11.01.2018

Bugün DEİK’in İş Kurulları Genel Kurulu’na katıldım. Enerji ve Nijerya için şirketimi temsilen oy kullandım. Ülkemiz için hayırlı olmasını temenni ediyorum.


Australian Newcastle kömür fiyatı, Kasım ayındaki seviyenin üzerine %15 yükselerek 2016 sonlarındaki fiyatı geçti (fiyat seyri burada). Reuters’daki habere göre bunun sebebi, Çin genelindeki ithalat terminallerindeki sıkışıklık ve dünyanın en büyük termal kömür madencilik yerlerinden Endonezya’nın Kalimantan adasındaki yükleme gecikmeleri.

Yükleme ve boşaltma bekleyen gemilerinin görüldüğü görsel.


DOE’nin FERC’e, kömür ve nükleer güç santrallerine yönelik sunduğu NOPR için; FERC’in ara bir çözüm bulmaya çalışacağını düşünmüştüm; ama yanıldım. FERC NOPR’yi reddetti. Gerekçe de, kömür ve nükleer güç santrallerinin devre dışı kalmasının şebeke güvenilirliğini ve esnekliğini tehdit edeceğine yönelik iddiaların delillendirilememiş olması. Bu çok önemli bir vurgu.

Sonuç olarak, can çekişeni diriltmeye çok da niyetli olmadıklarını belli ettiler.

Aklıma ister istemez şu geliyor; EPDK’nın ETKB’nin söylediği bir şeyi yapmama lüksü var mı sizce?

Konuyla alakalı olduğunu düşündüğüm ve Ateş Uğurel Bey’in LinkedIn paylaşımından gördüğüm bir analizi paylaşmak istiyorum. Şöyle ki; Xcel Energy Electric Resource Plan (ERP) adını verdiği bir yarışma kapsamında 350 adet yenilenebilir enerji fiyat teklifi alıyor. Başvurulara göre, rüzgar+depolama için ortalama fiyat $21/MWh, solar+depolama için ortalama fiyat $36/MWh çıkıyor.

Orijinal kaynak


KPMG’nin otomotiv endüstrisi yöneticileriyle yaptığı ankete katılanların %54’ü batarya elektrikli araçların ticari olarak başarılı olamayacağını, öte yandan %77’i (ABD katılımcılarının %85’i) gerçek atılımı yakıt hücreli araçların sağlayacağını söylemiş. Bu görüşlerin temelinde altyapı ve şarj süresi uzunluğu var; ama yine de yakıt hücreli bir dolum istasyonunun inanılmaz maliyetli olduğu düşünüldüğünde ve insanların araç kullanım alışkanları (ev-iş arası gibi) noktasında, yöneticilerin yaklaşımının dar çerçeveli kaldığını değerlendiriyorum.


Ofgem CEO’su Dermot Nolan’ın MP tarafından pasif davranmakla eleştirilmesi sonrası, Nolan, vulnerable olarak adlandırılan tüketicileri korumak amaçlı tavan fiyat uygulaması için geç kalınmasıyla alakalı “daha önce harekete geçmiş olmayı isterdimdedi. Uygulamadan toplam 4 milyon tüketici yararlanacak.


Her yerde haber oldu ama yazmaktan zarar gelmez; NY Belediye Başkanı Bill de Blasio, belediyenin emeklilik fonlarından 5 milyar USD’lik fosil yakıt harcamasına sebebiyet verdikleri gerekçesiyle, iklim değişikliğine etkileri nedeniyle 5 büyük petrol üreticisine dava açtı ve 2012’de yaşanan Superstorm Sandy adres gösterdi. Şirketler şunlar: BP, Chevron, ConocoPhillips, ExxonMobil, Royal Dutch Shell.

Özel sektörü bu şekilde dava etmek hakikaten ilginç bir yaklaşım, zira karşılıklı edimleri ortadan kaldırırsak, o takdirde özel sektörün yapması gereken her işi belediye yapsın. Ne çıkacak davadan merakla bekliyorum.

İklim demişken, National Oceanic and Atmospheric Administration tarafından hazırlanan rapora göre, arktik, eski günlerine dönme belirtisi göstermiyor (raporla alakal video).


