’nin yenilenebilir enerjiye yaklaşımına bakılırsa dünyanın alacağı daha çok yol var. Şöyle demiş kendisi; “kömürden kurtulmak zorundayız, yenilenebilirler de kararlı değil, dolayısıyla elektrik kesintileriyle karşılaşmamak için arka planda bir şeyler yapmak zorundayız

(FT haberi)

Arabistan’ın Public Investment Fund’u Tesla’daki yüzde 4.9’luk hissesinin tamamına yakınını hisse hareketlerine karşı hedge etmiş.

Toyota Corolla Sedan’ın hibrit modelinin banttan indirilişine ilişkin törende dizel satışlarının sonlandırılacağı açıklandı. Böylelikle, sadece benzin ve hibrit araçlar satılacak.

Bu, TR’ye özel bir karar değil, 2018’de tüm Avrupa’da ticari araçlar haricinde dizel satışlarının durdurulacağı açıklanmıştı (bkz).

Çin’de uzun yıllar sonra ilk kez düşen araç satışlarının ardından Hyundai gönüllü erken emeklilik planının işçilere sundu (bkz). VW, Slovakya’daki fabrikasında 2009’dan bu yana ilk kez işçi çıkarmaya hazırlanıyor (bkz).

Yalnız, ilginç şekilde, 2018’de 2017’ye oranla Çin’deki araç satışını %14.3 artıran Toyota 2019’da 1.6 milyon araç satmayı hedefliyor (2018’e göre %8 artış) (bkz). 2019’da Çin’de 28.1 milyon araç satışı bekleniyor.

Audi de önümüzdeki 5 yılı kapsayan 17 milyar USD’lik masraf kısma politikasının sonucu olarak bu süreçte iş gücünde yüzde 3’lük (=14000 kişi) azalma öngörüyor (bkz).

Alman hükümetinin lityum madenciliğinde lobicilik başarısı. Çin’liler, global lityum üretiminin yarısını ve batarya üretiminin de yüzde 60’ını karşılıyor ve lityum madeni yatırımlarına son 2 yılda sadece Güney Amerika’da 4.2 milyar USD yatırdı; fakat Bolivya’daki rekabeti ACI Systems GmbH isimli bir Alman şirketi daha iyi bir teklifle kazandı.

BP, BP Ventures üzerinden, Çin’li elektrikli araç şarj platformu PowerShare’e yatırım yaptı.

Apple, 2018’de ABD’li parça parça/bileşen tedarikçilerine ve şirketlerine toplam 60 milyar USD harcamış ve ABD’de yarattığı istihdam 2011’deki 600 binden 2 milyona çıkmış.

01.03.2017

Ticaret savaşları ara vermeden devam ediyor. Bloomberg’de çıkan haberde (bkz) Trump’ın çelik için %25, alüminyum için %10 ithalat vergisi koymayı planladığına değiniliyor. Kararın tüm ülkeleri kapsaması bekleniyor. Trump konuyla alakalı klasik “unfair” vs kelimeleri içeren twitini atmış.


Soğuk hava UK toptan doğal gaz satış piyasasını Bitcoin’e benzetti (Barış abinin şu twiti de cidden güldürdü).

Gaz demişken, Ukrayna devlet şirketi Naftogaz, Gazporam’a karşı açtığı davayı kazandığını ve tahkimin Gazproum’u 2.56 milyar USD ödemeye mahkum etti. Gazprom tarafı kararı doğruladı. Bu arada, Gazprom, Naftogaz’la arasındaki mevcut anlaşmaya ilave anlaşma onaylanmadığı için Naftogaz’a gaz sevkiyatını devam ettirmeyeceğini bildirdi.


ODTÜ Günam Dr. ES PV Calculator diye bir uygulama geliştirmiş (Google Play). Son kullanıcıya hitap eden versiyonunu da bekliyoruz (ilk kaynak).

