19.04.2018

Türkiye Enerji Verimliliği Gelişim Raporu’na göre (ENVER);

  • 2005-2015 döneminde Türkiye’nin GSYİH’si bir birim artarken enerji tüketimi 0.8 birimlik artış göstermiştir.
  • 2000-2015 döneminde ODEX endeksi ile ölçülen enerji verimliliğinde toplamda %24.8, yıllık bazda ise %1.8 oranında bir iyileşme sağlanmıştır.
  • Enerji tüketimleri sektörel olarak ele alındığında, hizmet sektörü ile ulaştırma sektörü
    yılık bazda sırasıyla %6.2 ve %5.1 oranında artış göstererek enerji tüketimlerinin en hızlı arttığı iki sektör olmuştur. Bu iki sektörü, sanayi sektörü %2.4 ve konut sektörü de %2’lik artış oranı ile takip etmektedir.
  • Doğal gazın toplam birincil enerji tüketimi içerisindeki payı 2000 yılında %15.7
    iken 2016 yılında bu oran %28.1’e yükselmiştir.

Konuyla alakalı olması nedeniyle ve ilgilenenler olabilir düşüncesiyle Türkiye’nin sera gazı emisyonlarıyla alakalı buradaki yazıyı da paylaşıyorum.


Çin, yabancı menşeli otomobil üreticilerine uyguladığı 50:50 kuralını PHEV ve BEV araçlarla sınırlı olmak üzere esnetti. Yeni uygulama bu yıl sonunda devreye girecek ve 50:50 kuralı ortadan kaldırılacak. Aynı kural ticari araç imalatı kapsamında ise 2022’de kaldırılacak.

Bu karar oldukça önemli.


2014 yılında Kenya’dan yüklenen gül ve avakado yüklü soğuk hava tertibatlı konteynırların Hollanda’ya sevkiyatı sürecinde 30 kişi (ve organizasyon) görev almış ve 10 günü kağıt kürek işleri olmak üzere sevkiyat toplamda 34 günde gerçekleşmiş. Maersk ve diğer nakliye firmaları bu duruma blockchain ile çözüm bulmak istiyor, bakalım.


İran’ın elektrik enerjisi elde etmek amacıyla kullandığı gaz miktarı 2017 yılında %12.4 arttı. İngiltere de daha önceki 40 saatlik rekoru kırılara Pazartesi 22.25 ile Perşembe 05.10 saatleri arasında (yani toplamda 55 saat) elektrik üretiminde hiç kömür kullanılmadı.


ABD’li SunPower, SolarWorld’ün ABD yapılanmasının %100’ünü satın aldı. Böylelikle, SunPower, First Solar sonrası ABD’nin en büyük ikinci güneş paneli üreticisi oldu.


Şuradaki habere göre, rüzgar türbinleri, deniz kuşlarına o kadar da zarar vermiyormuş (eskiden boşu boşuna karşı çıkmışlar yani!). Araştırmacılar, 2 yıl boyunca Vattenfall şirketinin Thanet off-shore projesini takip etmişler ve 2 yılda toplam 6 kuş çarpma vakası tespit etmişler.

Kuşlar akıllı hayvanlar, rotalarını ayarlıyorlar, hiç de öyle kuş beyinli falan değiller 🙂


Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP) Genel Müdürü Saltuk Düzyol, “30 Haziran’da vanayı açarak ticari gaz akışını başlatmayı planlıyoruz. Projenin toplamda yüzde 93,5’i tamamlandı.dedi. Projede, 131 bin adet 13 metre uzunluğunda boru kaynatılmış ve 11 milyon m3 hafriyat yapılmış. Boruların yüzde 80’i Türkiye’den kalan yüzde 20’lik kısım ise Çin’den temin edilmiş. Yatırım bedeli 11.7 milyar $ öngörülen projenin maliyeti 7.99’a kadar çekilmiş.

