13.12.2017

Paris’te düzenlenen One Planet zirvesinde Dünya Bankası’nın Başkanı Jim Yong Kim, 2019’dan itibaren up-stream (arama-çıkarma) petrol ve gaz finansmanı sağlamayacağını; ama müstesna durumlarda fakir ülkelerin enerjiye erişimini teminen gaz projelerine finansman düşünülebileceği söylendi.

Bunu okuyunca aklıma Shell’in Avrupa’da elektrikli araç şarj istasyonları konusundaki atağı ile aynı Shell’in Hindistan’daki petrol istasyonu sayısını artırma gayreti geldi.

One Planet zirvesinde, ayrıca, Tony de Brum deklarasyonuyla gemi nakliye sektörüne Paris Anlaşmasına uyum kapsamında acil eylem çağrısı yapıldı (gemi sektörü global CO2 emisyonunun %2’sinden sorumlu).

Zirvedeki önemli kararlardan biri de, Avrupa Komisyonu’nun, iklim değişikliğiyle mücadele çerçevesinde ayırdığı 9 milyar €’luk fon. External Investment Plan’ın bir parçası olarak kullandırılacak olan fon, sürdürülebilir şehirler ile tarım ve temiz enerji alanlarına odaklanacak.

İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında şuna da değinmek gerek; NET Power tarafından hayata geçirilen gaz santralinde gaz, hava ile değil de oksijen ile yakılıyor.


GES haberleri

  • Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nce yayınlanan Türkiye Güneş Atlası burada.
  • Pakistan Sinhd yönetimi Dünya Bankası desteğiyle 50 MW gücünde GES ihalesi düzenleyecek.
  • Çin’li China Three Gorges New Energy Co, 2017’nin Temmuz’unda inşaatına başladığı 150 MW gücünde yüzer GES’in bir kısmının işletmeye alındığını ve tamamen 2018’in Mayıs’nda devreye alınacağını söyledi, capex 151 milyon $. Halihazırda en büyük yüzer GES 40 MW gücünde.

Shikoku Electric tarafından işletilen Japonya’daki Ikata nükleer santralinin 3. reaktörünün çalıştırılmasına yönelik olumlu kararı bir üst mahkeme bozdu.


Google, Çin’de AI merkezi açıyor. Google’ın arama, e-mail, drive hizmetleri Çin’de yasak; ama Çin’den vazgeçmek mümkü değil maalesef


Petrol fiyatlarını önümüzdeki yıllarda etkileyecek 5 faktör (FT yazısı)

  • Forties boru hattı (400k bbl/d kayıp, Arabistan’ın OPEC’e taahhüt ettiği kesintiye eş)
  • Talep
  • OPEC ve Rusya
  • Venezuela
  • US-shale (non-opec supply)

Bu arada, OPEC, petrol piyasasının 2018 sonlarına doğru dengeye ulaşmasını bekliyor.


Enerji depolama girişimleri fon toplamaya devam ediyor. ESS Inc, Alman BASF liderliğindeki fonlamadan 13 milyon $ topladı. ESS, all-iron akış pili geliştirip üretiyor, sistem 8 saat kesintisiz enerji sağlayabiliyor.


Good Energy, NewMotion ile imzaladığı pilot anlaşma kapsamında şirketin Wiltshire’deki ofisine şarj istasyonu kurduruyor. NewMotion, Shell tarafından 2017 Ekim ayı içerisinde satın alınmıştı.


Toyota’yı takdir ediyorum; inandıkları hidrojen yakıt hücresi konusunda çalışmalarına aralıksız devam ediyorlar. Bu bağlamda, FuelCell Energy ile birlikte, 2020’de devreye alınması beklenen Tri-Gen santralini kuruyor. Santral, 2.35 MW gücünde ve günlük 1.2 ton H2 üretebilecek.


Hapı yuttuk, Bitcoin için Bakan düzeyinde saadet zinciri açıklamaları geldi. Sn Zeybekci’nin Bitcoin’i anlamasını beklemiyorum da, Mehmet Şimşek neden böyle şeyle diyor onu anlamadım.


2015 yılı başlarında Cosa firmasından Emre Bey’i Harbiye’deki ofisimize çağırarak çalıştığım şirket için bir cihaz geliştirilmesini istemiştim. Ev içindeki sigorta kutusuna monte edilebilen (fusebox) bir şey. Bu cihaz, evdeki cihazların tüketimlerini ayrıştıracak ve maliklerin tasarruf yapmasını sağlayacaktı. Geliştirilmesini istediğim bu cihazı yapmış o firma (bkz). Normalde energy disaggregation algoritmasıyla çalışıyor bu cihazlar, Cosa hangi teknolojiyi kullanıyor bilemiyorum; ama hayırlı olsun dedim mail atıp da kendilerine. Hem üzüldüm hem sevindim, biz hiç yapamayacaktık zira.


#TarihteBugün: Saddam Hüseyin, 13 Aralık 2003 tarihinde 9 aylık saklanma sonunda yakalandı.