Ulaşım:

  • Roma Belediye Başkanı Virginia Raggi  Meksika’daki Women4Climate konferansıda, Roma’nın tarihi merkezine araç kullanımının 2024’ten itibaren yasaklanacağını duyurdu. Biz (Türkiye) konuştuk onlar yaptı, zira malum, tarihi yarımadada araç yasaklanması 12 yıl önce, yani 2006’da gündeme gelmişti de laftan öteye gidememişti. Roma başkanının duyurduğu yasak da 2024’te başlayacağı için o güne kadar köprünün altında çok su geçebilir; ama devir itibariyle yasağın uygulanması çok mümkün bence.
  • Waymo’nun otonom sürüşle alakalı 360 derece videosu çok iyi (YouTube).
  • Daimler, car2Go’daki Europcar’ın %25’lik hissesini 70 milyon EUR karşılığı satın aldı. Bunun sonucunda car2Go’nun değerlemesi 280 milyon EUR oldu.
  • 1 yıl kadar önce batarya şirketi Seeo Inc’i alan, 2017’nin Aralık ayında (3 ay önce) de 200 GWh batarya üretim tesisi için 2030’a kadar 20 milyar EUR yatırım duyurusu yapan Bosch bu planlardan geri adım atıyor ve Seeo’yı satıyor. Yöneticilerden Dr. Rolf Bulander da, batarya hücresi geliştirmeyle alakalı, “Bosch için önemli olan hücrenin teknik detayının bilinmesi, onu biz yapmak zorunda değiliz” dedi. Bosch bu işi nasıl riskli buluyorsa artık.
  • Avrupa’da plug-in (BEV ve PHEV) araçlar 307400 adet satışla pazarda %1.74 pay elde etmişler. 307400 aracın %51’i BEV ve en çok satılan ilk 5 otomobil Renault Zoe EV, BMW i3 EV/EREV, Mitsubishi Outlander PHEV, Nissan Leaf EV ve Tesla Model S. 2015, 2016 ve 2017 yılları arası grafiksel karşılaştırmaya göre 2017 yılında Aralık ayı hariç her ayda geçmiş yıllara göre daha çok satış gerçekleşmiş. İlk 15 ülke sıralaması da grafiksel olarak şu şekilde.
  • Hong Kong, geçtiğimiz yıl Şubat ayında sonlandırdığı elektrikli araçlara yönelik tekrar bazı teşvikler başlatıyor. Haberde, teşviklerin sonlandırılması sonrası satışların neredeyse sıfırlandığına değinilmiş.
  • Ülkemizde trafiğe kayıtlı araç sayısı Ocak ayı sonu itibarıyla 22 milyon 325 bin 33 oldu. Ocak ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı 12 milyon 106 bin 678 adet otomobilin %38.2’si LPG, %35.5’i dizel, %25.9’u benzin yakıtlı. Ocak ayında trafiğe kaydı yapılan 73 bin 880 adet otomobilin %43.2’si 1501-1600, %27.6’sı 1401-1500, %13.5’i 1301-1400, %10.7’si 1300 ve altı, %4.2’si 1601-2000, %0.8’i 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahiptir.

Exxon Mobil, Rosneft ile kurduğu JV’den ayrılma kararı aldığını açıkladı. Rex Tillerson’un CEO’luğu döneminde 2013 yılında kurulan ortaklık Rusya’nın arktik bölgesinden Karadeniz’e kadar geniş bir alanda 500 milyar USD’lik keşif projeleri geliştirmelerini öngörüyordu; ama ABD’nin ve AB’nin Rusya’ya yönelik yaptırımları nedeniyle iş ketum oldu.


Fransa’nın ilk onshore rüzgar ihalesini toplam kapasitesi 500 MW olan 22 farklı proje kazandı ve ağırlıklı ortalamada fiyat 65.4€/MWh çıktı. İhale Mayıs 2017’de duyurulmuştu.

Bu arada, GE, dünyanın en büyük off-shore türbine ilişkin YouTube’a video yüklemiş. 12 MW kapasitedeki türbin 220 mt rotor çapına ve 120 mt kanat açıklığına sahip.

30.11.2017

OPEC, arz kısıntısının 2018 sonuna kadar uzatılması konusunda uzlaştığı sinyalini veriyor, fiyatlar 70 cent kadar yükseldi.

Gazprom’un 9 aylık net kârı geçen yılın aynı dönemine göre %18 düşerken, geliri yüzde 7.4 arttı.


