23.10.2017

ABD Çevreyi Koruma Ajansı (US Environmental Protection Agency), namı diğer EPA, 2 çalışanının ve 1 danışmanının bugün düzenlenen iklim değişikliği konferansındaki konuşmasını iptal etmiş.

Global bir eğilim halini alan bu hususta atalarımızın güzel bir sözü var: “at sahibine göre kişner”.


Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Arslan, Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Projesi’nde ilk resmi tren seferinin 30 Ekim’de yapılacağını söyledi. 30 Ekim Kars’ın kurtuluş günü.


Geçtiğimiz hafta İskoçya’da işletmeye alınan yüzer rüzgar santraliyle alakalı NatGeo’da çıkan güzel bir yazı burada.


Mitsui O.S.K. Lines (MOL) Japonya, dünyanın en büyük FSRU gemisini teslim aldı. Gemi, 263 bin m3 LNG depolama kapasitesine sahip ve günlük 540 milyon m3 gaz boşaltabiliyor. Gemi, 2017 yılı içerisinde Türkiye’ye de gaz sağlayacak.


Avrupa’da Opel Ampera E adıyla satıylan Chevy Bolt EV konusunda tedarik sıkıntısı yaşayan Opel, bayilere sipariş almamasını söyledi.


Tesla, Deutsch Bank ile daha önce imzaladığı 600 milyon $’lık depo kredi sözleşmesine (warehouse loan agreement) ilave 500 milyonluk kredi daha imzaladı ve bu, satışlarının önemli bir kısmı haline gelen lease programı için kullanılacak.

Ayrıca, haberlere göre, Tesla, Çin Shanghai serbest ticaret bölgesinde %100 sahibi olduğu bir fabrika kurma konusunda otoritelerle anlaştı. Bu arada, Tesla, Shangai’de 50 tane supercharger ünitenin bir arada olduğu bir şarj istasyonu açtı (dünyadaki en büyük). Resim; yakından, geniş açıdan


SSE ve Drax, CO2 vergisinin artırılmasının gerektiğine yönelik mektup yazdı. SSE, UK’nin en büyük ikinci enerji tedarikçisi, Drax ise ülkenin en büyük elektrik üretim santralinin sahibi.


ABD’li shale gas üreticileri, maliyet ne olursa olsun büyüme stratejisinden değer maksimizasyonu stratejisine doğru kayıyor. Bu, artan talebe cevap verme konusunda gecikme ve dolayısıyla fiyatlarda yükselme anlamına gelebilir mi?


Güney kore lideri Moon Jae-in emri üzerine inşaatı Haziran’da durdurulan Shin Kori-5 ve Shin Kori-6 reaktörlerinin inşaatının devam etmesine yönelik devlet komisyon raporu tavsiyesini kabul ederken, nükleer phase out taahhütünü yinelemesi Korea Electric Power Corporation hisselerini %2.3 düşürdü.


Alman otomotiv devlerinin başı beladan kurtulmuyor. Avrupa Birliği ve Almanya Rekabet Otoriteleri VW ile Daimler’i, bir kaç 10 yıldır dizel ve diğer araç teknolojilerinde sabit fiyat uygulaması konusunda anlaştıkları iddiasıyla inceliyor. BMW ofislerinde de inceleme yapılmıştı.


Tespit: Operasyonel filo kiralama piyasasındaki otomobillerin %60’tan fazlası dizel yakıtlı. Dizel bir araç 100 km’de 5 lt yakıt tüketiyorsa, benzinli bir araç 8 lt tüketiyor. Benzinin lt fiyatı 5.3 lira iken, dizel yakıtın fiyatı 4.6 lira civarında.

Elektrikli aracın alım maliyetinin görece yüksekliği, yakıt maliyeti bağlamında dizel aracın benzinli araba göre de avantajlı olması elektrikli arabayı etkiliyor. Dolayısıyla, elektrikli araçların yaygınlaşmasında önemli bir mihenk noktası teşkil edebilir dizel konusundaki tedbirler.

Aşağıdaki tablo yakıt maliyeti konusunda fikir verecektir:

Yakıt
22500 km’de
15 bin km’de
15 bin km’de

Tablo verilerine esas varsayımlar şu şekilde:

  • Yılda 22500 ve 15000 km yol
  • Yakıt tüketimi (şehir içi, elektrikli araç şehir içi kullanımda ideal olduğundan)
    • Dizel 5 lt/100 km
    • Benzin 8 lt/100 km
  • Elektrik tüketimi (kWh/100 km) 16
  • Birim fiyatlar
    • Dizel 4.6 tl/lt
    • Benzin 5.3 tl/lt
  • Elektrik 41.52 kr./kWh (tek terimli tek zamanlı ticarethane fiyatı, fon ve vergiler dâhil)

20.10.2017

Ford conducted a study of its U.S. and Canadian employees and determined that they would be “choosing to purchase or lease electric vehicles if workplace charging is widely available” (bkz).

