08.02.2019

1973’te açılan ve halen UK’nin en büyük termik santrali olan Drax (2.6 GW biyokütle ve 1.3 GW kömür), geliştirdiği pilot projeyle baca gazından (flue gas) günde 1 ton CO2‘yi yakalamayı (capture) başlayan dünyanın ilk biyokütle santrali oldu. 400 bin £’luk pilot proje University of Leeds şirketi olan C-Capture işbirliğiyle geliştirildi (bkz), baca gazındaki CO2 C-Capture tarafından geliştirilen solvent (çözücü) ile yakalanıyor. Ancak, yakalanan CO2 henüz depolanamıyor ve bir süre sonra tekrar atmosfere salınıyor, zira Drax yakaladığı CO2 ile ne yapacağını henüz bilmiyor. Veri analizi devam ediyor.

CATL, Honda ile 20207’ye kadar toplamda 56 GWh kapasiteli araç bataryası sağlamak üzere anlaşmaya vardı (takriben 1 milyon araçlık). Bu elektrikli araç işi bazı otomotiv firmalarını batıracak. Fırsat kapıda, bakalım Türkiye elektrikli araç işinde ne yapacak.

Tesla da ultrakapasitör üreticisi Maxwell’i 200 milyon USD’ye almış.

The Dubai Electricity and Water Authority (DEWA), Expo 2020 Dubai ve Siemens, Mohammed bin Rashid Al Maktoum Solar Park’ta güneş enerjisiyle çalışacak hidrojen elektroliz tesisi kuracak.

EDF Energy, 2000 MW (4×500) gücündeki Cottam kömür santralinde 30 Eylül 2019 itibariyle üretimi durduracağını açıkladı (şirketin açıklaması). İnşaatına 1964’te başlanan ve işletmeye de 1969’da alınan santral 30 yıllık tasarlanmış olmasına rağmen 50 yıldır işletiliyor. %100 yükte yılda 5 milyon ton kömür tüketimi öngörülen (bkz) santralin kömürü ilk başlarda çevreden temin edilirken şu anda tamamen ithal ediliyor.

Santralin şuradaki fotoğrafları hayli güzel 🙂

UK’de 2017 başında aldığı kararla, 2025’te kömür santrallerinin tamamını kapatmayı planlıyordu. 2016’da 3 tane kapanmıştı, 2022’ye kadar çoğu kapanacak ve 2025 Ekim’de de sonuncusu kapanmaya zorlanacak. Ancak, yine de santraller yedek rezerv olarak tutulacak ve bu kapsamda da fonlanacaklar.

UK enerji sektöründeki bazı gelişmeler

  • UK elektrik üretimine nükleerin katkısı 2019 yılı Ocak ayında bir önceki yılın Ocak ayına göre %12 azalmış. Ülkede faal 7 santral var.
  • UK’de fracking ile alakalı bir düzenleme var; kuyu açılırken 0.5 büyüklüğünü aşan bir depreme neden olunması durumunda şirket çalışmasını durdurmak zorunda ve bunun esnetilmesiyle alakalı olarak Cuadrilla ile Ineos şirketlerinin yaptıkları başvuru reddedildi. konuyla alakalı olarak da, 21 milyar £’luk servete sahip UK’nin en zengin adamı Sir Jim Ratcliffe (petrokimya şirketi Ineos’un sahibi), “ülkenin geleceğiyle alakalı politikacılık oynuyorlar…” gibi sert bir eleştiri getirmiş.
  • ABD, 2019 yılı Ocak ayı içerisinde, 1956 tarihli Süveyş Krizinden (bkz) bu yana ilk kez UK’nin en büyük petrol tedarikçisi oldu (grafik).

%100 hissesine Gazprom’un sahip olduğu şirket Nord Stream 2 AG tarafından yönetilen ve Almanya’nın desteklediği (boru hattının çıkış noktası Almanya’nın Greifswald bölgesi) (rota), Ukrayna’yı by-pass eden Kuzey Akım 2 gaz boru hattının AB tarafından getirilecek yeni kurallara tabi olmasına Fransa destek verdiğini açıkladı.

