(Batarya) Elektrikli Araçlar

Alman e.Go, Aachen’de bir tasarım dükkanı açtı. Nasıl bir şey olduğuna ilişkin fotoğraflara buradan bakılabilir. Elektrikli araçlar tasarımlarıyla, getirdiği teknolojik yeniliklerle ve dijitalliğiyle insanı gerçekten çekiyor. Bu vesileyle şunu ifade etmek istiyorum; elektrikli araç piyasası bana Türkiye organik gıda piyasasını andırıyor. Etrafınıza bi bakın, sadece organik ürün satan yerlerin ortaya çıktığını vs görürsünüz, ürünler ciddi pahalı da olsa bunların alıcısı var ve halen tabana yayılmamış olsa da kendi kitlesini oluşturduğunu söyleyebiliriz. Elektrikli araç işi de bu durumu andıracak bence. Baktığınızda, hibrit araçlar yakıt ekonomisi (bkz) anlamında ciddi faydalar sunuyor diye düşünülebilir ve bu kitlesel anlamda da geçerlidir; ancak elektrikli araçların az da olsa muayyen bir alıcısı vardır ve bu sayı zamanla kitlesel bir hale gelecektir ve bence, bu taktirde de büyüme oranı organik gıda piyasasındaki artışı geçecektir. Özetle şunu demeye çalışıyorum, Türkiye elektrik piyasasında elektrikli araçlara teşvik vs olmasa da, insanların ilgisini çekmeyi başaracak, devamlılık arz eden sunuşla ve yaratılacak bir ekosistemle, olmadığı düşünülen elektrikli araç piyasasının olduğu görülecektir. Gün artık Renault Fluence’nin zamanındaki gibi değil, elektrikli araçlar da Fluence gibi rezil değil. Hyundai Ioniq Electric’e ve Nissan Leaf 2018’e bi bakın.

Bu minvalde, Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi’nin Türkiye’nin Günlük Nihai Enerji Tüketimi ve Sonuçları isimli yayında vurguladığı ulaştırma hizmetleri ifadesini çok kıymetli buluyorum.

Yakıt ekonomisi demişken dizel yakıtlı araçlara da değinelim; dizel araçların benzinli muadillerine kıyasla yakıt avantajına sahip olduğu bilinen bir şey, örneğin Toyota Corolla’nın dizel modeli 100 km’de 4 lt yakıt sarfediyorken, bu değer benzinli de 6 lt’yi geçmektedir; ancak malum dizel skandalı orta vadede dizel araçların sonunu getirecek yolun fitilini ateşledi, Almanya’da durum ne olacak belirsiz; ancak Toyota’nın üst düzey yetkililerinden birisi şirketin yüksek ihtimalle başka bir dizel araç piyasaya sürmeyeceğini söyledi.

Son olarak, şuradaki etkili bir yazı var hibritle alakalı, gerçekten güzel; ancak yazı 22 Eylül 2017 tarihli olmasına rağmen, How low could the cost go? başlığı altında verili araç bileşen maliyetlerinde 2014 Şubat tarihli şuradaki makale kaynak olarak kullanılmış (makale de 2013 yılı verilerini esas alıyor).


#Etkinlik: Okan Üniversitesi’nde e-hikelink kapsamında bu Cuma günü (29 Eylül 2017) bir etkinlik var. Program detayı burada.


Bir devlet şirketi olan Rus Rosatom Corporation, lithium ion batarya yapımında kullanılan lithium ve diğer metallerin madenciliğine başlayacak.

Reuters’te çıkan buradaki habere göre, VW kobalt üreticilerinden, 2019’dan itibaren 10 yıllığına kobalt tedarik teklifinde bulunmalarını istemiş. Kobalt’ın pound fiyatı piyasada 26$ seviyelerinde (yani 1 kg’u yaklaşık 57 $). Analistlerin tahminlerin göre, li-on bataryalarda ortalama 8-12 kg kobalt kullanılıyor. 30$/lb üzerinden sözleşme imzalandığı durumda, VW yaklaşık 24-36 milyon kg/yıl bir kobalt ihtiyacı duyacak ve bunun karşılığı da 1.6-2.4 milyar $.

