(Batarya) Elektrikli Araçlar

Alman e.Go, Aachen’de bir tasarım dükkanı açtı. Nasıl bir şey olduğuna ilişkin fotoğraflara buradan bakılabilir. Elektrikli araçlar tasarımlarıyla, getirdiği teknolojik yeniliklerle ve dijitalliğiyle insanı gerçekten çekiyor. Bu vesileyle şunu ifade etmek istiyorum; elektrikli araç piyasası bana Türkiye organik gıda piyasasını andırıyor. Etrafınıza bi bakın, sadece organik ürün satan yerlerin ortaya çıktığını vs görürsünüz, ürünler ciddi pahalı da olsa bunların alıcısı var ve halen tabana yayılmamış olsa da kendi kitlesini oluşturduğunu söyleyebiliriz. Elektrikli araç işi de bu durumu andıracak bence. Baktığınızda, hibrit araçlar yakıt ekonomisi (bkz) anlamında ciddi faydalar sunuyor diye düşünülebilir ve bu kitlesel anlamda da geçerlidir; ancak elektrikli araçların az da olsa muayyen bir alıcısı vardır ve bu sayı zamanla kitlesel bir hale gelecektir ve bence, bu taktirde de büyüme oranı organik gıda piyasasındaki artışı geçecektir. Özetle şunu demeye çalışıyorum, Türkiye elektrik piyasasında elektrikli araçlara teşvik vs olmasa da, insanların ilgisini çekmeyi başaracak, devamlılık arz eden sunuşla ve yaratılacak bir ekosistemle, olmadığı düşünülen elektrikli araç piyasasının olduğu görülecektir. Gün artık Renault Fluence’nin zamanındaki gibi değil, elektrikli araçlar da Fluence gibi rezil değil. Hyundai Ioniq Electric’e ve Nissan Leaf 2018’e bi bakın.

Bu minvalde, Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi’nin Türkiye’nin Günlük Nihai Enerji Tüketimi ve Sonuçları isimli yayında vurguladığı ulaştırma hizmetleri ifadesini çok kıymetli buluyorum.

Yakıt ekonomisi demişken dizel yakıtlı araçlara da değinelim; dizel araçların benzinli muadillerine kıyasla yakıt avantajına sahip olduğu bilinen bir şey, örneğin Toyota Corolla’nın dizel modeli 100 km’de 4 lt yakıt sarfediyorken, bu değer benzinli de 6 lt’yi geçmektedir; ancak malum dizel skandalı orta vadede dizel araçların sonunu getirecek yolun fitilini ateşledi, Almanya’da durum ne olacak belirsiz; ancak Toyota’nın üst düzey yetkililerinden birisi şirketin yüksek ihtimalle başka bir dizel araç piyasaya sürmeyeceğini söyledi.

Son olarak, şuradaki etkili bir yazı var hibritle alakalı, gerçekten güzel; ancak yazı 22 Eylül 2017 tarihli olmasına rağmen, How low could the cost go? başlığı altında verili araç bileşen maliyetlerinde 2014 Şubat tarihli şuradaki makale kaynak olarak kullanılmış (makale de 2013 yılı verilerini esas alıyor).


#Etkinlik: Okan Üniversitesi’nde e-hikelink kapsamında bu Cuma günü (29 Eylül 2017) bir etkinlik var. Program detayı burada.


Bir devlet şirketi olan Rus Rosatom Corporation, lithium ion batarya yapımında kullanılan lithium ve diğer metallerin madenciliğine başlayacak.

Reuters’te çıkan buradaki habere göre, VW kobalt üreticilerinden, 2019’dan itibaren 10 yıllığına kobalt tedarik teklifinde bulunmalarını istemiş. Kobalt’ın pound fiyatı piyasada 26$ seviyelerinde (yani 1 kg’u yaklaşık 57 $). Analistlerin tahminlerin göre, li-on bataryalarda ortalama 8-12 kg kobalt kullanılıyor. 30$/lb üzerinden sözleşme imzalandığı durumda, VW yaklaşık 24-36 milyon kg/yıl bir kobalt ihtiyacı duyacak ve bunun karşılığı da 1.6-2.4 milyar $.

