07.03.2018

Avustralya ile Doğu Timor (East Timor) arasında imzalanan ve 2 ülke arasındaki deniz sınırını yeniden belirleyen antlaşma, FT’deki habere göre, Timor denizindeki Greater Sunrise sahasındaki milyarlarca dolarlık gaz ve petrol rezervinin ortaya çıkartılmasını sağlayacak.

Woodside, ConocoPhillips, Royal Dutch Shell ve Osaka Gas şirketlerinin ticari haklarına sahip olduğu Greater Sunrise projesinin toplam rezerv değerinin 40 milyar USD olduğu tahmin ediliyor.

Anlaşmaya göre, Doğu Timor, gaz sahalarından elde edilecek gelirin, sahanın ortak girişim partnerleri tarafından nasıl geliştirildiğine de bağlı olarak, %70-80’ini alacak.


Türkiye elektrik piyasalarına ilişkin 2017 yılı özet verilerine dair EPİAŞ Raporundan bazı veriler şu şekilde:

  • 2017 yılının PTF aritmetik ortalaması 2016’ya göre %16.53 artışla 163.84 TL/MWh
  • Doğal gaz ve LNG yüzde 5 artışla toplam üretimin %37’sini, hidro ise %5 azalışla %20’sini karşıladı. Fiyat artışına doğrudan etki eden bir şey.
  • 2017 yılının en yüksek PTF değeri 11 Eylül Pazartesi günü saat 14.00’te
    967.15 TL/MWh çıktı.
  • Yıllık piyasa miktarının %67.7’sini İkili Anlaşmalar, %27.5’ini Gün Öncesi
    Piyasası, %4.5’ini Dengeleme Güç Piyasası, %0.4’ünü Gün İçi Piyasası oluşturdu.
  • En yüksek saatlik puant 47062 MWh ile 26 Temmuz Çarşamba günü saat
    15.00’te, en düşük ani puant ise 18336 MW ile 26 Haziran Pazartesi günü
    06.00’da gerçekleşti.

Contemporary Amperex Technology Ltd. (CATL), Avrupa’ya geliyor. Çin dışındaki ilk fabrikasını Avrupa’da kurmayı planlayan şirketin başkanı Zeng Yuqun, muhtemel 3 lokasyondan  birini seçmeye çok yakın olduklarını söyledi. Konuya yakın bir kaynağın aktardığına göre bu 3 lokasyon şunlar: Almanya, Polonya, Macaristan.

Şuradaki görselde ülke/bölge üretim kapasiteleri (planlanan ve işletmede) görülebilir.

Batarya demişken;

  • Hindistan’lı Mahindra & Mahindra LG Chem ile anlaştığını duyurdu.
  • Hyundai Ioniq Electric satışı 2017’de toplam 17321 adet olmuş. Ortalamada üretim kapasitesi 1500’den az gibi, ama 2000’den fazla üretim yaptığı aylar olduğunu da biliyoruz. Sadece 2018’in Şubat ayında 310 binden fazla araç satan Hyundai’nin 2017 yılı toplam araç satışı ise 4 milyona yakın.

Nissan elektrikli araç kullanıcıları, E.ON ile geliştirilen V2G iş birliği kapsamında araçlarını ücretsiz şarj edebilecek. Bakalım bu pilot çalışmalar nasıl şekillendirecek geleceği.


Singapur merkezli Broadcom’un Qualcomm’u satın alma teklifi için, ABD Hazinesi “ulusal güvenlik riski içeriyordedi ve çok detaylı bir araştırma önerdi. Moneygram’un Ant Financial tarafından satın alınması ABD tarafından engellenmişti.


NY eski belediye başkanı Mike Bloomberg, BM iklim değişikliği elçisi oldu ve 2019’da düzenlenecek UN Climate Summit için de yetkilendirildi.


Exxon, bugünkü fiyatlarla, kazancını (earnings) 2025’te 31 milyar USD’ye çıkartarak 2’ye katlamayı hedefliyor.


Yenilenebilir:

  • Engie ve Suez, Fransa’daki 100 çöp atık yerlerinde toplam 1 GW kapasiteli GES geliştirmek üzere iş birliğine gitti. İlk proje 12 MW gücünde Drambon tesisinde bu yıl içerisinde hayata geçirilecek.
  • Almanya şebeke düzenleyicisi BNetzA, 2018’in ikinci onshore rüzgar ihalesini duyurdu. Tavan fiyat 63€/MWh. İlk onshore ihalesinde toplam kurulu gücü 709 MW olan 83 projede ortalama fiyat 47.3 €/MWh olarak gerçekleşmişti.
  • Sunrun, 2017’nin son çeyreğinde konut çatılarına kurduğu 85 MW güçteki GES’le 50 MW kurulum gerçekleştiren Tesla’yı (eski adıya Solar City) geride bıraktı. Tesla, yönünü küçük güçlerden utility scale olarak adlandırılan büyük güçlere mi çevirdi (tek bir noktadaki kurulu güç arttıkça LCOE düştüğü için bunu ifade ettim), yoksa başka şeylerden ötürü mü kurulumu düştü bilemiyorum.