21.09.2017

EHCars Twitter hesabı çok güzel bir şeye dikkat çekmiş; OPET’in şurada görebileceğiniz reklamında elektrikli BMW i3 kullanılmış. Ulan,bunu kim koydu buraya!

Elektrikli araç demişken, 2017’nin ilk yarısında, ABD’de satılan her bir elektrikli araca karşılık 60 adet, Çin’de 30 ve AB’de 25 adet benzini/dizeli su gibi içen SUV satıldı (FGE kaynaklı bilgi) ve FGE’den Cüneyt Kozakoğlu, FT’ye verdiği demeçte ifade ettiği üzere “düşük benzin fiyatlarının yaşandığı dönemlerin enerji dönüşümünü yavaşlattığına şüphe yok.


Panasonic, Japonya’nın batısında 117 konutu mikro şebekeyle birbirine bağlayacak. Bunun için her bir konuda 4.6 kW çatı tipi GES ve 11.2 kWh kapasiteli bir bataryalı depolama sistemi kurulacak. PanaHome olarak adlandırılan projenin 2018 Ekim’de tamamlanması bekleniyor.


E.ON, 2016 yılının Ocak ayında fosil ve yenilenebilir iş kollarının ayrışması işlemini resmi olarak tamamlamış ve bu ayrışmayla geleneksel güç santralleri (nükleer, gaz, kömür, hidro) ve uluslararası enerji ticareti yeni kurulan Uniper isimli şirkete verilmişti. Ayrışma sonrası E.ON, Uniper’de %53 oranındaki çoğunluk hissesini 2016 Eylül’de E.ON hissedarlarına transfer etmiş ve kalan hisse oranı olan %47’nin ise 2018’de elden çıkarılacağı söyleniyordu. Bu %46.7 oranındaki hisse için Finlandiyalı enerji şirketi Fortum, E.ON ile görüşme halinde ve satın alma için 8 milyar € teklif etti.


Bugün ajanslara Toshiba’nın chip birinin satışında sona gelindiğine ilişkin haberler var. Bu mesele hakikaten tam bir yılan hikayesine dönmüştü. Toshiba’nın chip biriminden elde edilen gelir nükleer şirketi Westinghouse’un zararının kapatılmasında kullanılacak. Dünyanın en büyük 2. NAND çipi üreticisinin düştüğü durum hakikaten üzücü. Nükleer sadece Toshiba’nın değil, E.ON ve RWE şirketlerinin de başına bela oldu. Bilindiği üzere, Fukushima kazası sonrası Almanya 2011’de karar almış ve en geç 2022 yılında nükleer santrallerin kapatılmasına karar vermişti. Bloomberg’in Fukushima kazası için black swan benzetmesi yapması çok yerinde.


Google, HTC’nin Pixel model akıllı telefonlarının geliştirildiği birimi 1.1 milyar $’a satın aldı. Bu birim HTC’nin akıllı telefon sevkiyatının %20’sini oluşturuyor.


Çin’li arama motoru Baidu, otonom sürüç için 1.5 milyar $’lık Apollo ismi verilen fon oluşturduğunu açıkladı. Şirketin açıklamasında, fonun 3 yıl içerisinde 100 otonom sürüş projesine yatırım yapacağı söylendi.

Bu arada, Alphabet’in Waymo’su da Uber’e açtığı ticari sır davasından 2.6 milyar $ talep ediyor.


Toyota Motors başkanı Akio Toyoda, elektrikli araç konusunda oyuna biraz geç dahil olduklarını; ancak şirketin (plug-in) hibrit ve fuel-cell teknolojine odaklanmaya devam edeceğini ve Toyota’nın yalnızca elektrikli araçlara odaklanmayı düşünmediğini söyledi. Elektrikli araçların şu anda odak noktasında olduğunu da ifade eden Akio, hangi teknolojinin başarılı olacağına, günün sonunda müşterilerin ve piyasanın karar vereceğini belirtti.

Toyota’nın solid-state batarya teknolojisi konusunda patent başvurusu yapmıştı.

Bu arada, 2000’li yılların başında fuel-cell teknolojisiyle alakalı söylenen 2 şeye dikkat çekmek istedim (bkz):

  • Honda Managing Director (1999): 20-30 yılda fuel-cell araçların içten yanmalı motor satışlarını yüksek olasılıkla geçecek.
  • USA President George W Bush (2002): Fuel-cell inanılmaz fırsatlar sunuyor. Bunun gelecek olduğuna inanmak zorundayız.

Statkraft’ın güvenlik nedenleriyle inşaatını yarıda bıraktığı Siirt’teki 517 MWe gücündeki Çetin HES’i Limak Enerji aldı ve inşaata başladı.


#TarihteBugün: Araçlarda kullanılan 3 noktalı emniyet kemerini icat eden İsveçli mühendis Nils Bohlin 21 Eylül 2002’de vefat etti. Bohlin, 1950’li yıllarını Saab uçaklarındaki boşaltma koltuğu üzerine çalışmalarla geçirdi ve 1958’de Volvo’nun ilk güvenlik mühendisi oldu ve 3 noktalı kemeri burada tasarladı. Volvo bu kemeri, 1959’da İsveç’teki araçlarında, 1963’te de tüm araçlarında kullanmaya başladı ve dahası, bu tasarımı diğer araç üreticilerine ücretsiz verdi. Bohlin o kadar başarılı bir tasarım ortaya koymuş ki, o günden bu yana çok az değişti.