Toplam uzunluğu 1230 km olan boru hattı Baltık Denizi altından geçecek. Boru cidar kalınlığı 41 mm ve her birinin iç çapı 1153 mm. Hattın toplam kapasitesi 55 bcm (Kuzey Akım 1’in kapasitesi de 55 bcm) (bkz).

27.09.2017

Suudi Arabistan’da kadınlara araç kullanma yasağı kalkıyor. Uygulama 24.06.2018 itibariyle yürürlüğe girecek. Araç satışlarını ve dolayısıyla benzin kullanımını artıracak bir uygulama.


Goldman Sachs araştırmasına göre (bkz), standart bir araçta 30 bin parça varken, elektrikli araçta 11 bin adet parça var. Benzer farklılık bakır için de geçerli; ortalama bir otomobilde yaklaşık 30-50 pound (14-23 kg), elektrikli bir otomobilde ise içten yanmalı bir motora kıyasla yaklaşık 4 kat daha fazla bakır kablo kullanılıyor. Madencilik devi BHP Billiton, 140 milyon EV’nin bakır talebini 8.5 milyon ton arttıracağını tahmin ediyor. Bu artış, toplam küresel bakır talebinin yaklaşık 1/3’üne denk, yani yaklaşık 38 milyar $ (şu anki yıllık pazar 100 milyar $). BHP’nin CEO’su, 26 Eylül salı günü de 2017’nin elektrikli araçlar bir dönüm noktası (tipping point) olduğunu ve bakırın geleceğin madeni olduğunu söyledi.


Bill Gates on AI: “AI insanlık için risk oluşturmuyor.”


Sözleşme kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle, Rusya’nın en değerli ilk 10 şirketi arasında yer alan Lukoil’in İsviçre merkezli iştiraki Litasco’ya yaklaşık 2 milyar dolarlık tazminat davası açan Palmali Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mübariz Mansimov Gurbanoğlu, bu şirkete ikinci kez dava açmaya hazırlanıyor.


Mizuho Financial Group ve Japan Post Bank öncülüğünde kurulan ve Japonya Merkez Bankasının desteğini de alan bir konsorsiyum 2020 Tokyo Olimpiyatlarından önce hazır olacak şekilde J Coin sunmayı planlıyor. Bankalar bunu Alibaba’nın yakın zamanda Japonya’da piyasaya sürdüğü mobil ödeme sistemine bir cevap olarak düşünüyor. J Coin ile yen birebir birbirine dönüştürülebilir olacak.

Nasdaq ve Nordik finansal servis grubu SEB, İsveç piyasası için blockchain tabanlı işlem platformu test etmek için birlikte çalışıyor. Tüm işlemler borsa/takas kuruluşunun kayıtlarına ek, blockchain ledger’da da saklanacak.


2017’nin Mart ayında burada paylaştığım, Tesla’nın eski VP’lerinden Peter Carlsson’ın (46 yaşında) İsveçli yatırımcıların fonlamasıyla kurduğu NorthVolt isimli bir şirketin batarya fabrikası projesine İsveç’li ABB de katılma kararı aldı ve ilk fazına 10 milyon € destek olacak.

Geçmiş bilgi: Şirket, İsveç’te ya da Finlandiya’da giga düzeyde toplam 4 milyar $ maliyetli bir batarya fabrikası kurmayı planlıyor. Önümüzdeki 2 yıllık süreçte finansman temini ve fabrikanın nereye kurulacağı hususlarının halledilmesiyle, her şey de planlandığı gibi giderse, 2019 yılı içerisinde inşaatına başlanması planlanan fabrikanın 2020’de üretime geçeceği ve 2023’te de yaklaşık 32 GWh ile tam kapasiteye ulaşması hesaplanmakta. Fiyat hesabı da 100 $/kWh


ABB, Norveç’in en büyük ikinci elektrik dağıtım şirketi olan Skagerak Nett ile self-healing demo projesi yürütüyor. Projenin amacı şebekenin daha dijital hale getirilerek otonom şekilde yönetilmesi.

