19.09.2017

2014 yılında UK açık deniz rüzgar ihalesi düzenliyor. 2.6 milyar $ yatırım maliyetli ihaleyi Mainstream Renewable Power Ltd. isimli bir şirket 114£/MWh birim bedelle kazanıyor; ama sonra Royal Society for the Protection of Birds isimli bir hayır kurumu bu projeyi dava ediyor ve o günden bu yana projede ilerleme sağlanamıyor.

Şirketin CEO’su konuyla alakalı olarak şunu diyor: “Bizarrely this has worked in our favor”, meali: “bu, garip şekilde lehimize çalıştı” 🙂

Çünkü; deniz aşırı rüzgar projelerinin üretilen elektriğin LCOE değeri 2014 yılında 220$/MWh iken bugün 120$ civarında ve dahası 114£/MWh gibi bir ihale bedeli bugün için gerçekten yüksek. Projenin geç devreye girmesi dolayısıyla kayıp ne kadardır bilemiyorum; ama şirket fiyat düşümü ve türbin başı artan verim vs düşünüldüğünde şirketin orta/uzun vadede avantajlı olduğu muhakkak, ki CEO’nun ifadesi de zaten bunun göstergesi. Kaynak


Dubai devlet şirketi olan DEWA 700 MW gücündeki CSP teknolojili GES için 7.3¢/kWh üzerinden PPA imzaladı. 3.9 milyar $’lık proje, toplam 3GW kapasiteye ulaşması planlanan Mohammed bin Rashid Al Maktoum Solar Park’ın bir parçası olacak. İhaleyi, ACWA Power ile Çin’li Shanghai Electric konsorsiyumu kazandı.


18 Eylül 1981’de Kanada’daki West Edmonton isimli AVM, 20 bin yerlik park noktasıyla Guinness Rekorlar Kitabına girmiş. Benzer rekor haberlerini elektirkli araçlar için duyarız İnşaAllah 🙂

#TarihteBugün: 19 Eylül 1957’de, ABD, Nevada’da ilk yer altı nükleer silah denemesini yaptı, 1.7 kilotonluk nükleer silah patlatıldı.


Renault Zoe’nin yeni modelinde 41 kWh kapasiteli LG Chem’in tedarik ettiği li-on batarya kullanılıyor. Karar Gazetesi bu aracı test etmiş. Testi yapan kişinin ifadeleriyle sonuçlar şu şekilde:

  • İlk denemelerimizde elektrikli bir araç kullanımı kurallarına göre İstanbul sınırları içinde 358 km’ye ulaştık. Tabi kullanım anında benzinli ve dizel bir araç değil de daha sakin hızlanmalarla birlikte gereksiz yere gaz temposunu arttırmayarak ulaştık.
  • İkinci deneme kafadaki bütün kuralları atarak normal bir araç kullanıyormuş gibi gerçekleştirdik. Otoban ve E-5 hız limitlerine uyarak özellikle birkaç günlük sıcak hava koşullarında klima gibi konfor tüketicilerini kullanarak sürüş gerçekleştirdik. Bu sefer ise ulaştığımız menzil yaklaşık 300 km oldu.

Normal kullanım koşullarında elde edilen 300 km menzil bence çok başarılı (100 km’de 14 kWh tüketim). Aracın New European Driving Cycle (NEDC) menzili 400 km olarak duyurulmuştu. Bu arada, aracın fiyatını 120 bin biliyordum ben, 128 bin liraymış. Araç şöyle bir şey.

Chevrolet Chevy Bolt EV’nin ise EPA menzili 238 mil (383 km). 60 kWh kapasiteli LG-Chem yapımı li-on batarya kullanılan araç, hypermiling olarak adlandırılan 32-48 km/h hızlarda enerji verimli şekilde kullanılıncaa toplam 750 km/şarj menzile ulaşmış. Öte yandan, aracın üreticisi GM’ye göre, kullanıcıların %97’si günlük kullanım koşullarında EPA menzili olan 383 km’yi geçiyormuş. Bu veri kaç araçtan elde edilmiş bilemiyorum (kaynak).