10.04.2018

UK’nin nükleer düzenleyici otoritesi Office for Nuclear Regulation (ONR), Hinkley Point C nükleer santralinde EDF Energy’nin yönetimsel hatalarının güvenlik zafiyetlerine neden olabileceğini söyledi. Müfettiş, tedarik zinciri yönetiminde bazı sıkıntılar tespit etmiş. ONR raporu burada.

Ayrıca, Hinkley ile aynı tip olan ve yine EDF tarafından yapılan Flamanville nükleer santralindeki kaynak sorununun da düşünülenden daha kötü ortaya çıktı. EDF, Hindistan’ın 10 adet üçüncü nesil tasarım EPR nükleer santral siparişinden 1 tanesini bile teslim etmiş değil.

Aynı EDF, 2035’e kadar 8 milyar € yatırımla 10 GW enerji depolama kapasitesi geliştirmiş olmayı planlıyor.

Nükleer ile alakalı Güney Kore’den ilginç bir örnek paylaşmak istiyrum bu vesileyle (kaynak): Güney Kore’nin elektrik enerjisi üretiminde nükleerin payı %30, kömür %40, gaz %22 ve yenilenebilir ise %4. 24 adet nükleer reaktörün faal olduğu ülkenin Başkanı Moon, 2030 itibariyle yenilenebilir enerjinin payının %20’ye çıkarılacağını taahhüt etmişti. Ülkenin en eski reaktörü Kori 1 geçtiğimiz Haziran ayında kapatılmıştı. Moon, Kori 1’in kapatılma töreninde yaptığı konuşmada erken inşaat aşamasındaki Shin-Kori 5 ve 6 santrallerinin ise devam etmeyeceğini söylemişti. Ancak, muhalefet ve nükleer bilim insanlarının buna karşı çıkması neticesinde rastgele seçilen 471 vatandaştan oluşan bir komitede yapılan oylama sonucunda %59.5 ile santral inşaatının devamı yönünde karar çıktı.


Total’in Shetland’daki gaz platformu Alwyn’da kullanılmak üzere Avusturya firması Taurob tarafından geliştirilen robot (görsel) bu yıl içerisinde platforma yerleştirilecek. Platformda 120 kişi çalışıyor ve robot, gaz kaçaklarını tespit etmekte kullanılacak.


UK’deki shale gas geliştirme çalışmalarında yeni bir aşamaya gelinmiş gözüküyor. Hidrolik çatlatma (fracking) firması Cuadrilla, Lancashire’daki sahada yatay sondajın tamamlandığını duyurdu.


Devletler mi EIA’ya güvenerek politika geliştiriyor, yoksa IEA devlet politikalarına göre mi projeksiyon ortaya koyuyor bir türlü netliğe kavuşmadı anlaşılan. Zira, IEA, Oil Change International adlı bir STK tarafından eleştiriye maruz kalmış ve fosil yakıt endüstrisine bağlı olmakla suçlanıyor.

Herhangi bir yeşilci STK benim nezdimde direk negatif algıya sahip. Bu da onlardan birisi.


Japon SoftBank geçtiğimiz Cuma günü  Kanadalı Nemaska Lithium’un %9.9’luk hissesini satın aldığını duyurdu. Vestel’in 25 GWh/yıl kapasiteli batarya projesi Proje Bazlı Yatırım Teşvik Sistemi kapsamında desteklenecek. Vestel’in yatırım tutarı 28 milyar lira olarak açıklandı.

Oyak Renault’un da 493 milyon liralık hibrit motor üretimi teşvik kapsamında desteklenecek.

Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar’ın destekleri arasında faiz veya hibe desteği ile sermaye desteği gibi bugüne kadar sunulmayan kalemler var.

Ben açıkçası projelere sağlanması planlanan sermaye desteğini merak ettim.