Batarya fiyatları ne olmalı ki elektrikli araçlar içten yanmalı motora sahip araçlarla fiyat konusunda rekabet edebilsin? Bu soru sürekli gündeme ve son olarak, Bloomberg New Energy Finance (BNEF) tarafından Shangai’de düzenlenen 2 günlük Future of Energy zirvesinde 2026 yılının bu konuda milad olacağı söylenmiş. Fiyat seviyesi de 100$/kWh.

Batarya yapımında kullanılan metallere duyulacak ihtiyacın yıllara sari şekilde ne olacağına ilişkin grafiğe göre (bkz), nikel, alüminyum ve bakır elementlerinin her birisi 250-300 bin ton gerekecek, inanılmaz.

Aynı zirvede, elektrikli araçların petrol talebini ne kadar azaltacağı sorusu da gündemdeydi ve BNEF’e göre 2040 yılında yollarda 530 milyon elektrikli araç (otomobil+kamyon…) olacak ve bunlar günlük petrol talebini 8 milyon varil azaltacak.

IEA’nın 2040 yılı elektrikli araç tahmininin 300 milyon olduğunu ifade ettikten sonra petrol talebine 2015 yılı verilerinin paylaşalım:

  • Petrol tüketiminde ulaşımın payı %56 (%20 otomotiv, %24 kamyonlar ve %12 diğer vasıtalar).
  • Toplam petrol talebi 95 milyon varil/gün. Bu durumda, 2015’te ulaşım sektörü günde 53.2 milyon varil petrol tüketmiş. Otomotiv kullanımı kaynaklı tüketim 19 milyon varil, kamyon kaynaklı 22.8 milyon ve diğer vasıtalar da 11.4 milyon varil.

2040 yılı

  • IEA’ya göre petrol talebi 2040’ta günlük 105 milyon varile ulaşacak (104.9).
  • Piyasadaki araç sayısı 1 milyardan 2 milyara çıkacak.
  • BNEF’nin 540 milyon araç tahmin kırılımını bilmek lazım (otomotiv, kamyon vs); ki sağlıklı değerlendirelim.

Yalnız, 530 milyon araç ilginç.


Petrol Ofisi, kendi geliştirdiği e-POwer şarj sistemlerinin ilkini Gebze’de, Osmangazi Köprüsü girişinde yer alan Oksijen 03 Dinlenme Tesisleri’ndeki istasyonunda devreye aldı.


Airbus, Rolls-Royce ve Siemens ile elektrikli uçak için iş birliğini gittiğini duyurdu.


The National Renewable Energy Laboratory (NREL) tarafından geliştirilen perovskite hammaddesiyle geliştirilen güneş enerjili cam prototipi %11.3 verimliliğe sahip.


Uber’in 3. çeyrek net zararı 1.46 milyar $; ama Waymo’nun açtığı ticari sır davasında da yara alma ihtimali yükseliyor gibi; duruşma, Uber’in gizlediği bir mektubun incelenmesi amacıyla ertelendi. Uber did so many bad things 🙂

(Batarya) Elektrikli Araçlar

Alman e.Go, Aachen’de bir tasarım dükkanı açtı. Nasıl bir şey olduğuna ilişkin fotoğraflara buradan bakılabilir. Elektrikli araçlar tasarımlarıyla, getirdiği teknolojik yeniliklerle ve dijitalliğiyle insanı gerçekten çekiyor. Bu vesileyle şunu ifade etmek istiyorum; elektrikli araç piyasası bana Türkiye organik gıda piyasasını andırıyor. Etrafınıza bi bakın, sadece organik ürün satan yerlerin ortaya çıktığını vs görürsünüz, ürünler ciddi pahalı da olsa bunların alıcısı var ve halen tabana yayılmamış olsa da kendi kitlesini oluşturduğunu söyleyebiliriz. Elektrikli araç işi de bu durumu andıracak bence. Baktığınızda, hibrit araçlar yakıt ekonomisi (bkz) anlamında ciddi faydalar sunuyor diye düşünülebilir ve bu kitlesel anlamda da geçerlidir; ancak elektrikli araçların az da olsa muayyen bir alıcısı vardır ve bu sayı zamanla kitlesel bir hale gelecektir ve bence, bu taktirde de büyüme oranı organik gıda piyasasındaki artışı geçecektir. Özetle şunu demeye çalışıyorum, Türkiye elektrik piyasasında elektrikli araçlara teşvik vs olmasa da, insanların ilgisini çekmeyi başaracak, devamlılık arz eden sunuşla ve yaratılacak bir ekosistemle, olmadığı düşünülen elektrikli araç piyasasının olduğu görülecektir. Gün artık Renault Fluence’nin zamanındaki gibi değil, elektrikli araçlar da Fluence gibi rezil değil. Hyundai Ioniq Electric’e ve Nissan Leaf 2018’e bi bakın.

