11.01.2018

Bugün DEİK’in İş Kurulları Genel Kurulu’na katıldım. Enerji ve Nijerya için şirketimi temsilen oy kullandım. Ülkemiz için hayırlı olmasını temenni ediyorum.


Australian Newcastle kömür fiyatı, Kasım ayındaki seviyenin üzerine %15 yükselerek 2016 sonlarındaki fiyatı geçti (fiyat seyri burada). Reuters’daki habere göre bunun sebebi, Çin genelindeki ithalat terminallerindeki sıkışıklık ve dünyanın en büyük termal kömür madencilik yerlerinden Endonezya’nın Kalimantan adasındaki yükleme gecikmeleri.

Yükleme ve boşaltma bekleyen gemilerinin görüldüğü görsel.


DOE’nin FERC’e, kömür ve nükleer güç santrallerine yönelik sunduğu NOPR için; FERC’in ara bir çözüm bulmaya çalışacağını düşünmüştüm; ama yanıldım. FERC NOPR’yi reddetti. Gerekçe de, kömür ve nükleer güç santrallerinin devre dışı kalmasının şebeke güvenilirliğini ve esnekliğini tehdit edeceğine yönelik iddiaların delillendirilememiş olması. Bu çok önemli bir vurgu.

Sonuç olarak, can çekişeni diriltmeye çok da niyetli olmadıklarını belli ettiler.

Aklıma ister istemez şu geliyor; EPDK’nın ETKB’nin söylediği bir şeyi yapmama lüksü var mı sizce?

Konuyla alakalı olduğunu düşündüğüm ve Ateş Uğurel Bey’in LinkedIn paylaşımından gördüğüm bir analizi paylaşmak istiyorum. Şöyle ki; Xcel Energy Electric Resource Plan (ERP) adını verdiği bir yarışma kapsamında 350 adet yenilenebilir enerji fiyat teklifi alıyor. Başvurulara göre, rüzgar+depolama için ortalama fiyat $21/MWh, solar+depolama için ortalama fiyat $36/MWh çıkıyor.

Orijinal kaynak


KPMG’nin otomotiv endüstrisi yöneticileriyle yaptığı ankete katılanların %54’ü batarya elektrikli araçların ticari olarak başarılı olamayacağını, öte yandan %77’i (ABD katılımcılarının %85’i) gerçek atılımı yakıt hücreli araçların sağlayacağını söylemiş. Bu görüşlerin temelinde altyapı ve şarj süresi uzunluğu var; ama yine de yakıt hücreli bir dolum istasyonunun inanılmaz maliyetli olduğu düşünüldüğünde ve insanların araç kullanım alışkanları (ev-iş arası gibi) noktasında, yöneticilerin yaklaşımının dar çerçeveli kaldığını değerlendiriyorum.


Ofgem CEO’su Dermot Nolan’ın MP tarafından pasif davranmakla eleştirilmesi sonrası, Nolan, vulnerable olarak adlandırılan tüketicileri korumak amaçlı tavan fiyat uygulaması için geç kalınmasıyla alakalı “daha önce harekete geçmiş olmayı isterdimdedi. Uygulamadan toplam 4 milyon tüketici yararlanacak.


Her yerde haber oldu ama yazmaktan zarar gelmez; NY Belediye Başkanı Bill de Blasio, belediyenin emeklilik fonlarından 5 milyar USD’lik fosil yakıt harcamasına sebebiyet verdikleri gerekçesiyle, iklim değişikliğine etkileri nedeniyle 5 büyük petrol üreticisine dava açtı ve 2012’de yaşanan Superstorm Sandy adres gösterdi. Şirketler şunlar: BP, Chevron, ConocoPhillips, ExxonMobil, Royal Dutch Shell.

Özel sektörü bu şekilde dava etmek hakikaten ilginç bir yaklaşım, zira karşılıklı edimleri ortadan kaldırırsak, o takdirde özel sektörün yapması gereken her işi belediye yapsın. Ne çıkacak davadan merakla bekliyorum.