Elektrikli araba dönüşümüyle alakalı iki kelam etmek istedim bu vesileyle; ben, bu dönüşümün sektörel bazlı olacağına inanan biriyim. Mesela, servis sektörü, ticari kiralama vs gibi. Uzun vadeli filo kiralama sektörünü özellikle önemli görüyorum; ama üreticilerin üretim kapasitesi de kısıtlı, örneğin Chevy Bolt EV’nin üretim kapasitesi 25-30 bin/yıl kadar. Tesla da üretim adetlerini artırmayı başarmış gibi (bkz), ilk çeyrekte 11730 adet Model S üretilmiş.


Uber, elektrikli bisiklet kiralama işi yapan Jump Bikes’ı 100-200 milyon USD gibi bir bedelle satın aldı. 30 dakikalık kullanım 2$ (+ bazı ilave masraflar varmış).


BNEF New Energy Pioneers 2018 listesinde bildiğim 3 firma var; i) Advanced Microgrid Solutions, ii) Bidgely, iii) LO3 Energy. Bidgely’den özellikle bahsetmek istiyorum; bu firma, energy disaggregation konusunda çalışıyor. 2015 yılındaki araştırmalarına göre %98 doğruluk sağlayabiliyordu. Zamanında kendi çalıştığım enerji şirketine bu gibi cihaz geliştirilmesini önermiş, İTÜ’den firmalarla görüşmüştüm; ama sonuç alamamıştım. Geçtiğimiz günlerde de, geliştirilmesi için görüştüğüm ve “yapamayız” diyen firma (Nuvia) benzer bir cihazı TR piyasasına sunmuştu. Mail atarak tebrik etmiştim ilgili arkadaşları!


Bölgesel gerginlikler Brent petrolün varil fiyatını 70 dolara dayadı. Trump’ın Suriye ile alakalı vereceği karar da merakla bekleniyor.

ABD’nin Rus alüminyum şirketi Rusal’a getirdiği yaptırım sonrası Glencore yüzde 8.75’lik hisse değişimi planını iptal etti. Rusal’ın hisseleri yaptırım kararı sonrası yüzde 40 düşmüştü (2016 Ekim’den bu yana en düşük seviyeye geriledi hisse değeri). Rus parası Ruble de geriliyor.


Citic Resources Holdings, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nde daha fazla rol alabilmek adına Çin’in Kuzeydoğu’sundaki performansı kötü bazı petrol varlıklarını ve maden sahalarını Kazakistan’a satmak ve karşılığında da Kazakistan’daki bazı enerji varlıklarında kendisine hisse devri yapılması üzerine görüşmeler yürütüyor.


Google, tükettiği elektrik enerjisinden daha çok yenilenebilir enerji satın alma hedefini yakaladı. Google’ın kontrata bağlı yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam gücü 3 GW. En yakın rakibi Amazon ise 1.2 GW civarında.


British Gas, artan toptan satış fiyatları ve yeşil tarife maliyetlerinin etkisiyle enerji fiyatlarını yüzde 5.5 yükseltti.

Ofgem, Iresa firmasına, 40 dk telefonda bekleme süresi gibi şikayetlere ilişkin hususları çözene kadar yeni müşteri yasağı getirdi. ETKB’nin EDAŞ’lara getirdiği çağrı merkezi standartlarını düşününce ülke olarak bazı konularda hakikaten iyi noktalarda olduğumuzu değerlendirebiliriz.

04.04.2018

ABD Başkanı’nın Çin’e açtığı teknoloji odaklı savaşa güneş paneli üretimi açısından bakmak istiyorum ve doğrusu ABD’yi bu konuda ülke çıkarları çerçevesinde haksız bulduğumu söyleyemeyeceğim. Şöyle ki; güneş hücresi ve panel üretiminde 2007 yılına kadar Avrupa, Japonya ve ABD ağırlığı vardı, AR-GE çalışmaları da bu ülkelerce finanse edildi. 2007 yılında, teknoloji yoğun olmayan panel üretiminde Çin’in pazar payı %27 iken, silikon üretiminde %2.5 ve ingot-wafer üretiminde %5’ten küçüktü; ama 2015’e gelindiğinde ezici bir çoğunlukla tüm değer zincirinde en fazla paya sahip ülke olmuştur. Çin’li üreticiler, her zaman olduğu gibi, başlangıçta modül ve cell üretim hatlarını satın alarak bu işe başlamışlardır, zira silikon ve wafer ile ingot üretimi sermaye ve daha teknoloji yoğun. Çin’in iş gücü mobilizasyonunu da yurt dışında eğitim görmüş Çin’liler sağlamıştır. Trina Solar’ın yöneti ekibinin yarısı Çin dışında eğitim görmüştür mesela.