11.09.2017

#TarihteBugün (iki gün öncesi): 09 Eylül 1966’da Başkan Lyndon Johnson Ulusal Trafik ve Motorlu Taşıtlar Güvenlik Yasa’sını (National Traffic and Motor Vehicle Safety Act) onayladı.


10-11 Eylül tarihlerinde Kazakistan başkenti Astana’da düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı’nın (İİT) Birinci Bilim ve Teknoloji Zirvesi’nde kabul edilen 26 maddelik Astana Deklarasyonu burada (English) (madde 12 ve devamı okunabilir).


Hürriyet Gazetesi’nde 08 Eylül’de IEA Başkanı Dr. Fatih Birol röportajı yayınlanmış. Kendisi IEA’nın siyaset geçmişi olmayan ilk başkanıymış. O’nun döneminde Çin, Hindistan, Endonezya, Meksika, Singapur ve Fas da ajansa üye olmuş ve böylelikle, ajanstaki ülkelerin dünya enerji tüketimindeki payı %50’nin altındayken bu oran şimdi %70’i geçmiş.

Türkiye’nin YEKA ihalelerine değinen Sn. Birol, LNG terminallerin zamanlamasını iyi bulmuş.

Kalbinde hep Türkiye ve GS olduğunu söyleyen Birol ile WEC Dünya Enerji Kongresi’nde diyalog şansım olmuştu ve bana da sorduğu ilk soru “hangi takımlısın” olmuştu 🙂


Fortune 1000 şirketlerinin son 3 yıl içerisindeki birleşme devralma işlemlerini kapsayan PwC survey 2017’ye göre, firmaların dönüştürücü olarak adlandırdıkları (Transformational) birleşme/satın alma işlemlerinin oranı 2010’da %29, 2013’te %44 iken, 2016’da %54 çıkmış. Sonuçlar bence, firmaların dönüşmeye çalıştığının en büyük göstergesi. Zaten, Transformational—Deals tanımı da şu şekilde: “deals that involve acquiring new markets, channels, products, or operations in a way that is transformative to the fully integrated organization.


Araç sahiplik oranı %10’un altında seyreden Çin, yeni araç alımlarının elektrikli olması konusunda politikalar geliştirmeye devam ediyor. 2018 için %8’lik kota getiren Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakan Yardımcısı Xin Guobin, Çin’in benzinli/dizel araçların satışının yasaklanması konusunda çalıştığını söyledi.

Bu açıklamayla birlikte, Çin’in en büyük elektrikli araç üreticisi BYD hisseleri %7.2, bir diğer araç üreticisi BAIC %2.9 ve batarya imalatçısı Guoxuan High-Tech %5.3 değer kazandı.


2016 yılında 49 bin Leaf model elektrikli araç satışı gerçekleştiren Nissan, 2018 modeliyle satışı 3’e katlamayı hedefliyor (2016’da Tesla Model S’den 2000 adet az satış yapmış).


Hitachi Ltd. and Marubeni Corp, iki Japon şirket, ülkedeki Ene-Farm projesi kapsamında evlere kurulan hidrojen yakıt hücrelerine LPG gaz silindirlerinin teslimatıyla alakalı işbirliğine giderek bizdeki tüp araçları gibi bir sistemle teslim edilmesini sağlayacak. Ene-Farm projesi kapsamında 2017 Nisan ayı sonu itibariyle hidrojen yakıt hücresi kurulum adedi burada (2015’te 40 bin, 2016’da 50 bine yakın, 2017 ilk 4 ayda 12 bin kadar olmak üzere toplamda 200 bini aşkın). 27 milyon hane boru hattıyla gaz erişime sahipken, 24 milyon LGP gaz silindirlerine güveniyor.

Güneşten elektrolizle hidrojen eldesi, bunun depolanması ve 20 kg’lık kartuşlarla taşınmasıyla alakalı da pilot proje yürütülmekte, bu kapsamda 2019’a kadar 3 adet konuta ve 2 işyerine sistemin kurulması hedefleniyor. Proje Çevre Bakanlığı’nca da fonlanmaktadır.

02.08.2017

Gündemimde kazık bir haber var. Vatan’dan Meltem Kara’nın haberine göre Otopark Yönetmeliği değişiyor. 01 Ocak 2018’de yürürlüğe girmesinin beklendiği belirtilen taslak ilginç, zira şunlar öngörülmekteymiş;

  • Eskiden 3 daire başına 1 otopark alanı zorunluluğu daire başı hale geliyor. Üstelik, toplu konut inşaatlarında, kamu kurum  ve kuruluşları, sinema, tiyatro gibi yapılarda, hastanelerde ve otellerde otopark ihtiyacının parselinde veya bina bünyesinde karşılanması zorunlu oldu, yani otopark bedeliyle kurtulamıyor bunlar.
  • Her 50 park yerinden biri, elektrikli araçlara uygun olarak düzenlenecek.
  • Bütün otopark türlerinde, otopark alanının yüzde 1’i kadar ilave bir alan, bisiklet ve motosiklet park yeri olarak ayrılacak.