Avrupa Birliği, Çin’den gelen paslanmaz çelik borulara uygulanan anti-dumping vergilerini %48.3-71.9 aralığında uygulanmak üzere 5 yıl daha uzattı.

Komisyon, Fransa, İspanya ve İsveç’teki üreticilerin, Çin’in adil olmayan (unfair) düşük fiyatlı ürünlerine karşı süregelen bir risk altında olduklarına değinilmiş. ZeroHedge’de ifade edildiği üzere, ironik ki Trump da aynı şeyi söylüyor. Ama, Trump’ın hareketleri Avrupa Birliğini sinirlendiriyor. Fatih Oktay’ın ifadesiyle: “Artık dünyanın normal hali“.

#TarihteBugün

1876: Alexander Graham telefonun patentini aldı.

06.03.2018

Statoil ve Polenergia %50’şer ortaklıkla, Polonyo’da 1.2 GW gücünde off-shore rüzgar santrali geliştirecek. Statoil, projenin geliştirilmesi, kurulumu ve operasyonu süreçlerinin yönetiminden de sorumlu olacak.

Statoil petrol ve gaz şirketi, şirketin en büyük hissedarı da Norveç Hükümeti. Şirket, 2017 yılı sonuna doğru dünyanın ilk yüzer off-shore rüzgar santralini devreye almıştı.

Geçtiğimiz günlerde, Chevron petrol şirketinin yönetim kurulu üyesi Dambisa F. Moyo (bio), “If #oil energy consumption is declining and #renewableenergy consumption is on the #rise, what does that mean for the future of the oil industry?” diye twit atadursun, Statoil yenilenebilir enerji konusunda inanılmaz yol alı.


Japonya’nın 3. en büyük çelik üreticisi, 112 yıllık geçmişe sahip Kobe Steel’de veri sahtekarlığı taa 1970 yılına kadar gidiyormuş, CEO istifa etti. Şirketin yarı ömrü sahtekarlık üzerine kurulu, yani şirketin kültürü haline gelmiş.


PSA Group başkanı Carlos Tavares 2020-21’de yürürlüğe girecek CO2 emisyon hedeflerinin yakalanamaması durumunda maruz kalınması muhtemel cezalar kapsamında, hükümetlerin şarj ünitesi taahhüdü vermesinin ve şarj ünitesi hedeflerinin yakalanamaması durumunda ceza ertelenmenin mantıklı olacağını söyledi.

Haklı bir söylem gibi ve VW CEO’su Matthias Mueller de “endişeleniyorum, ama bunu çözmek bizim işimizdedi.
Bu arada, Almanya Devlet Bakanı, şehirlerde dizel araç yasaklarıyla alakalı 2020’den önce mümkün olmadığını söyledi.


Avustralya’nın en büyük doğal gaz şekebesi operatörü Australian Gas Infrastructure Group, 8.4 milyon USD yatırımla Adelaide’da kuracağı hydrogen power-to-gas demonstration tesisinde üretilecek hidrojeni en fazla %15 oranında doğal gaz şebekesine katarak tedarik edilen gazdaki karbon oranını düşürmeyi amaçlıyor. Projenin 3.8 milyon USD’si Renewable Technology Fund tarafından sağlanacak. 2020 gibi devreye alınması planlanan tesiste 1.25 MW gücünde Siemens marka polimer elektrolit membran elektroliz makinası kullanılacak.

NREL, 2017 Ekim’de pilot power-to-gas tesisi kurmuştu.


FTI Consulting’e göre, Vestas, 2016’dan sonra 2017’de de en fazla kapasitede türbin tedarik eden üretici oldu. Sıralamalar şu şekilde (2016, 2017):

Rüzgar

GE’nin durumu pek iyi değil, 12 MW kapasiteli offshore turbin modeli GE’yi kurtarır mı acaba?

Onshore, offshore ayrımı yoktu FTI Consulting’in basın duyurusunda; ama Bloomberg’in 2016 yılı için haberinden not düşmek gerekirse; Çin’li Sewind 2016’da ofshore projelerde 1 numara idi. Vestas ise onshore projelerde.

Bu arada, Siemens türbinleri Çin’de Sewind altında üretiliyor ve Siemens Gamesa 1 Mart’ta Çin’li Shanghai Electric’e, Çin karasularında kullanılmak üzere 8 MW gücündeki SG 8.0-167 DD (Direct Drive) tip offshore türbinleri için lisans verdi (işletmedeki en büyük türbin 7 MW diye biliyorum ve Siemens’in 8 MW gücündeki SG 8.0-167 DD tip türbini 1386 MW gücündeki Hornsea Project Two projesinde kullanılacak ve bu projeye sağlanacak türbinlerin naselleri Siemens’in Cuxhaven/Almanya’daki yeni fabrikasında, türbinler ise Hull/UK’de imal edilecek).

Son olarak, Vestas’ın Utopus Insights şirketini 80 milyon EUR’e Şubat ayı başında satın aldığını belirtelim. IBM’den doğan Utopus, enerji analiz programı geliştiriyor, 30 patente sahipler ve 2017 yılı toplam cirosu 8 milyon EUR civarında.