Petrol, İran ve Venezuela etkilerine ilaveten ABD’deki kısıtlar nedeniyle 70$ dayandı. Peki yıl sonu hedef fiyatı ne; Euan Mearns’a göre 80$ olacak. Şu şekilde detaylandırmış;

  • Petrol piyasası günlük yaklaşık 1.7 milyon varil üretim kısıtlamasına tabi ve OPEC+Rusya kısıt anlaşmasını uzattı.
  • Kesintiler dâhil şekilde bakıldığında, 2015’ten bu yana üretimin yatay seyrettiği söylenebilir.
  • Çok fazla jeopolitik belirsizlik var.

Son olarak bir soru: OPEC, petrol fiyatlarının 80 dolar seviyelerine ulaşmasını istiyor mu bilemiyorum, zira bu, shale araştırmalarını artırıyor ve günün sonunda petrol üreticilerini olumsuz etkileyebilir ki ABD’nin net ihracatçı olacağaını EIA çok kez söyledi.


Hindistan Directorate General of Safeguards, Customs and Central Excise, Çin ve Malezya üretimi güneş panellerine %70 gümrük vergisi uygulaması önerdi. Hindistan Çin panellerinin en büyük ithalatçısı konumunda.


Okumalık: Ark Invest Big Ideas 2018 (bağlantı). Başlıklar aşağıda olup use-case’ler bağlantıda.

  • Mobility-as-a-Service
  • Robotics
  • Deep Learning
  • CRISPR Genome-Editing
  • Cryptoassets
  • Cryptoassets
  • Frictionless Value Transfers
  • 3D Printing

Başka meşgaleler nedeniyle notları güncellemekten aciz kaldığım için kendime kızdığımı da ifade edeyim son olarak.

20.12.2017

IEEE, Ethically Aligned Design’ın ikinci taslağını yayınladı. Taslak, AI ve otonom sistemlerin etik sınırlar dâhilinde uygulanması yönelik öneriler içeriyor.


RWE spin-off Innogy’nin CEO’su Peter Terium, 2021’e kadar sözleşmesi olmasına rağmen, şirketin UK’deki perakende şirketi Npower’ın 3 yıl üst üste zarar yazması sonrası görevinden ayrıldı.

Enerji yatırımcısı olmak zor, yöneticisi olmak kolay.


Avrupa Adalet Divanı’na (Mahkemesi?) göre (bkz), Uber bir ulaştırma şirketi, teknoloji şirketi değil.


Dün itibariyle Avrupa’da (UK’de) üretime başlayan Nissan Leaf’in Portekiz’deki fiyatı 35500€ (teşvik ve indirimler öncesi).


Petrol ve gaz sektörüne yönelik yapay zeka teknolojisi (daha çok machine learning) geliştiren ve yatırımcıları arasında GE’nin ve Intel’in olduğu Maana’ya yatırım yapanlar arasına Çin’li yatırım bankası CICC de katılmış (Maana’nın diğer yatırımcıları Shell, Saudi Aramco, Chevron). Son turda 28 milyon daha yatırım alan Maana, bugüne kadar 68 milyon $ fon topladı.

Maana’nın kurucusu ve CEO’su Babur Özden, bir Türk.

Maana ismi da mana kelimesinden hareketle verilmiş olabilir. Öyleyse ilginç.

Diğer yatırım haberleri

  • EDF Renewable Energy ve Toyota Tsusho Corporation birlikte Vehicle 2 Grid (V2G) girişimi Nuvve şirketine series A yatırımı yaptı.
  • Solar tahminiyle alakalı 8 adet proje erken aşama AR-GE çalışmaları için ABD Department of Energy’den (DOE) 12 milyon $ hibe aldı.
  • Siemens LO3 Energy’ye yatırım yaptı. LO3 Energy, kendini transaktif enerji şirketi olarak tanımlayan blockchain teknolojisi kullanan bir şirket.

Etiyopya, kurulu güçleri toplamı 8 yıl içerisinde 1000 MW’e ulaşması beklenen 2 adet jeotermal projesinin inşası için 4 milyar USD’lik anlaşma imzaladı.


Statkraft off-shore rüzgar projelerinden çıkıyor. Şirket, Sheringham Shoal projesindeki hissesini sattğ*ını duyurduktan sonra, Dudgeon projesindeki %30’luk hissesini de sattığını açıkladı.