Sonuç olarak, Ford, ABD çalışma ofislerindeki şarj istasyonu adedinin 1 yıl içerisinde ikiye katlanmasına ve 2 yıl içerisinde de üçe katlanmasına (600’e ulaşacak) karar verdi.

Elektrikli arabalar böyle yaygınlaşacak zaten. Hele Türkiye’de çok az insan evine şarj istasyonu kurabilir. Kamuya açık hiç hızlı şarj istasyonu olmadığı da düşünüldüğünde ülkemiz için de tek yol bu.

Neyse, 2014 Ocak – 2017 Eylül arasında yapılan çalışmanın sonuçları şu şekilde:

  • Şarj için tercih edilen saatler 8-11 am, 3 pm.
  • 2014 Eylül’den bu yana, Ford çalışanları 165 bin seferden fazla araç şarj etti.
  • 2017 Ağustos başına kadar, Ford şarj istasyonları yaklaşık 2 milyon mil elektrikli sürüş sağladı.

Rosneft, IKBY krizi sürerken bölgesel yönetimin ana petrol boru hattının işletmesinde %60 ortaklık aldı. Mevcut işletmeci Kar Group payı %40’a düştü. Reuters’teki haberde, Rosneft’in IKBY sınırlarındaki 5 petrol bloğuna 400 milyon $ yatırım yapmayı kabul ettiği ve daha öncesinde de Erbil Yönetimine petrol satışı karşılığında 1.2 milyar $ borç verdiği belirtilmiş.

Bu arada, Dünya Bankası, Rusya ekonomisinin durgunluktan çıktığını, bu yıl ve 2018’de %1.7, 2019’da ise %1.8 büyüyeceğini söyledi.


IEA’ya göre, OPEC üyesi olmayan ülkelerin petrol üretimindeki artış, petrol talebi artışına rağmen fiyatları 2018 yılında baskılayacak. Bu arada, OPEC Genel Sekreteri Barkindo akıllı birine benziyor, piyasaya bir şey dikte edemeyeceğini biliyor ve yönlendirmeye çalışıyor.

OPEC ve Rusya petrol kesintisi 2018 sonuna kadar uzayacak gibi (bkz).

Dünyanın en büyük petrol borsacıları, petrolün 1 yıl içerisinde 60 $ üzerine çıkabileceğini ya da yeni bir shale dalgasının fiyatları 45 $ altına çekebileceğini söylemiş (bu, tıpkı, bilardo topu için deliğe ya girer ya girmez demeye benzemiş).

Bu arada, Wood Mackenzie’ye göre, petrol talebi tahmin edilenden daha önce, elektrikli arabaların yaygınlaşmasına bağlı olarak 2035’lerde zirve yapacak.


Hollanda, otoyollardaki ses kesici bariyerleri bifacial güneş hücreli olanlarla değiştiriyor. 2014’te test amacıyla kurulan bariyerlerin bekleneni karşılaması sonrası 2018’den itibaren yeni solar ses bariyerleri kurulacak. Ülkede 1250 km mesafede ses kesici bariyer bulunuyor.


Limpopo Üniversitesi ve Bilim ve Teknoloji Bakanlığı, Mpumalanga’da bir manganez zenginleştirme tesisi kurdu (Mpumalanga, Güney Afrika Cumhuriyeti’nin kuzeydoğusunda bulunmaktadır). Araştırma amacıyla yaklaşık 2.2 milyon $’a kurulan tesisin nihai amacı ticari olarak faaliyet göstermek. Tesisin yıllık 10 bin ton kapasiteye ulaştığında 1600 kişilik istihdam ve 22 milyon $’lık ciro yaratması bekleniyor.

Güney Afrika, dünyanın yüksek manganez cevheri rezervlerinin% 80’ine sahiptir.


Almanya’da, toplam kurulu gücü 222 MW olan 750 kW-10 MW arası güçlerdeki 20 güneş projesi ihale edildi. Ortalama fiyat €0.0491/kWh, en düşük ve en yüksek gerçekleşme de sırayla €0.0429/kWh ve €0.0506/kWh oldu.