Hindistan devlet şirketi GAIL, ABD’den LNG ithalatına başladı. Cheniere Energy ile varılan 20 yıllık anlaşma çerçevesinde yıllık 3.5 milyon ton LNG Cheniere’nin Louisiana’daki Sabine Pass LNG tesisinden sevk edilecek.


Avrupa’nın soğuk günler yaşadığı geçtiğimiz haftada E.ON’un duel-full ve e-faturalı tarifesindeki indirimleri kaldırması haber olmuştu ve May Hükümetinin tarife tavanı uygulamasını planlaması sonrası E.ON’un adımı diğer tedarikçiler tarafından da uygulanır mı bilemiyorum; ama Guardian’da çıkan şuradaki yazıda, elektrik fiyatlarının yükselmesinden vs dert yanılıyor; ama burada buna değinme sebebim yazıda geçen: “şirketlerin yüksek maaşlı CEO’larını mutlu etmek için” ifadesinin hoşuma gitmesi. Yazarın bir diğer ifadesini de buraya alıntılamak istiyorum: “The private sector is good when there are genuine differences in goods or services, but cannot do much in a market where the basic costs are fixed by others.” Özetle, özelleştirme uygulamaları daha çok tartışılır.


İngiltere’de V2GB—Vehicle to Grid Britain olarak adlandırılan ve National Grid, Western Power Distribution ve Nissan’s European Technical Centre konsorsiyumunca oluşturulan çalışma grubu, vehicle to grid (V2G) teknolojinini nasıl bir gelir paylaşım modeliyle teşvik edilmesi gerektiği konusuna çözüm arayacak.


BMW, elektrikli araçlarında kullanılan bataryaların sadece etik kobalt içerdiğinden emin olmak için Circulor isimli bir Blockchain firmasıyla çalışıyor. Daha önce elmas gibi değerli taş üreticilerinin haberlerini okurduk, BMW bu bağlamda benim gördüğüm ilk, ama Blockchain’in teknoloji olarak bizatihi kendisinin bu konuda nasıl bir garanti sağlaması bekleniyor anlayamadım gitti.


Cambridge Üniversitesi, ABD dışında en çok bağış toplayan üniversite ve 6.3 milyar Pound’a karşılık gelen toplam bağışın, sadece karbon içermeyen alanlara yatırılmasına dair baskıya direniyor gibi (FT haberi). Bağış çok olunca karışan da çok demek ki.


Innogy CFO’su Bernhard Guenther Duesseldorf’taki bir parkta 2 kişinin asit saldırısına uğramış ve ciddi şekilde yaralıymış.


Nissan’a göre (Executive VP Daniele Schillaci), elektrikli araçlarla içten yanmalı motora sahip araçların fiyatları 2025’te eşitlenecek, dolayısıyla Nissan 2025’i dönüm noktası olarak görüyor.


Almanya merkezli dünyanın en büyük ev tipi batarya üreticisi Sonnen, Adelaide/Avustralya’da üretim tesisi kuracak.


Jamaica Public Service Ltd, hibrit (Flywheel-Battery) depolama sistemine bu yıl 21.6 milyon $ yatırım yapılacağını açıkladı.


#TarihteBugün

  • 1900: İçten yanmalı motorun ilk versiyonlarını icat eden bugünkü Daimler’in kurucusu Gottlieb Daimler öldü.
  • 1475: Büyük İtalyan sanatçı Michelangelo Buonarroti doğdu.
  • 1899: Bayer Aspirin’in patentini aldı. Aspirin, 1915’te tablet halinde ve reçetesiz satılmaya başlandı.

05.03.2018

IEA oil market outlook bugün yayınlandı ve sektörün geleceğine ilişkin Fatih Birol şu ifadeyi kullanmış: “ABD’nin önümüzdeki 5 yılda global oil sektörüne damgasını vuracak.” IEA Oil 2018’e göre, önümüzdeki 3 yıl zarfında, ABD, Kanada, Brezilya ve Norveç üretimlerindeki artışlar dünya toplam talebindeki artışın %80’inin karşılayacak. Ancak, IEA, düşen maliyetlere rağmen, 2020 sonrası arz büyümesi için yeni yatırımların gerekeceğini değerlendirmekte.

IEA, dünya petrol üretiminin 6.4 mb/d büyümeyle 2023’te 107 mb/d, talebin de toplamda 104.7 mb/d olacağını tahmin ediyor.


Good Energy’nin 0 gr CO2 içerikli reklamı Advertising Standards Authority (ASA) tarafından, elektrik üretim sürecinin yaşam döngüsü bağlamında bakıldığında iddianın gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle yasaklandı. ASA, ilgili şirktee “delillendiremediğin şeyi iddia etme” demiş.