İklim demişken, National Oceanic and Atmospheric Administration tarafından hazırlanan rapora göre, arktik, eski günlerine dönme belirtisi göstermiyor (raporla alakal video).


Petrol, İran ve Venezuela etkilerine ilaveten ABD’deki kısıtlar nedeniyle 70$ dayandı. Peki yıl sonu hedef fiyatı ne; Euan Mearns’a göre 80$ olacak. Şu şekilde detaylandırmış;

  • Petrol piyasası günlük yaklaşık 1.7 milyon varil üretim kısıtlamasına tabi ve OPEC+Rusya kısıt anlaşmasını uzattı.
  • Kesintiler dâhil şekilde bakıldığında, 2015’ten bu yana üretimin yatay seyrettiği söylenebilir.
  • Çok fazla jeopolitik belirsizlik var.

Son olarak bir soru: OPEC, petrol fiyatlarının 80 dolar seviyelerine ulaşmasını istiyor mu bilemiyorum, zira bu, shale araştırmalarını artırıyor ve günün sonunda petrol üreticilerini olumsuz etkileyebilir ki ABD’nin net ihracatçı olacağaını EIA çok kez söyledi.


Hindistan Directorate General of Safeguards, Customs and Central Excise, Çin ve Malezya üretimi güneş panellerine %70 gümrük vergisi uygulaması önerdi. Hindistan Çin panellerinin en büyük ithalatçısı konumunda.


Okumalık: Ark Invest Big Ideas 2018 (bağlantı). Başlıklar aşağıda olup use-case’ler bağlantıda.

  • Mobility-as-a-Service
  • Robotics
  • Deep Learning
  • CRISPR Genome-Editing
  • Cryptoassets
  • Cryptoassets
  • Frictionless Value Transfers
  • 3D Printing

Başka meşgaleler nedeniyle notları güncellemekten aciz kaldığım için kendime kızdığımı da ifade edeyim son olarak.

27.10.2017

Fransa, Europe’s Carbon Emissions Trading Scheme EU-ETS’nin CO2 fiyatı üzerinde bir etkiye sahip olmaması nedeniyle, fiyatların 25-30 €/ton seviyelerinde tutulması konusunda çağrıda bulundu. Ancak, Almanya’nın buna sıcak bakması olası değil; çünkü Fransa enerji üretiminde büyük oranda nükleerden istifade ederken, Almanya %40 oranda kömürden elektrik üretiyor ve Energy Brainpool tarafından yapılan bir araştırmaya göre, 1 ton CO2 fiyatı

  • 10 € altındayken elektrik üretiminde düşük karbon ekonomisine geçiş etkisi yaratmaz.
  • 10 €’ya eşitken, CCGT (Combined-Cycle Gas Turbines) taş kömür santralleriyle rekabet edebilir hale gelir.
  • 32 €’ya eşitken, CCGT linyit santralleriyle rekabet edebilir.
  • 50 €’ya eşitken, CCGT santrallerinin tamamı tüm kömür santrallerinden daha ucuza elektrik üretebilir.

Yukarıdaki değerlere esas grafik burada.

EU-ETS’nin Türkiye’de elektrik fiyatlarının geleceği bağlamında önemli olmayacağını değerlendiriyorum.


Enel, elektrikli araç şarj istasyonu üreticisi ve JuiceNet şarj istasyonu işletmecisi eMotorWerks’ü satın aldı.

Şirket bugüne kadar, Clipper Creek, AeroVironment and Volta Charging gibi şarj istasyonu işletmecilerine sağladığı ve doğrudan kendisinin kurduğu istasyonlarla toplam 25 bin adet sistem kurmuş.


Hyundai Ioniq Electric’in 2017 yılı üretim hacmi aylık bazda aşağıdaki şekilde gerçekleşmiş (bkz):

Hyundai IONIQ production figures in 2017

Buna göre, ilk 9 ayda toplam 11941 adet elektrikli model üretilmiş, aylık ortalama yaklaşık 1327’ye karşılık geliyor. Yani, 12 ayın sonunda toplam üretim 15921’e ulaşabilir. 2018 hedefi ise 48 bin adet (bkz). Öte yandan, Nissan Leaf 2018 2 ay içerisinde 9 bin adet sipariş almış (beklentilerin üzerinde ve Tesla’nın ön siparişleri gibi değil, gerçek, bağlayıcı siparişler).