Bir süre sona, rekabet edebilirlik önemli hale gelmiştir ve sahip olunan patent vs önemini yitirmiştir. Zira, artık Çin’liler de bu işi biliyordur ve avantajlıdırlar. Bu çerçevede Avrupalı üreticilerden Almanya menşeli Solar World yüzlerce patentine rağmen anti-dumping uygulamasıyla ayakta durmaya çalışmıştır.

Günümüzde Çin, örneğin otomotiv firmalarına Çin’li üreticilerle yüzde 50 ortaklık şartı koşmaktadır. Bu gibi şeyler de haliyle teknolojinin Çin’e (Çin’lilere) transferine imkan tanımaktadır ve bir süre sonra Çin her şeyi yapabilir hale gelmektedir ki Trump’ın da derdi bu; ama bu savaşı çoktan kaybetmiş olabilirler kendi deyimiyle. İzliyoruz, göreceğiz.


Rus Rosatom, Russia-China Investment Fund for Regional Development (RCIF) ile Rusya’nın Zabaikalsky bölgesinde ortak uranyum madenciliği yapacak. Finansman büyük oranda China National Nuclear Corporation tarafından sağlanacak.


Enel CEO’su Francesco Starace’a göre, RWE ve E.ON yaptığı iş kollarını ayırma girişimi çok riskli (bkz) ve Enel bu 2 Alman şirketinin yolundan gitmeyecek. Hatta, Enel RWE ve E.ON yapılandırması sonrası 5 milyar €’ya kadar satın alma gerçekleştirebilir.


Geçtiğimiz günlerde Şangay Borsasında işlem görmeye başlayan Yuan bazlı ilk petrol tahvilleri sonrası, Reuters’a göre Çin petrol ödemelerini bu sene Yuan ile ödemek için adım atıyor.


Avrupa Birliğinde gaz tüketimi 2017’de 2016’ya göre yüzde 6 artışla 491 bcm olarak gerçekleşti ve 2010’dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. AB ülkelerindeki üretimin azalmasıyla birlikte ithalattaki artış yüzde 11 oldu.

(detaylı bilgi burada)

Öte yandan, emisyon salınımının yaklaşık %45’i Emissions Trading System (ETS) altında regüle edilen AB’de uçaklar hariç tutulmuş verilere bakıldığında ETS altındaki salınımlar 2017’de bir önceki yıla göre yüzde 0.3 arttı. Isınma kaynaklı salınım yüzde 1 düşerken, %2.5’lik ekonomik büyümenin sonucu olarak endüstriyel salınım yüzde 1.8 artış gösterdi.


Tesla gerçekten yenilikçi bir şirket, açık kaynak kodlu MapBox ve Valhalla modüllerinden yararlanarak kendi navigasyon sistemini geliştiriyor; ama bu yenilikçilik üretim aksamalarını gidermiyor ve şirketin hisseleri, büyük oranda son 1 haftada olmak üzere geçtiğimiz ay içerisinde %24’e yakın düştü. Tesla, adeta genlerine işleyen “tesliamat problemleri” nedeniyle bu durumla karşılaşıyor denilebilir (Model 3 üretimi günlük 200 adet seviyesinde ve 350’ye çıkartılmaya çalışılıyor). Bu nedenle de COO arıyorlar Tesla’ya 🙂

İflas ile alakalı haberler de Musk’a güzel bir 1 Nisan şakası fırsatı vermiş diyebiliriz.