CRU Group’a göre, 2017 yılı gereksinimi olan 41 bin ton kobalt, 2025 yılına gelindiğinde 75 bin olacak.

Buradaki haberde Kobalt’ın önemli oranda Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde (DKC) ve insanlık dışı şekilde çıkarıldığı ifade edilmiş (40 bin çocuk çalıştırıldığı ifade edilmiş). Kobalt, Kabada, Çin, Rusya, Avustralya ve Zambia ülkelerinde de çıkarılıyor; ancak DKC’nin ağırlığı %65.

Gerginlikler arttıkça petrol fiyatları yükseliyor (petrol 59 $’ı aştı), bizde borsa düşüyor ve faizler yükseliyor.


Gazprom, Botaş ile Türk Akımı projesi için ortak şirket kurulumuna ilişkin yönetim kurulu kararı aldı.


Yenilenebilir kaynaklı ihalelerde yeni rekorlar gelmeye devam ediyor. Bu sefer de, Hindistan kendi rekorunu kırdı, Solar Energy Corporation of India üzerinden düzenlenen ikinci rüzgar enerjisi ihalesinde önceki rekor olan ₹3.46/kWh kırılarak ₹3.42/kWh elde edildi (250 MW’lık kapasite için). Kömürcülerin de ilgisi vardı, Neyveli Lignite Corporation şirketi 400 MW’lık kapasiteyi ₹3.45/kWh üzerinden aldı. Daha önce de 709 MW güneş ihalesi kazanmıştı.


Facebook, Microsoft ve Telxius şirketleri ortaklığında Virginia ile İspanya’nın Bilbao kenti arasına, Atlantik altından 4100 mil uzunluğunda kablo döşenecek. Kablo, sn’de çift yönlü 160 terabit veri akışına olanak tanımaktadır, bu da eş zamanlı 71 milyon farklı HD videoyu oynatma kapasitesine sahip olduğu anlamına gelmektedir. Kablo bakır ile zenginleştirilmiş 7 çift fiber optik kablo içermekte olup, bunun üstüne sert plastik koruyucu tabaka ve suya dayanaklı bir kaplama daha bulunmaktadır.

10.02.2017

Global Wind Energy Council’e göre, Global RES kurulu gücü 2016 sonu itibariyle 486749 MW olmuş. 2016 yılında devreye alınan RES gücü 54600 MW, 2015’te 63633 MW imiş ve 2001-2016 dönemde, 1 yıl içerisinde en fazla artış 2015 yılında olmuş.

Türkiye, toplam 6081 MW RES kurulu gücüyle Avrupa’da 7. sırada yer alıyor, Türkiye’nin önünde sırayla 50 GW güçle Almanya, 23 GW ile İspanya, 14.5 GW ile UK, 12.1 GW ile Fransa, 9.2 GW güçle İtalya, 6.5 GW ile İsveç yer alıyor. Türkiye’yi Polonya (5.78), Portekiz (5.32), Danimarka (5.23) takip ediyor.

Türkiye 2016’da devreye aldığı 1387 MW RES ile, Almanya ve Fransa’nın ardından Avrupa’da 3. sırada yer alıyor.


Avrupa Komisyonu, Fransa’nın enerji ihtiyacının %23’ünü yenilenebilir kaynaklardan üretme konusundaki 2020 hedefini yerine getirmesine yardımcı olacak bir çabayı desteklediğini belirtti. Bu çerçevede, solar sektörü önümüzdeki 20 yılda 9 milyar USD’lik, hidro elektrik için de 530 milyon USD’lik bir destek söz konusu olacak.


Tuz Gölü yeraltı doğal gaz depolama tesisi hizmete girdi (lisans sahibi: BOTAŞ)

Yer altında açılan toplam 12 adet suni mağaranın (kaverna) toplam kapasitesi 1.2 milyar m3. Projede, bu yıl içinde 550 milyon m3 depolama kapasitesiyle tesisin yaklaşık yarısı devreye alınırken, ikinci aşama da 2020 yılında tamamlanarak toplamda 1 milyar m3‘lük çalışma gazı kapasitesine ulaşılacak. Çinli Tianchen Engineering firmasınca yapılan projenin maliyeti 700 milyon USD.