Türkiye’de de satışa sunulan HEV üretimiyse 2017 ilk 9 ayda 34176 ve yıl sonuna kadar 45568 olabilir.

Elektrikli araç satış tahmini yapmak yumurta tavuk problemini beraberinde getiriyor; ancak Türkiye’ye gelecek elektrikli araç Hyundai Ioniq ve Nissan Leaf olabileceğinden (BMW i3’ü 200 bin liraya yakın fiyatından ötürü dikkate almıyorum), sadece bu üretim şartlarında bile (ülkemizdeki şarj istasyonu eksikliğini dikkate almıyorum) ülkemizde yılda 100-200 adet bile elektrikli araç satmak zor iş gibi. Geleneksel yöntem buna izin vermez. Yenilikçi yöntemler şart.


VW, 2020’ye kadar yapısal değişikliklere odaklanıp, 2025 itibariyle e-mobility alanında dünya lideri olmayı hedefliyor (haber). VW’nin e-Mobility Vehicle Series yöneticisi Christian Senger’in We are redefinin mobility başlıklı sunumundan çıktılar şu şekilde:

  • VW 2025’te 80 yeni EV modelini piyasaya sürecek, bunun 50’si bataryalı elektrikli olacak.
  • Bugün itibariyle 410 Wh/l olan batarya yoğunluğunun 2020’de 700’e ulaşması, 2025’lerde geliştirilmiş anot ve katot sayesinde yoğunluğun 800’e ulaşması ve piyasaya all solid state bataryaların sürülmesi bekleniyor.
  • 2020’de batarya paketi fiyatı 100 €/kWh değerinin altına düşmesi bekleniyor.

Bu arada;

  • Deutsche See tarafından VW aleyhine emisyon skandalıyla alakalı açılan bir dava ilgili Alman mahkemesi tarafından  reddedildi.
  • Emisyon skandalına konu araçların düzeltilmesinde BMW ve Daimler ile kartel oluşturulup oluşturulmadığı konusunda VW CEO’su, kartel kanununa uygun hareket ettiklerini ve herhangi bir fiyat sabitlemeden haberdar olmadığını söyledi.

İlavaten, Nissan Vice President, 2025 gibi elektrikli araç almakla dizel/benzin yakıtlı aracın yaklaşık aynı maliyete satın alınabileceğini söyledi. Fiyatlar aynı iken ve 2025 itibariyle bataryaların sağlayacağı menziller ve şarj istasyonu adetleri artmış olacakken dizel/benzin yakıtlı araç almak anlamsızlaşacak gibi gözükse de, dünyanın bu konuda homojen olmasını beklemek aşırı abartı olacaktır.


VW bu şekilde yapısal bir dönüşüme hazırlanırken, Toyota’nın da esasen benzer bir dönüşüme gireceğinin sinyallerini alıyoruz. Zira, uzun yıllardır hidrojen yakıt piline odaklanması nedeniyle elektrikli araç konusunda geri kalan Toyota başkanı, hidrojenden vazgeçilmeyeceğini beyan ederek, hidrojen yakıt pilli araçlarla elektrikli araçların birbirinin rakibi olmadığını söyledi ve Mirai’nin baş mühendisi Yoshikazu Tanaka, Musk’ın hidrojen yakıt hücresi araçlar konusunda haklı olduğunu, aracı şarj etmenin daha mantıklı olduğunu söyledi.

Solid state batarya konusunda odaklanan Toyota elektrikli aracı en erken 2020 gibi piyasa sürmeyi hedefliyor ve burada da, gelecekteki batarya teknolojilerinin kapasitelerine yönelik ilginç veriler var.


ABD’liler ciddi anlamda pick-up meraklısı. Ford’un bu seneki F-Series pick-up ciro beklentisi 41 milyar $ (bkz) (tanesi 45500 $’dan 900 bin adet satış üzerinden). Bu, Nike, Facebook, Coca-Cola gibi şirketlerin cirosundan fazla.


