10.11.2017

Trump’ın Çin ziyaretinde imzalanan anlaşma kapsamında, Çinli devlet şirketleri Alaska’daki LNG projesine 43 milyar $ yatırım yapacak. Anlaşmanın, ABD ile Çin arasındaki ticaret açığını yıllık 10 milyar $ azaltması bekleniyor (geçen yılki açık 347 milyar $ idi). Anlaşma, Çin’in çevre kirliliğiyle mücadelesine de katkısı var.

Anlaşmaya taraf şirketler şunlar: China Petrochemical Corp (Sinopec), China Investment Corporation ve Bank of China, The State of Alaska ve Alaska Gasline Development Corporation.

LNG ile alakalı bir diğer gelişme de şu: Total, 09 Kasım’da Engie’nin LNG varlıklarını 1.13 milyar £’a aldı.


Her 180 km’de bir elektrikli araç şarj istasyonu; E.ON, AB’den aldığı 10 milyon € fon yardımıyla İtalya-Norveç arasında 180 adet şarj istasyonu kuracak.

Bu arada, İngiltere’de, yeni dizel araç satışlarına yönelik vergi oranlarının artırılması planlanıyor. 22 Kasım’da gerçekleştirilecek olan Bütçe görüşmesinde söz konusu artışa yönelik açıklama yapılacağı belirtilirken, artışın katma değer vergisi kanalıyla mı, yoksa yeni bir vergi yoluyla mı sağlanacağına yönelik bir bilgi verilmiyor. Çevre Bakanı Michael Gove tarafından yapılan açıklamalar, uygulanacak verginin İngiltere’nin dizel araç ve hibrit dışındaki benzinli araçların satışının 2040 itibarıyla yasaklanmasını öngören Temiz Hava Stratejisi’nin bir parçası olacağına işaret ediyor. Hükümetin vergi kararı, Londra Belediye Başkanı Sadiq Khanın şehir merkezinde dolaşan eski dizel araçlara yönelik günlük 10 sterlin ek ücret uygulamasını takiben gerçekleşti. 2017 yılının ilk 10 ayında dizel araçların satışları, bir önceki yılın aynı dönemine göre %14,9 oranında, Ekim ayında ise geçen yılın aynı dönemine göre %29.9 gerilemiş bulunuyor. Ayrıca, Ekim ayında satılan yeni araçların %39.4’ü dizel araç olurken, satışlar bu düzeyle 2009 yılındaki %40 seviyesinin altına ikinci kez düşmüş oldu.


İngiltere, Aramco IPO’sunu Londra Borsasına çekmek için 2 milyar $’lık garanti borç çıkartıyor, Aramco gibi dev bir şirketin bu derece küçük bir meblağla ikna edilmeye çalışılmasını anlamadım.

Bu bir yana, OPEC, kendini uzun vadede petrol piyasasının ana belirleyicisi olarak görüyor.


ABD, 27 Ekim haftasında, tarihinde ilk kez günlük 2 milyon varili geçerek 2.13 milyon varil petrol ihraç etmiş. Brent petrol fiyatı 63’ün üzerinde seyrediyor.


Elektrikli arabaların neden olabileceği bakır talebindeki artış, dünyanın en büyük madencisi BHP’yi bakır kaynaklarının sayısını çoğaltmaya itiyor. Bakırın ton fiyatı da nerdeyse 2 yıldır yükselişte ve şu anda 7000 $ civarında (grafik).

Soru: Otomotivde örneğin bakır ebt yerine alüminyum ebt kullanımı söz konusu değil mi acaba?

Bilgi: Günümüz otomobillerinde yaklaşık 14-23 kg bakır kullanılıyorken, elektrikli bir otomobilde bunun yaklaşık 4 katı daha fazla bakır kablo kullanılıyor, yani en az 56 kg.


Çin, ülkesinde elektrikli araba fabrikası yatırımı yapmak isteyen yabancı yatırımcıların, serbest ticaret bölgelerinde %100 sahibi oldukları şirket kurmalarına izin verecek.


Alarko Holding, iştiraki Cenal Elektrik Üretim’in Çanakkale’nin Karabiga ilçesinde tesis ettiği kömüre dayalı 1320 MWe gücündeki santralin 660 MWe gücündeki 1 numaralı ünitesi elektrik üretimine başladı.


Uber ile Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Uber’in “uçan taksi” projesi Uber Elevate için hava sahasının yönetimini sağlayacak yazılım geliştirilmesi amacıyla anlaşma imzaladı. Anlaşma kapsamında, NASA uçan taksiler için alçak irtifada gerekli hava sahasının oluşturulması konusunda Uber’e destek verecek.


Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 7 ülke tarafından, 2500 mt ve daha yüksek kesimlerde ve olumsuz hava koşullarında çalışabilecek özellikte küçük rüzgar türbinleri geliştirmek üzere proje başlatıldı. İspanya, Finlandiya, Arjantin, Meksika, Dominik Cumhuriyeti ve Uruguay’dan araştırma kurumlarının yer aldığı “Küçük Rüzgar Türbinlerinin Optimizasyonu ve Ticari Promosyonu” başlıklı projeye Türkiye’den de İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) dahil oldu.

ABD Paris Anlaşması’ndan Çekildi

ABD Paris Anlaşması’ndan çekildi

Trump beklenen açıklamayı yaptı (video). Buna göre, BM Genel Sekreterliği, ABD’nin çekilme talebini en erken 4 Kasım 2019 tarihinde kabul edebilecek. Mehmet Emin Birpınar’ın belirttiği üzere, kararlarda oy birliği şartı olduğu için ABD resmen çekilene kadar karar alınamaz.

