06.03.2018

Statoil ve Polenergia %50’şer ortaklıkla, Polonyo’da 1.2 GW gücünde off-shore rüzgar santrali geliştirecek. Statoil, projenin geliştirilmesi, kurulumu ve operasyonu süreçlerinin yönetiminden de sorumlu olacak.

Statoil petrol ve gaz şirketi, şirketin en büyük hissedarı da Norveç Hükümeti. Şirket, 2017 yılı sonuna doğru dünyanın ilk yüzer off-shore rüzgar santralini devreye almıştı.

Geçtiğimiz günlerde, Chevron petrol şirketinin yönetim kurulu üyesi Dambisa F. Moyo (bio), “If #oil energy consumption is declining and #renewableenergy consumption is on the #rise, what does that mean for the future of the oil industry?” diye twit atadursun, Statoil yenilenebilir enerji konusunda inanılmaz yol alı.


Japonya’nın 3. en büyük çelik üreticisi, 112 yıllık geçmişe sahip Kobe Steel’de veri sahtekarlığı taa 1970 yılına kadar gidiyormuş, CEO istifa etti. Şirketin yarı ömrü sahtekarlık üzerine kurulu, yani şirketin kültürü haline gelmiş.


PSA Group başkanı Carlos Tavares 2020-21’de yürürlüğe girecek CO2 emisyon hedeflerinin yakalanamaması durumunda maruz kalınması muhtemel cezalar kapsamında, hükümetlerin şarj ünitesi taahhüdü vermesinin ve şarj ünitesi hedeflerinin yakalanamaması durumunda ceza ertelenmenin mantıklı olacağını söyledi.

Haklı bir söylem gibi ve VW CEO’su Matthias Mueller de “endişeleniyorum, ama bunu çözmek bizim işimizdedi.
Bu arada, Almanya Devlet Bakanı, şehirlerde dizel araç yasaklarıyla alakalı 2020’den önce mümkün olmadığını söyledi.


Avustralya’nın en büyük doğal gaz şekebesi operatörü Australian Gas Infrastructure Group, 8.4 milyon USD yatırımla Adelaide’da kuracağı hydrogen power-to-gas demonstration tesisinde üretilecek hidrojeni en fazla %15 oranında doğal gaz şebekesine katarak tedarik edilen gazdaki karbon oranını düşürmeyi amaçlıyor. Projenin 3.8 milyon USD’si Renewable Technology Fund tarafından sağlanacak. 2020 gibi devreye alınması planlanan tesiste 1.25 MW gücünde Siemens marka polimer elektrolit membran elektroliz makinası kullanılacak.

NREL, 2017 Ekim’de pilot power-to-gas tesisi kurmuştu.


FTI Consulting’e göre, Vestas, 2016’dan sonra 2017’de de en fazla kapasitede türbin tedarik eden üretici oldu. Sıralamalar şu şekilde (2016, 2017):

Rüzgar

GE’nin durumu pek iyi değil, 12 MW kapasiteli offshore turbin modeli GE’yi kurtarır mı acaba?

Onshore, offshore ayrımı yoktu FTI Consulting’in basın duyurusunda; ama Bloomberg’in 2016 yılı için haberinden not düşmek gerekirse; Çin’li Sewind 2016’da ofshore projelerde 1 numara idi. Vestas ise onshore projelerde.

Bu arada, Siemens türbinleri Çin’de Sewind altında üretiliyor ve Siemens Gamesa 1 Mart’ta Çin’li Shanghai Electric’e, Çin karasularında kullanılmak üzere 8 MW gücündeki SG 8.0-167 DD (Direct Drive) tip offshore türbinleri için lisans verdi (işletmedeki en büyük türbin 7 MW diye biliyorum ve Siemens’in 8 MW gücündeki SG 8.0-167 DD tip türbini 1386 MW gücündeki Hornsea Project Two projesinde kullanılacak ve bu projeye sağlanacak türbinlerin naselleri Siemens’in Cuxhaven/Almanya’daki yeni fabrikasında, türbinler ise Hull/UK’de imal edilecek).

Son olarak, Vestas’ın Utopus Insights şirketini 80 milyon EUR’e Şubat ayı başında satın aldığını belirtelim. IBM’den doğan Utopus, enerji analiz programı geliştiriyor, 30 patente sahipler ve 2017 yılı toplam cirosu 8 milyon EUR civarında.


Hindistan devlet şirketi GAIL, ABD’den LNG ithalatına başladı. Cheniere Energy ile varılan 20 yıllık anlaşma çerçevesinde yıllık 3.5 milyon ton LNG Cheniere’nin Louisiana’daki Sabine Pass LNG tesisinden sevk edilecek.


Avrupa’nın soğuk günler yaşadığı geçtiğimiz haftada E.ON’un duel-full ve e-faturalı tarifesindeki indirimleri kaldırması haber olmuştu ve May Hükümetinin tarife tavanı uygulamasını planlaması sonrası E.ON’un adımı diğer tedarikçiler tarafından da uygulanır mı bilemiyorum; ama Guardian’da çıkan şuradaki yazıda, elektrik fiyatlarının yükselmesinden vs dert yanılıyor; ama burada buna değinme sebebim yazıda geçen: “şirketlerin yüksek maaşlı CEO’larını mutlu etmek için” ifadesinin hoşuma gitmesi. Yazarın bir diğer ifadesini de buraya alıntılamak istiyorum: “The private sector is good when there are genuine differences in goods or services, but cannot do much in a market where the basic costs are fixed by others.” Özetle, özelleştirme uygulamaları daha çok tartışılır.


İngiltere’de V2GB—Vehicle to Grid Britain olarak adlandırılan ve National Grid, Western Power Distribution ve Nissan’s European Technical Centre konsorsiyumunca oluşturulan çalışma grubu, vehicle to grid (V2G) teknolojinini nasıl bir gelir paylaşım modeliyle teşvik edilmesi gerektiği konusuna çözüm arayacak.


BMW, elektrikli araçlarında kullanılan bataryaların sadece etik kobalt içerdiğinden emin olmak için Circulor isimli bir Blockchain firmasıyla çalışıyor. Daha önce elmas gibi değerli taş üreticilerinin haberlerini okurduk, BMW bu bağlamda benim gördüğüm ilk, ama Blockchain’in teknoloji olarak bizatihi kendisinin bu konuda nasıl bir garanti sağlaması bekleniyor anlayamadım gitti.