Bu minvalde, Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi’nin Türkiye’nin Günlük Nihai Enerji Tüketimi ve Sonuçları isimli yayında vurguladığı ulaştırma hizmetleri ifadesini çok kıymetli buluyorum.

Yakıt ekonomisi demişken dizel yakıtlı araçlara da değinelim; dizel araçların benzinli muadillerine kıyasla yakıt avantajına sahip olduğu bilinen bir şey, örneğin Toyota Corolla’nın dizel modeli 100 km’de 4 lt yakıt sarfediyorken, bu değer benzinli de 6 lt’yi geçmektedir; ancak malum dizel skandalı orta vadede dizel araçların sonunu getirecek yolun fitilini ateşledi, Almanya’da durum ne olacak belirsiz; ancak Toyota’nın üst düzey yetkililerinden birisi şirketin yüksek ihtimalle başka bir dizel araç piyasaya sürmeyeceğini söyledi.

Son olarak, şuradaki etkili bir yazı var hibritle alakalı, gerçekten güzel; ancak yazı 22 Eylül 2017 tarihli olmasına rağmen, How low could the cost go? başlığı altında verili araç bileşen maliyetlerinde 2014 Şubat tarihli şuradaki makale kaynak olarak kullanılmış (makale de 2013 yılı verilerini esas alıyor).


#Etkinlik: Okan Üniversitesi’nde e-hikelink kapsamında bu Cuma günü (29 Eylül 2017) bir etkinlik var. Program detayı burada.


Bir devlet şirketi olan Rus Rosatom Corporation, lithium ion batarya yapımında kullanılan lithium ve diğer metallerin madenciliğine başlayacak.

Reuters’te çıkan buradaki habere göre, VW kobalt üreticilerinden, 2019’dan itibaren 10 yıllığına kobalt tedarik teklifinde bulunmalarını istemiş. Kobalt’ın pound fiyatı piyasada 26$ seviyelerinde (yani 1 kg’u yaklaşık 57 $). Analistlerin tahminlerin göre, li-on bataryalarda ortalama 8-12 kg kobalt kullanılıyor. 30$/lb üzerinden sözleşme imzalandığı durumda, VW yaklaşık 24-36 milyon kg/yıl bir kobalt ihtiyacı duyacak ve bunun karşılığı da 1.6-2.4 milyar $.

CRU Group’a göre, 2017 yılı gereksinimi olan 41 bin ton kobalt, 2025 yılına gelindiğinde 75 bin olacak.

Buradaki haberde Kobalt’ın önemli oranda Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde (DKC) ve insanlık dışı şekilde çıkarıldığı ifade edilmiş (40 bin çocuk çalıştırıldığı ifade edilmiş). Kobalt, Kabada, Çin, Rusya, Avustralya ve Zambia ülkelerinde de çıkarılıyor; ancak DKC’nin ağırlığı %65.

Gerginlikler arttıkça petrol fiyatları yükseliyor (petrol 59 $’ı aştı), bizde borsa düşüyor ve faizler yükseliyor.


Gazprom, Botaş ile Türk Akımı projesi için ortak şirket kurulumuna ilişkin yönetim kurulu kararı aldı.


Yenilenebilir kaynaklı ihalelerde yeni rekorlar gelmeye devam ediyor. Bu sefer de, Hindistan kendi rekorunu kırdı, Solar Energy Corporation of India üzerinden düzenlenen ikinci rüzgar enerjisi ihalesinde önceki rekor olan ₹3.46/kWh kırılarak ₹3.42/kWh elde edildi (250 MW’lık kapasite için). Kömürcülerin de ilgisi vardı, Neyveli Lignite Corporation şirketi 400 MW’lık kapasiteyi ₹3.45/kWh üzerinden aldı. Daha önce de 709 MW güneş ihalesi kazanmıştı.