Trump, Anlaşmayı şu nedenlerle eleştiriyordu: ABD’ye diğer ülkelere eşit koşullar sağlamıyor ve Ulusal Ekonomik Araştırma Derneği’nin araştırmasına göre, Anlaşma’nın taahhütleri, 2040 itibariyle kağıt üretimini %12, çimento üretimini %23, demir ve çelik üretimini %38, doğalgaz üretimini %31 ve kömür üretimini %86 azaltacak. Bunun ekonomiye kaybedilen üretim açısından maliyeti 2040 itibariyle yaklaşık 3 trilyon dolar ve 6,5 milyon endüstriyel istihdam olacak.

Dönüşümü asla kabul etmeyen, statükocu bir yaklaşım gibi. Kömür diye bir şey mi kaldı (coal is dead). Kömür geri getirilebilir mi, getirsen bile diğer ülkeler dönüşüyor, sen yerinde mi sayacaksın? Merak ettiğim tek şey, Trump’ın hangi rasyonel saikle bu kararı aldığı!

AB tepkili: İtalya, Fransa ve Almanya ortak tepki gösterdi: “Biz, Fransa, Almanya ve İtalya’nın hükümet ve devlet başkanları olarak, ABD’nin iklim değişikliğine ilişkin evrensel anlaşmadan çekilme kararını esefle karşılıyoruz. Paris Anlaşması, iklim değişikliğiyle etkin ve zamanında mücadele etmek ve 2030 sürdürülebilir kalkınma hedeflerini uygulamak için ülkelerimiz arasındaki iş birliğinde temel olmayı sürdürüyor.”

BM tepkili: “ABD’nin kararının, sera gazı emisyonunun azaltılması ve küresel güvenliğin artırılması amacıyla sergilenen çabalar için büyük bir hayal kırıklığı”

Konuyla ilişki diğer gelişmeler:

  • Çin yeni kömür santrali izinlerini durdurdu.
  • Çin ile AB, ABD’den kaynaklanacak boşluğu doldurmak üzere güçlerini birleştirmeye karar vermiş. Sırrı Uyanık’ın twitlediği üzere, “Bugünleri de görecekmişiz. Avrupa+Çin ABD ye karşı Paris Anlaşmasına sahip çıkıyor.”
  • UK kendini nasıl konumlandıracak acaba (hatırlatma: bazı belgeler ortaya çıkmıştı)?
  • Almanya’nın ne yapmaya çalıştığı belirsiz. Almanya’nın da iklim değişikliği konusunda müphem davranıyor ve Merkel bu konuda iki yüzlülükle itham ediliyor, zira, nükleer phase-out süreci ortaya konulmasın rağmen, elektrik üretiminin %44’ünü kömürden karşılayan Almanya, 2016’nın sonunda yayınlanan Climate Action Plan’da 2030 itibariyle enerji sektörünün emisyonları 1990’daki seviyeden %61-62 daha aşağı çekmesi planlanmış olsa da, kömür santrallerinin devreden alınışıyla alakalı olarak spesifik detaylara raporda yer vermemişti. Almanya kısa ve orta vadede kömürün elektrik üretimindeki payını azaltma konusunda çok istekli görünmüyor. Zira, linyit kapasitesinin rezerv olarak tutulması ana politikalardan birisi.
  • Rusya Paris Anlaşmasının, önemli ülkelerin katılmaması durumunda etkinliğinin azalacağını söyledi ve Anlaşmanın arkasında durduğunu söyledi.
  • ABD’de 3 tane kömür santrali kapatıldı.

Ukrayna’nın Rus Gazprom aleyhine Stokholm Ticaret Odası Tahkim Enstitüsü’nde açılan davada, mahkeme “al ya da öde” kuralını iptal etti. Sohbet Karbuz’un yorumu burada.

Dava hakkında:  Gazprom, Naftogaz’dan $47.1 milyar (Ukrayna GDP’sinin yarısı), Naftogaz da Gazprom’dan $30 milyar talep ediyor. Mahkeme, aşağıdaki 3 hususta da Naftogaz’ın lehine karar verdi:

  • Ukrayna almadığı gaz için ödeme yapması gerekmiyor, “al ya da öde” klozu hükümsüz kılınıyor.
  • Mahkeme fiyat formülünü gözden geçirerek Avrupa gaz merkezlerinde piyasa fiyatlarına bağladı.
  • Mahkeme, yeniden gaz geri ihracatı yasağını kaldırmaya karar verdi.

Gazprom’un tazminat ödeyecek olup olmadığı daha sonra kararlaştırılacak ve Ukrayna’nın transit geçiş için daha fazla ödeme talebi daha sonraki bir tarihte kararlaştırılacak.


Çin, Suudi Arabistan’dan aldığı petrole Yuan ile ödeme yapmak istiyor. Çin’in petrol ithalatı 2011-2013 arasında günlük 5-6 milyon varil iken, 2017’de 8’i geçmiş ve Arabistan Rusya’dan sonra en çok ihtalatın yapıldığı ülke.


Intel CEO’su İsrailli MobilEye şirketine 15.3 milyar $’ı “geleceğin arabasının gittikçe daha fazla server’e benzeyeceğini” üşündüklerinden verdiklerini söylemiş. Neden elektrikli araba aldığı sorulan yaşlı bir ABD’linin şöyle dediğine denk gelmiştim: “it’s a computer or wrapped with a car …”, “technology and everything involved with…”.