CRU Group’a göre, 2017 yılı gereksinimi olan 41 bin ton kobalt, 2025 yılına gelindiğinde 75 bin olacak.

Buradaki haberde Kobalt’ın önemli oranda Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde (DKC) ve insanlık dışı şekilde çıkarıldığı ifade edilmiş (40 bin çocuk çalıştırıldığı ifade edilmiş). Kobalt, Kabada, Çin, Rusya, Avustralya ve Zambia ülkelerinde de çıkarılıyor; ancak DKC’nin ağırlığı %65.

Gerginlikler arttıkça petrol fiyatları yükseliyor (petrol 59 $’ı aştı), bizde borsa düşüyor ve faizler yükseliyor.


Gazprom, Botaş ile Türk Akımı projesi için ortak şirket kurulumuna ilişkin yönetim kurulu kararı aldı.


Yenilenebilir kaynaklı ihalelerde yeni rekorlar gelmeye devam ediyor. Bu sefer de, Hindistan kendi rekorunu kırdı, Solar Energy Corporation of India üzerinden düzenlenen ikinci rüzgar enerjisi ihalesinde önceki rekor olan ₹3.46/kWh kırılarak ₹3.42/kWh elde edildi (250 MW’lık kapasite için). Kömürcülerin de ilgisi vardı, Neyveli Lignite Corporation şirketi 400 MW’lık kapasiteyi ₹3.45/kWh üzerinden aldı. Daha önce de 709 MW güneş ihalesi kazanmıştı.


Facebook, Microsoft ve Telxius şirketleri ortaklığında Virginia ile İspanya’nın Bilbao kenti arasına, Atlantik altından 4100 mil uzunluğunda kablo döşenecek. Kablo, sn’de çift yönlü 160 terabit veri akışına olanak tanımaktadır, bu da eş zamanlı 71 milyon farklı HD videoyu oynatma kapasitesine sahip olduğu anlamına gelmektedir. Kablo bakır ile zenginleştirilmiş 7 çift fiber optik kablo içermekte olup, bunun üstüne sert plastik koruyucu tabaka ve suya dayanaklı bir kaplama daha bulunmaktadır.

04.08.2017

Musk’ın Zuckerberg’i yapay zeka konusunda kıt anlayışlı olarak nitelendirmesinden sonra; Facebook’un geliştirdiği yapay zeka yazılımı, insanların anlayamayacağı bir dil geliştirdiği için kapatıldı. Bu, Zuckerberg’e “ne olacak yeaaaa, Elon da amma negatif” modunda değerlendirmesinden sonra ders olmuş olabilir 🙂 Gerçi, o ifade, anlayış kıtlığından mıydı yoksa yapmak istediklerinin önüne engel çıkmasını istemediğinden miydi bilemiyorum.

Öte yandan, Çin’li Tencent’in geliştirdiği yapay zeka yazılımı da, Komunist Partiyi yozlaşmış diye nitelendirdiği için kapatıldı. Yazılımın kullandığı ifade şu: “With such a corrupt and incompetent government, can it really live that long?


