13.12.2017

Paris’te düzenlenen One Planet zirvesinde Dünya Bankası’nın Başkanı Jim Yong Kim, 2019’dan itibaren up-stream (arama-çıkarma) petrol ve gaz finansmanı sağlamayacağını; ama müstesna durumlarda fakir ülkelerin enerjiye erişimini teminen gaz projelerine finansman düşünülebileceği söylendi.

Bunu okuyunca aklıma Shell’in Avrupa’da elektrikli araç şarj istasyonları konusundaki atağı ile aynı Shell’in Hindistan’daki petrol istasyonu sayısını artırma gayreti geldi.

One Planet zirvesinde, ayrıca, Tony de Brum deklarasyonuyla gemi nakliye sektörüne Paris Anlaşmasına uyum kapsamında acil eylem çağrısı yapıldı (gemi sektörü global CO2 emisyonunun %2’sinden sorumlu).

Zirvedeki önemli kararlardan biri de, Avrupa Komisyonu’nun, iklim değişikliğiyle mücadele çerçevesinde ayırdığı 9 milyar €’luk fon. External Investment Plan’ın bir parçası olarak kullandırılacak olan fon, sürdürülebilir şehirler ile tarım ve temiz enerji alanlarına odaklanacak.

İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında şuna da değinmek gerek; NET Power tarafından hayata geçirilen gaz santralinde gaz, hava ile değil de oksijen ile yakılıyor.


GES haberleri

  • Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nce yayınlanan Türkiye Güneş Atlası burada.
  • Pakistan Sinhd yönetimi Dünya Bankası desteğiyle 50 MW gücünde GES ihalesi düzenleyecek.
  • Çin’li China Three Gorges New Energy Co, 2017’nin Temmuz’unda inşaatına başladığı 150 MW gücünde yüzer GES’in bir kısmının işletmeye alındığını ve tamamen 2018’in Mayıs’nda devreye alınacağını söyledi, capex 151 milyon $. Halihazırda en büyük yüzer GES 40 MW gücünde.

Shikoku Electric tarafından işletilen Japonya’daki Ikata nükleer santralinin 3. reaktörünün çalıştırılmasına yönelik olumlu kararı bir üst mahkeme bozdu.


Google, Çin’de AI merkezi açıyor. Google’ın arama, e-mail, drive hizmetleri Çin’de yasak; ama Çin’den vazgeçmek mümkü değil maalesef


Petrol fiyatlarını önümüzdeki yıllarda etkileyecek 5 faktör (FT yazısı)

  • Forties boru hattı (400k bbl/d kayıp, Arabistan’ın OPEC’e taahhüt ettiği kesintiye eş)
  • Talep
  • OPEC ve Rusya
  • Venezuela
  • US-shale (non-opec supply)

Bu arada, OPEC, petrol piyasasının 2018 sonlarına doğru dengeye ulaşmasını bekliyor.


Enerji depolama girişimleri fon toplamaya devam ediyor. ESS Inc, Alman BASF liderliğindeki fonlamadan 13 milyon $ topladı. ESS, all-iron akış pili geliştirip üretiyor, sistem 8 saat kesintisiz enerji sağlayabiliyor.


Good Energy, NewMotion ile imzaladığı pilot anlaşma kapsamında şirketin Wiltshire’deki ofisine şarj istasyonu kurduruyor. NewMotion, Shell tarafından 2017 Ekim ayı içerisinde satın alınmıştı.


Toyota’yı takdir ediyorum; inandıkları hidrojen yakıt hücresi konusunda çalışmalarına aralıksız devam ediyorlar. Bu bağlamda, FuelCell Energy ile birlikte, 2020’de devreye alınması beklenen Tri-Gen santralini kuruyor. Santral, 2.35 MW gücünde ve günlük 1.2 ton H2 üretebilecek.


Hapı yuttuk, Bitcoin için Bakan düzeyinde saadet zinciri açıklamaları geldi. Sn Zeybekci’nin Bitcoin’i anlamasını beklemiyorum da, Mehmet Şimşek neden böyle şeyle diyor onu anlamadım.


2015 yılı başlarında Cosa firmasından Emre Bey’i Harbiye’deki ofisimize çağırarak çalıştığım şirket için bir cihaz geliştirilmesini istemiştim. Ev içindeki sigorta kutusuna monte edilebilen (fusebox) bir şey. Bu cihaz, evdeki cihazların tüketimlerini ayrıştıracak ve maliklerin tasarruf yapmasını sağlayacaktı. Geliştirilmesini istediğim bu cihazı yapmış o firma (bkz). Normalde energy disaggregation algoritmasıyla çalışıyor bu cihazlar, Cosa hangi teknolojiyi kullanıyor bilemiyorum; ama hayırlı olsun dedim mail atıp da kendilerine. Hem üzüldüm hem sevindim, biz hiç yapamayacaktık zira.