Volvo’nun 22 Eylül’de UK’de piyasaya sürdüğü %100 elektrikli aracı ABB’nin OppCharge ile şarj ediliyor. ABB 2010’dan bu yana 5000 adet DC hızlı şarj istasyonu kurdu, OppCharge kurulum adedi ise 15.


Allego ve Fortum, CCS tip hızlı şarj istasyonları standartlaştırılması hususunda iş birliğine gittiklerini duyurdular.


Uber’in Londra’da yasaklanmasından sonra Change.org’da 800 bine yakın imza atıldı (Petition SaveYourUberinLondon).

Hal böyleyken, Uber, Kanada’nın Quebec bölgesindeki operasyonunu Ekim ayından itibaren durduracağını açıkladı.


Norveç Varlık Fonu bu ay içerisinde 1 trilyon dolar fon eşiğini aştı.


Easy Jet Plc, Wright Electric ile 335 mil (540 km) elektrikli uçak geliştirilmesi için anlaşma imzaladı.

Dubai bu ay içerisinde teslim aldığı otonom özellikli Tesla araçlardan sonra şimdi de Volocopter testlerine başladı. Test sürüşüne ilişkin YouTube’a yüklenen video.

Dubai Electricity and Water Authority elektrikli araç hedefi 2020’de 32 bin, 2030’da da 42 bin. Bu amaç doğrultusunda, elektrikli araç sahiplerine 2019’a kadar araçlarını ücretsiz şarj etme, otoyolları ücretsiz kullanma ve ücretsiz otopark gibi teşvik mekanizması var. DEWA 2015 itibariyle 100 adet şarj istasyonu kurdu ve bu yıl sonuna kadar 100 tane daha kuracak.


Ford ile Lyft otonom araç konusunda iş birliğine gittiklerini duyurdu. Anlaşma, 2021’de Lyft araç parkında çok sayıda Ford otonom araç olmasını hedefliyor.


Toyota, PKSHA Technology Inc’e (pahk-sha diye telafuz ediliyor) 9.1 milyon yatırım yaptı. PKSHA, araçlarla insanların etkileşime geçmesine yönelik yazılım geliştirilmesi üzerine çalışıyor.

Toyota, ABD’de üreteceği hibrit araç için 5 üretim tesisine 378 milyon $ yatırım yapacağını duyurdu. Projelerin 2020’de operasyona geçmesi bekleniyor. Dünya gider Mersin’e Toyota gider tersine derdim, ama öyle olmadığı kanaatindeyim, Toyota hibrit araçlara çok güveniyor.


Barış Sanlı EAK’de okuduğum 2 haber:

  • Dyson, 2 milyar dolarlık yatırımla 2020’de piyasaya elektrikli araba sürecek. 400 kişi çalışmalarına devam ediyor. Dyson, 2015 yılında solid state batarya üzerine çalışan Sakti 3 isimli şirketi 90 milyon $’a satın almıştı.
  • Tüm şarj istasyonları için tek bir kart, EnbW e-card; Alman elektrik şirketi EnbW tarafından tanıtılan bu kart, Almanya’da, Avusturya’da ve İsviçre’de tam 8 bin adet şarj istasyonunun kullanımına olanak tanıyor. Şarj istasyonunu işleten kim olursa olsun. EnbW’nin diğer şarj istasyonu operatörleriyle görüşmeleri devam ediyormuş.

19.09.2017

2014 yılında UK açık deniz rüzgar ihalesi düzenliyor. 2.6 milyar $ yatırım maliyetli ihaleyi Mainstream Renewable Power Ltd. isimli bir şirket 114£/MWh birim bedelle kazanıyor; ama sonra Royal Society for the Protection of Birds isimli bir hayır kurumu bu projeyi dava ediyor ve o günden bu yana projede ilerleme sağlanamıyor.