Cambridge Üniversitesi, ABD dışında en çok bağış toplayan üniversite ve 6.3 milyar Pound’a karşılık gelen toplam bağışın, sadece karbon içermeyen alanlara yatırılmasına dair baskıya direniyor gibi (FT haberi). Bağış çok olunca karışan da çok demek ki.


Innogy CFO’su Bernhard Guenther Duesseldorf’taki bir parkta 2 kişinin asit saldırısına uğramış ve ciddi şekilde yaralıymış.


Nissan’a göre (Executive VP Daniele Schillaci), elektrikli araçlarla içten yanmalı motora sahip araçların fiyatları 2025’te eşitlenecek, dolayısıyla Nissan 2025’i dönüm noktası olarak görüyor.


Almanya merkezli dünyanın en büyük ev tipi batarya üreticisi Sonnen, Adelaide/Avustralya’da üretim tesisi kuracak.


Jamaica Public Service Ltd, hibrit (Flywheel-Battery) depolama sistemine bu yıl 21.6 milyon $ yatırım yapılacağını açıkladı.


#TarihteBugün

  • 1900: İçten yanmalı motorun ilk versiyonlarını icat eden bugünkü Daimler’in kurucusu Gottlieb Daimler öldü.
  • 1475: Büyük İtalyan sanatçı Michelangelo Buonarroti doğdu.
  • 1899: Bayer Aspirin’in patentini aldı. Aspirin, 1915’te tablet halinde ve reçetesiz satılmaya başlandı.

22.02.2018

Dünya Enerji Konseyi’nin Geleceğin Enerji Liderleri programına (FEL-100 Programme) bugün itibariyle başvuru yaptım. Hakkımızda hayırlısı. İnşaAllah seçilirim.


Bloomberg Surveillance programında Annmarie Hordern sorularını yanıtlayan Fatih Birol (YouTube), kendisine yöneltilen, “How has OPEC created a new crysis for itself” sorusuna, ABD’nin dünyanın 1 numaranı üreticisi olmasının OPEC ile alakası yok, kaynak, politika vs ortada ve shale devrimi gerçekleşti şeklinde cevap verdi. Devrimin ise artık “sessiz” olmadığını söyledi. Tabi bu durum Arabistan’ın dünyanın bir numaralı petrol ihracatçısı konumundan ayrı bir şey ve Arabistan uzun yıllar daha 1 numaralı ihracatçı olacak.

Fiyatların geleceği hakkında yorum yapamayacağını ifade eden Birol, mevcut fiyatlarla tedarik konusunda herhangi bir sıkıntı olmadığını ve Kuzey Amerika başta olmak üzere Brezilya ve Kanada gibi yerlerden de piyasaya ciddi petrol arzının yaşadığını söyledi.

BP’nin 2035 yılında petrol talebinin pik yapacağı yönündeki raporuna ilişkin de, elektrikli araçların yaygınlaşmasının tek başına petrol talebinde zirvenin kısa vadede yaşanacağı anlamına gelmediğini zira petrol talebindeki büyümenin tırlardan, uçaklardan ve petro kimya endüstrisinden kaynaklandığını dolayısıyla IEA’nın en az önümüzdeki 20 yılda pik öngörmediğini söyledi. İbrahim: Fatih Bey uçak ve tır konusunda biraz korumacı davranıyor olabilir, bilemiyorum.


Iberdola CEO’su Ignacio Galán, sektörel tecrübesi olmayanların verdikleri agresif ihale teklifleri için finansal El Dorado dedi. Galán, ucuz para döneminin sonlanmasıyla sektörde bir temizlenme yaşanacağını söylüyor ve bu durumu Enron’a benzetiyor.

El Dorada nedir: Güney Amerikalı bir kabile reisinin vücüduna altın tozu dökerek göldeki ritüel yıkanmalarının yarattığı İspanyol kökenli bir efsane olan El Dorada için Wiki kayıp altın şehir tanımlaması yapıyor.


Rekabet Kurumu’nca yürülen, Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş., CK Akdeniz Elektrik Perakende Satış A.Ş. ve AK DEN Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini (hakim durumun kötüye kullanılması) ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik soruşturma kapsamında; Akdeniz ile CK şirketlerinin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiğine, AK DEN şirketinin ise ihlal etmediğine karar verdi ve bu kapsamda, 2016 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirleri üzerinden, Akdeniz Elektrik’e 11.814.184,76 TL, CK Akdeniz Elektrik Perakende Satış A.Ş.’ye 26.341.333,17 TL ceza verildi. Kararlar oy birliğiyle alınmış.

Kurul Kararı açıklama metni.

Bu arada, Birleşik Krallık düzenleyici otoritesi Ofgem de (EPDK muadili) küçük bir tedarikçi olan Iresa’ya müşteri hizmetleri süreçlerine yönelik soruşturma açtı. Soruşturma kapsamı da güzel; çağrı merkezinde müşterilere adil muamelede bulunulup bulunulmadığı, borçlu müşterilere yeterli süre verilip verilmediği, müşterilere tedarikçi değiştirme izni verip vermedikleri vs…


Hindistan Hyperloop One’a güveniyor sanırım ya da (detay bilmemekle birlikte) halihazırda zaten yavaş olan trenlere geliştirilebilecek en iyi alternatif olarak Hypoerloop’un olabileceğini değerlendirmiş ve bu kapsamda fizibilite yapmak istemiş de olabilirler. Akıllıca.

Bi arkadaşımın ifadesiyle bu projeler “trenin namludaki mermi gibi ilerlemesini amaçlıyor”, bu da mevzuyu klasik metrolardan aklıma gelen 2 durumla ayrıştırıyor; ilki tünel çapının daralması (Musk da değinmişti buna), ikinci ise trenin raya bağlı olup olmayacağı. Mesela maglev trenleri var, burada ray trene elektromanyetik tahrik sağlıyor, ama hyperloop’da bu tahrik farklı sağlanacak sanırım.

Hypoerloop One, Virgin’den aldığı yatırım sonrası isminin başına Virgin eklemişti. Şirketin yönetim kurulu hayli zengin.


Apple, bataryalarda kullanılan cobalt tedariğini sağlama almak için 5 veya daha uzun süreli tedarik anlaşması imzalamak üzere madencilik şirketinin biriyle görüşme halindeymiş.

2017’nin Eylül ayında, VW’nin de kobalt üreticilerinden, 2019’dan itibaren 10 yıllığına kobalt tedarik teklifinde bulunmalarını istediği haber olmuştu. BMW de benzer şeyi yapmaya çalışıyor.