16.11.2017

AB’de 2009’da yürürlüğe giren CO2 standartları gereği, otomotiv üreticileri, 2021’de 95 gr/km altında CO2 salınımı hedefine ulaşmak zorundalar. Resmi değerlere göre, 2001’de AB’deki salınım 170 gr/km iken, 2016’da 118 gr/km oldu. Ancak, gerçek dünya değerleri ile resmi değerler (üreticilerin bildirdiği lab/etiket değerleri) arasında fark var. Şöyle ki; 2001’den beri yürütülen ve 2016 yılı değerlemesi 14 farklı veri kaynağı ve 1.1 milyon otomotiv üzerinden yapılan çalışmaya göre, otomotiv üreticilerinin etiket CO2 salınımıyla yakıt sarfiyatı gerçek dünya değeri arasındaki fark 2001’de %9 iken, 2016’da %42’ye ulaştı (fark, 2015’e kadar sürekli artmış, 2016’da nispeten azalmış).

Bireysel araçlardaki ortalama fark %40 civarındayken, şirket araçlarındaki fark %45’e ulaşıyor (muhtemelen, şirket araçlarının daha fazla yol yapmasından kaynaklı) ve şaşırtıcı şekilde, rapora göre, plug-in hibrit araçların farkı çok daha fazla (%51).

Bu durum, doğal olarak, yakıt sarfiyatının öngörülenden çok daha fazla olması demek. Rapora göre, yılda ortalama 400€ fazla yakıt harcaması yapılıyor.

Raporun tamamı burada.

Bu rapordan hareketle denilebilir ki, elektrikli arabalar aslında düşünüldüğünden daha çevreci. Peki, elektrikli araçların yaygınlaşmasının önündeki engel nedir; İngiltere’de, 16500 kişi (elektrikli araç sahibi olmayan) arasında yapılan bir araştırmaya göre;

  • Elektrikli araç almanın önündeki engeller; i) menzil, ii) fiyat (yakıt tasarrufu kaynaklı işletme maliyetindeki düşüklüğü dengelemek uzun zaman alıyor), iii) bataryanın dayanıklılığı konusundaki endişe.
  • Gençlerin (24-34 yaş arası) elektrikli araba alma eğilimi yaşlılara göre daha yüksek olmakla birlikte, gençlerin %33’ü elektrikli araba konusunda bir anlayışa sahip olmadıklarını söylemiş.

Otomotiv üreticilerinin elektrikli araç üretme kapasiteleri de çok düşük. Mesela, Hyundai Ioniq’in Ekim ayı üretimi Eylül ayına göre 462 adet düşerek (tablo) 1893 olmuş. Bunun nedeni batarya temininde yaşanan sıkıntı mı, yoksa başka bir şey mi bilmiyorum. Yani, durum bu.

Aynı şey Tesla için de geçerli, teslimat taahhütlerini bir türlü yerine getiremiyor; Amazon perakende ticaret için ne ise, Tesla da otomotiv için o (mu) denilse de teslimat taahhütlerini yerine getiremediği için 6 aylık fiyat beklentisi de Goldman Sachs tarafından 190’dan 180$’a çekilen Tesla (Cuma günkü kapanış değerinden %49 düşük, yani, önümüzdeki 6 ayda hisseler yarı yarıya değer kaybedecek diyor Goldman), sadece marka değeriyle rekabetçiliğini koruyabilecek ve yaktığı nakitleri kasasına geri koyabilecek mi?

FT’nin, Model 3 teslimatında yaşanan sıkıntıları daha iyi anlayabilmek için Tesla eski çalışanlarını da içerir bir dizi kişiyle görüşmelere göre, batarya paketlerinin kurulduğu hat düzgün çalışmadığından montaj elle yapılıyor ve parça tedariklerinde sıkıntılar var.

Elektrikli gelecekle ilgili derleme;

