10.04.2018

UK’nin nükleer düzenleyici otoritesi Office for Nuclear Regulation (ONR), Hinkley Point C nükleer santralinde EDF Energy’nin yönetimsel hatalarının güvenlik zafiyetlerine neden olabileceğini söyledi. Müfettiş, tedarik zinciri yönetiminde bazı sıkıntılar tespit etmiş. ONR raporu burada.

Ayrıca, Hinkley ile aynı tip olan ve yine EDF tarafından yapılan Flamanville nükleer santralindeki kaynak sorununun da düşünülenden daha kötü ortaya çıktı. EDF, Hindistan’ın 10 adet üçüncü nesil tasarım EPR nükleer santral siparişinden 1 tanesini bile teslim etmiş değil.

Aynı EDF, 2035’e kadar 8 milyar € yatırımla 10 GW enerji depolama kapasitesi geliştirmiş olmayı planlıyor.

Nükleer ile alakalı Güney Kore’den ilginç bir örnek paylaşmak istiyrum bu vesileyle (kaynak): Güney Kore’nin elektrik enerjisi üretiminde nükleerin payı %30, kömür %40, gaz %22 ve yenilenebilir ise %4. 24 adet nükleer reaktörün faal olduğu ülkenin Başkanı Moon, 2030 itibariyle yenilenebilir enerjinin payının %20’ye çıkarılacağını taahhüt etmişti. Ülkenin en eski reaktörü Kori 1 geçtiğimiz Haziran ayında kapatılmıştı. Moon, Kori 1’in kapatılma töreninde yaptığı konuşmada erken inşaat aşamasındaki Shin-Kori 5 ve 6 santrallerinin ise devam etmeyeceğini söylemişti. Ancak, muhalefet ve nükleer bilim insanlarının buna karşı çıkması neticesinde rastgele seçilen 471 vatandaştan oluşan bir komitede yapılan oylama sonucunda %59.5 ile santral inşaatının devamı yönünde karar çıktı.


Total’in Shetland’daki gaz platformu Alwyn’da kullanılmak üzere Avusturya firması Taurob tarafından geliştirilen robot (görsel) bu yıl içerisinde platforma yerleştirilecek. Platformda 120 kişi çalışıyor ve robot, gaz kaçaklarını tespit etmekte kullanılacak.


UK’deki shale gas geliştirme çalışmalarında yeni bir aşamaya gelinmiş gözüküyor. Hidrolik çatlatma (fracking) firması Cuadrilla, Lancashire’daki sahada yatay sondajın tamamlandığını duyurdu.


Devletler mi EIA’ya güvenerek politika geliştiriyor, yoksa IEA devlet politikalarına göre mi projeksiyon ortaya koyuyor bir türlü netliğe kavuşmadı anlaşılan. Zira, IEA, Oil Change International adlı bir STK tarafından eleştiriye maruz kalmış ve fosil yakıt endüstrisine bağlı olmakla suçlanıyor.

Herhangi bir yeşilci STK benim nezdimde direk negatif algıya sahip. Bu da onlardan birisi.


Japon SoftBank geçtiğimiz Cuma günü  Kanadalı Nemaska Lithium’un %9.9’luk hissesini satın aldığını duyurdu. Vestel’in 25 GWh/yıl kapasiteli batarya projesi Proje Bazlı Yatırım Teşvik Sistemi kapsamında desteklenecek. Vestel’in yatırım tutarı 28 milyar lira olarak açıklandı.

Oyak Renault’un da 493 milyon liralık hibrit motor üretimi teşvik kapsamında desteklenecek.

Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar’ın destekleri arasında faiz veya hibe desteği ile sermaye desteği gibi bugüne kadar sunulmayan kalemler var.

Ben açıkçası projelere sağlanması planlanan sermaye desteğini merak ettim.

Elektrikli araba dönüşümüyle alakalı iki kelam etmek istedim bu vesileyle; ben, bu dönüşümün sektörel bazlı olacağına inanan biriyim. Mesela, servis sektörü, ticari kiralama vs gibi. Uzun vadeli filo kiralama sektörünü özellikle önemli görüyorum; ama üreticilerin üretim kapasitesi de kısıtlı, örneğin Chevy Bolt EV’nin üretim kapasitesi 25-30 bin/yıl kadar. Tesla da üretim adetlerini artırmayı başarmış gibi (bkz), ilk çeyrekte 11730 adet Model S üretilmiş.