Elektrikli araç dönüşümünden istifade etmenin en iyi yolunun bakır olduğunu değerlendiren BHP ise, lityum ve kobalt üretiminden ziyade bakıra odaklanacağı söyledi. BHP’ye, şarj ve dağıtım şebekesi altyapısı için bakır talebi 2035 itibariyle 1.2 milyon ton olacak. Bu arada, yaklaşım bağlamında bir şeye değinmek istiyorum. BHP’nin %5.4 oranında ortağı olan Elliott Advisors’un şirketin UK’deki ve Avustralya’daki şirketlerinin birleştirilmesini önermiş ve bunun şirketin getiri oranını artıracağını iddia etmişti. CEO’nun buna cevabı çok güzel olmuş: “For every study that points to large prizes, there are others that say it is risky“.


GTMResearch’den gelen bir mailde, enerji sektöründe blockchain teknolojine bugüne kadar 122 oranizasyonun dahil olduğunu, 40 projenin realize olduğunu ve 2017 2Ç ile 2018 1Ç arasında 300 milyon USD yatırım yapıldığı bilgisi paylaşılmıştı.

Konuyla alakalı güncel bir haber de şu: S&P Global Platts ile Birleşik Arap Emirliklerindeki Fujairah Oil Industry Zone (FOIZ) arasındaki veri akışı için blockhain esaslı bir sistem geliştirildi. Sistem, trader’ların haftalık petrol stok bilgilerini düzenleyici FEDCom’a güvenlik şekilde göndermelerini sağlıyor.

Yazıda dikkatimi çeken vurgu şu oldu: verilerin yapısal (structured) olarak tutulması.

29.09.2017

SpaceX’in Falcon 9 rokoti 2016 yılı içerisinde dikey iniş yapmayı başarmıştı. Bu sonraki adımın belirleyicisiymiş meğer. Zira, buradaki devrimi bir adım daha ileri götüren Musk, dünyanın bir ucundan öbürüne insanları 30 dakikadan daha kısa sürede götürmeyi vadeden projenin videosunu paylaştı.

Musk büyük adam gerçekten, dikey iniş başarısı hiç böyle şeyler düşündürtmemişti bana.


İspanya’da, Acciona Energía rüzgar enerjisi santraline Samsung SDI li-on pillerin kullanıldığı depolama ünitesi entegre edildi. Proje kapsamında kurulan 2 bataryadan birisi hızlı tepki verebilen 1 MW/0.39 MWh (20 dk boyunca 1 MW güç sağlayabiliyor), ikincisi ise yavaş tepki veren 0.7 MW/0.7 MWh (1 saat boyunca 0.7 MW güç sağlayabiliyor). Batarya sisteminin bağlı olduğu türbin ise 3 MW gücünde ve Nordex’in AW116/300 modeli.


İtalyan utility Enel, start-up’ları ve KOBİ’leri hedefledi 100 milyon €’luk program başlattı. Program, katılımcı şirketlere Enel’in Sicily’deki inovasyon hub’ını kullanma, uzmanlarla çalışma ve dolayısıyla projeleri test etme, uygulama şansı tanıyor. Projelerin solar modüller, santral verimliliğini artırıcı ekipman, yapay zeka, mikro şebeke, depolama, dijital enerji çözümleri alanında olması gerekiyor. Başvurular 15 Kasım’a kadar Open Innovability üzerinden.


Bu ay başında, European Marine Energy Centre (EMEC), gel-git enerjisinden elde edilen elektrik ile, ITM Power Plc tarafından üretilen elektroliz makinesi yardımıyla hidrojen elde etti. Hidrojenin Kirkwall’daki yakıt hücrelerinde kullanılmasıyla iskeledeki feribotlara elektrik sağlanacak.


Deutsche Post, Ford ile, satın aldıkları StreetScooter’ın tamamen elektrikli aracının seri üretimi için görüşme halinde. Öte yandan, VW ticari elektrikli araçlar konusunda aceleci davranmak istemiyor ve geriden gelmeyi kabul etmiş, hatta bunu bir taktik olarak uyguluyor gibi. Gerçi, VW ne yapsın, dizel araç skandalının maliyeti öngörülenden 2.5 milyar $ daha fazla çıkıyormuş, toplam maliyeti 30 milyar $.

VW’deki benzer yaklaşım Ford’da da gözleniyor gibi, nitekim, Ford Asya Pasifik Bölgesi Ürün Geliştirme Başkan Yardımcısı Trevor Worthington, Çin’in elektrikli araç satışına yönelik getirmeyi planladığı dönemde (ama şimdi 2019’a ötelediği), “You don’t get any prizes for being first to marketdemişti.

Öte andan, Toyota, Mazda ve Denso yeni bir girişim oluşturduklarını duyurdu. Toyota’nın %90, diğerlerinin %5’er hisse sahibi olacağı EV Common Architecture Spirit Co Ltd isimli bu şirket elektrikli araçlara yönelik teknoloji geliştirecek. Toyota, Ford’un aksine, yeterince geride kaldığını düşünüyor sanırım.

İlave bilgi: Çin’in elektrikli araç satışına ilişkin kota uygulaması (1 yıl ertelendiği açıklansa da) halen bu konudaki en iddialı kararlardan birisi ve ABD’nin California valisinin de dikkatini çekmiş olmalı ki, biz neden yapamayalım diyor.


IKEA da EV10 kulübüne katıldı ve 2030 itibariyle tüm nakliye araçlarını elektrikliye çevirmeyi planlıyor. Şu an için IKEA’nın dünyada 355 mağazası var.


Belarus devlet başkanı Alexander Lukashenko Tesla Model S sürmüş ve yerel otomotiv üreticilerine Tesla gibi olmaları konusunda uyarmış.


Jim Chanos’a göre Tesla yapısal olarak kârsız bir şirket. 3 yıl önce, bugün için para kazanması bekleniyordu, şimdi ise 2019 söz konusu; ama o zaman geldiğinde 2025 olacak. Tesla’nın karşısında finansmanı güçlü, kârlı şirket olduğunu ve esas rekabetle şimdi karşılaşacağını söyledi.


Toshiba’nın çip birimi 18 milyar dolara Bain Capital’e satıldı. Toshiba imzayı atmış.