  • E.ON, “freedom is electric” temalı bir film hazırlamış (buradan izlenebilir). E.ON, 2020’de AB genelinde 10 bin şarj ünitesi kurmayı hedefliyor. “Tomorrow is on” demiş.
  • 2018 model Nissan Leaf Japonya’da geçe ay satışa çıktı ve 3629 adet satıldı (Ekim ayı satış tablosuna göre, Japonya’da en çok satılan 19. araba olmuş). Bu arabaya bayılıyorum.
  • Norveç’te e-Golf, Golf’ün birçok modelinden ucuz ve Ekim ayında 1168 adet e-Golf teslim edilmiş ülkede. Tabi bu ucuzluğun arkasında Norveç’in elektrikli araçlardan KDV almamasının etkisi var ve Norveç çok zengin olduğu için KDV almayabilir.
  • Toyota yeni bir reklam filmi yayınlamış, videoda deniyor ki; “We Choose Hybrid” (YouTube). Bu reklamın amacı ne şimdi? Bence şu; Toyota, 1997’den beri hybrid üretiyor, piyasaya da 7 farklı model sürmüş ve 10 milyonu aşkın araç satmış, buradan ciddi gelir elde ediyor, elektrikli araç konusunda da geride kaldı ve fuel-cell teknolojili Mirai de maalesef main-stream olamadı. Mirai’nin baş mühendisi de şöyle demişti zamanında: “Elon Musk is right – it’s better to charge the electric car directly by plugging in.” Hasılı, solid-state batarya odaklı elektrikli araba yatırımları devam ederken hibrit satışlarının aksamaması bağlamında reklam anlamlı.
  • Consumer Reports’a göre, Chevy Bolt, gerçek hayatta 250 mil menzile sahip. EPA menzili ise 238 mil.
  • The International Council on Clean Transportation tarafından 2017’nin Kasım’ında yayınlanan Electric vehicle capitals of the world raporunda önemli şehirlerin elektrikli araç hedefleri derlenmiş.
    • Amsterdam : 2025 itibariyle sıfır emisyon ulaşım
    • Londra : 2020 itibariyle 70 bin, 2025’e kadar da 250 bin ultra-düşük emisyon salınımı araç satışı
    • LA : 2025 itibariyle, trafiğe kayıtlı araçların %10’u elektrikli, 2035’teyse %25’i
    • NY City : 2025 itibariyle %25 elektrikli araç oranı
    • Oslo : 2030 itibariyle sıfır emisyon ulaşım
    • Shenzhen : 2020 itibariyle 120 bin elektrikli araç satışı
    • Tianjin : 2020 itibariyle 30 bin elektrikli araç satışı
    • Rapora göre, Çin’deki şarj istasyonu altyapısının %16-45’i DC hızlı şarj istasyonken, bu oran, şarj istasyonu yoğunluğu en yüksek 2 ülkeden biri olan Hollanda’da %1-2 civarındaymış.

Çad, Glencore şirketine 1.3 milyar $ borçlu ve IMF bu borcun sürdürülebilir olmadığını değerlendiriyor. Glencore, Çad’a sunduğu yeni bir ödeme planıyla faiz oranını 6.75’ten 4’e çekti. Glencore, Çad’a, petrol karşılığında 2014’te 1.45 milyar $ borç vermişti. Petrol fiyatlarında yaşanan düşüş ülkeyi ne hale sokmuş.

120 milyar $ dış borç altında ezilen ve S&P’nin kredi notunu “tercihli temerrüd” durumuna düşürdüğü Venezuela da, petrol fiyatları yüksekken almıştı kredileri; ama şimdi ödeyemiyor.


Suriye Paris İklim Anlaşması’nı 13 Kasım günü onayladı. İlginç.

DOE’nin FERC’e, kömür ve nükleer güç santrallerine yönelik sunduğu NOPR için; FERC’in geçici başkanı Neil Chatterjee, FERC’in uzun vadeli plan yaptığı bir dönemde anılan türdeki santrallerin kapanmasının istenmeyeceğin, zira santraller devre dışı kaldığında onları artık geri getirmenin zor olduğunu vs söyledi.

Muhtemeldir ki, FERC, ara bir çözüm bulmaya çalışacak.


Volvo’nun otomatik fren sistemi adeta hayat kurtarmış (YouTube).

09.02.2017

Flow battery (akış pili)

Harvard, akış için kullanılan molekülleri suda çözülebilen yaparak 1000 defa şarjda sadece kapasitesinin %1’ini kaybeden flow battery’sini tanıtıyor. Teknoloji, nötr pH suda çözünmüş organik moleküllerde enerji depolanmasına dayanıyor. Akışlı piller, enerjiyi harici tanklarda sıvı çözeltilerde depolarlar – tanklar ne kadar büyükse, depoladıkları enerji de o kadar yüksek olur. Akışlı piller, rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir aralıklı enerji için umut verici bir depolama çözümüdür, ancak günümüz akış bataryaları çoğu kez şarj-deşarj döngüsünden sonra bozulan enerji depolama kapasitesine sahiptir ve kapasiteyi geri yüklemek için elektrolitin periyodik bakımını gerektirir. Pozitif ve negatif elektrolit solüsyonlarında kullanılan moleküllerin yapısını değiştirerek ve suda çözünür hale getirerek, Harvard ekibi 1000 devir başına kapasitesinin sadece %1’ini kaybeden bir pil üretmeyi başardı.