#TarihteBugün: Saddam Hüseyin, 13 Aralık 2003 tarihinde 9 aylık saklanma sonunda yakalandı.

27.09.2017

Suudi Arabistan’da kadınlara araç kullanma yasağı kalkıyor. Uygulama 24.06.2018 itibariyle yürürlüğe girecek. Araç satışlarını ve dolayısıyla benzin kullanımını artıracak bir uygulama.


Goldman Sachs araştırmasına göre (bkz), standart bir araçta 30 bin parça varken, elektrikli araçta 11 bin adet parça var. Benzer farklılık bakır için de geçerli; ortalama bir otomobilde yaklaşık 30-50 pound (14-23 kg), elektrikli bir otomobilde ise içten yanmalı bir motora kıyasla yaklaşık 4 kat daha fazla bakır kablo kullanılıyor. Madencilik devi BHP Billiton, 140 milyon EV’nin bakır talebini 8.5 milyon ton arttıracağını tahmin ediyor. Bu artış, toplam küresel bakır talebinin yaklaşık 1/3’üne denk, yani yaklaşık 38 milyar $ (şu anki yıllık pazar 100 milyar $). BHP’nin CEO’su, 26 Eylül salı günü de 2017’nin elektrikli araçlar bir dönüm noktası (tipping point) olduğunu ve bakırın geleceğin madeni olduğunu söyledi.


Bill Gates on AI: “AI insanlık için risk oluşturmuyor.”


Sözleşme kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle, Rusya’nın en değerli ilk 10 şirketi arasında yer alan Lukoil’in İsviçre merkezli iştiraki Litasco’ya yaklaşık 2 milyar dolarlık tazminat davası açan Palmali Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mübariz Mansimov Gurbanoğlu, bu şirkete ikinci kez dava açmaya hazırlanıyor.


Mizuho Financial Group ve Japan Post Bank öncülüğünde kurulan ve Japonya Merkez Bankasının desteğini de alan bir konsorsiyum 2020 Tokyo Olimpiyatlarından önce hazır olacak şekilde J Coin sunmayı planlıyor. Bankalar bunu Alibaba’nın yakın zamanda Japonya’da piyasaya sürdüğü mobil ödeme sistemine bir cevap olarak düşünüyor. J Coin ile yen birebir birbirine dönüştürülebilir olacak.

Nasdaq ve Nordik finansal servis grubu SEB, İsveç piyasası için blockchain tabanlı işlem platformu test etmek için birlikte çalışıyor. Tüm işlemler borsa/takas kuruluşunun kayıtlarına ek, blockchain ledger’da da saklanacak.


2017’nin Mart ayında burada paylaştığım, Tesla’nın eski VP’lerinden Peter Carlsson’ın (46 yaşında) İsveçli yatırımcıların fonlamasıyla kurduğu NorthVolt isimli bir şirketin batarya fabrikası projesine İsveç’li ABB de katılma kararı aldı ve ilk fazına 10 milyon € destek olacak.

Geçmiş bilgi: Şirket, İsveç’te ya da Finlandiya’da giga düzeyde toplam 4 milyar $ maliyetli bir batarya fabrikası kurmayı planlıyor. Önümüzdeki 2 yıllık süreçte finansman temini ve fabrikanın nereye kurulacağı hususlarının halledilmesiyle, her şey de planlandığı gibi giderse, 2019 yılı içerisinde inşaatına başlanması planlanan fabrikanın 2020’de üretime geçeceği ve 2023’te de yaklaşık 32 GWh ile tam kapasiteye ulaşması hesaplanmakta. Fiyat hesabı da 100 $/kWh


ABB, Norveç’in en büyük ikinci elektrik dağıtım şirketi olan Skagerak Nett ile self-healing demo projesi yürütüyor. Projenin amacı şebekenin daha dijital hale getirilerek otonom şekilde yönetilmesi.

Volvo’nun 22 Eylül’de UK’de piyasaya sürdüğü %100 elektrikli aracı ABB’nin OppCharge ile şarj ediliyor. ABB 2010’dan bu yana 5000 adet DC hızlı şarj istasyonu kurdu, OppCharge kurulum adedi ise 15.


Allego ve Fortum, CCS tip hızlı şarj istasyonları standartlaştırılması hususunda iş birliğine gittiklerini duyurdular.


Uber’in Londra’da yasaklanmasından sonra Change.org’da 800 bine yakın imza atıldı (Petition SaveYourUberinLondon).

Hal böyleyken, Uber, Kanada’nın Quebec bölgesindeki operasyonunu Ekim ayından itibaren durduracağını açıkladı.


Norveç Varlık Fonu bu ay içerisinde 1 trilyon dolar fon eşiğini aştı.


Easy Jet Plc, Wright Electric ile 335 mil (540 km) elektrikli uçak geliştirilmesi için anlaşma imzaladı.