FM çipler doğal felaketlerde hayat kurtarıcı olabiliyor. ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC) tarafından yazılı açıklamada, Harvey, Irma ve Maria kasırgaları sırasında cep telefonu ve internet şebekelerinin kullanım dışı kaldığına dikkat çekilerek, vatandaşların cep telefonlarındaki FM radyo çipleri sayesinde radyo kanallarını dinlemeye devam ettiği ve hayati bilgilere erişim sağladığı vurgulandı. Apple bu çipi aktif hale getirmemiş.


Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ilişkin son kullanıcı ulusal elektrik tarifeleri açıklandı. Örneğin AG mesken tarifesi birim bedelinde 21.4058’den 21.61’e çıkmış ve dağıtım bedeli ise 11.7775’ten 11.5732’ye düşürülmüş. Buna göre, nihai birim bedel ise, 33.1833 iken 33.1832 olmuş.

Sonuç olarak, herhangi bir meskenin 1 kWh elektrik için ödeyeceği tutar Ekim’le birlikte 41.2 kr. TÜİK’e göre, ilk 6 ay meskenler 1 kWh için 41.3 kr. ödemiş.


United Nations Industrial Development Organisation (UNIDO) ve World Energy Council (WEC), sürdürülebilir enerji çözümlerinin yaygınlaştırılmasının desteklenmesine yönelik ortak bildiri imzaladı.


Royal Bank of Canada EVP Martin Wildberger (innovation and technology), Reuters’e, ABD ve Kanada ödemeleri için Blockchain teknolojisini denemeye başladıklarını söyledi.


Warren Buffett’ın yatırımcıları arasında olduğu Çin’li BYD İsrail’e 17 adet elektrikli otobüs teslim edecek. Otobüslerin menzili 200 km.


Elon Musk’ın Avustralya’da kuracağı dünyanın en büyük depolama tesisi için saat işlemeye başladı. 100 günde bitmesi gerekiyor, yoksa bedava.


Uber, sermaye yoğun işi olan Xchange Leasing’i kapatma kararı aldı. Toplam araç sayısı 40 bin.


2017’nin ilk yarısında Avrupa’da 135 bi plug-in (bataryalı + hibrit) araç satılmış. Bazı batarya elektrikli araçların marka/modeli satışları aşağıdaki şekilde (bkz):

  • Renault Zoe 17131
  • Nissan Leaf 11174
  • Tesla Model S 6735
  • VW e-Golf 3797
  • Hyundai Ioniq 2698
  • Renault Kango EV 1461

27.09.2017

Suudi Arabistan’da kadınlara araç kullanma yasağı kalkıyor. Uygulama 24.06.2018 itibariyle yürürlüğe girecek. Araç satışlarını ve dolayısıyla benzin kullanımını artıracak bir uygulama.


Goldman Sachs araştırmasına göre (bkz), standart bir araçta 30 bin parça varken, elektrikli araçta 11 bin adet parça var. Benzer farklılık bakır için de geçerli; ortalama bir otomobilde yaklaşık 30-50 pound (14-23 kg), elektrikli bir otomobilde ise içten yanmalı bir motora kıyasla yaklaşık 4 kat daha fazla bakır kablo kullanılıyor. Madencilik devi BHP Billiton, 140 milyon EV’nin bakır talebini 8.5 milyon ton arttıracağını tahmin ediyor. Bu artış, toplam küresel bakır talebinin yaklaşık 1/3’üne denk, yani yaklaşık 38 milyar $ (şu anki yıllık pazar 100 milyar $). BHP’nin CEO’su, 26 Eylül salı günü de 2017’nin elektrikli araçlar bir dönüm noktası (tipping point) olduğunu ve bakırın geleceğin madeni olduğunu söyledi.


Bill Gates on AI: “AI insanlık için risk oluşturmuyor.”


Sözleşme kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle, Rusya’nın en değerli ilk 10 şirketi arasında yer alan Lukoil’in İsviçre merkezli iştiraki Litasco’ya yaklaşık 2 milyar dolarlık tazminat davası açan Palmali Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mübariz Mansimov Gurbanoğlu, bu şirkete ikinci kez dava açmaya hazırlanıyor.


Mizuho Financial Group ve Japan Post Bank öncülüğünde kurulan ve Japonya Merkez Bankasının desteğini de alan bir konsorsiyum 2020 Tokyo Olimpiyatlarından önce hazır olacak şekilde J Coin sunmayı planlıyor. Bankalar bunu Alibaba’nın yakın zamanda Japonya’da piyasaya sürdüğü mobil ödeme sistemine bir cevap olarak düşünüyor. J Coin ile yen birebir birbirine dönüştürülebilir olacak.

Nasdaq ve Nordik finansal servis grubu SEB, İsveç piyasası için blockchain tabanlı işlem platformu test etmek için birlikte çalışıyor. Tüm işlemler borsa/takas kuruluşunun kayıtlarına ek, blockchain ledger’da da saklanacak.


2017’nin Mart ayında burada paylaştığım, Tesla’nın eski VP’lerinden Peter Carlsson’ın (46 yaşında) İsveçli yatırımcıların fonlamasıyla kurduğu NorthVolt isimli bir şirketin batarya fabrikası projesine İsveç’li ABB de katılma kararı aldı ve ilk fazına 10 milyon € destek olacak.

Geçmiş bilgi: Şirket, İsveç’te ya da Finlandiya’da giga düzeyde toplam 4 milyar $ maliyetli bir batarya fabrikası kurmayı planlıyor. Önümüzdeki 2 yıllık süreçte finansman temini ve fabrikanın nereye kurulacağı hususlarının halledilmesiyle, her şey de planlandığı gibi giderse, 2019 yılı içerisinde inşaatına başlanması planlanan fabrikanın 2020’de üretime geçeceği ve 2023’te de yaklaşık 32 GWh ile tam kapasiteye ulaşması hesaplanmakta. Fiyat hesabı da 100 $/kWh


ABB, Norveç’in en büyük ikinci elektrik dağıtım şirketi olan Skagerak Nett ile self-healing demo projesi yürütüyor. Projenin amacı şebekenin daha dijital hale getirilerek otonom şekilde yönetilmesi.

Volvo’nun 22 Eylül’de UK’de piyasaya sürdüğü %100 elektrikli aracı ABB’nin OppCharge ile şarj ediliyor. ABB 2010’dan bu yana 5000 adet DC hızlı şarj istasyonu kurdu, OppCharge kurulum adedi ise 15.


