01.08.2017

#IEA Dünya Enerji Yatırımları Karnesi;

  • Elektrik sektöründe yaklaşık 47 milyar $’lık yatırım dijitalleşmeye harcandı (altyapı ve yazılım); esnek şebeke yönetimi, talep yönetimi, yenilenebilir kaynakların entegrasyonu.
  • Global enerji yatırımı 2016’da 1.7 trilyon $ olarak gerçekleşti (GDP’nin %2.2’sine denk). 2015 gerçekleşmesi olan 1.9’dan %12 daha az. 2016 yatırım kırılımı:
    • Elektrik : 718 milyar (2015’te 724)
    • Petrol ve gaz : 649 milyar (2015’te 873)
    • Enerji verimliliği : 232 milyar (2015’te 2113)
    • Kömür : 59 milyar (2015’te 66)
    • Ulaşım ve ısınmada yenilenebilir : 19 milyar (2015’te 25)
  • IEA’ya göre, tarihte ilk kez, elektrik yatırımları petrol ve gaz yatırımlarını geçti.
  • En çok yatırımın yapıldığı yerler sıralaması
    • Çin
    • ABD (toplamın %16’sı)
    • AB
    • Hindistan (%7 ↑)
    • Rusya
    • Güneydoğu Asya (toplamın %4’ü kadar)
  • Petrol ve gaz upstream yatırım durumu
    • ABD shale gaz (%53 ↑)
    • Rusya (%6 ↑)
    • Orta Doğu (%4 ↑)
    • Latin Amerika (%4 ↓)
    • Afrika (%9 ↓)
  • Yeni kömür santrali yatırımları (final decisions)
    • 2006-2010 arası : 130 GW
    • 2011-2015 arası : 80 GW
    • 2016’da : 40 GW (yaklaşık 20 GW devreye girdi 2016’da)
  • AR-GE
    • 2015’te 67 milyar $
    • ABD ve AB, toplam AR-GE harcamalarındaki %28’er payla en çok harcayan; ancak GDP bazlı bakıldığında en çok harcama yapan Çin (2014’te Japonya’ydı).
    • Özel sektör harcamaların çoğu petrol, gaz ve termik santrallere, kamu kaynakları ise yenilenebilir enerji sektörüne gitti.

Endişelenecek bir durum var mı?

Ek bilgi: Avrupa Yatırım Bankası (AYB/EIB), Türkiye’ye verdiği kredileri 1/4’üne (10 yılın ortalamasına göre) düşürdü. 2016 yılı teşviği 1.9 milyar € iken 2017 yılı 500 milyon € olarak açıklandı. En çok TANAP etkilenecekmiş. AYB, Azeri gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacak TANAP için öngörülen 600 milyon euroluk krediyi de askıya aldı. Projenin toplam maliyeti 8.5 milyar € öngörülüyor.


Çin’li Chint, Alibaba’nın çatılarına toplam 300 MW gücünde GES kuracak. GES’ler, Alibaba’nın toplam 5 km2‘den fazla çatı alanına sahip, farklı yerlerdeki lojistik merkezlerinin çatısına yapılacak.


Google ana şirketi Alphabet yenilenebilir enerji santrallerinin ürettiği elektriğin depolanması konusunda çalışıyor.

Kod adı Malta olan projenin çalışma esası şu şekilde: iki tank tuz ile doldurulur ve ikisi antifriz veya bir hidrokarbon sıvısı ile doldurulur. Sistem, aldığı elektrik enerjisini sıcak ve soğuk hava akışlarına dönüştürür. Sıcak hava tuzu ısıtırken, soğuk hava antifrizi soğutucu gibi soğutur. İşlem bir düğmeyle tersine çalışıyor. Sistem, tankların izolasyonuna bağlı olarak enerjiyi kısa süre veya günlerce depolayabilir.


Toyota’nın batarya teknolojisinde yaptığı patent başvurusu, menzil endişesini ortadan kaldırabilir mi? Toyota, geçen hafta Sal günü, 2020’lerin başında katı hal pillerle donatılmış elektrikli araç satmayı planladığını söyledi. Toyota bilim insanlarının da yer aldığı ekibin lideri olan Prof. Ryoji Kanno yaptığı açıklamada, katı-hal pil (solid-state battery) sayesinde enerji kapasitesinin ve şarj süresinin geliştirilebileceğini ifade ediyor. Toyota’nın, geliştirilmekte olan batarya türleri arasında solid-state batarya türüne odaklanmasında, bu bataryaların, araçlarda pratik uygulamaya en yakın batarya olarak değerlendirilmesi yatıyor.