Artan petrol fiyatlarından Avrupa’lı petrol devleri çok ciddi faydalanıyor. Örneğin Total, 2017 Ç3’te, geçen yılın aynı dönemine göre %29 artışla 2.7 milyar net kâr yazmış ve bu artışta, geçen yılın aynı dönemine göre%14’e yüksek seyreden Brent petrol fiyatıyla %6 civarında artan üretimin etkisiyle arama ve üretim bölümünün %84’lük kâr artışı sağlamasının etkisi büyük. Bu arada, Total, Engie’nin LNG birimiyle ilgileniyor.

Exxon’un Ç3 net geliri de, artan gaz ve petrol fiyatları sayesinde beklentilerin üzerinde gerçekleşerek 3.97 milyar $ geldi. Chevron net geliri de, beklentilerin altında kalsa da, üretimdeki azalmaya rağmen 1.95 milyar $ geldi (geçen yıl 1.28 idi).

30 Kasım’daki OPEC toplantısı yaklaşırken, Putin ve Arabistan Veliahtının demeçleri petrol kısıntısının 2018 Mart’tan sonra da yıl sonuna kadar uzatılacağı yönünde kanaatleri pekiştirmekte.


Saudi Aramco’nun iştiraki olan Aramco Overseas Company B.V. (AOC), Gunvor’un Maasvlakte Olie Terminal’inden (MOT) hisse satın aldı.


İran Petrol Bakan Yardımcısı, İran’ın 2018’de 20 milyar $’ı aşkın enerji anlaşması yapmayı beklediğini söyledi.

Petrol fiyatlarının düşmeyeceğine ve/veya Trump’ın İran konusundaki atarlı giderli tavırlarına rağmen İran’ın uluslar arası enerji şirketleri için cazibesini koruyacağına mı işaret acaba?


47 ülkeden 50 milyon kullanıcının verilerinden hareketle hazırlanan Moovit Global Toplu Taşıma Raporu sonuçlarını aşağıda veriyorum (bkz) (English version); ama bu raporun özel otomobil kullanımı için olanına da ihtiyaç var. Elektrikli araç şarj istasyonu planlaması için çok önemli.

  • İstanbul ortalama 12 km yolculuk mesafesi ile hafta içi günlerde en uzun mesafe yol katedilen metropol & yolculukların %35’i 12 km’den daha uzun sürüyor.
  • Ortalama 91 dk ile Avrupa’da en uzun zamanı yolda geçirenler İstanbullular
  • 19 dk ortalama durakta bekleme süresi ile, Roma ve Los Angeles’dan sonra, en fazla durakta bekleyen İstanbul. Durakta en az bekleyenler ise ortalama 10 dk ile Barselona ve Berlin sakinleri.
  • İstanbul’da toplu taşıma kullananların %26’sı, Paris’te %32’si en az 2 aktarma yapıyor.
  • Avrupa’da, günlük yolculukları sırasında Berlinliler en az, İstanbullular ortalama 940 metre ile en çok yürüyor.

Güzel bir yazı: aşırı vaatler ve bunların gerçekleşmesinde yaşanan gecikmeler arasında kirlenen Tesla.

Apple kurucularından Wozniak da Tesla’nın insanları otopilot konusunda aldattığına ilişkin demeç vermiş CNBC’ye. Tesla, vaatte bulunmaya devam ederken Ford CEO’su, otonom araları önümüzdeki sene test edeceklerini söyledi.


2017 yılının enerji projeleri: Power Engineering ve Renewable Energy World tarafından belirlenen finalistler burada.


#TarihteBugün: New York metrosu açıldı 27 Ekim 1904’te açıldı (dünyanın ilk metrosu ise 1863’te Londra’da açılmıştı, Londra’dan sonra ise 1875’te Karaköy-Beyoğlu metrosu hizmete açılmıştı).

#GününFotoğrafı: Bitcoin plakalı Tesla (bkz)

Tesla Bitcoin