Allego ve Fortum, CCS tip hızlı şarj istasyonları standartlaştırılması hususunda iş birliğine gittiklerini duyurdular.


Uber’in Londra’da yasaklanmasından sonra Change.org’da 800 bine yakın imza atıldı (Petition SaveYourUberinLondon).

Hal böyleyken, Uber, Kanada’nın Quebec bölgesindeki operasyonunu Ekim ayından itibaren durduracağını açıkladı.


Norveç Varlık Fonu bu ay içerisinde 1 trilyon dolar fon eşiğini aştı.


Easy Jet Plc, Wright Electric ile 335 mil (540 km) elektrikli uçak geliştirilmesi için anlaşma imzaladı.

Dubai bu ay içerisinde teslim aldığı otonom özellikli Tesla araçlardan sonra şimdi de Volocopter testlerine başladı. Test sürüşüne ilişkin YouTube’a yüklenen video.

Dubai Electricity and Water Authority elektrikli araç hedefi 2020’de 32 bin, 2030’da da 42 bin. Bu amaç doğrultusunda, elektrikli araç sahiplerine 2019’a kadar araçlarını ücretsiz şarj etme, otoyolları ücretsiz kullanma ve ücretsiz otopark gibi teşvik mekanizması var. DEWA 2015 itibariyle 100 adet şarj istasyonu kurdu ve bu yıl sonuna kadar 100 tane daha kuracak.


Ford ile Lyft otonom araç konusunda iş birliğine gittiklerini duyurdu. Anlaşma, 2021’de Lyft araç parkında çok sayıda Ford otonom araç olmasını hedefliyor.


Toyota, PKSHA Technology Inc’e (pahk-sha diye telafuz ediliyor) 9.1 milyon yatırım yaptı. PKSHA, araçlarla insanların etkileşime geçmesine yönelik yazılım geliştirilmesi üzerine çalışıyor.

Toyota, ABD’de üreteceği hibrit araç için 5 üretim tesisine 378 milyon $ yatırım yapacağını duyurdu. Projelerin 2020’de operasyona geçmesi bekleniyor. Dünya gider Mersin’e Toyota gider tersine derdim, ama öyle olmadığı kanaatindeyim, Toyota hibrit araçlara çok güveniyor.


Barış Sanlı EAK’de okuduğum 2 haber:

  • Dyson, 2 milyar dolarlık yatırımla 2020’de piyasaya elektrikli araba sürecek. 400 kişi çalışmalarına devam ediyor. Dyson, 2015 yılında solid state batarya üzerine çalışan Sakti 3 isimli şirketi 90 milyon $’a satın almıştı.
  • Tüm şarj istasyonları için tek bir kart, EnbW e-card; Alman elektrik şirketi EnbW tarafından tanıtılan bu kart, Almanya’da, Avusturya’da ve İsviçre’de tam 8 bin adet şarj istasyonunun kullanımına olanak tanıyor. Şarj istasyonunu işleten kim olursa olsun. EnbW’nin diğer şarj istasyonu operatörleriyle görüşmeleri devam ediyormuş.

24.08.2017

Şansölye Angela Merkel, dizel otomobillerin, Paris Anlaşması hedeflerine ulaşılabilmesi için şu an için bir zorunluluk olmayı sürdürdüğünü söyledi. Bu, sanırım Alman otomotiv üreticilerinin dizel skandalı sonrası kamu nezdindeki güveni tekrar sağlama konusunda Merkel’in bir yönlendirmesi olmalı; ancak Paris Anlaşmasıyla ilişkilendirme tuhaf.


Hindistan’ın geçtiğimiz ay, sınır yolunun bir kısmının geliştirilmesi için 256 milyon $’lık bütçeyi onayladı. Bunun önemi şu; Hindistan sadece son 2 yılda sınır yollarının geliştirilmesi için 4.7 milyar $’lık sözleşme imzaladı, buna Manipur’dan Myanmar’a, oradan da Tayland’a uzanacak otoyol dâhil ve bu proje, Çin’in İpek Yolu’nu yeniden canlandırmaya çalıştığı “One Belt, One Road” projesine karşılık hız kazanıyor.


Greenpeace’e eco-terörizmi teşvik ederek para topladığı ve eylemleriyle de 3.8 milyar $ maliyetli Dakota Dakota Access boru hattının işletmecisinin para toplamasını güçleştirdiği gerekçesiyle Energy Transfer Partners LP tarafından dava açıldı.

Greenpeace’in yaptığının sıradan bir çevre savunuculuğunun ötesinde haraç toplama yolu olduğu iddiasıyla Greenpeace’e açılan bu ikinci dava, ilki Resolute Forest Products Inc. 2016 Mayıs ayında açmıştı.

Konuyla alakalı olması açısından; iklim değişikliğiyle alakalı bugün Guardian’da çıkan bir yazıda, Exxon’un kasıtlı olarak kamuyu yanlış yönlendirdiği iddia ediliyor. Yazıda görüşlerine yer  verilen Harvard’dan Geoffrey Supran da, Exxon’un bilimsel ortamlardaki söylemleriyle kamuya karşı söylemleri arasında belirgin bir farklılığın görüldüğüne değinmiş.

Şöyle de bir ilave yapmak istiyorum; iklim değişikliğinin insan kaynaklı olduğuna yönelik bilimsel araştırmalar çokça mevcut; muhtelif şirketler de bu araştırmaları destekliyor; ancak Elsevier’de çıkan bir makalede, bilimsel araştırmalarda şirketlerin olması, araştırmalar olan güveni zedeliyormuş.


Total, AP Moller-Maersk’in oil birimini 7.5 milyar $’a satın aldı. Total, bu satın almayla, Kuzey Denizi’nde Statoil’den sonra ikinci sırada bulunan Shell’i geçiyor.


Nestle, Unilever, Tyson, Kroger, Dole Food, McCormick, Golden State Foods, Driscoll, Wal-Mart ve McLane gibi 10 firma verilerini IBM ile paylaşıp blockchain sistemini deniyor. Denemelere Haziran’da başlayan Wal-Mart, mangoların hareketini takip etmenin 1 haftadan 2.2 sn’ye indirdiğini söyledi.