Elektrikli araçlar, batarya ve şarj istasyonu meseleleri

  • 17 Alman şirketinin oluşturduğu konsorsiyum, hükümetin desteğini de arkasına alarak 34 GWh kapasiteli lithium-ion battery fabrikası kurulumu için düğmeye bastı. Potansiyel lokasyonlar önümüzdeki ay  Terra E Holding GmbH tarafında belirlenecek. Tesisin 2028’de tam kapasiteyle çalışması planlanmış. Global batarya kapasitesi şu anki seviyesi olan 103 GWh civarından 278’e ulaşarak yaklaşık 3’e katlanacak 2021’de.
  • Sun Microsystems Inc kurucularında Bill Joy alkaline’i lityum’dan daha iyi bir seçenek olarak görüyor. Açıklamaları, mesleki körlüğü işaret eder gibiydi, zira, insanların alkalinin şarj edilebilir (rechargable) olduğunun farkında olmadığını söyledi. Bill, Rocky Mountain Institute’s Energy Innovation Summit’te solid-state alkaline bataryasını açıkladı.
  • Toyota ve Mazda, yıllık 300 bin kapasiteli elektrikli araç fabrikası kurmak üzere ortaklığa gittiğini açıkladı. Fabrika ABD’de kurulacak. Çin’de değil.
  • Elektrikli araç ve batarya imalatının madenler üzerindeki etkisine ilişkin bir yazı da şurada.
  • Tesla Model 3 de adeta para yakıyor, 2017’nin ikinci çeyreğinde  1.16 milyar $ harcamışlar.
  • E.ON’un, 350 kW ultra hızlı elektrikli (20 dk içerisinde 400 km menzil) araç şarj istasyonları serisinin ilki 2017 sonuna doğru devreye girecek (2017’nin başında iki şirke işbirliğine gitmişti). E.ON, Danimarka merkezli Clever ile işbirliği yapıyor. E.ON, sadece 1200 standart, 39 da hızlı şarj istasyonu işletiyor (2017 Şubat itibariyle). İlave bilgi: Avrupa Komisyonu, Almanya’nın şarj altyapısının güçlendirilmesi önümüzdeki 4 yıllık süreçte 300 milyon €’yu bulacak harcama yapmasına onay vermişti.
  • UK, Jaguar ile EV adaptasyonunu sağlamayı teminen ulusal şebekenin güçlendirilmesi ve altyapı geliştirilmesi için anlaşma imzalamıştı. Maliyet Bajnalığı da, şebekenin artan elektrikli ve otonom araç ihtiyacının desteklediğinden emin olmak için 484 milyon $ fon sağlayacak.

Petrol şirketlerinin derin denizlerdeki deneyimlerini offshore rüzgar projelerine aktarmaya çalışmasına değinmiş ve bunu bir tür teknolojik yakınsama olarak ifade etmiştim. Bu eğilim her alanda kendini gösteriyor; geleneksel iş kollarındaki şirketlerin varlıkları (arazi, teknoloji vs), iyi yönetildiği takdirde o şirketlerin dönüşümlerinin dinamosu olabilir. Petrol dünyasının en önemli şirketlerinden Shell ve BP, petrol istasyonlarında elektrikli araç şarj ünitesi yerleştiriyor. Örneğin, BP’nin İngiltere’de 3100’e yakın benzin istasyonu var ve CEO Bub Dudley, şarj istasyonu konusunda araç üreticileriyle görüşme halinde olduklarını söyledi. Shell’in ise dünyada toplam 25 binden fazla benzin istasyonu var.


Sıkıntılı bir statüsü bulunan Hürmüz boğazı petrol taşımacılığında 2011-2016 yılları arası liderliğini koruyor. Petrotürk’te yer alan haberde, ABD Enerji Bilgi Dairesi (EIA) verilerine göre 2016 yılında Hürmüz’den günlük ortalama 18.5 milyon varil petrol taşındığı belirtilmiş. Hürmüz’ü 16 ile Malakka, 5.5 ile Süveyş, 4.8 ile Bab’ül Mendep ve 2.4 ile İstanbul + Çanakkale Boğazı izliyor.

2010’ların başlarında İran boğazı kapatmakla tehdit etmişti.