Uber, elektrikli bisiklet kiralama işi yapan Jump Bikes’ı 100-200 milyon USD gibi bir bedelle satın aldı. 30 dakikalık kullanım 2$ (+ bazı ilave masraflar varmış).


BNEF New Energy Pioneers 2018 listesinde bildiğim 3 firma var; i) Advanced Microgrid Solutions, ii) Bidgely, iii) LO3 Energy. Bidgely’den özellikle bahsetmek istiyorum; bu firma, energy disaggregation konusunda çalışıyor. 2015 yılındaki araştırmalarına göre %98 doğruluk sağlayabiliyordu. Zamanında kendi çalıştığım enerji şirketine bu gibi cihaz geliştirilmesini önermiş, İTÜ’den firmalarla görüşmüştüm; ama sonuç alamamıştım. Geçtiğimiz günlerde de, geliştirilmesi için görüştüğüm ve “yapamayız” diyen firma (Nuvia) benzer bir cihazı TR piyasasına sunmuştu. Mail atarak tebrik etmiştim ilgili arkadaşları!


Bölgesel gerginlikler Brent petrolün varil fiyatını 70 dolara dayadı. Trump’ın Suriye ile alakalı vereceği karar da merakla bekleniyor.

ABD’nin Rus alüminyum şirketi Rusal’a getirdiği yaptırım sonrası Glencore yüzde 8.75’lik hisse değişimi planını iptal etti. Rusal’ın hisseleri yaptırım kararı sonrası yüzde 40 düşmüştü (2016 Ekim’den bu yana en düşük seviyeye geriledi hisse değeri). Rus parası Ruble de geriliyor.


Citic Resources Holdings, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nde daha fazla rol alabilmek adına Çin’in Kuzeydoğu’sundaki performansı kötü bazı petrol varlıklarını ve maden sahalarını Kazakistan’a satmak ve karşılığında da Kazakistan’daki bazı enerji varlıklarında kendisine hisse devri yapılması üzerine görüşmeler yürütüyor.


Google, tükettiği elektrik enerjisinden daha çok yenilenebilir enerji satın alma hedefini yakaladı. Google’ın kontrata bağlı yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam gücü 3 GW. En yakın rakibi Amazon ise 1.2 GW civarında.


British Gas, artan toptan satış fiyatları ve yeşil tarife maliyetlerinin etkisiyle enerji fiyatlarını yüzde 5.5 yükseltti.

Ofgem, Iresa firmasına, 40 dk telefonda bekleme süresi gibi şikayetlere ilişkin hususları çözene kadar yeni müşteri yasağı getirdi. ETKB’nin EDAŞ’lara getirdiği çağrı merkezi standartlarını düşününce ülke olarak bazı konularda hakikaten iyi noktalarda olduğumuzu değerlendirebiliriz.

20.10.2017

Ford conducted a study of its U.S. and Canadian employees and determined that they would be “choosing to purchase or lease electric vehicles if workplace charging is widely available” (bkz).

Sonuç olarak, Ford, ABD çalışma ofislerindeki şarj istasyonu adedinin 1 yıl içerisinde ikiye katlanmasına ve 2 yıl içerisinde de üçe katlanmasına (600’e ulaşacak) karar verdi.

Elektrikli arabalar böyle yaygınlaşacak zaten. Hele Türkiye’de çok az insan evine şarj istasyonu kurabilir. Kamuya açık hiç hızlı şarj istasyonu olmadığı da düşünüldüğünde ülkemiz için de tek yol bu.

Neyse, 2014 Ocak – 2017 Eylül arasında yapılan çalışmanın sonuçları şu şekilde:

  • Şarj için tercih edilen saatler 8-11 am, 3 pm.
  • 2014 Eylül’den bu yana, Ford çalışanları 165 bin seferden fazla araç şarj etti.
  • 2017 Ağustos başına kadar, Ford şarj istasyonları yaklaşık 2 milyon mil elektrikli sürüş sağladı.