Değişiklikteki yaklaşımlar güzel; ancak inşaat maliyetleri yükselecektir. O nedenle “kazık bir haber” nitelendirmesi yaptım.


Gelecek, elektrikli (plug-in/hibrit) – dizel – hidrojen yakıt hücreli araçlardan oluşacak. Menzil söz konusu olduğunda elektrikli araçların alacağı daha çok mesafe var. Yakıt hücreli araçlar denildiğinde de maalesef elektrikli araçlardan daha da geride; güvenlik, maliyet (dolum istasyonu ve araç maliyeti) anlamında.

Yakıt hücreleri forkliftlerde kullanılıyor halihazırda ve Bloomberg’de çıkan bir habere göre Plug Power isimli şirket yıllardır müşteri arıyormuş ve sonunda Amazon’la 10 tane ambarda kullanılmak üzere anlaşma sağlamış. Benzer şekilde, Wallmart, Plug Power şirketiyle 600 milyon $’lık anlaşma yapmış Haziran’da ve forkliftlerin kullanıldığı ambar sayısını 2’ye katlamayı planlıyormuş (58 adet). ABD’de toplam 600 binden fazla forklif varmış ve bunların %3’ten azı hidrojen yakıt piliyle çalışıyor. Bu arada, Toyota dünyanın en büyük forklif imalatçısıymış ve Toyota aynı zamanda hidrojen yakıt piline odaklanan da yegane şirket diyebiliriz.


Bugün bir diğer önemli husus da Alman otomotiv devleriyle hükümetin toplantısı. CEO’lar, yetkilileri dizelin geleceği olduğuna ikna etmeye çalışacaklar. Alman otomotiv üreticileri, Tesla, Nissan gibi elektrikli araç üreten şirketleri yakalamak için zamana ihtiyaç duyuyor. Alman şirketlerin elektrikli araç konusundaki durumlarını resmetmeye çalışalım:

  • VW de 2025’te 30 yeni EV modelini piyasaya sunmuş olmayı hedefliyor. Daimler, 2025’e kadar 10 adet EV modeline 10 milyar € bütçe ayırmış. Morgan Stanley’e göre, EV dönüşümü nedeniyle VW 2025-2028 yılları arasında zarar yazacak.
  • VW CEO’su Matthias Müller, “Tesla S modelinin başarısı Phaeton planlarını gözden geçirmemize bizi zorladı.” ifadesini 2017 Mart’ta kullandı.
  • VW CEO’su Matthias Müller, satış adetlerinden hareketle, EV piyasasının halen niş (niche) bir pazar olduğunu ve VW’nin EV piyasasını bunun ötesine taşımak amacıyla önümüzdeki 5 yıl içerisinde 9 milyar €’luk yatırım yapacağını söyledi. Ancak, öte yandan, 22 milyar $ da daha verimli içten yanmalı motor teknolojisi geliştirilmesine yatırım yapacaklarını ifade etti. Bunu 2017 Mayıs’da dedi.
  • VW de, Anhui Jianghuai Automobile (JAC Motors) ile ortaklık kurup Çin’de yılda 100 bin elektrikli araç satmayı ve yolculuk paylaşım girişimi Didi’ye araç satmayı planlıyor. İlaveten, VW’nin Çin ülke müdürü, elektrikli araç kotasının nasıl uygulanacağı konusundaki belirsizliklere rağmen, gelecek yıl VW’nin tam elektrikli aracı Çin’de piyasaya süreceğini söyledi. Daimler de, Didi ile birlikte ne geliştirebiliriz diye konuştuklarını söylemişti.
  • VW Almanya’da kendi batarya fabrikasını kurma planı yapıyor (2 milyar $’lık bir
    plan).
  • Audi, emisyon skandalından sonra, 2022’ye kadar 10 milyar €’luk maliyet kesintisiyle (AR-GE kesileceği söylenmiş) elektrikli araç için fon sağlamayı planlıyor. Şirketin ayrıca 7 üst düzey yöneticisinden 4’ününü görevleri değişiyor.

Elektrikli araç işi, yılda 100 milyona yakın aracın satıldığı bir dünyada elbette niş gibi gözükebilir; ama düşünüldüğünden daha hızlı bir şekilde adapte olunuyor ve 2040’lı yılların nasıl olacağı az çok tahmin edilebiliyor. Bu konuyla alakalı kendi değerlendirmem burada (era of EV).

İlave bilgi: Almanların 2016 yılı araç motoru ihracatı 228, makine 170, kimya 107, elektronik 100 milyar EURO (grafik). 2015 Eylül’den bu yana Almanların dizel araç satışlarındaki payı düşüyor (%50’lerden 42’lere kadar gerilemiş) (grafik).