Kendi elektrik ihtiyacının tamamını yenilenebilir kaynaklardan karşılama taahhüdü veren şirketler arasında ABD’li ünlü yatırım bankası JP Morgan da katıldı. Banka, globaldeki tüm operasyonlarının 2020’de %100 yenilenebilir kaynaklara dayalı enerjilendirileceğini ve 2025’e kadar 200 milyar USD’lik finansman sağlayacağını taahhüt etti.

01.04.2017

01 Nisan tarihli REGA’da yayımlanarak yürürlüğe giren 2017/6 numaralı İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ ile, 16 Çinli güneş paneli üreticisinin ürünlerinin ithalatına m2 başına 20  $, diğer üreticilerin panellerinin ithalatında ise 25 $’lık vergi alınmasına karar verildi.

GTIP

Çin Halk Cumhuriyeti menşeli 8541.40.90.00.14 gümrük tarife istatistik pozisyonu altında kayıtlı “Fotovoltaik (solar) modül ve paneller” ürününe yönelik TC Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yerli üreticilerin şikayeti üzerine damping soruşturması açılmıştı ve söz konusu ürünlerin yerli üretim dalında zarara yol açtığı sonucuna varılmıştı (17 Şubat 2017’de).

Daha önce de, 25.06.2016 tarihli ve 29753 sayılı Resmi Gazete‘yle Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ’in 8. maddesinde yapılan değişiklikle, Yurtdışından temin edilecek güneş panelleri teşvik belgesi kapsamında değerlendirilmeyen harcamalar olarak değerlendirilmeye alınmıştı.

20.03.2017

Karapınar’da kurulacak 1000 MW güçteki YEKA-1 GES ihalesi bugün düzenlendi, ihaleyi 6.99 ¢$/kWh bedelle Kalyon-Hanwha Q Cells girişimi kazandı. Proje dünyanın en büyüğü değil; Hindistan’daki 648 MW gücündeki Kamuthi Solar Power projesini geçtiğini vs söyleyenler oldu, ama o projeye 2016’da işletmeye girdi ve şu an işletmedeki en büyük projede, 2019’da da Abu Dabi’de 1177 MW’lık Sweihan PV projesi devreye girecek.

Bunun da ötesinde, Hanwha’nın rakibi 3 adet Çin’liydi; ama Limak ile ortaklık kuran CMEC & Hareon çok erken çekildi, adeta ihaleye girmiş olmak için girmişlerdi, keza Çalık da o şekilde. Sadece Kibar, ACWA ve Chint ortaklığı biraz ilerledi; ama 8 cent’ten başlayan açık eksiltmenin 7.01’de bitip, ihale komisyonunun ricası ile 6.99’a düştüğünü düşününce ACWA ve Chint’in de çok istekli olmadığını düşünebiliriz, zaten 5 kez mola aldılar. Yani, bence, Koreli Hanwha (hiç mola almadılar ihalede), Çin’lilere rağmen kazanmadı bu ihaleyi. Çin’liler istekli değil gibiydi, yerli ortaklık oranı %25 olduğu için mi, fabrika kurma şartından ve buna bağlı olarak Türkiye güneş piyasasının durumundan ötürü mü nedir bilemedim; ama bu durum dikkat çekici bence.

İnşaAllah, Kalyon ve Hanwha en kısa sürede fabrikayı kurar da GES’i devreye alır. Zira, Bakanlık ile sözleşmenin imzalanmasını müteakip 21 ay içerisinde fabrikanın kurulması ve bunu müteakip de 36 ay içerisinde GES’in işletmeye alınması gerek, yani yaklaşık 5 sene.

Ekşi’de konuyla alakalı başlık açılmış, girilere (entry) bakınca, bilindik ideolojik ezberci zihniyetin ne kadar acınası bir halde olduğunu tekrar görmüş oldum.