İngiltere’de faaliyet gösteren elektrik tedarik şirketi Ovo, kurulduğu 2009 yılından bu yana ilk kez satın alma gerçekleştirdi. Ovo, müşterilerin kullanımına uygun yeni bir enerji tarife ile, elektrikli depolama ısıtması kullanan müşterilere ücretsiz ısıtma kontrolü yükseltmeleri sunmak için VCharge teknolojisini kullanacakmış. Ovo’nun 700 bin adet müşterisi var ve 1 milyonu hedefliyor.

Geçen yıl, Centrica (UK’nin en büyük tedarik şirketi) da 170 milyon £’a Danimarkalı Neas Energy’yi (manages power supply for distributed energy customers) satın almıştı.


Avrupa ülkelerinde 2016 yılında devreye alınan 24.5 GW kurulu gücün 21.1 GW kadarı, yani %86’sı RES, GES, biyokütle ve HES kaynaklıymış. RES ise tek başına kurulu gücün yarısından fazlasını sağlamış. 2016’da şebekeye bağlanan toplam güç 2015’e göre ise %3 daha azmış. Enerji yatırımlarına 2016’da toplam 27.5 milyar € harcanmış.

İstatistiklerin çok iyi olduğu değerlendirilse de, 28 AB üyesi ülkenin sadece 7 tanesi 2020 sonrası için RES hakkında net politikalara sahipmiş. Bu, endüstri liderlerince belirsizlik olarak değerlendirilmekte. AB’nin toplam kurulu gücü 918.9 GW ve bunun 153.7’si RES, yani %16.73’ü.


31 Ocak 2017 itibariyle devredeki GES kurulu gücümüz 860.6 MW olmuş.


2017 yılı nihai YEK listesine göre, 2017 yılında 17399 MW gücündeki 647 proje YEKDEM mekanizması kapsamında EPİAŞ’ta işlem görecek. Türkiye’nin elektriksel kurulu gücü 78497 MW. Yani, toplam kurulu gücün %22.165’i YEKDEM mekanizmasına tabi.

YEKA kapsamında Konya’da kurulacak olan 1000 MW’lık GES de alım garantisine tabi. Çayırhan’daki kömür de alım garantisine tabi. Nükleer de alım garantisine tabi.


ABD’de, 2015 yılında nükleerin kapasite faktörü %92.3, HES’lerin %35.8, RES’lerin %32.2 olmuş. Department of Energy’ye göre, 2014 yılında kurulan RES’lerin kapasite faktörü ise %41.2 imiş.


Türkiye Toplumunun Enerji Tercihleri Araştırması (Kadir Has Üniversitesi) özeti

“Türkiye enerji sisteminin en önemli sorunu nedir?” sorusuna ankete katılanların %38,6’sı ‘ithal enerjiye bağımlılık’ yanıtını verdi. Enerjinin pahalı olması ise %30,8’lik oranla Türkiye enerji sisteminin ikinci en önemli sorunu oldu. Enerjiden kaynaklanan en önemli çevre sorunu ise %41’lik oranla hava kirliliği oldu. İnsan sağlığı %20 ile ikinci olurken, iklim değişikliği %17 ile enerjiden kaynaklanan en önemli üçüncü çevre sorunu olarak gözlemlendi. Öte yandan, “Küresel iklim değişikliğine inanıyor musunuz?” sorusuna ise %78 oranında ‘Evet’ cevabı verildi.

Anketin siyasete yönelik en önemli sonucu ise, seçimlerde oy verdikleri partilerin enerji politikaları hakkında genellikle “hiç bilgisi olmadığını” belirten anket katılımcılarının, seçimlerde oy verirken de partilerinin enerji politikalarını dikkate almadıklarını ifade etmesi. Ankete katılanların hükümetin enerji politikalarında en başarılı buldukları alanlar ‘petrol ve doğalgaz boru hatları’, ‘doğalgaz temini’ ve ‘elektrik üretimi-iletimi-dağıtımı’ olurken; ‘enerji fiyatları’ açık ara başarısız bulunanların başında yer alıyor.