Hong Kong’lu milyarder Li Ka-shing akıllı sayaç (su ve eleketrik) geliştiren Alman Ista International GmbH şirketini borçlarıyla birlikte 4.5 milyar € karşılığı satın aldı (işlem rekabet otoritesi tarafından onaylandıktan sonra tamamlanacak).

Şirketin geçen yılki satış geliri 850 milyon € (12 milyon kişiye).

İlave bilgi: Panasonic, elektrik anahtarları, priz ve sayaç geliştiren Türk şirketi Viko’yu 2013’ün Kasım’ında 460 milyon $’a satın almıştı.


#Shell  – Düşük petrol fiyatları ve Shell’in yeşil yol arayışı (bağlantı)

Shell CEO’su Ben Van Beurden geçtiğimiz hafta demişti ki “gelecekteki aracım elektrikli olacak”. Bundan kısa süre önce de İstanbul’da düzenlenen 22nd World Petroleum Congress’de temiz New Energies bölümüne, yenilenebilir enerji ve elektrikli araçlar için 1 milyarlık harcama yapacaklarını söylemişti (Shell CEO’su hidrojen yakıtlı araçlarda, LNG’li ve yeni nesil bio yakıtlarda gelecek görüyor). Nitekim, 2017’nin aşında Toyota ile 7 tane hidrojen dolum istasyonu için işbirliğine gitmişti.

CEO’nun yatırımcılarını ikna etme konusunda başarılı sanırız. Zira, Shell ve SoftBank birlikte, 5 milyar $ değerlemeyle Asya’nın en büyük yenilenebilir enerji şirketi olan Singapur merkezli Equis Energy’yi satın almak için teklif verdiler. Portföyünde güneş, rüzgar ve hidro projeleri olan şirketin işletmedeki gücü 4.4 GW, inşaat halindeki (+geliştirilmekte olanlar) gücüyse 6.7 GW.

Teklif verenler arasında Engie de var (Japon finansal holding Orix ile birlikte). Engie’nin 1000 MW’lık rüzgar YEKA ihalemize katılmadığını hatırlatalım.

Yakınsama (petrol ve rüzgar)

Teknolojide yakınsama bilinen bir şey, convergence deniyor. Açık deniz petrol platformları sayesinde derin deniz projeleri geliştirilmesi konusunda petrol şirketleri çok deneyimli. Bunu çok iyi bilen Statoil New York sahillerinde rüzgar çiftliği geliştirmek için lisans aldı. Shell de, deniz aşırı rüzgar santrallerinde de pay kapmaya çalışıyor


Kısa kısa haberler

  • Zorlu, Filistin elektrik şirketi JDECO ile MoU imzaladı.
  • Şarkıcı Will.i.am tarafından2016’da kurulan i.am+, ev otomasyon sistemi geliştiren #Wink’i satın aldı.
  • Tesla Model 3 chip Alman Infineon’dan.
  • Toshiba chip birimini bir türlü elinden çıkaramadı. Süreç tekrar durmuş.
  • Rusya’nın, Siemens gaz türbinlerini Kırım’a gönderdiğinin ortaya çıkması sonrası, daha fazla Rus gerçek ve tüzel kişisine yaptırım uygulanması için Almanya’nın getirdiği öneri AB tarafından destekleniyor. Nihai karar ise henüz verilmedi.

04.04.2017

Tesla, market capitalization değerinde GM’yi geçerek ABD’nin en değerli şirketi oldu. Henüz hiç kâr elde etmeyen Tesla’nın bu kadar değerlenmiş olması eleştirilere konu; ama Musk bunu şu şekilde savunmakta: “Tesla is absurdly overvalued if based on the past, but that’s irrelevant. A stock price represents risk-adjusted future cash flows.”

Tesla’nın gelecek nakit akışının büyük kısmı Model 3’ten gelecek, Musk’ın iddiasına göre Model 3, %25 marjla 20 milyar $ getiri sağlayacak.

Tesla


Daimler ve Bosch Level 4 ve 5 otonom sürüç sistemi (yazılım ve algoritma) geliştirilmesi konusunda iş birliğine gittiklerini açıkladı (Bosch basın duyurusu). Anlaşmanın hedefi, 2020-2021 ile birlikte sistemin realize olması.


Daimler, mevcut yakıt hücresi projeleri haricinde yeni geliştirmelere odaklanmayacakmış.  Şirketin CEO’su Dieter Zetsche, yakıt hücresi teknolojisinin artık firma için kilit bir rolü olmadığını belirtti. Zetsche, “Her ne kadar elimizde yakıt hücresine dair önemli teknolojiler olsa da, bu sistemin batarya-elektrik yaklaşımı karşısındaki avantajı giderek küçülüyor.” demiş. Markanın hidrojeni terk etmesinin nedeni basit. Hidrojenin elektrikli sistemlere karşı menzil ve yakıt ikmali avantajı gün geçtikçe azalıyor.

Toyota da batarya konusuna yatırım yapacağını açıklamıştı, Hyundai de buna odaklanacağını ve 2025’e doğru satışlarının %10’unun elektrikli olmasını hedeflemişti.