Şirketin CEO’su konuyla alakalı olarak şunu diyor: “Bizarrely this has worked in our favor”, meali: “bu, garip şekilde lehimize çalıştı” 🙂

Çünkü; deniz aşırı rüzgar projelerinin üretilen elektriğin LCOE değeri 2014 yılında 220$/MWh iken bugün 120$ civarında ve dahası 114£/MWh gibi bir ihale bedeli bugün için gerçekten yüksek. Projenin geç devreye girmesi dolayısıyla kayıp ne kadardır bilemiyorum; ama şirket fiyat düşümü ve türbin başı artan verim vs düşünüldüğünde şirketin orta/uzun vadede avantajlı olduğu muhakkak, ki CEO’nun ifadesi de zaten bunun göstergesi. Kaynak


Dubai devlet şirketi olan DEWA 700 MW gücündeki CSP teknolojili GES için 7.3¢/kWh üzerinden PPA imzaladı. 3.9 milyar $’lık proje, toplam 3GW kapasiteye ulaşması planlanan Mohammed bin Rashid Al Maktoum Solar Park’ın bir parçası olacak. İhaleyi, ACWA Power ile Çin’li Shanghai Electric konsorsiyumu kazandı.


18 Eylül 1981’de Kanada’daki West Edmonton isimli AVM, 20 bin yerlik park noktasıyla Guinness Rekorlar Kitabına girmiş. Benzer rekor haberlerini elektirkli araçlar için duyarız İnşaAllah 🙂

#TarihteBugün: 19 Eylül 1957’de, ABD, Nevada’da ilk yer altı nükleer silah denemesini yaptı, 1.7 kilotonluk nükleer silah patlatıldı.


Renault Zoe’nin yeni modelinde 41 kWh kapasiteli LG Chem’in tedarik ettiği li-on batarya kullanılıyor. Karar Gazetesi bu aracı test etmiş. Testi yapan kişinin ifadeleriyle sonuçlar şu şekilde:

  • İlk denemelerimizde elektrikli bir araç kullanımı kurallarına göre İstanbul sınırları içinde 358 km’ye ulaştık. Tabi kullanım anında benzinli ve dizel bir araç değil de daha sakin hızlanmalarla birlikte gereksiz yere gaz temposunu arttırmayarak ulaştık.
  • İkinci deneme kafadaki bütün kuralları atarak normal bir araç kullanıyormuş gibi gerçekleştirdik. Otoban ve E-5 hız limitlerine uyarak özellikle birkaç günlük sıcak hava koşullarında klima gibi konfor tüketicilerini kullanarak sürüş gerçekleştirdik. Bu sefer ise ulaştığımız menzil yaklaşık 300 km oldu.

Normal kullanım koşullarında elde edilen 300 km menzil bence çok başarılı (100 km’de 14 kWh tüketim). Aracın New European Driving Cycle (NEDC) menzili 400 km olarak duyurulmuştu. Bu arada, aracın fiyatını 120 bin biliyordum ben, 128 bin liraymış. Araç şöyle bir şey.

Chevrolet Chevy Bolt EV’nin ise EPA menzili 238 mil (383 km). 60 kWh kapasiteli LG-Chem yapımı li-on batarya kullanılan araç, hypermiling olarak adlandırılan 32-48 km/h hızlarda enerji verimli şekilde kullanılıncaa toplam 750 km/şarj menzile ulaşmış. Öte yandan, aracın üreticisi GM’ye göre, kullanıcıların %97’si günlük kullanım koşullarında EPA menzili olan 383 km’yi geçiyormuş. Bu veri kaç araçtan elde edilmiş bilemiyorum (kaynak).