Rosneft, IKBY krizi sürerken bölgesel yönetimin ana petrol boru hattının işletmesinde %60 ortaklık aldı. Mevcut işletmeci Kar Group payı %40’a düştü. Reuters’teki haberde, Rosneft’in IKBY sınırlarındaki 5 petrol bloğuna 400 milyon $ yatırım yapmayı kabul ettiği ve daha öncesinde de Erbil Yönetimine petrol satışı karşılığında 1.2 milyar $ borç verdiği belirtilmiş.

Bu arada, Dünya Bankası, Rusya ekonomisinin durgunluktan çıktığını, bu yıl ve 2018’de %1.7, 2019’da ise %1.8 büyüyeceğini söyledi.


IEA’ya göre, OPEC üyesi olmayan ülkelerin petrol üretimindeki artış, petrol talebi artışına rağmen fiyatları 2018 yılında baskılayacak. Bu arada, OPEC Genel Sekreteri Barkindo akıllı birine benziyor, piyasaya bir şey dikte edemeyeceğini biliyor ve yönlendirmeye çalışıyor.

OPEC ve Rusya petrol kesintisi 2018 sonuna kadar uzayacak gibi (bkz).

Dünyanın en büyük petrol borsacıları, petrolün 1 yıl içerisinde 60 $ üzerine çıkabileceğini ya da yeni bir shale dalgasının fiyatları 45 $ altına çekebileceğini söylemiş (bu, tıpkı, bilardo topu için deliğe ya girer ya girmez demeye benzemiş).

Bu arada, Wood Mackenzie’ye göre, petrol talebi tahmin edilenden daha önce, elektrikli arabaların yaygınlaşmasına bağlı olarak 2035’lerde zirve yapacak.


Hollanda, otoyollardaki ses kesici bariyerleri bifacial güneş hücreli olanlarla değiştiriyor. 2014’te test amacıyla kurulan bariyerlerin bekleneni karşılaması sonrası 2018’den itibaren yeni solar ses bariyerleri kurulacak. Ülkede 1250 km mesafede ses kesici bariyer bulunuyor.


Limpopo Üniversitesi ve Bilim ve Teknoloji Bakanlığı, Mpumalanga’da bir manganez zenginleştirme tesisi kurdu (Mpumalanga, Güney Afrika Cumhuriyeti’nin kuzeydoğusunda bulunmaktadır). Araştırma amacıyla yaklaşık 2.2 milyon $’a kurulan tesisin nihai amacı ticari olarak faaliyet göstermek. Tesisin yıllık 10 bin ton kapasiteye ulaştığında 1600 kişilik istihdam ve 22 milyon $’lık ciro yaratması bekleniyor.

Güney Afrika, dünyanın yüksek manganez cevheri rezervlerinin% 80’ine sahiptir.


Almanya’da, toplam kurulu gücü 222 MW olan 750 kW-10 MW arası güçlerdeki 20 güneş projesi ihale edildi. Ortalama fiyat €0.0491/kWh, en düşük ve en yüksek gerçekleşme de sırayla €0.0429/kWh ve €0.0506/kWh oldu.


Dünyanın yüzer ilk rüzgar çiftliği projesi İskoçya’da işletmeye alındı. Hywind isimli proje Statoil ve Masdar Abu Dhabi Future Energy Co tarafından kuruldu. 30 MW gücündeki projeyi oluşturan 5 adet türbin, 25 km alanda gezebilecek. Peterhead sahilinde kurulan projenin maliyeti 200 milyon £.

Proje, entegre edilen Statoil’in Batwind lithium bataryaları sayesinde 1 MWh enerji depolayabilecek.

Statoil, projenin elektrik üretim maliyetini 2030 itibariyle 40-60 €/MWh aralığına düşürmeyi hedefliyormuş.


RWE spin-off Innogy, özel şarj istasyonu sahiplerinin bu altyapısı paylaşmasını sağlayan eMarketplace adlı platform oluşturdu. Bu, şarj altyapısının yaygınlığı doğrultusunda önemli bir adım.


Fransız Engie, Afrika’daki etkinliğini artırmak için Fenix isimli şirketi satın aldı ve 1.5 milyar €’luk yatırım planlıyor.

Piyasa değeri bakımından Avrupa’nın en büyük utility’si konumunda bulunan Enel SpA da yatırım yapmak için depolama üzerine çalışan girişimler arıyor.