Depolama:

  • EnBW, enerji depolama firması Senec’i satın aldı. Enel, E.ON, Engie gibi Avrupa’lı enerji şirketlerinin bu gibi hamleleri var.
  • ABD’deki iki üniversiteden akademisyenlerin çalışmasında; şebekenin 12 saatlik bir depolama kapasitesine sahip olması (yani, yaklaşık 5.4 TWh) ve HVDC hatlarının varlığında, solar ve rüzgar kaynaklı intizamsız üretimin düzenlenerek şebekenin sadece rüzgar ve güneş ile enerjilendirilebileceği söyleniyor. %100 güneş ve rüzgar ise 3 haftalık depolama kapasitesini gerekli kılıyormuş.

Önemli:

Almanya’da bir telekom şirketi, dağıtım kutularını elektrikli araç şarjına uygun hale getirmek üzere harekete geçti ve bu kapsamda 12 bin adet istasyonun dönüşümünün sağlanması söz konusu. Panolar kullanılacağı için kazma kürek işleri olmayacak gibi. Uygun kesitte bir iletken çekilerek iş halledilecek gibi.


Önemli:

Avustralya Hükümeti, Victoria ve New South Wales eyaletlerine ait HES’leri A$6.2 milyar (=4.8 milyar USD) karşılığı satın aldı.


Diğer:

  • USAID Power Africa 2.0’yi başlatıyor. İlki 5 yıl önce Obama tarafından başlatılmıştı.
  • PSA’ya satılan Opel’in eski CEO’su Karl-Thomas Neumann, Tesla ve BMW i3 satın almış. Ayıp ayıp 🙂

02.03.2018

Dünyanın ilk yüzer off-shore rüzgar projesi Hywind Scotland’da Kasım-Ocak döneminde kapasite faktörü %65 olarak gerçekleşti. Kapasite faktörünün normalde yıllık ölçülen bir şey olduğunu da belirtelim 🙂


Guardian’da çıkan habere göre, tarife değişikliği için tedarikçi şirketleri arayan müşteriler, şirketlerce kasıtlı olarak en yüksek fiyatlı sabit tarifelere geçiriliyor.


S&P Global Platts’da çıkan haberlere göre; ülkemizin geçtiğimiz yıl 2016’ya kıyasla yüzde 8.4 artışla toplamda ithal ettiği 32.98 milyon ton termal kömürün %51.4’ü Kolombiya’dan. Termal kömür kullanan santraller halihazırdaki %1-2 olan sülfür içeriğinin üst limitinin %3’e çıkartılmasını bekliyormuş.


TRUMP: TRADE WARS ARE GOOD, AND EASY TO WIN. Kolaylığına yaptığı vurgu koşulları dikte edebilecek güçte olduğunu da açık şekilde vurguluyor. Haberlere göre ABD çelik sektörünün %28’i, alüminyumun (eritilmiş cevher türü) da %61’i atıl (bkz) ve AB karşı hamle yapmak istiyor. Merakla izliyoruz.

ABD’nin çelik ithalatında en çok paya sahip ülkeler sıralamasında Türkiye 2017 sonu itibariyle 5.sırada yer alıyor (Bloomberg grafiği). İlk sırada Kanada (%16.71), sonra Brezilya (%13.53), Meksika, Rusya var. Çin’in pazar payı ise %2.15 sadece. İlk kaynak.

Bu arada, ABD’nin bu hamlesinin ABD’de özellikle zemin tip GES’lerin maliyetini artıracak gibi (GTM’deki haberde %2 gibi bir artışa işaret edilmiş).


Hyundai’den Kim Sae-hoon, otonom sürüşün çok fazla enerji gerektirdiğini ve hidrojen yakıt hücrelerinin bu konuda faydalı bir platform olabileceğini söyledi. Mantıklı olabilir, zira kullanılan işlemciler çok fazla enerji harcıyordur.


Bill Gates Reddit üzerinden kendisine sorulan kripto paralar hakkında ne düşünüyorsun sorusuna cevaben “…direk olarak ölüme sebep oluyor.” falan demiş. Sinirleniyorum artık bu adamların böyle açıklamalarına. Koldaki bilezik, bilekteki saat, parmaktaki yüzük, cepteki telefon, araba anahtarı, ATM’ler vs hepsi direk olarak ölüme sebebiyet veriyor. Bomba, silah yapımında kullanılan Microsoft ürünleri ne olacak? Teröristlerin haberleşme aracı Skype vb programlar ne olacak? Hotmail ne olacak? Gates’in ne kadar saçmaladığını daha iyi netleştirmek için şunu da diyeyim; geçtiğimiz günlerde Aczmendi tarikatının lideri olarak medyada bilinen Müslüm Gündüz kız çocuklarıyla alakalı “Yani bu kız çocuğu mutlaka senin gözünün önünde gayrı meşru iş yapacak. Bu kızı kurtarmak mümkün değil.” gibi akla hayale gelmez şeyler demiş ve adeta kız çocuklarının öldürülmesini savunmuştu. Dayanak olarak ise çocukların ileride gayri-meşru işler yapacak olmaları. Bill Gates’in açıklaması da resmen bunun gibi.