Buradan şuna geçelim; insanlar şöyle bir şey düşünebiliyor, “erişilebilir fiyat seviyesindeki elektrikli araçlar iyi hoş da, batarya ömrü ne kadar, aracı aldıktan sonra bir de batarya derdiyle uğraşmayalım?”. Benim gördüğüm kadarıyla, batarya, üreticilerin garantilerinin çok ötesinde performans sergiliyor. örneğin;

  • Chevy 400 bin mil (643 bin km) gitti ve dikkate değer bir bozulma yok bataryada.
  • Tesla Model X ve S kullanıcılarından elde edilen datalara göre Tesla batarya paketi 840 bin km’den sonra bile %80 oranında kapasitede olacak.
  • Finlandiyalı bir taksi sürücüsü 400 bin km yol yapmış ve bataryanın kapasite oranı %93 (bkz).

Bu arada, şarj süresi o kadar önemli ki Tesla 2017 sonuna kadar Çin’e 1000 tane hızlı şarj istasyonu kuracağını açıkladı (videonun 2.dk’sında).


DVL GL trafından yayınlanan Energy Transition Outlook 2017 rapora göre;

  • Satılan araçların %50’sinin elektrikli olacağı yıl AB için 2025, Kuzey Amerika için 2030 olarak öngörülmüş
  • Araç ömürlerinin ortalama 10-18 yıl olmasından hareketle, yollardaki dizel/benzinli araçlardan komple kurtuluş 20-30 yıl daha fazla sürede gerçekleşecektir ve 2050 itibariyle elektrikli araç oranı %75 olacaktır.
  • Elektrikli araçlarla içten yanmalı motora sahip araçların fiyat eşitliğinin 2022’de yakalanacak (bu, BNEF, IRENA, McKinsey gibi raporlarla desteklenmiş, esasen birbirinin kopyası diyebiliriz)
  • Enerji talebi 2015 yılındaki 400 EJ değerinden 2050’de 430’a yükselecek (2015 2030 periyodundaki artış beklentisi yaklaşık %7, oysa geçmiş 15 yıldaki artış %15)

Raporun tamamı için tıklanılabilir.


Moody’s, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nin (Belt and Road Initiative) genel olarak kredi notunun pozitif olduğu bildirildi.

Yüksek Planlama Kurulu’nun, 2017-2018 yıllarını içeren Nanoteknoloji Eylem Planı REGA’da yayımlandı.

Bankacılık dışı finansal kurumlar arasında ilk Ar-Ge merkezini Tam Faktoring kurdu.

Afrika’nın ilk mini LNG projesi Nijerya ve Total iş birliğiyle geliştirilecek.

03.05.2017

Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar’ın ilk uygulaması 24.04.2017 tarihli REGA’da yayımlandı. Buna göre, özelleştirme kapsamında Cengiz Holding bünyesine katılan Eti Bakır AŞ tarafından Mardin’in Mazıdağı ilçesine 2.884 milyar liralık yatırımla hayata geçilecek “metal geri kazanım ve entegre gübre tesisine” çeşitli muafiyetler tanınmış. 4 yıl içerisinde tamamlanacağı belirtilen yatırımla Türkiye’de kapasitesi olmadığı belirtilen aşağıdaki ürünler imal edilecek.

PBDS

Bu desteğin, Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar’ın 5.maddesinin 1.fıkrasının b ve/veya h bendi kapsamında verildiğini anlıyoruz (b bendi “Ülkemizde üretim kapasitesi yetersiz olan ürünlerde arz güvenliğini sağlama”). Diğer değerlendirme kriterleri kısaca şu şekildeydi: teknolojik dönüşümü gerçekleştirecek, yenilikçi, ARGE yoğun ve yüksek katma değerli.