NorthVolt isimli şirket Avrupa’da kurmayı planladığı giga lithium fabrikası İsveç’i tercih ettiğini ve bunun sebeplerini açıklamış. Hedefler şu şekildeydi: fabrikan 2020’de üretime geçecek, 2023’de 32 GWh kapasiteye ulaşarak, fiyat 100 $/kWh seviyelerine çekilecek.

Şirkete ABB’nin ilk fazda 10 milyon € fon sağlayacağı haberlere düşmüştü.


Avustralya’da kurulacak 160 milyon $’lık hibrit proje; 43.2 MW rüzgar, 15 MW tek yönlü tracking güneş ve 4 MWh kapasiteli li-on batarya. Rüzgar türbinleri her biri 3.6 MW kapasiteli 12 adet Vestas V136 (hub 132 mt), piller de Tesla.

Projenin 2018 sonunda tam kapasite işletmeye alınması bekleniyor.


LG, Polonya’da kurulumu devam eden li-on batarya fabrikasının 2015’te 50 bin olarak duyurulan kapasitesini 100 bin araca (6 GWh/yıl) çıkartmış. LG Chem’in fabrikaya yapacağı yatırım toplam 1.63 milyar $.


UK’de, 2017 Eylül’de 163 bin kişi Big Six olarak adlandırılan elektrik/gaz tedarikçilerinden küçük tedarikçilere geçti. Bu bir rekor ve Ofgem iyiye işaret olarak görüyor elbette 🙂 Tüketicilerin fiyat hassasiyeti çok yüksek, nitekim en çok tüketici kaybını yaşayan British Gas, 3.1 milyon müşteriyi kapsayacak şekilde elektrik tarifeleri 2018’den itibaren %12.5 yükseltmeye karar vermişti.

Bu arada, Npower, tüketicilerin 1600£’a kadar borçlanmasına izin veriyor (yani, şirketin tahakkuk edip de tahsil etmediği tutar 1600£ mertebelerine ulaşabiliyor). Mevzuatta buna yönelik bir limitin tariflenmediği belirtilen haberde, 2016 yılında sektör ortalaması gaz için 622£ ve elektrik için de 628£ olarak verilmiş (2015’e kıyasla %7 artış).


UK’deki toplam elektrikli araç sayısı 115 bini geçti ve Shell ilk şarj istasyonunu açtı.


Avrupa, uluslar arası uçuşları EU Emission Trading System’den 2024’e kadar muaf tutacak. Havacılık sektörünün toplam CO2 emisyonundaki payı AB’de %3.


ABD’li teknoloji devlerinin yenilenebilir enerji rekabeti; Google 1.85 GW, Amazon 1.2 GW, Apple 699 MW… (haber).


TAEK, Akkuyu NGS inşaatı kapsamında Rosatom’a sınırlı izin verdi ve tam inşaat izninin ise 2018’in ilk yarısında verilmesi bekleniyor.

Sınırlı çalışma izni kapsamında, nükleer adanın güvenliği için önem arz eden bina ve yapılar hariç, nükleer santralin geriye kalan bütün kısımlarında yapı ve montaj çalışmalarının yapılması öngörülüyor.


Doğu Akdeniz bölgesindeki FSRU projeleri (bkz)

  • Türkiye : 145 bin m3 + 263 bin m3 (2017 Kasım’da devreye girecek)
  • Ürdün : 160 bin m3 kapasiteli.
  • İsrail : 136 bin m3 kapasiteli
  • Lübnan : 3 ihale düzenlenecek
  • Mısır : 170 bin m3 x 2
  • Kıbrıs : 2020’de devreye girmesi planlanıyor
  • Yunanistan : 150 bin m3 + 170 bin m3 (2019 sonunda devreye girecek)

Whirlpool ve GE, Samsung ile LG üretimi konut tipi büyük çamaşır makinelerine %50 gümrük vergisi konulmasını önermiş. İşin ironik tarafı ise, Whirlpool ile GE’nin elektrikli ev aletleri kısmının geçen yıl Çin’li Haier  Group tarafından satın alınmış olması, yani bir Çin’linin gümrük tarifeleri ve/veya kota uygulaması yoluna gidilmesini önermesi.