01.03.2017

Ticaret savaşları ara vermeden devam ediyor. Bloomberg’de çıkan haberde (bkz) Trump’ın çelik için %25, alüminyum için %10 ithalat vergisi koymayı planladığına değiniliyor. Kararın tüm ülkeleri kapsaması bekleniyor. Trump konuyla alakalı klasik “unfair” vs kelimeleri içeren twitini atmış.


Soğuk hava UK toptan doğal gaz satış piyasasını Bitcoin’e benzetti (Barış abinin şu twiti de cidden güldürdü).

Gaz demişken, Ukrayna devlet şirketi Naftogaz, Gazporam’a karşı açtığı davayı kazandığını ve tahkimin Gazproum’u 2.56 milyar USD ödemeye mahkum etti. Gazprom tarafı kararı doğruladı. Bu arada, Gazprom, Naftogaz’la arasındaki mevcut anlaşmaya ilave anlaşma onaylanmadığı için Naftogaz’a gaz sevkiyatını devam ettirmeyeceğini bildirdi.


ODTÜ Günam Dr. ES PV Calculator diye bir uygulama geliştirmiş (Google Play). Son kullanıcıya hitap eden versiyonunu da bekliyoruz (ilk kaynak).

Ulaşım:

  • Roma Belediye Başkanı Virginia Raggi  Meksika’daki Women4Climate konferansıda, Roma’nın tarihi merkezine araç kullanımının 2024’ten itibaren yasaklanacağını duyurdu. Biz (Türkiye) konuştuk onlar yaptı, zira malum, tarihi yarımadada araç yasaklanması 12 yıl önce, yani 2006’da gündeme gelmişti de laftan öteye gidememişti. Roma başkanının duyurduğu yasak da 2024’te başlayacağı için o güne kadar köprünün altında çok su geçebilir; ama devir itibariyle yasağın uygulanması çok mümkün bence.
  • Waymo’nun otonom sürüşle alakalı 360 derece videosu çok iyi (YouTube).
  • Daimler, car2Go’daki Europcar’ın %25’lik hissesini 70 milyon EUR karşılığı satın aldı. Bunun sonucunda car2Go’nun değerlemesi 280 milyon EUR oldu.
  • 1 yıl kadar önce batarya şirketi Seeo Inc’i alan, 2017’nin Aralık ayında (3 ay önce) de 200 GWh batarya üretim tesisi için 2030’a kadar 20 milyar EUR yatırım duyurusu yapan Bosch bu planlardan geri adım atıyor ve Seeo’yı satıyor. Yöneticilerden Dr. Rolf Bulander da, batarya hücresi geliştirmeyle alakalı, “Bosch için önemli olan hücrenin teknik detayının bilinmesi, onu biz yapmak zorunda değiliz” dedi. Bosch bu işi nasıl riskli buluyorsa artık.
  • Avrupa’da plug-in (BEV ve PHEV) araçlar 307400 adet satışla pazarda %1.74 pay elde etmişler. 307400 aracın %51’i BEV ve en çok satılan ilk 5 otomobil Renault Zoe EV, BMW i3 EV/EREV, Mitsubishi Outlander PHEV, Nissan Leaf EV ve Tesla Model S. 2015, 2016 ve 2017 yılları arası grafiksel karşılaştırmaya göre 2017 yılında Aralık ayı hariç her ayda geçmiş yıllara göre daha çok satış gerçekleşmiş. İlk 15 ülke sıralaması da grafiksel olarak şu şekilde.
  • Hong Kong, geçtiğimiz yıl Şubat ayında sonlandırdığı elektrikli araçlara yönelik tekrar bazı teşvikler başlatıyor. Haberde, teşviklerin sonlandırılması sonrası satışların neredeyse sıfırlandığına değinilmiş.
  • Ülkemizde trafiğe kayıtlı araç sayısı Ocak ayı sonu itibarıyla 22 milyon 325 bin 33 oldu. Ocak ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı 12 milyon 106 bin 678 adet otomobilin %38.2’si LPG, %35.5’i dizel, %25.9’u benzin yakıtlı. Ocak ayında trafiğe kaydı yapılan 73 bin 880 adet otomobilin %43.2’si 1501-1600, %27.6’sı 1401-1500, %13.5’i 1301-1400, %10.7’si 1300 ve altı, %4.2’si 1601-2000, %0.8’i 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahiptir.

Exxon Mobil, Rosneft ile kurduğu JV’den ayrılma kararı aldığını açıkladı. Rex Tillerson’un CEO’luğu döneminde 2013 yılında kurulan ortaklık Rusya’nın arktik bölgesinden Karadeniz’e kadar geniş bir alanda 500 milyar USD’lik keşif projeleri geliştirmelerini öngörüyordu; ama ABD’nin ve AB’nin Rusya’ya yönelik yaptırımları nedeniyle iş ketum oldu.


Fransa’nın ilk onshore rüzgar ihalesini toplam kapasitesi 500 MW olan 22 farklı proje kazandı ve ağırlıklı ortalamada fiyat 65.4€/MWh çıktı. İhale Mayıs 2017’de duyurulmuştu.