Dubai bu ay içerisinde teslim aldığı otonom özellikli Tesla araçlardan sonra şimdi de Volocopter testlerine başladı. Test sürüşüne ilişkin YouTube’a yüklenen video.

Dubai Electricity and Water Authority elektrikli araç hedefi 2020’de 32 bin, 2030’da da 42 bin. Bu amaç doğrultusunda, elektrikli araç sahiplerine 2019’a kadar araçlarını ücretsiz şarj etme, otoyolları ücretsiz kullanma ve ücretsiz otopark gibi teşvik mekanizması var. DEWA 2015 itibariyle 100 adet şarj istasyonu kurdu ve bu yıl sonuna kadar 100 tane daha kuracak.


Ford ile Lyft otonom araç konusunda iş birliğine gittiklerini duyurdu. Anlaşma, 2021’de Lyft araç parkında çok sayıda Ford otonom araç olmasını hedefliyor.


Toyota, PKSHA Technology Inc’e (pahk-sha diye telafuz ediliyor) 9.1 milyon yatırım yaptı. PKSHA, araçlarla insanların etkileşime geçmesine yönelik yazılım geliştirilmesi üzerine çalışıyor.

Toyota, ABD’de üreteceği hibrit araç için 5 üretim tesisine 378 milyon $ yatırım yapacağını duyurdu. Projelerin 2020’de operasyona geçmesi bekleniyor. Dünya gider Mersin’e Toyota gider tersine derdim, ama öyle olmadığı kanaatindeyim, Toyota hibrit araçlara çok güveniyor.


Barış Sanlı EAK’de okuduğum 2 haber:

  • Dyson, 2 milyar dolarlık yatırımla 2020’de piyasaya elektrikli araba sürecek. 400 kişi çalışmalarına devam ediyor. Dyson, 2015 yılında solid state batarya üzerine çalışan Sakti 3 isimli şirketi 90 milyon $’a satın almıştı.
  • Tüm şarj istasyonları için tek bir kart, EnbW e-card; Alman elektrik şirketi EnbW tarafından tanıtılan bu kart, Almanya’da, Avusturya’da ve İsviçre’de tam 8 bin adet şarj istasyonunun kullanımına olanak tanıyor. Şarj istasyonunu işleten kim olursa olsun. EnbW’nin diğer şarj istasyonu operatörleriyle görüşmeleri devam ediyormuş.

24.03.2017

Bünyesinde DHL’i de barındıran finans ve posta alanında faaliyet gösteren Alman menşeli Deutsch Post AG’ye dair bugün BNEF’de bir yazı çıktı. Yazıya göre, Deutsch Post, 2014’ün Aralık ayında satın aldığı StreetScooters şirketinin (2010’da kurulmuş ve satınalındığı dönemde 70 çalışanı varmış, şu an?) ürettiği elektrikli araçları satmaya başlayacakmış.

Haberde, bugüne kadar üretilen 2500 adet araçla başabaş noktasını (break even) yakalayan şirketin, bu yönüyle imrenilecek konumda olduğunu ve Tesla ile GM’nin halen zarar ettiğine vs değinilmiş. Aracın üretim adedi 2017’yle birlikte yıllık 10 bine çıkartılacakmış. Böylelikle, şirket, IHS Markit’ten Ian Flethcer’a göre, Renault’un Kangoo’sunu geçerek Avrupa’nın 1 numaralı hafif ticari araç üreticisi konumuna yükselecek. Araç, tek bir şarjla 50 mil kadar seyahat edebiliyormuş (Kangoo’nun yarısı kadar). DHL’nin 92 bin karavanı (van) varmış ve yıl sonu itibariyle StreetScooters filosu toplamda 4000’e ulaşacakmış..

StreetScooters aracında yolcu koltuğu, havalandırma ve radyo vs gibi özellikler yok, araç içi görseli.

Şirketin bu niyetine dair 2016’da çıkan başka bir haber.


Dünya Gazetesi PricewaterhouseCoopers (PwC) tarafından hazırlanan araştırmayı haber yapmış. Habere göre, söz konusu raporda, İngiltere’de yapay zekaya dayalı robot sistemlerin 2030 yılına kadar toplam istihdamın %30’unu, ABD’de %38’ini, Almanya’da %35’ini, Japonya’da ise %21 oluşturabileceği kaydedilmiş. Araştırmada yapay zekaya dayalı robot sistemlerin en çok imalat ve perakende sektöründe çalışanları etkilemesinin beklendiği vurgulandı. İlerleyen yıllarda yapay zekaya dayalı robot sistemlerin %59 ile en çok ulaştırma sektörünü etkilemesi, %46 ile imalat, %44 ile toptan satış ve perakende %37 ile yönetim ve destek hizmetlerini etkilemesinin beklendiği belirtildi.