Afrika’nın en büyük petrol üreticisi Nijerya 41 milyar $’lık trenyolu geliştirme projesi yürütüyor. Amaç petrole olan bağımlılığı azaltmak. Lagos ile Kano arasında tesis edilecek ikinci ve 1100 km uzunluğundaki demiryolu ile Lagos ile Calabır’ı kıyı demiryolu toplam maliyeti 20 milyar $ ve şimdiye kadar Çin İhracat-İthalat Bankasından 5.9 milyar $ fonlanmış. 2 projenin de 2019 sonuna doğru tamamlanması bekleniyor ve projenin inşaatını Çinli Civil Engineering and Construction Co üstlenmiş.


#Günün fotoğrafı

Günün Foto

Go find me this blockchain

Ülkemizdeki enerji şirketleriyle (özellikle “elektrik dağıtım şirketleriyle”) AB’deki ve ABD’deki şirketler perspektif olarak gerçekten çok farklı düzlemlerde yaşıyorlar. Örneğin ABD’deki şirketler için Utility Dive ile PA Consulting’in The 2017 State of the Electric Utility Survey‘inden istifade edebiliriz, Survey’in sonuçlarından bir kısmı şu şekilde (s 88):

  1. En büyük sorun %49 ile yatırım maliyetlerinin geri dönüşünü almak
  2. İkinci sorun %43 yeni teknolojik yatırımları ispatlamak
  3. Üçüncü sorun %41 dağıtık kaynak büyümesini yönetmek
  4. Dördüncü sorun %35 ise verimlilik ve negatif talep artışından dolayı gelir kayıplarını kurtarmak

Anket sonuçlarının şirketleri ikilemlerle başbaşa bıraktığı açıktır. Zira, bir yandan şebeke yatırımlarının geri dönüşü amaçlanırken, öte yandan diğer taraflardaki gelir kayıplarının etkisi azaltılmaya çalışılıyor. Zira, günümüzde, çok ciddi şekilde yeni kavramlarla (teknoloji) tanışılıyor ve her bir kavramın temelinde de dijitalleşme var (yazılım ve elektronik). Devamında da güvenlik ve yedekleme sorunları geliyor. Tüm bunlar da, teknolojik yatırımlarda artış ve elektrik şirketleri için gelir kaybı anlamına gelebiliyor. Peki bu duruma Avrupalı şirketler nasıl tepki veriyor ve kendilerini nasıl konumlandırıyor? Örneğin, 119 yıllık tarihe sahip RWE 2016’da tam 5.7 milyar € zarar yazdı; ama sahip olduğu kaynağın bir kısmını kesinlikle geleceğe yönelik teknolojilere (girişimlere) yatırıyor. Bu, E.ON için de öyle, Enel için de. Neden?

Giriş

İlk elektrik iletiminin (AC) Westinghouse Electric Corporation (Thomas Edison şirketinin rakibi) çok kısa mesafede gerçekleştirilebildiği zamanlardan bugünlerdeyiz. Enerjinin kesintisiz, kaliteli ve uygun bir maliyetle iletilmesi 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu amaçları arasında yer alsa da; zamanla, elektrik tüketicilerinin mikro üretici sıfatına da haiz olmaları (prosumer), elektriğin depolanması, tüketiciler arası elektrik transferi (peer-to-peer), tüm bunların uzlaştırılması vs kaçınılmaz olarak yönetilmesi gereken parametreler olarak önümüzde durmaktadır.

Değinilen parametreler esasen teknolojik durumla alakalıdır, elektriğin iletilmesini teknoloji olanaklı kılmıştır (Edison AC’nin ticari amaçlı kullanımının çok tehlikeli olduğunu iddia ediyordu), depolama yine böyle bir şeydir; güneşten elektrik üretilebilmesi ve evlerin çatısına güneş paneli yerleştirerek hane sahiplerinin birer elektrik üreticisi olması, günün birinde hane sahipleri arasında elektrik transferi yapılabilmesi, elektrikli arabalar ve depolama sistemleri vs tamamı teknolojinin olanaklı kıldığı şeyler ve burada önemli bir husus da teknoloji dediğimiz kavramın yakınsaması (convergence). Yani, bir ürün üzerinde çok sayıda işlevsellik eklenebilmesi. Bunun iki temel sebebi var; birçok şey elektronik ve yazılım tabanlı hale geliyor, elektrikli araçlar başta olmak üzere.

Teknolojiler

#1- Depolama

McKinsey’ye göre, enerji sektöründeki yeni yıkıcı teknoloji enerji depolama. Depolama, EDAŞ’lar açısından, frekans regülasyonu, yenilenebilir enerji entegrasyonu, şebeke yatırımlarının azaltılması kapsamında önemli görülmektedir.

  • Tesla’nın bireysel ölçekli ve grid-scale uygulamaları herkesin malumu olmakla birlikte, şebeke işletmecisi TenneT ile IBM de ortaklaşa proje yürütmektedir ve projeyle, TenneT evlerdeki güneş aküleriyle elektrik şebekesini yöneten ilk sistem operatörü olacak. Puant saatlerde üretilen fazla elektrik enerjisi evlerdeki bu akülerde depolanacak ve böylelikle rüzgar türbinlerini durdurmaya gerek kalmayacak.
  • Tüm dünyada toplam 36 GW’ı aşkın yenilenebilir kurulu gücüne sahip olan Enel, Ocak 2017’de enerji depolama şirketi Demand Energy’yi satın aldı. Bu, artan yenilenebilir gücüyle birlikte depolamanın da paralelde büyümesine olanak tanımaktadır.
  • Benzer bir örnek Alman E.ON için de geçerlidir; E.ON, Birleşik Krallık’ta depolama entegreli GES kurulumuna başladı.

#2- Blockchain

Bu konuda gerçekten yazıp çizmek lazım. Ne olduğu ve nasıl uygulanacağı halen pek anlaşılmış değil. Otizm Vakfına 1 TL bağış yapmak suretiyle BKM tarafından hazırlanan Blockchain 101 kitabı pdf olarak indirilebilir (kaynak). Öte yandan, Barış Sanlı ile Murat Alanyalı da taslak bir çalışma için kolları sıvamış.

Blockchain, doğrulama, takip ve depolama (identifying – tracking – storage) hususlarına getirdiği farklı yaklaşım dolayısıyla güvenlikli veri dağıtım zinciri olarak adlandırılmaktadır ve bir tür veri yönetim yapısı algoritması sunmaktadır. Blockchain denilince akla para birimi olan “bitcoin” geliyor olabilir; ama esasen alakası yok, zira bitcoin bu teknoloji üzerine bina edilmiş bir para birimidir. Blockchain teknolojisinin katma değeri identifying – tracking konusunda olunca her alana uygulanabiliyor (sağlık, enerji, telif vs).