Buradan şuna geçelim; insanlar şöyle bir şey düşünebiliyor, “erişilebilir fiyat seviyesindeki elektrikli araçlar iyi hoş da, batarya ömrü ne kadar, aracı aldıktan sonra bir de batarya derdiyle uğraşmayalım?”. Benim gördüğüm kadarıyla, batarya, üreticilerin garantilerinin çok ötesinde performans sergiliyor. örneğin;

  • Chevy 400 bin mil (643 bin km) gitti ve dikkate değer bir bozulma yok bataryada.
  • Tesla Model X ve S kullanıcılarından elde edilen datalara göre Tesla batarya paketi 840 bin km’den sonra bile %80 oranında kapasitede olacak.
  • Finlandiyalı bir taksi sürücüsü 400 bin km yol yapmış ve bataryanın kapasite oranı %93 (bkz).

Bu arada, şarj süresi o kadar önemli ki Tesla 2017 sonuna kadar Çin’e 1000 tane hızlı şarj istasyonu kuracağını açıkladı (videonun 2.dk’sında).


DVL GL trafından yayınlanan Energy Transition Outlook 2017 rapora göre;

  • Satılan araçların %50’sinin elektrikli olacağı yıl AB için 2025, Kuzey Amerika için 2030 olarak öngörülmüş
  • Araç ömürlerinin ortalama 10-18 yıl olmasından hareketle, yollardaki dizel/benzinli araçlardan komple kurtuluş 20-30 yıl daha fazla sürede gerçekleşecektir ve 2050 itibariyle elektrikli araç oranı %75 olacaktır.
  • Elektrikli araçlarla içten yanmalı motora sahip araçların fiyat eşitliğinin 2022’de yakalanacak (bu, BNEF, IRENA, McKinsey gibi raporlarla desteklenmiş, esasen birbirinin kopyası diyebiliriz)
  • Enerji talebi 2015 yılındaki 400 EJ değerinden 2050’de 430’a yükselecek (2015 2030 periyodundaki artış beklentisi yaklaşık %7, oysa geçmiş 15 yıldaki artış %15)

Raporun tamamı için tıklanılabilir.


Moody’s, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nin (Belt and Road Initiative) genel olarak kredi notunun pozitif olduğu bildirildi.

Yüksek Planlama Kurulu’nun, 2017-2018 yıllarını içeren Nanoteknoloji Eylem Planı REGA’da yayımlandı.

Bankacılık dışı finansal kurumlar arasında ilk Ar-Ge merkezini Tam Faktoring kurdu.

Afrika’nın ilk mini LNG projesi Nijerya ve Total iş birliğiyle geliştirilecek.

29.11.2016

Dubai Electricity and Water Authority (DEWA) ile Abu Dabi merkezli Masdar Energy arsaında, Dubai’deki Mohammed bin Rashid Al Maktoum solar park projesinin 3. fazı olan 800 MW için MWh başına 29.9 $ üzerinden PPA imzalandı. Bu PPA, bilinen en düşük fiyatlı PPA (şimdiye kadar bundan ucuz olanlar ihale teklifleri). Solar park projesi tamamen bittiğinde 3 GW kapasiteye ulaşacak.

Masdar’ın bu projeden nasıl kazanç sağlayacağı konusunda Bloomberg New Energy Finance Head of Solar Analysis Jenny Chase’in dikkat çektiği hususlar; i) %25 kapasite faktörü, ii) düşük sermaye ve işletme gideri, iii) %4’ün altında borçlanma imkânı

Solar park’ın 2. fazı olan 200 MW için ince film üreticisi First Solar tercih edilmişti (2015 Haziran’da).


Alman Uniper şirketi (E.ON’un fosil + hidro yakıtlı santrallerinin sahibi olduğu ve elektrik ticaretiyle uğraşan şirketi) şirketi, Birleşik Krallık 2025’e kadar CCS sahip olmayan santralleri kapatmayı planlasa bile (elektrik tedariğinde sorun olmadığı takdirde), 1968’de kurulan 2000 MW’lık Radcliffe kömür santralini mümkün olduğunca işletmeyi amaçladığını/istediğini açıkladı.

British Government “The pathway to a low-carbon future: consultation document”: gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/567056/With_SIG_Unabated_coal_closure_consultation_FINAL__v6.0_.pdf

Coal fleet