Bu arada, GE, dünyanın en büyük off-shore türbine ilişkin YouTube’a video yüklemiş. 12 MW kapasitedeki türbin 220 mt rotor çapına ve 120 mt kanat açıklığına sahip.

28.02.2018

Tesla, Yunanistan’da elektrik motoru konusunda küçük ir AE-GE ekibi kuruyor. Electrek sitesinde konuyla alakalı yüzlerce yorum yapılmış; ama kendi namıma faydalanamadım bunlardan ve Tesla’nın bu hareketinin özünde yatan şeyi anlamadım. Belki görece ucuz iş gücü olabilir; ama Türkiye bu konuda daha avantajlı. Türkiye’nin tercih edilmemesi hukuki sıkıntılarımızla alakalı olabilir mi diye düşünüyorum, ama bu da özellikle bu konu bağlamında anlamlı gelmedi. Türkiye’nin halihazırdaki elektrikli araç yatırımı planı nedeniyle olabilir belki. Bilemedim.


Update: Sibirya üzerinden gelen soğuk havanın Avrupa enerji güvenliğine etkisine ilişkin euanmearns yazısı çok iyi.

Enerjinin sürdürülebilir şekilde var olmasının sağlanması konusunda güneş özelinde bol keseden konuşmalar bugünlerde geri planda kalacaktır ve Trump kazanacaktır. Depolama sistemiyle entegre bir çatı tipi GES’iniz olsa bile, bu sistemin dayanımı 1-2 günü geçemeyeceği için, karla kaplı gün sayısının çoğaldığı ve şebekeden elektrik alamadığınız günlerde kabuslar sizi bekler. Bana kalırsa, Japonya’nın hidrojen yakıt hücre teknolojisine dayalı Ene-Farm projesi bu işi kökten çözecek on numara yöntem. Maliyetli ama kalıcı güvenlik noktasında en ümit vadeni o bence.


Çin haberleri

  • Çin’in kömür tüketimi 2017’de yüzde 0.4 arttı ve bu, 2013’ten bu yana ilk artış. Bu artışta, i) elektrik tüketimindeki %5.7’lik artışın, ii) hidroelektrik santrallerin üretimindeki %40’lık azalmanın, iii) soğuk havanın, iv) doğal gaz kısıtının etkisi var. Bu arada;
    • Kenya, Çin sayesinde ülkenin ilk kömür santralini kurmayı planlıyor.
    • Çin, 2017 sonu itibariyle, global GDP’den %15 pay alıyor ve dünyanın en büyük ikinci ekonomisi.
    • Çin, Güney Kore’yi geçerek 2017 sonu itibariyle dünyanın en büyük ikinci LNG ithalatçısı oldu (ortalama gerçekleşme 5 bcf/d).
  • 2018’in Ocak ayı itibariyle Çin’in en çok petrol ithal ettiği ülkeler sıralaması i) Rusya, ii) Andola ve iii) Irak şeklinde gerçekleşti. Suudi Arabistan 2017’de ikinci sıradayken, dördüncülüğe kadar geriledi. Rusya ise 2017’yle birlikte 2 yıldır Çin’in en büyük ithalatçısı konumunda (haberi ilk olarak Dr. Volkan Özdemir twitiyle gördüm).
  • Çin’liler dünyayı ele geçirecek. ABD de öyle düşünüyor ki, Alibaba’nın kurucusu Ma’nın sahibi olduğu Ant Financial’ın MoneyGram’ı satın alma işlemi ABD tarafından engellenmişti; ama Çin’liler Alman şirketlerde hayli aktif; Volvo’nun sahibi Geely Automobile’in Daimler’den 9 milyar EUR karşılığı hisse alması sonrası Reuters’in derlediği alımlara ilişkin haber okumaya değer (Alman şirketler özelinde). (credit: @caglayan_zy)
  • Daimler, Mercedes EQ’nun üretim için Çin’e 1.8 milyar USD’lik yatırım yapacak (BAIC ile işbirliği çerçevesinde).
  • BMW de elektrikli Mini araçlarını Çin’de üretmek istiyor.

Bugün çok ilginç bir şey öğrendim; Hindistan’daki termik santrallerin %40’ı susuzluk baskısı altındaki alanlarda yer alıyormuş. Hindistan ve termik santral demişken, ülkenin en büyük şirketlerinden Adani Group’un Başkanı Gautam Adani, Avustralya’da açılması planlanan dünyanın en büyük kömür madenine ilişkin eleştiriler için; “iklim değişikliğine inanıyorum; ama kömür Hindistan’daki 300 milyon kişiye elektrik sağlayacakdedi.


İsviçreli Mercuria, PDVSA’nın Citgo’daki hissesi karşılığı 6 milyar USD borçlandığı Rosnesft’e borcunun 1.5 milyar USD’lik kısmını almak için ABD Hazinesine başvurdu.


Avrupa Birliği genelinde, kamuya açık her bir şarj istasyonu başına 6 adet elektrikli araç düşüyormuş. Platform for Electromobility’ye göre bu oran 2020’de 10 olacak.