Bu tip bir teknolojinin mevcut düzenleme yapısında nasıl konumlanacağı merak konusu (Barış Sanlı).

  • İtalyan şirketi olan Enel, blockchain’in kendi iş alanında nasıl etkisi olacağını keşfetmeye çalışıyor.
  • RWE, ethereum tabanlı blockchain girişimi olan Slock.it ile işbirliğine gitti. İşbirliği, Ethereum teknolojisinin utility sektöründe uygulanabilirliği amaçlıyor (proof of concept). Bu amaca yönelik olarak da, RWE’nin blockchain ekibini yöneticisi Carsten Stöcker, muhtemel blockchain smart contract (akıllı sözleşme) kullanım alanlarından bir tanesinin, elektrikli araç şarj istasyonları olabileceğini ifade etmiş. Prototip geliştirilmiş (Lift konferansında sergilenmiş) ve üzerine çalışılıyormuş. Amaç genel olarak, faturalama sürecini otomatikleştirmek. RWE Almanya’da 100. elektrikli araç şarj istasyonunu devreye aldı. RWE’nin şarj istasyonların en farklı özelliği, ödeme ve şarj verilerinin yönetilmesinde ethereum esaslı blockchain teknolojisini kullanıyor olması. Innogy’nin (RWE) bu konudaki partneri Share&Charge.
  • BTL isimli şirket, bu yılın sonuna doğru blockchain tabanlı gaz ticaret platformu oluşturmayı planlıyor.
  • Ponton firmasınca, enerji ticaretine yönelik yazılım geliştiriliyor.
  • Enel ve RWE, elektrik ve gaz ticaretinde blockchain teknolojisine dayalı bir proje başlattı. Enerchain olarak adlandırılan yazılım, peer-to-peer anonim ve aracı olmaksızın enerji ticaretine olanak tanıyor.
  • Enerjiyle alakalı bakıldığında, akıllı şebekeyi ele alırsak, blockchain sisteminin temellerinden birisi akıllı sayaç olacak ve bu konuda çalışan UK merkezi Electron diye bir girişim var.

Örnekleri çoğaltmak mümkün, yazının konusu da örnekleri listelemek değil. Gözüken şu; Avrupalı şirketler bu teknolojiyi ve teknolojinin kendi iş kollarına etkilerini anlamaya çalışıyor; enerji de, depolamasından elektrikli arabasına kadar çok sayıda şeyi ihtiva ettiğinden, eskisi gibi statik bir şebeke değil dinamik ve internet tabanlı bir şebekeyle karşı karşıya olunduğundan bu yakınsamaya adapte olmaya çalışıyorlar. Adaptasyon yeteneğini artırırken de, günlük operasyonlarının ötesine geçip pilot projelere yatırım yapıyorlar, erken girişim şirketlerine yatırım yapıyorlar.

Ülkemize baktığımızda ise merak ettiğim tek şey şu; EDAŞ’larda yönetici pozisyonunda çalışanların kaç tanesi blockchain kavramını duydu acaba? Ne diyecekler; “go get me this blockchain” mi?

Ankete katılmak için lütfen tıklayınız.

Avrupalı Şirketlerin Diğer Teknolojik Aksiyonları

Elektrik şirketleri 2016’da dağıtık üretim teknolojilerine 1 milyar $’dan fazla yatırım yapmış (infographic).

 

  • Danimarkalı elektrik şirketleri “ElaadNL” adında bir komisyon oluşturmuş ve bu komisyon Renault ile 2016’da anlaşma imzalamış. Anlaşmayla, ilk fazda Utrecht bölgesine 1000 adet güneş panelli (10 bin panel) akıllı şarj istasyonu kurulacak. İkinci fazda, vehicle2grid modeli geliştirilecek. Fakat, bunun (düşük voltaj dağıtım alanında) gerçekleştirilmesi için güvenilir (reliable ve secure) haberleşme sistemine ihtiyaç vardır, zira bu haberleşmeyi klasik SCADA sistemleriyle gerçekleştirmenin çok maliyetli olması muhtemeldir. Bu sorunun çözümü için internet altyapısının kullanılabileceğini öne süren akademik çalışmalar mevcuttur ve bunlardan birisi de Kubilay Demir’in şuradaki yayınıdır.
  • Engie, elektrikli araçların şarjı konusunda pazar lideri olmak istediğini açıkça vizyonu haline getirmiş ve 20 ülkede 40 binden fazla istasyon kurulumu gerçekleştirmiş olan EVBOX’ı satın aldı, sonra da Green Charge Networks satın aldı. Engie’nin bir de Research, Technology, and Innovation isimli bir alanı var ve bu alanın bir de VP’si (Thierry Lepercq) var.
  • Enel, 2017 Mart’ta, Berkeley’de Innovation Hub açtı. Stratejisi de erken dönem girişimlerinden ziyade, ürün bazlı yatırım yapmak.
  • E.ON, fuel-cell (yakıt hücresi) esaslı ısıtma sistemleri geliştiren Elcore GmbH isimli firmaya yatırım yaptı.
  • OVO, akıllı şebeke girişimi olan VCharge’ı satın aldı (2017 Şubat’ta). Böylelikle, müşterilerin kullanımına uygun yeni bir enerji tarife ile, elektrikli depolama ısıtması kullanan müşterilere ücretsiz ısıtma kontrolü yükseltmeleri sunmak için VCharge teknolojisini kullanacak. Ovo’nun 700 bin adet müşterisi var ve 1 milyonu hedefliyor.
  • OPower, Oracle tarafından satın alındı (2016 Mayıs). OPower 100’den fazla elektrik şirketine hizmet veren bir veri platformu.

 

Özetle, Enel gibi ürün bazlı çalışmaları olan girişimlere yatırım yapacak bir paradigmanın ülkemiz enerji şirketlerine yerleşmesi şart.

Bu arada, Borusan AR-GE Müdürlüğü kurmuş.