Energy Post’ta çıkan bir yazıda, 2007’de, 2015 yılına gelindiğinde AB’nin 12 adet CCS kurulmuş olması sözü verdiğini (burada); ama bugün ne CCS ne de buna ilişkin plan olmadığı ifade edilmiş. Engie ile Uniper ROAD (Rotterdam Opslag en Afvang Demonstratieproject or Rotterdam Capture and Storage Demonstration Project) olarak bilinen CCS projesinden çekildiğini Haziran ayında açıkladı. CCS ile ilgili temel problem, çok yüksek ilk yatırım maliyeti.

Almanya’nın kömür santrallerini kapatma konusunda isteksizliği tekrar kendini gün yüzüne çıkarttı. Çevreciler 2030’da kömür istemeyedursun, kömürün o yıllarda en az %15 paya sahip olacağı tahmin edilmektedir. Halihazırda elektrik üretiminde ithal kömür %17, yerli kömür ise %23 paya sahip (toplam %40).

Kömür ile alakalı daha önceki yazı için şuraya tıklanılabilir (The role of coal in Europe’s power mix).

Sinan Küfeoğlu denen eleman AB’yi enerji konusunda göğe çıkartıp Türkiye’yi gömmüştü değil mi!


IKEA, LG Chem ve Solarcentury işbirliğine gitti ve Birleşik Krallık’taki müşterilerine çatı tipi GES teklifi sunmaya başladı. 3.3 kWh ile 6.5 kWh arasında kapasiteli batarya içerir sistemin başlangıç fiyatı 9000 $..

Site burada.


Büyükçekmece Gölü’ne kurulan Türkiye’nin ilk yüzer güneş enerji santrali (GES) havadan görüntüsü burada. 240 kW gücündeki GES, 960 adet 260W gücünde Bereket Enerji’nin tedarik ettiği polikristal fotovoltaik panelden oluşuyor. Açıklamaya göre, GES, su yüzeyini %70 oranında havadan izole ediyor.


Türkiye’nin enerji ithalatı bu yıl Ocak-Haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre %32 artarak 17 milyar 144 milyon 263 bin USD oldu. Emre Alkin Hocanın ifade ettiği üzere, petrol 50 $ üzerinde durmakta başarılı gibi ve Türkiye’nin cari açık ve enflasyon ile ilgili söylemleri revize etmesi gerekebilecektir.

Artan enerji fiyatları Rusya’nın petrol ve gaz gelirlerini de artırdı. Federal Gümrük Servisi’nin (FTS) verilerine göre, ülkenin petrol ihracatı gelirleri bu yılın Ocak-Haziran döneminde 2016’nın aynı dönemine göre %38.7 artarak 45.6 milyar dolara, doğal gaz gelirleri de %19.5 artarak 17.9 milyar dolara yükseldi. Ülkenin doğal gaz ihracat hacmi de %8.6’lık artışla 103.6 milyar m3 olarak gerçekleşti. OPEC ile varılan petrol kısıntısı anlaşması sonrası günlük petrol üretimini 300 bin varil kısmayı taahhüt eden Rusya, Temmuz ayı itibarıyla günlük üretimini 307 bin varil azaltmıştı.


Uluslararası basında #YEKA ihalesi yansımaları (Bakan Albayrak açıklamaları)

İhale için en ucuzu diyenler, en ucuzun Meksika olduğunu falan söyleyenler çıktı. Doğrusu şu: fiyat anlamında en ucuzu Fas’da geçen sene yapılan 850 MW gücündeki ihale; ortalama 30 USD/MWh, en düşük 28 ile neticelenmişti o ihale. Öte yandan, Meksika’da Enel’in kazandığı ihalenin fiyatı 32 USD/MWh idi. Bizimkisi ise 34.8 USD/MWh ile tamamlandı. Ancak, bizim YEKA’nın önemli bir farkı ülkemizi üretim ve teknoloji geliştirme üssü haline getirme hedefinden hareketle fabrika ve AR-GE merkezi kurma şartına sahip olması, bu da esasen projeyi farklı bir kefeye koymaktadır.

Grafik: Evolution of average auction prices for onshore wind energy (IRENA bağlantısı)

Grafik