Facebook, Microsoft ve Telxius şirketleri ortaklığında Virginia ile İspanya’nın Bilbao kenti arasına, Atlantik altından 4100 mil uzunluğunda kablo döşenecek. Kablo, sn’de çift yönlü 160 terabit veri akışına olanak tanımaktadır, bu da eş zamanlı 71 milyon farklı HD videoyu oynatma kapasitesine sahip olduğu anlamına gelmektedir. Kablo bakır ile zenginleştirilmiş 7 çift fiber optik kablo içermekte olup, bunun üstüne sert plastik koruyucu tabaka ve suya dayanaklı bir kaplama daha bulunmaktadır.

ABD Paris Anlaşması’ndan Çekildi

ABD Paris Anlaşması’ndan çekildi

Trump beklenen açıklamayı yaptı (video). Buna göre, BM Genel Sekreterliği, ABD’nin çekilme talebini en erken 4 Kasım 2019 tarihinde kabul edebilecek. Mehmet Emin Birpınar’ın belirttiği üzere, kararlarda oy birliği şartı olduğu için ABD resmen çekilene kadar karar alınamaz.

Trump, Anlaşmayı şu nedenlerle eleştiriyordu: ABD’ye diğer ülkelere eşit koşullar sağlamıyor ve Ulusal Ekonomik Araştırma Derneği’nin araştırmasına göre, Anlaşma’nın taahhütleri, 2040 itibariyle kağıt üretimini %12, çimento üretimini %23, demir ve çelik üretimini %38, doğalgaz üretimini %31 ve kömür üretimini %86 azaltacak. Bunun ekonomiye kaybedilen üretim açısından maliyeti 2040 itibariyle yaklaşık 3 trilyon dolar ve 6,5 milyon endüstriyel istihdam olacak.

Dönüşümü asla kabul etmeyen, statükocu bir yaklaşım gibi. Kömür diye bir şey mi kaldı (coal is dead). Kömür geri getirilebilir mi, getirsen bile diğer ülkeler dönüşüyor, sen yerinde mi sayacaksın? Merak ettiğim tek şey, Trump’ın hangi rasyonel saikle bu kararı aldığı!

AB tepkili: İtalya, Fransa ve Almanya ortak tepki gösterdi: “Biz, Fransa, Almanya ve İtalya’nın hükümet ve devlet başkanları olarak, ABD’nin iklim değişikliğine ilişkin evrensel anlaşmadan çekilme kararını esefle karşılıyoruz. Paris Anlaşması, iklim değişikliğiyle etkin ve zamanında mücadele etmek ve 2030 sürdürülebilir kalkınma hedeflerini uygulamak için ülkelerimiz arasındaki iş birliğinde temel olmayı sürdürüyor.”

BM tepkili: “ABD’nin kararının, sera gazı emisyonunun azaltılması ve küresel güvenliğin artırılması amacıyla sergilenen çabalar için büyük bir hayal kırıklığı”

Konuyla ilişki diğer gelişmeler:

  • Çin yeni kömür santrali izinlerini durdurdu.
  • Çin ile AB, ABD’den kaynaklanacak boşluğu doldurmak üzere güçlerini birleştirmeye karar vermiş. Sırrı Uyanık’ın twitlediği üzere, “Bugünleri de görecekmişiz. Avrupa+Çin ABD ye karşı Paris Anlaşmasına sahip çıkıyor.”
  • UK kendini nasıl konumlandıracak acaba (hatırlatma: bazı belgeler ortaya çıkmıştı)?
  • Almanya’nın ne yapmaya çalıştığı belirsiz. Almanya’nın da iklim değişikliği konusunda müphem davranıyor ve Merkel bu konuda iki yüzlülükle itham ediliyor, zira, nükleer phase-out süreci ortaya konulmasın rağmen, elektrik üretiminin %44’ünü kömürden karşılayan Almanya, 2016’nın sonunda yayınlanan Climate Action Plan’da 2030 itibariyle enerji sektörünün emisyonları 1990’daki seviyeden %61-62 daha aşağı çekmesi planlanmış olsa da, kömür santrallerinin devreden alınışıyla alakalı olarak spesifik detaylara raporda yer vermemişti. Almanya kısa ve orta vadede kömürün elektrik üretimindeki payını azaltma konusunda çok istekli görünmüyor. Zira, linyit kapasitesinin rezerv olarak tutulması ana politikalardan birisi.
  • Rusya Paris Anlaşmasının, önemli ülkelerin katılmaması durumunda etkinliğinin azalacağını söyledi ve Anlaşmanın arkasında durduğunu söyledi.
  • ABD’de 3 tane kömür santrali kapatıldı.