Sonuç olarak, EDAŞ’lar;

 

  • EPDK’nın AR-GE bütçesinden de istifade edecek şekilde AR-GE Merkezi kurabilirler (bilindiği üere 5746 sayılı AR-GE Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’da değişiklik yapılmasına dair Kanun ile AR-GE Merkezi kurmak artık kolaylaştı).
  • Erken dönem girişimlere ve/veya ürün bazlı projelere yatırım yapmalıdırlar.
  • Yeni teknolojilerin kendi işlerine etkilerini anlamaya çalışmalıdırlar.
  • Adaptasyon yeteneklerini artırmalıdırlar

 

HATIRLATMA!!!    Anket

 

06.06.2017

Purdue University’den araştırmacılar, lF-Battery adını verdikleri, elektrikli araçların çok kısa sürede, arabaya yakıt koyar gibi şarj edilmesine olanak tanıyan teknolojinin ticarileştirilmesine çalışıyorlar. IF-Battery sisteminde, araç sıvı elektrolitlerle dolduruluyor ve böylelikle harcanmış batarya akışkanları yeniden enerjilendiriliyor.

İlgili kişiler: John Cushman drbigjohn@gmail.com – Eric Nauman, enauman@purdue.edu – Michael Mueterthies, mmuetert@purdue.edu


Vladimir Putin, Ethereum kurucusu Vitalik Buterin ile görüştü ve mümkün olan Rus ortaklarla bağ kurma fikrini desteklediğini ifade etti. Rusya’da Blockchain konusunda yaşanan bazı gelişmeler şu şekilde:

  • Rusya Merkez Bankası Bitcoin ve diğer dijital para birimlerine yönelik yeni bir kanun yazıyor ve Banka, ulusal kripto para birimi geliştirilmesine de ilgili.
  • Moscow Exchange Group, yatırımcılarının Hyperledger Fabric teknolojisine sayalı blockchain esaslı hissedar oylama platformu kurulmasında son aşamada. Group, sayede uluslararası yatırımcıların konforunun artırılmasını amaçlıyor.
  • Merkezi Menkul Kıymet Kurumu, kurduğu konsorsiyumun aracılığıyla, blockchain teknolojisinin finansal sektörde yaratabileceği verimliliği artırmak istiyor.

Yenilenebilir enerji yatırımları, Avrupa’da teşvikler olmadan da yapılabilir mi? Our New Energy’nin enerji servis ve danışmanlık bölümü direktörü Miguel Marroquin’e göre;

  • Bankaların kısa süreli PPA’lar ve piyasa fiyat riski konusunda daha rahat olmasıyla yenilenebilirler Kuzeydoğu Avrupa’da %100 ticari hale gelecek. 8 yıllık PPA’lara rağmen 15 yıl vadeli finansman modellerinin varlığının bunun işaretleri.
  • Verimli birçok güneş ve rüzgar projesi 40 $/MWh mertebelerinde rabtıbl.
  • Yenilenebilir kaynakların marjinal maliyetlerinin çok düşük olması piyasa fiyatlarını çok aşağılara düşürdü, bunu telafi etmek için de tüketicilere yapay bileşenlerle yansıtma yapıldı ve çalışmalar yenilenebilir kaynakların hanehalkı ve büyük sanayi enerji faturaları üzerinden %6-8 arasında maliyeti olduğunu gösteriyor.
  • 20 Orta Batı Avrupa ülkelerinin çoğu, 10 yıl içerisinde, yeni yenilenebilir enerji yatırımlarına alım ve yatırım teşviği sağlamayacak.

Blockchain ve regülasyon engelleri

  • AB finans ve enerji düzenlemeleri, şeffaflık, rekabet vb amaçlar doğrultusunda raporlamayı zorunlu tutuyor.
  • Blockchain sistemine geçmenin gerektireceği zaman ve maliyet anlamlı mı?
  • Depolamanın dağıtık olması güvenlikli yapı olarak sunulmakla birlikte, güvensizlik de yaratıyor.
  • Küçük şirketler için anlamlı olabilir; ama bu durumda Blockchain’in e-point gibi muadilleri çift yönlü elektrik ticareti konusunda gelecek vadediyor.

Çalışmalar

  • BTL isimli şirket, bu yılın sonuna doğru blockchain tabanlı gaz ticaret platformu oluşturmayı planlıyor.
  • IBM’in Avrupa’da çeşitli projeleri var.
    • Almanya’nın şebeke işletmecisi TenneT ile yürütülüyor ve projeyle, TenneT evlerdeki güneş aküleriyle elektrik şebekesini yöneten ilk sistem operatörü olacak. Puant saatlerde üretin fazla elektrik enerjisi evlerdeki bu akülerde depolanacak ve böylelikle rüzgar türbinlerini durdurmaya gerek kalmayacak.
    • Hollanda’da yeşil sertifikalandırma üzerine çalışıyor. Blockchain, üretilen yeşil enerjiyi etiketleyebilir.
  • Ponton firmasınca, enerji ticaretine yönelik yazılım geliştiriliyor.
  • Innogy’nin, elektrikli araçların şarjı ve ödemelerin kripto para birimiyle yapılmasına yönelik uygulaması var.
  • İtalyan Enel, en iyi uygulamayı tespit etmek üzere yarışma başlattı.

Kısa kısa derleme haberler

  • California senatosu, elektrik enerjisinin 2045’te yüzde 100 yenilenebilir kaynaklardan elde edilmesi konusunda önlem aldı. Bu konudaki güncel oranı yaklaık %30 olan California, aşamalı olarak 2026 sonuna kadar %50, 2030 sonunda %60 hedefinin yakalamayı hedefliyor.
  • Nissan’ın elektrikli otomobili Leaf, 26 ülkede 113 şehirde taksi olarak kullanılıyor.
  • Vietnam nasıl bir PPA taslağı hazırladıysa artık, ülkedeki ticaret odalarını şemsiye altında toplayan Vietnam Business Forum (VBF), taslağın bu haliyle bankable olmadığını söyledi.
  • Hidistan’lı ACME’nin batarya değişim istasyonu hakkındaki basın duyurusu (bu haberi ilk olarak EAK‘de okudum)
  • Saudi Aramco Başkanı ve Arabistan Enerji Bakanı Khalid Al-Falih, halka arz sonrası Aramco’nun gaz üretimine yatırım yapacağını söyledi.
  • Katar, Siemens ile 790 milyon € değerinde trafo ve şat tesisi tedarik anlaşması imzaladı.
  • Mercedes’ten sonra da Renault Tesla Powerwall’a rakip bir depolama ünitesi çıkarıyor. Tesla’dan farklı olarak, elektrikli aaçlarda kullanılan batarya hücrelerinin kullanılacağı ürün için, Renault Powervault’la işbirliğine gidiyor ve maliyetlerin %30 daha az olacağını iddia ediyor.