Dünyanın yüzer ilk rüzgar çiftliği projesi İskoçya’da işletmeye alındı. Hywind isimli proje Statoil ve Masdar Abu Dhabi Future Energy Co tarafından kuruldu. 30 MW gücündeki projeyi oluşturan 5 adet türbin, 25 km alanda gezebilecek. Peterhead sahilinde kurulan projenin maliyeti 200 milyon £.

Proje, entegre edilen Statoil’in Batwind lithium bataryaları sayesinde 1 MWh enerji depolayabilecek.

Statoil, projenin elektrik üretim maliyetini 2030 itibariyle 40-60 €/MWh aralığına düşürmeyi hedefliyormuş.


RWE spin-off Innogy, özel şarj istasyonu sahiplerinin bu altyapısı paylaşmasını sağlayan eMarketplace adlı platform oluşturdu. Bu, şarj altyapısının yaygınlığı doğrultusunda önemli bir adım.


Fransız Engie, Afrika’daki etkinliğini artırmak için Fenix isimli şirketi satın aldı ve 1.5 milyar €’luk yatırım planlıyor.

Piyasa değeri bakımından Avrupa’nın en büyük utility’si konumunda bulunan Enel SpA da yatırım yapmak için depolama üzerine çalışan girişimler arıyor.


NorthVolt isimli şirket Avrupa’da kurmayı planladığı giga lithium fabrikası İsveç’i tercih ettiğini ve bunun sebeplerini açıklamış. Hedefler şu şekildeydi: fabrikan 2020’de üretime geçecek, 2023’de 32 GWh kapasiteye ulaşarak, fiyat 100 $/kWh seviyelerine çekilecek.

Şirkete ABB’nin ilk fazda 10 milyon € fon sağlayacağı haberlere düşmüştü.


Avustralya’da kurulacak 160 milyon $’lık hibrit proje; 43.2 MW rüzgar, 15 MW tek yönlü tracking güneş ve 4 MWh kapasiteli li-on batarya. Rüzgar türbinleri her biri 3.6 MW kapasiteli 12 adet Vestas V136 (hub 132 mt), piller de Tesla.

Projenin 2018 sonunda tam kapasite işletmeye alınması bekleniyor.


LG, Polonya’da kurulumu devam eden li-on batarya fabrikasının 2015’te 50 bin olarak duyurulan kapasitesini 100 bin araca (6 GWh/yıl) çıkartmış. LG Chem’in fabrikaya yapacağı yatırım toplam 1.63 milyar $.


UK’de, 2017 Eylül’de 163 bin kişi Big Six olarak adlandırılan elektrik/gaz tedarikçilerinden küçük tedarikçilere geçti. Bu bir rekor ve Ofgem iyiye işaret olarak görüyor elbette 🙂 Tüketicilerin fiyat hassasiyeti çok yüksek, nitekim en çok tüketici kaybını yaşayan British Gas, 3.1 milyon müşteriyi kapsayacak şekilde elektrik tarifeleri 2018’den itibaren %12.5 yükseltmeye karar vermişti.

Bu arada, Npower, tüketicilerin 1600£’a kadar borçlanmasına izin veriyor (yani, şirketin tahakkuk edip de tahsil etmediği tutar 1600£ mertebelerine ulaşabiliyor). Mevzuatta buna yönelik bir limitin tariflenmediği belirtilen haberde, 2016 yılında sektör ortalaması gaz için 622£ ve elektrik için de 628£ olarak verilmiş (2015’e kıyasla %7 artış).


UK’deki toplam elektrikli araç sayısı 115 bini geçti ve Shell ilk şarj istasyonunu açtı.


Avrupa, uluslar arası uçuşları EU Emission Trading System’den 2024’e kadar muaf tutacak. Havacılık sektörünün toplam CO2 emisyonundaki payı AB’de %3.


ABD’li teknoloji devlerinin yenilenebilir enerji rekabeti; Google 1.85 GW, Amazon 1.2 GW, Apple 699 MW… (haber).


TAEK, Akkuyu NGS inşaatı kapsamında Rosatom’a sınırlı izin verdi ve tam inşaat izninin ise 2018’in ilk yarısında verilmesi bekleniyor.

Sınırlı çalışma izni kapsamında, nükleer adanın güvenliği için önem arz eden bina ve yapılar hariç, nükleer santralin geriye kalan bütün kısımlarında yapı ve montaj çalışmalarının yapılması öngörülüyor.