Elektrikli araç şarj istasyonu adaptasyonu konusundaki lider şehirler şu şekilde (WEF Press Release): Berlin, Buenos Aires, Dortmund, Guangzhou, Hong Kong, Los Angeles, London, Oslo, Paris ve San Francisco.


Morgan Stanley’e göre (bkz), Şili’de lityum maden sahalarında planlanan genişleme yatırımlarının neden olacağı arzı, elektrik talebindeki artış ofsetlemeyecek ve bu nedenle lityum fiyatları 2021 itibariyle %45 düşecek (tonu13375 dolardan,7332 dolara).

Banka ayrıca, Albemarle and SQM gibi büyük lityum madencisi şirketin ratingini equal weight seviyesinden underweight seviyesine düşürdü.


UK şebeke operatörü National Grid, yerel dağıtım hattına bağlı küçük üretim tesislerinin ne kadar üretim yaptığına ilişkin dataların yönetiminde zorlanıyor.

(credit: @barissanli)

Şebekenin her noktasının anlık yönetimi gittikçe önemli hale geliyor.


Önceki gün Engie’nin 5 yıllık direk PPA anlaşması haber oldu.


Siemens Gamesa Rüzgar YEKA ihalesi kapsamında ETKB ile sözleşmeyi dün imzaladı. Habere göre, 2022’ye kadar 700 MW türbin sağlanmış olacak.

Bu arada, sağlanan yer ve tek bir alanda kurulum özellikleri bağlamında bizim Solar YEKA’yı andıran ve dünyanın en büyük solar projesi olan 1.6-2 GW gücündeki Mısır’da yer alan Benban Solar Park projesi geliştirilme aşamasında. Şu ana kadar 29 proje finansman sağlamış ve bunların toplam gücü 1.5 GW.


Almanya’nın en üst düzey idari mahkemesi (top administrative court), şehirlerin dizel araç kullanımına yönelik yasak koyabileceğine hükmetti. Yalnız, bu kararı alan Stuttgart’daki mahkemenin aksine, Düsseldorf’daki mahkeme yasakların çok ciddi şekilde irdelenmesi gerektiğine hükmetmişti.


Nature Climate Change’de yayınlanan bir makale, Kral Penguenlerin çocuklarını beslemek için gittikçe daha uzaklara gittiğini ve ılıman havaların bu türü tehlikeye attığını tespit ediyor. Araştırmacıların geliştirdiği modele göre, Madagaskar’ın Güney’indeki Hindistan Okyanusundaki Crozet ve Prince Edward Adalarında yaşayan ve yeryüzündeki Kral Penguenlerin yarısının yaşadığı popülasyon 2100 itibariyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.

Makaleyi test etme şansım yok elbette; ama Penguenler ölmesin.


Değerli taşların (elmas vs) %90’ı işlenmek üzere Hindistan’a gönderiliyor. Bu süreçlerde sahtekarlığı azaltmak için Clara Diamond Solutions blockchain çözümü kullanıyor.

Bu arada, Avrupa Merkez Bankası (European Central Bank), TARGET Instant Payment Settlement (TIPS) adını verdiği bir sistemin blockchain’den daha iyi olduğunu savunuyor. TIPS’de işlemler 0.2 cent maliyetli ve 10 sn’de gerçekleşiyormuş.


#TarihteBugün (28 Şubat 1953): Watson ve Crick DNA’nın kimyasal yapısını ortaya çıkarttı.

22.02.2018

Dünya Enerji Konseyi’nin Geleceğin Enerji Liderleri programına (FEL-100 Programme) bugün itibariyle başvuru yaptım. Hakkımızda hayırlısı. İnşaAllah seçilirim.


Bloomberg Surveillance programında Annmarie Hordern sorularını yanıtlayan Fatih Birol (YouTube), kendisine yöneltilen, “How has OPEC created a new crysis for itself” sorusuna, ABD’nin dünyanın 1 numaranı üreticisi olmasının OPEC ile alakası yok, kaynak, politika vs ortada ve shale devrimi gerçekleşti şeklinde cevap verdi. Devrimin ise artık “sessiz” olmadığını söyledi. Tabi bu durum Arabistan’ın dünyanın bir numaralı petrol ihracatçısı konumundan ayrı bir şey ve Arabistan uzun yıllar daha 1 numaralı ihracatçı olacak.

Fiyatların geleceği hakkında yorum yapamayacağını ifade eden Birol, mevcut fiyatlarla tedarik konusunda herhangi bir sıkıntı olmadığını ve Kuzey Amerika başta olmak üzere Brezilya ve Kanada gibi yerlerden de piyasaya ciddi petrol arzının yaşadığını söyledi.

BP’nin 2035 yılında petrol talebinin pik yapacağı yönündeki raporuna ilişkin de, elektrikli araçların yaygınlaşmasının tek başına petrol talebinde zirvenin kısa vadede yaşanacağı anlamına gelmediğini zira petrol talebindeki büyümenin tırlardan, uçaklardan ve petro kimya endüstrisinden kaynaklandığını dolayısıyla IEA’nın en az önümüzdeki 20 yılda pik öngörmediğini söyledi. İbrahim: Fatih Bey uçak ve tır konusunda biraz korumacı davranıyor olabilir, bilemiyorum.