Ayrıca yapay zekaya dayalı robot sistemlerin %32 ile finans ve sigorta, 24 ile inşaat, 22 ile sanat ve eğlence, 19 ile tarım ve balıkçılık, 17 ile sağlık, %9 ile de eğitim sektörlerini etkilemesinin öngörüldüğü hatırlatıldı.

13.03.2017

Intel, otonom sürüş teknolojisi geliştiren İsrail’li MobilEye firmasını 15.3 milyar $’a satın aldı. MobilEye, MobilEye ve Intel BMW ile halihazırda işbirliği içerisinde ve bu yılın ikinci yarısında 40 adet self-driving aracı piyasaya sürmeye hazırlanıyorlar. MobilEye ile BMW, 2021’de ilk tamamen otonom araç için işbirliği içerisindeler.

1999’da kurulan MobilEye firmasına Goldman Sachs 2007’de 130 milyon $ yatırım yapmış, şirket 2014’te New York Borsasında işlem görmeye başlamış (piyasa değeri 10.6 milyar $). Şirket, çarpışma önleme konusunda piyasanın %70’ini domine etmekle birlikte, oto-pilot özelliği konusunda Tesla ile yaptığı işbirliği, Tesla Model S’in Ekim 2015’teki kazası sonrası sonlandı ve iki taraf da birbirini suçlamıştı.

Bu satınalma sonrası, Bosch (ve Autoliv ile Continental) kendi görüş teknolojisini (visual technology) geliştirmeye bağlı kalacağını açıklarken, Valeo, MobilEye’ın teknolojisini kullanacağı söyledi. Bosch, Nvidia ile komplex trafik şartlarını handle edebilecek AI yazılımı geliştirilmesi konusunda çalışıyor.


JinkoSolar (%20), Marubeni (%20), and the Abu Dhabi Water and Electricity Authority (ADWEA) (%60) ortaklığında kurulan bir SPV Abu Dabi’ye 120 km mesafede 1177 MW gücünde kurulacak GES (Sweihan PV) için 25 yıllık PPA imzaladı. GES’in ticari işletmeye 2019’da geçmesi bekleniyor. Elektriğin tamamı ADWEA’nın %100 sahibi olduğu ADWEC elektrik şirketine satılacak. Marubeni’nin basın duyurusu linki.


Google’ın 2014’te 400 milyon £’a satın aldığı DeepMind isimli AI şirketi, UK’nin enerji faturasını %10 düşürebileceğini iddia ediyor. Üstelik, DeepMind’ın CEO’su, ilave herhangi bir altyapı gerektirmeksizin, yani sadece optimizasyonla bunun başarılabileceğini söylemiş. Bunun nasıl başarılacağına dair detay yok; yani talep tarafı katılımı mı sağlanacak, yoksa sadece elektrik olarak bakılırsa üretim-depolama-tüketim entegrasyonu mu sağlanacak bilemiyorum; ama ortada bir iddia var. Haberde, FT’de daha önce yayınlanan bir yazıdan hareketle, yenilenebilir kaynakların optimum şekilde şebekeye entegrasyonu konusunda bir yol takip edileceğini varsayabiliriz, yani bir tür smart grid (akıllı şebeke) (haberdeki tam ifade: “FT report reveals that DeepMind specifically wants to help the National Grid to utilise renewable energy sources in the most efficient way possible”).

Haberde ayrıca, Google, DeepMind’ın geliştirdiği algoritmayı kendi tüm sunucu merkezlerine kurduğu ve buraların soğutma sistemlerinde %40, genelde de %15 daha az enerji tüketimi sağladığı belirtilmiş.

Çeşitli platformlarda AI ile alakalı kaleme alınan metinlere bakıldığında şunun ortaya çıktığı da bir gerçek: AI, insanın yaptığı herhangi bir işi insandan daha iyi yapabilir; AI, tahmin, optimizasyon gibi alanlarda kesinlikle daha yıkıcı bir etkiye sahip. Otomasyonun etkisine dair bazı çalışmalar; bkz 1, bkz 2.

Aklına gelenler için, AI’lerde hafıza var.


Bir önceki hafta çalışanlarının %66’sını işten çıkartan Sungevity iflas açıkladı ve Northern Pacific Group ile 20 milyon $’lık varlık alım anlaşması imzaladı; bir başka deyişle, bugüne kadar 850 milyon $ fonlanan Sungevity’den geriye kalan ne varsa 20 milyon $’a satıldı. Yerinde inceleme gerektirmeyen sistemi sayesinde kendisini “asset light” olarak tanımlıyordu Sungevity (kâğıt üzerinde her şey iyi gözüküyordu), ama bu nakit sıkıntısına girmesini engellememiş ve Easterly Acquisition Corp ile birleşmesi de iptal olunca iflas gelmiş.