Araştırma kapsamında ortaya çıkan önemli verilerden biri de ısı yalıtımıyla ilgili. Ankete katılım sağlayanların %65’i evlerinde ısı yalıtımı olmadığını belirtti. Soruları cevaplayanlardan %34’lük bir kesimin ise evlerinde ısı yalıtımı bulunuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü tarafından 2010 yılında gerçekleştirilen ankette ısı yalıtımı bulunan evlerin oranı %17,3 olarak gözlemlenmişti. Bu sonuca göre 7 yılda evlerde bulunan ısı yalıtımı oranının yaklaşık 2 katına çıktığını söylemek mümkün.

Anketin bu konuya ilişkin en önemli sonuçlarından biri, evlerde bulunan ısı yalıtımı oranının gelir ve eğitim düzeyiyle bağlantılı olması.

Raporun tamamı

16.01.2017

Infosys, 2 yıl geçerli olacak şekilde 1 ton CO2e (karbondioksit eşdeğeri) başına 10.5$ Internal Carbon Price Programını duyurdu. Bu program, şirketin, 2018 yılında tamamen carbon-nötr olma hedefi doğrultusunda alınan ve fiyatı da, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve emisyon dengeleme (emission offset) fiyatlarının ağırlıklı ortalamasını yansıtmaktadır.


Trump Alman araba üreticilerini de %35 ithalat vergisi ile korkuttu; “BMW’ye diyeceğim ki, Meksika’da üretip ABD’ye araba satmayı planlıyorsan, 35% vergi olmadan unut.” BMW hisseleri %.2.2, VW ve Daimler’inki %2 düştü.

Daha önce Toyota’yı hedef almıştı. Ondan da önce General Motors’u hedef almıştı ve Ford Meksika’daki 1.6 milyar USD’lik yatırım planını iptal etmiş ve Michigan’da 700 kişiye istihdam sağlayacak şekilde 700 milyon USD’lik yatırım yapacağını duyurmuştu.


ABD Department of Energy’nin (DOE) son raporuna göre solar tarafından iteklenen şebeke modernizasyonu (eskimiş ekipmanların yenilenmesi ve yeni teknoloji) sektörü 100 bin kişilik istihdam sağladı. Elektrik sektöründe çalışan kişi sayısı 2015’te 861 bin kişi çalışıyorken, 2016’da 961 bin kişiye yükselmiş. Bu artışın en büyük tetkileyicisi de solar olmuş. Bu arada, ABD’de 2016’da 26 bin MW güç artışı olmuş; rüzgar 6800 MW, doğal gaz 8000 MW ve solar 9500 MW.


Çin’in The National Energy Administration’ı planlama ve inşaat aşamasındaki, toplam gücü 120 GW olan 104 adet kömür santrali projesini iptal ettiğini duyurdu, iptal edilen projelerin yaklaşık 54 GW’ını inşaat aşamasındakiler oluşturmaktadır. İptal edilen proje sayısı daha önce 85 olarak duyurulmuştu.

2016’nın Kasım ayında duyurulan 5 yıllık plan çerçevesinde, Çin, 2020 yılında kömür kurulu gücünü 1100 GW olarak hedeflemiş. Şu anki kurulu gücü 920 GW.

Öte yandan, Çin Ulusal Enerji Ajansı, 2020’ye kadar 5 yıllık periyotta yenilenebilir enerjiye 361 milyar $ aktaracağını açıklamıştı.


Suudi Arabistan Enerji Bakanı Khalid al-Falih, Kral Salman tarafından 2016 yılında onaylanan ekonomik reform paketi doğrultusunda, elektrik üretimindeki yenilenebilir enerji payının 3450 MW ile %4’e yükseltilmesi hedefi doğrultusunda 2023’e kadar 30-50 milyar $ arasında yatırım yapılacağını ve ihalelerin önümüzdeki haftalarda duyurulacağını açıkladı. Elektrik tüketimi yıllık %8 oranında artan Suudi Arabistan, halihazırda elektrik üretiminin %1’ini yenilenebilir kaynaklardan karşılamaktadır.


TEDAŞ, LÜY kapsamındaki tesislerin kabul bedellerini belirlemiş. Buna göre;

  • 0-100 kWe arası GES’lerin kabul bedeli 2740+KDV
  • 100-500 kWe arası GES’lerin kabul bedeli 3430+KDV
  • 500-1000 kWe (1 MWe dâhil) arası GES’lerin kabul bedeli 4800+KDV
  • Personel hizmet bedeli de günlük;
    • Mühendis için : 439 TL
    • Tekniker için : 374 TL
    • Teknisyen/Topograf için : 347 TL