Geçtiğimiz haftalarda, otomotiv ve uzay sanayine çelik tedarik eden Japon Kobe Steel, ürünlerinin kalitesi hakkındaki verilerin sahte olduğunu itiraf etmişti ve Japon otomotiv üreticiler (Nissan dahil), Kobe Steel’den temin edilen alüminyum parçalara kefil olduklarını söylemişlerdi. Ancak, başkasının malına kefil olan Nissan’ın 20 yıldır Ulaştırma Bakanlığı’nın kontrol prosedürlerine uygun hareket etmediği ortaya çıktı ve Nissan Japonya’daki tüm fabrikalardaki üretime ara verdi.

Ahlaklı bildiğimiz Japonlar dökülmeye devam ediyor. Kimse bana Japonlar ahlaklı demesin.


Avrupa’da dizel araç satışları 2017’nin ilk 5 ayında, 2016’nın aynı dönemine göre %5 düşük (grafik, haber).

11.10.2017

#GününSözü: All models are wrong, some are useful -George Box

(Cüneyt Kazokoğlu, Sohbet Karbuz, Serkan Şahin ve Barış Sanlı ile enerji sektöründe öngörü ve stratejilerin tartışıldığı şuradaki podcast’te Cüneyt Bey’in alıntıladığı bir ifade)

Ben de burada çok sayıda istatistik bilgisi veriyorum; Thomson Reuters, IEA veya böylesi başka bir kurum da olmadığım için de oturup kendi analiz verimi geliştiremiyorum elbette; ama veri takibinin bir insight (öngörü) kazandırdığı kanaatindeyim; ama, sayıların arkasındaki dinamikleri anlamak ise pazarı okumakla alakalı ve bu, insanın can simidi. Yoksa sayıların arasında kaybolunur ve çıkarım yapılarak yol haritası çizilmesi zorlaşır. Kendi adıma, Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği mezunu olsam da, mezuniyetimden bu tarihe petrol-gaz sektörüne yönelik çalışmadığım ve özel olarak da ilgilenmediğim için bu alandaki verileri okumakta zorlanırım; fakat yenilenebilir enerji ve elektrikle alakalı verileri yorumlamakta ve öngörü geliştirmek konusunda başarılı olduğumu düşünürüm.

Neyse, Postcast’in dinlenmesini tavsiye ediyorum (30 dk).


Hyundai, kullanıcıları elektrikli araçla tanıştırmak için Hollanda’da 100 tane Ioniq araçla kiralama işine girdi. Kiralamanın saati 12 €, günlüğü 60 € ve dakikası ise 0.25 €.

Bu gibi girişimler, ikinci el elektrikli araç piyasası için ne anlama geliyor acaba?


Hollanda yasama organı meclisi (lower house), 2016’da, 2025 itibariyle benzin-dizel araç satışlarını yasaklama kararı almıştı (anılan karar ve diğer ülke, araç üreticileri kararlarına ilişkin derleme için bkz). Hükümet, dün, 2030 itibariyle satılacak tüm yeni araçların emisyon-free olması yönünde kararı almış oldu. Bu noktadan hareketle 2 bilgi:

  • Tesla’nın Hollanda’da 8000 adet aracı var ve Tesla’nın Avrupa yönetim merkezi Hollanda’da.
  • TÜİK bugün Ağustos sonu itibariyle taşıt istatistiklerini yayınladı. Buna göre, Ocak-Ağustos döneminde trafiğe kaydı yapılan 494 bin 795 adet otomobilin %40,4’ü 1501-1600, … %3,9’u 1601-2000, %1,1’i 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahiptir. Silindir hacmi ÖTV oranını etkileyen 2 parametreden birisi ve MTV’ye de esas. Bu bağlamda, elektrikli araçlarda %3’lük vergi dilimine tekabül eden 80 kW altı güce sahip araçların tercih edilme oranını yüksek olacak varsayabiliriz. Zira, vergi oranı 80 kW altında 3000 TL’lerdeyken, 80 aşıldığında 7-8 bin liralar söz konusu oluyor.

Renault, Renault Energy Services adı altında, start-up mantığında hareket edeceği belirtilen bir şirket kurdu. Şirketin faaliyet başlıkları şunlar

  • Akıllı şarj sistemleri
  • V2G sistemleri
  • İkinci el bataryaların kullanılması. Ağustos ayında, ikinci el bataryaların kullanıldığı bir şarj istasyonu devreye almıştı Renault.