Doğu Akdeniz bölgesindeki FSRU projeleri (bkz)

  • Türkiye : 145 bin m3 + 263 bin m3 (2017 Kasım’da devreye girecek)
  • Ürdün : 160 bin m3 kapasiteli.
  • İsrail : 136 bin m3 kapasiteli
  • Lübnan : 3 ihale düzenlenecek
  • Mısır : 170 bin m3 x 2
  • Kıbrıs : 2020’de devreye girmesi planlanıyor
  • Yunanistan : 150 bin m3 + 170 bin m3 (2019 sonunda devreye girecek)

Whirlpool ve GE, Samsung ile LG üretimi konut tipi büyük çamaşır makinelerine %50 gümrük vergisi konulmasını önermiş. İşin ironik tarafı ise, Whirlpool ile GE’nin elektrikli ev aletleri kısmının geçen yıl Çin’li Haier  Group tarafından satın alınmış olması, yani bir Çin’linin gümrük tarifeleri ve/veya kota uygulaması yoluna gidilmesini önermesi.


Geçtiğimiz haftalarda, otomotiv ve uzay sanayine çelik tedarik eden Japon Kobe Steel, ürünlerinin kalitesi hakkındaki verilerin sahte olduğunu itiraf etmişti ve Japon otomotiv üreticiler (Nissan dahil), Kobe Steel’den temin edilen alüminyum parçalara kefil olduklarını söylemişlerdi. Ancak, başkasının malına kefil olan Nissan’ın 20 yıldır Ulaştırma Bakanlığı’nın kontrol prosedürlerine uygun hareket etmediği ortaya çıktı ve Nissan Japonya’daki tüm fabrikalardaki üretime ara verdi.

Ahlaklı bildiğimiz Japonlar dökülmeye devam ediyor. Kimse bana Japonlar ahlaklı demesin.


Avrupa’da dizel araç satışları 2017’nin ilk 5 ayında, 2016’nın aynı dönemine göre %5 düşük (grafik, haber).

23.12.2016

Türkiye’nin ilk FSRU tesisi işletmeye alındı. EPDK, FSRU’lara 2016’nın Mart ayında izin vermişti. Açılan tesis, Kolin-Kalyon ortaklığında ve yıllık 2.5 milyar m3 kapasiteli. Kolin-Kalyon,  2017 Şubat’ta Hyundai’yle 2 gemi siparişi için anlaştı, devreye alınan tesiste kullanılan gemi GDF Suez’e aitti.

Kolin’in haricinde FSRU ile ilgilenen şirketler:

  • Koç Holding bünyesindeki ADG Enerji lisans başvurusunda bulundu ve lisans çıkmak üzere (İzmir’deki tesis, günlük 17 milyon, yıllık 6 milyar m3 kapasiteli)
  • Maks Proje Geliştirme AŞ (YK Bşk Mehmet Koç) (Yalova’daki tesis günlük 14 milyon, yıllık 5 milyar m3 kapasiteli) Terminalin toplam maliyeti 550-600 milyon $ olarak tahmin ediliyor. Bunun 250-300 milyonu yüzer terminal bedeli, 100 milyonu kurulum maliyeti, kalan kısmını arsa bedeli oluşturuyor. Zaten tersane arazisi olarak elinde bulunan taşınmaza bir ödeme yapmayacak olması, yatırımcı firmanın en önemli avantajlarından biri olarak gösteriliyor.
  • Botaş’ın günlük 20 milyon m3 kapasiteli tesisinin işletmeye alınması için de çalışmalar devam ediyor. Gemi, Tarsus (Akdeniz) ya da Saros (Çanakkale) limanına yanaşacak.

Not: FSRU lisansı diye ayrı bir lisans yok, faaliyetler depolama lisansı altında yapılıyor. Kolin’in İzmir’deki tesisi toplamda 6 ay gibi bir sürede devreye alınmış. Kolin’in Hyundai’den sipariş ettiği son geminin 1 tanesinin fiyatı 230 milyon $.

AA haberine göre, Türkiye’nin günlük doğal gaz depolama kapasitesi 2017’nin Şubat ayı itibariyle 223 milyon m3 ve bunun 5 yıllık orta vadede 171 milyon m3 artışla 400 milyon m3‘e ulaşacak.

2016 Kasım itibariyle LNG depolama lisansı sahibi firma sayısı 3, yer altı doğal gaz depolama firma sayısı 5 adettir (bkz: EPDK aylık sektör raporu).