Iberdola CEO’su Ignacio Galán, sektörel tecrübesi olmayanların verdikleri agresif ihale teklifleri için finansal El Dorado dedi. Galán, ucuz para döneminin sonlanmasıyla sektörde bir temizlenme yaşanacağını söylüyor ve bu durumu Enron’a benzetiyor.

El Dorada nedir: Güney Amerikalı bir kabile reisinin vücüduna altın tozu dökerek göldeki ritüel yıkanmalarının yarattığı İspanyol kökenli bir efsane olan El Dorada için Wiki kayıp altın şehir tanımlaması yapıyor.


Rekabet Kurumu’nca yürülen, Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş., CK Akdeniz Elektrik Perakende Satış A.Ş. ve AK DEN Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini (hakim durumun kötüye kullanılması) ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik soruşturma kapsamında; Akdeniz ile CK şirketlerinin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiğine, AK DEN şirketinin ise ihlal etmediğine karar verdi ve bu kapsamda, 2016 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirleri üzerinden, Akdeniz Elektrik’e 11.814.184,76 TL, CK Akdeniz Elektrik Perakende Satış A.Ş.’ye 26.341.333,17 TL ceza verildi. Kararlar oy birliğiyle alınmış.

Kurul Kararı açıklama metni.

Bu arada, Birleşik Krallık düzenleyici otoritesi Ofgem de (EPDK muadili) küçük bir tedarikçi olan Iresa’ya müşteri hizmetleri süreçlerine yönelik soruşturma açtı. Soruşturma kapsamı da güzel; çağrı merkezinde müşterilere adil muamelede bulunulup bulunulmadığı, borçlu müşterilere yeterli süre verilip verilmediği, müşterilere tedarikçi değiştirme izni verip vermedikleri vs…


Hindistan Hyperloop One’a güveniyor sanırım ya da (detay bilmemekle birlikte) halihazırda zaten yavaş olan trenlere geliştirilebilecek en iyi alternatif olarak Hypoerloop’un olabileceğini değerlendirmiş ve bu kapsamda fizibilite yapmak istemiş de olabilirler. Akıllıca.

Bi arkadaşımın ifadesiyle bu projeler “trenin namludaki mermi gibi ilerlemesini amaçlıyor”, bu da mevzuyu klasik metrolardan aklıma gelen 2 durumla ayrıştırıyor; ilki tünel çapının daralması (Musk da değinmişti buna), ikinci ise trenin raya bağlı olup olmayacağı. Mesela maglev trenleri var, burada ray trene elektromanyetik tahrik sağlıyor, ama hyperloop’da bu tahrik farklı sağlanacak sanırım.

Hypoerloop One, Virgin’den aldığı yatırım sonrası isminin başına Virgin eklemişti. Şirketin yönetim kurulu hayli zengin.


Apple, bataryalarda kullanılan cobalt tedariğini sağlama almak için 5 veya daha uzun süreli tedarik anlaşması imzalamak üzere madencilik şirketinin biriyle görüşme halindeymiş.

2017’nin Eylül ayında, VW’nin de kobalt üreticilerinden, 2019’dan itibaren 10 yıllığına kobalt tedarik teklifinde bulunmalarını istediği haber olmuştu. BMW de benzer şeyi yapmaya çalışıyor.

Elektrikli araç dönüşümünden istifade etmenin en iyi yolunun bakır olduğunu değerlendiren BHP ise, lityum ve kobalt üretiminden ziyade bakıra odaklanacağı söyledi. BHP’ye, şarj ve dağıtım şebekesi altyapısı için bakır talebi 2035 itibariyle 1.2 milyon ton olacak. Bu arada, yaklaşım bağlamında bir şeye değinmek istiyorum. BHP’nin %5.4 oranında ortağı olan Elliott Advisors’un şirketin UK’deki ve Avustralya’daki şirketlerinin birleştirilmesini önermiş ve bunun şirketin getiri oranını artıracağını iddia etmişti. CEO’nun buna cevabı çok güzel olmuş: “For every study that points to large prizes, there are others that say it is risky“.


GTMResearch’den gelen bir mailde, enerji sektöründe blockchain teknolojine bugüne kadar 122 oranizasyonun dahil olduğunu, 40 projenin realize olduğunu ve 2017 2Ç ile 2018 1Ç arasında 300 milyon USD yatırım yapıldığı bilgisi paylaşılmıştı.

Konuyla alakalı güncel bir haber de şu: S&P Global Platts ile Birleşik Arap Emirliklerindeki Fujairah Oil Industry Zone (FOIZ) arasındaki veri akışı için blockhain esaslı bir sistem geliştirildi. Sistem, trader’ların haftalık petrol stok bilgilerini düzenleyici FEDCom’a güvenlik şekilde göndermelerini sağlıyor.

Yazıda dikkatimi çeken vurgu şu oldu: verilerin yapısal (structured) olarak tutulması.