Ciddi park sıkıntılarının olduğu bir şehir dinamiğinde, daha şarj istasyonları bile yayın değilken V2G (vehicle to grid) sistemin bu kadar gündem olması benim algımı aşıyor biraz, anlamıyorum. Şarj istasyonları da zaten yeterince pahalıyken, bir de böyle maliyet yükseltici şeyler de hepten tuhafıma gidiyor. Bu konuyla alakalı inş 2018 başı gibi bir yazı hazırlattıracağım Almanya’da PhD yapan bir arkadaşa (sözünü aldım).


Morgan Stanley bir rapor hazırlamış (bkz). Diyor ki; 2040 yılına gelindiğinde, 526 milyon elektrikli araç sayısına ve bu araçlarla yıllık 1.2 milyar km menzil yapabilmek için 2.7 trilyon $ yatırım yapmak gerekiyor. Anılan tutarın 1.7 trilyon dolarının şu varsayımlar altında harcanacağı varsayılmış: Tesla’nın toplam 32 milyon aracı yollarda olacak ve yıllık 2.4 milyon adet üretim kapasitesine erişmiş olacak; 473 milyon ev tipi şarj istasyonu, 7 milyon super-chargers, 18 milyon destination chargers, 172 bin servis istasyonu, 95 bin mağaza ve galeri, 99 üretim fabrikası ve 99 adet gigafactory kurulmuş olacak.

Dolaylı olarak ise, $797 milyar elektrik dağıtım şebekesine, $186 milyar madenciliğe yatırım yapılacak.

Hindistan özelinde değinilen hususlar şu şekilde: Hükümet destekli Energy Efficiency Services Ltd. (EESL) 10 bin adetlik EV ve 3000 AC, 1000 DC şarj istasyonu altyapı ihalesi global olarak küçük; ancak ülke için büyük bir adım. Hindistan’ın 2017’de 5 milyon elektrikli araca ulaşması için 996 bin ev tipi şark istasyonu, 21 bin adet de supercharger ve 45 bin de destination charger kurması gerekiyor. Yani, toplamda kabaca 5 milyon araç için 1 milyon şarj istasyonu. 2020 yılında 40 milyon araç için 7 milyon ev tipi, 136 bin supercarger ve 289 bin destination charger


Önce Avustralya’da (nispeden farklı şekilde olsa da), şimdi de Porto Riko; Musk, şebeke doğal afetlerin kullanılamaz hale getirdiği şebekeler nedeniyle elektriksiz kalan bölgelere hızır gibi yetişme derdinde. Porto Riko valisiyle görüşecek; solar ve depolama.

Depolama demişken, E.ON, bu hafta içerisinde UK’de 10 MW’lık bir depolama sistemini devreye alacak. British Gas’ın ana şirketi Centrica 49 MW kapasiteli tesisin kurulumuna devan ediyor. EDF Energy de aynı kapasitede tesis için çalışıyor. Frekans kontrolü için National Grid’in düzenlediği ihaleler kapsamında kurulan tesisler için E.ON 3.89 milyon £ fonlandı. National Grid, bataryaların yıllık 200 milyon £ fayda sağlamasını bekliyor.


Volvo XC60 engel ve insan tanıyıp otomatik frenleme mekanizmasına sahip. Haziran ayında yayınlanan reklam burada.

GM’den Scott Miller, Tesla’nın, SAE’nin Level 5 kriterlerini karşılayan otonom seviyesine erişmesinin otopilot donanımıyla fiziksel olarak mümkün olmadığını söyledi ve GM, otonom araçlar için çip ölçeğinde Lidar teknoloji geliştiren Strobe girişimini satın aldığını duyurdu. Strobe çalışanı 11 kişi GM’nin Cruise Automation birimine dahil olacak. Elon Musk ise, LIDAR yerine kendi radarlarına güvendiğini söylemişti zamanında.

NVIDIA, level 5 otonom sürüşe olanak tanıdığına inandığı süper bilgisayarı duyurdu. Saniyede 320 trilyon işlem yapabilen bu platform 2018’in ikinci yarısı itibariyle seri üretime girecek.

LIDAR: Light Detection and Ranging/Laser Imaging Detection and Ranging


Japonya’nın, ene-farm kapsamında, 2020 itibariyle 1.4 milyon fuel-cell kurulumuna ulaşması zor gözüküyor. Halen 220 bin adet kuruluma ulaşılmış.