Çin’li BYD, Macaristan’dan sonra, 10 milyon €’luk yatırımla ikinci elektrikli otobüs montaj hattını Fransa’da kurmaya karar verdi. Yıllık 200 otobüs üretim kapasiteli tesis 2018’in ilk yarısında devreye alınacak ve 32 bin m2 kapalı, toplam 80 bin m2 alanda kurulacak tesiste 100 kişi istihdam edilecek. Yatırımın Fransa’da yapılmasının sebebi, Fransa’nın Avrupa’nın en büyük otobüs pazarı olması.

30.03.2017

Toyota ile birlikte yakıt hücreli araçlar konusunda çalışan bir diğer şirket olan Hyundai elektrikli otomobillere doğru yönünü çeviriyor. Haziran ayında ülkemizde Iconip modelini tanıtacak Hyundai, 2025’e kadar elektrikli araçların (hibrit vs dahil) toplam satışların %10’una ulaşmasını hedefliyormuş. Toyota da tam elektrikli otomobil geliştirmek için çalışmalarına başlama kararı almıştı.

Öte yandan, BMW CEO’su, BMW’nin 2015 yılında açıkladığı fuel-cell vizyonuna bağlılığını yinelemiş ve 2021 yılında, önce sınırlı pazarlarda olacak şekilde yakıt hücreli araçları piyasaya süreceğini açıkladı. BMW’nin de vurguladığı üzere, yakıt hüreleri araçların önündeki en büyük engel dolum istasyonu altyapısı eksikliği ve bunun aşırı maliyetli oluşu.


Renault Zoe kiralamış 100 bin kişi, halihazırdaki bataryaları, kapasitesi 41 kWh olana (menzil: 200 mil-320 km) yükseltebiliyor (Renault 2012’de ilk çıktığında, yaklaşık 80 mil menzil sunan 22 kWh bataryaya sahipti).

Renault, elektrikli araç sahiplerinin %93’ünün bu araçları kiraladığını belirtmiş. Bu ilginç olsa da, aracın satışta olduğu bir çok yerde kiralama zorunlu.

Yeni Renault Zoe aracın kiralama bedeli de aylık 179 €’dan başlıyormuş (Price in France, deduction of €6,000 subsidy and €4,000 premium (subject to the trade-in of a diesel-engined passenger car registered before January 1st, 2006) included.)

Zoe

16.03.2017

Hollanda merkezli EV-Box isimli elektrikli araç şarj istasyonu kuran şirket artık Engie’nin. EV-Box, kurulum adedi anlamında ABD’li ChargePoint (GM eski CEO’su yönetim kuruluna girdi) ile birlikte global liderliğe oynuyor (EV-Box bugüne kadar 20 ülkede 40 binden fazla istasyon kurulumu gerçekleştirmiş); ama ChargePoint’in, 82 milyon $’lık Daimler + BMW + iVentures yatırımıyla Avrupa piyasasına girdiğini hatırlatmak lazım. ChargePoint ile EV-Box için platform özellikleri anlamında iPhone vs Android kıyaslaması yapılıyor.

ChargePoint’in aşağı verili 2017 Nisan itibariyle güncel olan grafiğine göre; şirket 33979 adet şarj istasyonu işletiyor (500 tanesi DC fast charger), 181,885 MWh enerji kullanmış ve 23 milyar $’dan fazla fatura kesmiş.

ChargePoint

Navigant Research, global EVSE piyasa büyüklüğünün 2016’daki 425 bin üniteden 2025’te  2.5 milyon üniteye ulaşmasını bekliyor.


Honda ve GM, GM’nin Brownstone’daki batarya fabrikasında faaliyet gösterecek Fuel Cell System Manufacturing LLC isimli bir şirket kurdu. 85’er milyon $ yatırılacak şirket, GM’nin ve Honda’nın ürünlerinde kullanılabilecek gelişmiş yakıt hücreleri geliştirmeye odaklanacak ve ilk yakıt hücrelerini 2020’de üretmiş olmayı hedefliyor.

İşbirliğine ilişkin toplantı Honda’nın YouTube kanalından izlenebilir.

Bilgi: GM’nin fuel-cell iş kolunun executive direktörünün adı Charlie Freese.

Honda’nın Clarity isimli bir fuel-cell aracının menzili 588 km ve halihazırda araç sadece kiralama usulüyle California’da son kullanıcıya sunuluyor, kira da aylık 369 $ (kaynak için bkz).

15.03.2017

E.ON, fuel-cell esaslı ısıtma sistemleri (heating system) geliştiren Elcore GmbH isimli firmaya yatırım yaptı.