Yatırımın cinsinin tevsi, entegrasyon ve ürün çeşitlendirme olduğu belirtilmiş Bakanlar Kurulu Kararı’nda ve sülfürik asidin de fosforlu gübre imalatında girdi olarak kullanıldığı düşünülürse esasen tevsi gereği gerekli girdinin artışı ve bu girdinin de ithal edilmemesi esas alınmış diyebiliriz. Türkiye’nin bu girdiler için ne kadarlık bir ithalat yaptığını vs bulamadım; ama TEPAV’dan Güven Bey’in ifade ettiği üzere, “Türkiye bir seçim yaptı; ama açıklamaya muhtaç ve derinliği olmayan bir seçim yaptı“. Şahsen umuyorum ki, elektrikli otomotiv başta olmak üzere, elektronik ağırlıklı bir yatırımcıya da Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar’da öngörülen sermaye katkısı dahil destekleri sağlar Bakanlar Kurulu.


Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’da değişiklik 03.05.2017 tarihli REGA’da yayımlanarak yürürlüğe girdi ve böylelikle nükleer enerji santral yatırımları öncelikli yatırım konuları kapsamında desteklenebilecek. Yani, şu anki yatırım yerleri itibariyle bu yatırımları 5. Bölge Destek Unsurları uygulanabilecek.


Avustralya Adelaide merkezli 1414 Degrees isimli startup, geliştirdiği Molten silicon thermal energy storage system (TESS) konusunda çok iddialı ve 100 MWh’lik ihaleye katılacaklarmış. Örneğin, 500 kWh’lik enerjiyi 70 cm3’lük bir hacimde depolayabildiklerini ve 10 MWh’lik tesisi 528 bin $’a kurabileceklerini söylüyorlar. Oysa, Tesla’nın Avustralya’da kurmak istediği 100 MWh’lik sistemin maliyeti kabaca 169 milyon $ civarında (detay için bkz: 08.03.2017 tarihli içerik). TESS sisteminin verimi şu an için %31’lerde, bunu artırmaya çalışıyorlar. Detay için tıklanılabilir.


28.04.2017 tarihli notta Almanya’nın alım garantisiz ihalelerinden bahsetmiştik, akabinde Danimarka Enerji Bakanı Lars Christian Lilleholt, önümüzdeki birkaç yıl içerisinde yenilenebilir enerji üreticilerinin devlet desteğine ihtiyaç duymayacağını söyledi. Enerji fiyatları Avrupa’da nasıl gelişecek önümüzdeki 5-10 yıllık süreçte acaba?


VW CEO’su Matthias Müller, satış adetlerinden hareketle, EV piyasasının halen niş (niche) bir pazar olduğunu ve VW’nin EV piyasasını bunun ötesine taşımak amacıyla önümüzdeki 5 yıl içerisinde 9 milyar €’luk yatırım yapacağını söyledi. Ancak, öte yandan, 22 milyar $ da daha verimli içten yanmalı motor teknolojisi geliştirilmesine yatırım yapacaklarını ifade etti.


Elon Musk, Kanada’nın Vancouver şehrinde katıldığı The Future You TED etkinliğinde Tesla’nın, SolarCity door-to-door sales ekibini kapatacağını söyledi. Bunun yerine internet ve perakende satış – pazarlama kanallarına ağırlık verilecekmiş. SolarCity ordu gibiydi aslında, bir dönem baktığım finansal raporlarında 2014 yılındaki sales&marketing çalışan adedi 3400 idi. Haberde, Tesla ve SolarCity’nin toplamda 30 bin çalışanı olduğu yazılı.


Blockchainle alakalı iki haber daha;

#1 RWE Almanya’da 100. elektrikli araç şarj istasyonunu devreye aldı. RWE’nin şarj istasyonların en farklı özelliği, ödeme ve şarj verilerinin yönetilmesinde ethereum esaslı blockchain teknolojisini kullanıyor olması. Innogy’nin (RWE) bu konudaki partneri Share&Charge.

#2 Dubai neler yapıyor öyle! Smart Dubai isimli hükümet ofisinin direktörü Aisha Bin Bishr, 2020 itibariyle Dubai’yi blockchain kullanan ilk hükülmet yapmayı istediklerini söyledi.


Musk’ın yeni şirketi Boring’in konsepti dikkat çekici. Öte yandan, Musk, haftada 300 ft (91 mt) olan tünel ilerleme hızının 1 mil’e (1609 mt) çıkarılabileceğine inanıyormuş.


Çin kendi Wikipedia’sını kuruyor.