Ukrayna’nın Rus Gazprom aleyhine Stokholm Ticaret Odası Tahkim Enstitüsü’nde açılan davada, mahkeme “al ya da öde” kuralını iptal etti. Sohbet Karbuz’un yorumu burada.

Dava hakkında:  Gazprom, Naftogaz’dan $47.1 milyar (Ukrayna GDP’sinin yarısı), Naftogaz da Gazprom’dan $30 milyar talep ediyor. Mahkeme, aşağıdaki 3 hususta da Naftogaz’ın lehine karar verdi:

  • Ukrayna almadığı gaz için ödeme yapması gerekmiyor, “al ya da öde” klozu hükümsüz kılınıyor.
  • Mahkeme fiyat formülünü gözden geçirerek Avrupa gaz merkezlerinde piyasa fiyatlarına bağladı.
  • Mahkeme, yeniden gaz geri ihracatı yasağını kaldırmaya karar verdi.

Gazprom’un tazminat ödeyecek olup olmadığı daha sonra kararlaştırılacak ve Ukrayna’nın transit geçiş için daha fazla ödeme talebi daha sonraki bir tarihte kararlaştırılacak.


Çin, Suudi Arabistan’dan aldığı petrole Yuan ile ödeme yapmak istiyor. Çin’in petrol ithalatı 2011-2013 arasında günlük 5-6 milyon varil iken, 2017’de 8’i geçmiş ve Arabistan Rusya’dan sonra en çok ihtalatın yapıldığı ülke.


Intel CEO’su İsrailli MobilEye şirketine 15.3 milyar $’ı “geleceğin arabasının gittikçe daha fazla server’e benzeyeceğini” üşündüklerinden verdiklerini söylemiş. Neden elektrikli araba aldığı sorulan yaşlı bir ABD’linin şöyle dediğine denk gelmiştim: “it’s a computer or wrapped with a car …”, “technology and everything involved with…”.

20.01.2017

Fatih Birol, Abu Dhabi Sustainability Week’te, 2016’da enerji sektörüne 1.8 trilyon $ harcama yapıldığını ve bunun sadece yenilenebilir ve enerji verimliliği için harcandığını söyledi.


Gazprom 2016 yılı KPI:

  • 2016 yılı gaz üretimi toplam 419 milyar m3,
  • AB’ye yapılan ihracat %12.5 artışla 180 milyar m3 (tarihi bir rekor) (07 Ocak’ta Reuters’de çıkan haberde de 179’un aşılmasının beklendiği yazılmıştı),
  • AB gaz pazarındaki pay 2016’da %34 (2015’e göre %3 artış),
  • AB ülkeleri arasında en çok ihracat 49.8 milyar m3 ile Almanya’ya (2015’e göre %10, yani 4.5 milyar m3 artış),
  • Günlük sevkiyat 19 Ocak’ta tarihi bir rekorla 672 milyon m3. Artış trendinin 2017’de de devam etmesi bekleniyor.

Trump ve America First Energy Plan hakkında:

Trump’ın, Climate Action Plan and the Waters of the US gibi gereksiz ve zararlı politikaları yürürlükten kaldırmaya kararlı olduğunun vurgulandığı planda, shale oil ve gaz ile birlikte temiz kömür teknolojilerinin benimsenmesini ve hatta baskı altındaki kömür sektörünü de canlandırmayı önermektedir.