VW, emisyon skandalı sonrası, California Air Resources Board (CARB) ve U.S. Environmental Protection Agency (EPA) ile ABD’ye 2 milyar $’lık elektrikli araç şarj istasyonu kurulması (+eğitim & erişim) konusunda uzlaşmıştı. 2 milyar $’ın nasıl harcanacağı Şubat ayında duyurulmuştu, şimdi de VW California için daha detaylı bir plan açıklandı (VW California Raporu). Buna göre (VW’nin planı olup, inceleme sonrası değişebilir), California’ya 10 yıllık süreçte harcanacak 800 milyon $ ile (altyapı, eğitim ve erişim için), güç seviyeleri Level 2 (≥7.2 kW), 50, 150 ve 320 kW olan DC şarj istasyonları kurulacak (Piyasadaki en yüksek güçteki şarj istasyonu Charge Point’in duyurduğu 400 kW DC). 400’den fazla istasyona 2-3 bin arası şarj istasyonu kurulması hedeflenmiş.

Plan aşağıdaki şekildeZEV


Caterpillar, 3D Additive Manufacturing’in (AM), Caterpillar’ın imal ettiği iş makinelerinin alüminyum ve titanyum parçalarının imalatında nasıl kullanılabileceği hususunda FIT AG ile 3 yıllık bir işbirliğine gidiyor.

FIT AG’nin Almanya ve Boston’da olmak üere toplam 250 çalışanı var. FIT, geliştirdiği Netfabb isimli 3D yazılım programını Autodesk’e satmıştı.

Caterpillar, 2016’da 3D Printing & Innovation Accelerator merkezi kurmuştu. Caterpillar, 3D teknolojisini birçok üretici gibi prototip geliştirmek maksatlı kullanıyor ve halihazırda 80 adet 3D yazıcıya sahip. Merkez, prototip geliştirilmesinin yanısıra, 3D teknolojisiyle üretilebilecek yeni parçaların geliştirilmesine de odaklanacak ve Caterpillar, 3D teknolojisini, partnerlerinin stoklarını azaltmak için de kullanmayı hedefliyor.

Teknoloji henüz tam olarak olgunlaşmamış durumda ve şu şekilde kısıtlamaları barındırmaktadır:

  • Nesne boyutu
  • Malzeme maliyeti
  • Hız
  • Sermaye maliyeti
  • Basılı malzemelerin özellikleri
  • Simülasyon eksikliği
  • Baskı kalite kontrol teknolojisi
  • Baskılı parçaların yüzey kalitesi

Renault (2015 yılı global araç satışı 2.8 milyon adet, BMW’nin 2.25 milyon idi), Greenway Otomobil ve İstanbul Taksiciler Odası, önce İstanbul’da, sonra da Ankara’da, taksilerin elektrikli dönüşümü için işbirliğine gitti. Projenin finansmanını DenizBank sağlayacak. Şarj istasyonları DenizBank, Migros, İspark otoparkları ve taksi duraklarında konumlandırılacak (150 kadar şarj istasyonu kurulacak). Araçlardaki data hizmetini Turkcell sağlarken, bilişim teknolojileri hizmetini Ceiia firması üstlenecek. Araçların kasko hizmeti için ise Axa ile anlaşılmış durumda.

İstanbul Taksiciler Odası 100 adet Zoe için ön sipariş vermiş.

Projeyi GreenWay Group lead ediyor. İşbirliğine dair Dünya Gazetesi’ne bilgi veren İş Geliştirme Uzmanı Sergii Kaian, taksicilere iki fiyat seçeneği sunduklarını, bunlardan ilkinin 120 bin liralık peşin ödeme, diğerinin ise aylık 6500 TL ödemelerle 5 yıllık kiralama seçeneği olduğunu söyledi. Kiralama seçeneğinde bakım, sınırsız şarj ve kaskonun fiyata dahil olduğunu ve ekstra bir ödemesinin bulunmadığını ifade eden Kainan, kiralama seçeneğinde bandrol ücreti maliyeti müşteriye yansıtılmazken, aylık kira enflasyon oranında artırılacak.

Taksiciler Odası, İstanbul’daki 17395 ticari taksinin yarısının önümüzdeki 5 yılda elektrikliye dönüşmesinin hedeflendiğini söylemiş.

Taksiler normalde İstanbul’da 400-450 km yol yapıyormuş, taksilerin mevcut durumda aylık yakıt ve bakım masrafları 6500 TL civarındaymış (100 km’de 18 lira LPG maliyeti olsa bu araçların 400 km üzerinden yıllık 26 bin, aylık 2190 TL yakıt maliyeti söz konusu, 6500 TL/ay maliyetin kalanı bakım olabilir mi, ilginç?), Zoe’nin menzili de 350-400 km olarak ifade ediliyor, ciddi yakıt tasarrufu bekleniyormuş (önceki cümlelerden hareketle salt yakıt tasarrufu yıllık 18 bin TL kadar çıkıyor ki bu da çok iyi). Aracın 10 yıl boyunca taksi olarak kullanılacağı belirtilmiş haberde, iddialı.

Elektrikli araçlarda tarife, normal taksilere göre %15 daha fazla olacakmış.

Zoe’de 41 kWh’lik batarya (LG Chem marka lithium-ion) var, 350-400 km menzilden bahsediliyor, ama normal kullanımda menzil 300 km bekleniyor.