Türkiye’de yer altı doğal gaz depolama lisansına sahip şirket sayısı 5’tir ve bunlardan 2 tanesi devrededir. İlk devreye tesis, BOTAŞ adına lisanslı ve TPAO tarafından işletilen İstanbul’un Silivri İlçesindedir, tesisin depolama kapasitesi hali hazırda 2.8 milyar m3‘tür ve 2020 yılı sonunda 4.3 milyar m3‘e çıkarılacaktır (günlük kapasite 25 milyondan 75 milyona çıkacak).

2017 yılı ulusal doğal gaz tüketimi ise 46 milyar Sm3 olarak beklenmektedir (bkz: EPDK’nın 26/01/2017 tarih ve 6884 sayılı Kurul Kararı). Buna göre, toplam tüketimin %7.28’ini yer altı depolama ile sağlayabiliyoruz.

21.12.2016

Dünya Bankası Grubu Yönetim Kurulu’nca, Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP) için BOTAŞ’a 400 milyon dolar, Azerbaycan’ın Güney Gaz Koridoru AŞ (SGC) şirketine de 400 milyon dolar olmak üzere toplamda 800 milyon dolar tutarındaki kredi onaylandı. Türkiye garantisinde BOTAŞ’a sağlanacak söz konusu kredi, 5 yıl geri ödemesiz 24 yıl vadeli olacak. Azerbaycan hükümeti garantisinde de proje için SGC’ye sağlanacak kredi, 5 yıl geri ödemesiz olmak üzere 30 yıl vade ile ödenecek.


Uganda 10 MW gücündeki Soroti güneş enerjisi santralini devreye almış. Bu, Uganda’nın ilk şebekeye bağlı ve Batı Afrika’nın kapasitesi en yüksek solar projesi olup, Dubai’li Access Energy Group ve Fransız Eren RE tarafından 19 milyon $ maliyetle kurulmuştur. Proje, Global Energy Transfer Feed in Tariff (GET FiT) düzenlemesi kapsamında geliştirilmiş (dedicated support scheme for renewable energy projects managed by Germany’s KfW Development Bank in partnership with Uganda’s Electricity Regulatory Agency (ERA) and funded by the governments of Norway, Germany, United Kingdom and the European Union).

Uganda hükümeti, değişken meteorolojik koşullar ve dolayısıyla stabil olmayan su seviyeleri nedeniyle hidro santral harici kaynaklarla çeşitlilik sağlamaya çalışıyormuş.

Uganda’nın Güneyinde Ruanda yer almaktadır.


ABD’li 1366 Technologies ve Güney Koreli Hanwha Q CELLS c-Si hücre verimliliğinde %19.6 değerini yakalamış (1 yıl önce %19.1 verim elde etmişler, yani 1 yılda .5’lik bir artış). 1366 Technologies şirketinin “Direct Wafer” teknolojisi ile Hanwha’nın Q.ANTUM passivated emitter rear contact (PERC) teknolojisi kullanılarak ulaşılan verim değeri Almanya merkezli dünyanın en büyük solar laboratuvarı Fraunhofer ISE CalLab tarafından teyit edilmiş.

Direct Wafer teknoloji hakkında: Klasik yöntemdeki ingotun çeşitli süreçlere tabi tutulmasından farklı olarak, multikristal wafer’ın doğrudan ergimiş silikondan elde edilmesine dayanmaktaymış. Bu yönüyle, klasik yönteme göre enerji maliyeti açısından da çok avantajlı imiş. Firmanın iddiasına göre, Direct Wafer teknolojisi pazarın %60’ına herhangi bir yeni ekipman gerektirmeksizin adapte edilebilirmiş.

1366 Technologies hakkında: 2016 Mayıs’da Hanwha Investment Corporation tarafından 10 milyon $ yatırım yapılan ABD’li şirkete, 2016 Temmuz’da da önemli silikon üreticilerinden olan Wacker Chemie tarafından 15 milyon $ yatırım yapıldı.