17395 taksinin yarısı elektrikli olsa, 1 taksi günde 400 km yol yapsa ve 365 gün kullanılsa, ZOE de denildiği gibi 41 kWh ile 300 km gitse (bu, 100 km’de 14 kWh civarı tüketim anlamına geliyor ki bence iddialı, zira EPA değerlerini esas alır şurada verili tablodaki araçların ortalama sarfiyatı 20.1 kWh/100 km), bu taksilerin elektrik sarfiyatında sebep olacağı artış 190 GWh’i aşıyor.

Aracın %80 oranında doluluğa ulaşması 1 saat sürüyormuş, şoförler 1 saat nasıl bekleyecek bilemedim. Bunun bir de yazı var kışı var.

Batarya fiyatı 160 $/kWh olsa, dönüştürüleceği hedeflenen araçlar için yapılacak ithalatta sadece batarya ağırlığı 57 milyon $’ı aşıyor.


Hitachi, şebekeyi dengeleme amacıyla, yenilenebilir enerji, depolama ve elektrikli araba kombinasyonuna sahip İngiltere’nin Güney Batısındaki bir projeye 10.8 milyon £ yatırıyor. Projedeki diğer şirketler; PassivSystems Ltd. ve Moixa Energy Holdings Ltd.

11.03.2017

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu, sanal para birimi Bitcoin’in Borsa Yatırım Fonu olmak için yaptığı başvuruyu kabul etmedi. SEC’ten yapılan yazılı açıklamaya göre, Bitcoin’in Borsa Yatırım Fonu başvurusu, hileli ve manipülatif faaliyetlerin önlenmesi için gerekli şartları sağlamadığı gerekçesiyle kabul edilmedi.

Yaklaşık 3.5 yıllık bekleme sürecinin ardından gelen ret kararı, Bitcoin’in değerinde büyük düşüşe neden oldu. SEC’ten olumlu karar çıkmasına yönelik beklentiyle gün içinde birim başına 1.325 dolara kadar çıkan Bitcoin, ret açıklamasıyla 1.100 doların altına geriledi. Bu değer kaybı, Bitcoin’in toplam piyasa değerini 16,5 milyar dolara kadar düşürdü. Bitcoin, 2009 yılında toplamda dünya üzerinde 21 milyon adet üretilmesi planlanan dijital bir para birimi olarak kimliği bilinmeyen kişi veya kişiler tarafından tasarlandı. Finansal krizle kullanımı küresel bazda rağbet görse de maddesel, fiziki bir karşılığı bulunmayan Bitcoin, kullanıcıları arasında “kripto para” olarak da adlandırılıyor. Herhangi bir merkezi olmamasının yanı sıra kimlik bilgileri gizli tutularak A kişisinden B kişisine ya da kurumuna dijital para transferi sağlanırken, birçok farklı web sitesi üzerinden komisyon karşılığı farklı para birimlerine dönüştürme işlemi yapılıyor.


Japonya, konutlara hidrojen yakıt hücreleri kuruyordu uzun zamandır. Panasonic ve Aisin AB’ye açılmışlar. Bu hücreler, evlere gelen doğal gaz hattından H2‘yi üretip kullanıyor. Panasonic pazarlama için Viessmann ile çalışıyormuş ve 2019 Mart ayına kadar 5 bin adet kurulum hedefliyor. Standart bir kurulumun yaklaşık maliyeti 25 bin €.

Aisin Seiki AB genelindeki deneme kurulumlarına Bosch ile işbirliğine giderek başladı ve bugüne kadar 70 adet kurulum yaptı ve denemeler Eylül’e kadar sürecek.

Tosbiha ise su ısıtma amacıyla Almanya ve Fransa’da, Alman batarya üreticisi aracılığıyla sistem satıyor.

Konut tipi yakıt hücreleri Japonya’da 2009’da ticarileşti ve 2016 sonu itibariyle 200 bini aşkın kurulum yapıldığı tahmin edilmekte. Japonya’daki kurulumun maliyeti 8-9 bin $ arasında değişiyor, dış pazarlarda ise nakliye ve kurulum maliyetleri nedeniyle 25 bin €’lara kadar çıkıyor (3 kat maliyetli).

Japonya, konutlara yakıt hücresi kurulmasıyla alakalı olarak ENE-Farm isimli bir program yürütüyor ve 2020’de 1.4 milyon, 2030’da 5.3 milyon ENE-Farm programıyla konutlara hidrojen tankları kurmayı hedefliyor.

06.01.2017

Forbes’da motor endüstrisinin kendi kendini imhası hakkında bir yazı. Geleneksel endüstrinin gerçekten değişmek istiyorsa, içten yanmalı motorları tarihe gömmesi ve hibrit teknolojiyi dâhi bırakması gerektiğine vs değinilmiş. Tesla’nın, %100 elektrik araba yapılabildiğini ısrarla göstermesine rağmen, diğer oyuncuların halen hibrit motorlarla uğraşmasını odaklanma sorununa bağlamış. Bence, bu biraz düz mantık doğrusu, zira altyapı problemini dikkate almamış, yakıt hücrelerine (fuel-cell) değinmemiş ve ABD’deki pikap merakını es geçmiş.