BNEF’nin Global LNG Outlook 2018 yayınına göre 2018 yılında LNG ticareti 305 MMtpa’yı geçecek. Çin, bu sene 44 MMt LNG tüketecek ve bunun 22 MMt’si ABD’den (bkz). LNG, bilindiği üzere ABD ile Çin arasındaki 375 milyar USD’lik ticaret açığını azaltmanın en önemli yollarından birisi olarak değerlendiriliyor ve Çin, LNG’nin tamamını ABD’den ithal etse bile bunun karşılığı 6.7 milyar $ civarında (assuming an LNG price of $3 + 115% of Henry Hub).

Çin’li Sinopec de önümüzdeki 6 yıl içerisinde LNG alım kapasitesini 2 katına çıkarmayı planlıyor.


UK’de ve Portekiz’de Nissan Leaf’in fiyatları arttı. Ucuzlaması gerekmiyor muydu bunların, yoksa siparişlere yetişememe endişesinden ötürü bilinçli olarak mı fiyatlarda artışa gidildi acaba?

Bu arada, 5 elektrikli araç Norveç’te kış şartlarında teste tabi tutuluyor ve en iyi performansı Hyundai Ioniq gösteriyor; ama bu, sadece Hyundai’nin 70 kW DC şarj desteğini sunması da önemli bir etmen.

Toyota Japonya’da hidrojen yakıt hücreli otobüsleri satışa sundu. Araçta kullanılan teknoloji Mirai araçlardakine oldukça benzer ve 600 lt hidrojen yakıt tankına sahip 114 kW güçte 2 adet yakıt hücresi çubuğuyla (stack) donatılan araç 9 kW max güç elektriksel güç sağlayabiliyor ve sistemin elektrik beslemesi 235 kWh.


Çin ve Rusya, birbirlerine ait navigasyon sistemleri olan GLONASS ile BeiDou sistemlerinin birleştirilmesini planlıyor. Rusya tarafından işletilen ve 27 uydusunun tamamı aktif olan Glonass sistemi GPS’den sonra dünyanın en büyük navigasyon sistemi. Avrupa Birliği’nin Galileo’su 2016’da devreye alındı ve 2020’de tam kapasite çalışacak.

22.03.2018

Benim için haftanın haberi 283 Nissan Leaf bataryalarının SoH ölçüm sonucu. Araştırdığım ama sağlıklı bir bilgi alamadığım konuyu netleştirmiş oldum; bataryaları 80-20 şarj/deşarj aralığında kullanmak lazımmış. Haber şu şekilde (bkz), 2011-2017 yılları arasında üretilen 283 adet Nissan Leaf’in bataryalarının State of Health (SoH) durumu 1382 kez ölçülmüş. Ölçüm OBD aygıyı ve Leaf Spy uygulamasıyla yapılmış. 14 sayfalık rapordan (bkz) haberin dikkat çektiği kısım şu: 30 kWh kapasiteli bataryalar şarj/deşarj döngüsünden daha çok etkilenirken, 24 kWh kapasiteli olanlar zamandan daha çok etkileniyor. Geçtiğimiz yıl, çatı tipi güneş enerjisi sistemiyle bataryayı entegre etsek, kullanılacak bataryayı yüzde kaç doldurup, yüzde kaça kadar deşarj etmemiz lazım sorusunun cevabını bir türlü alamamıştım (ama ben de hesaplamalarımı 80-20 üzerinden yapmıştım). Zira, batarya kimyasal bir şey ve hakikaten zor; ama haberde, 30 kWh kapasiteli bataryaların şarj/deşarj döngüsünden daha fazla etkilenmesiyle alakalı şu ifadeler kullanılmış: Nissan 2014 sonrası modellerinde %80’e kadar şarj limitini kaldırdı ve kullanıcılar araçları %100’e kadar şarj edebilir hale geldi, böyle olunca da bataryalar daha hızlı degrede olmaya başladı ve batarya en sağlıklı şekilde %80-20 aralığında kullanılıyor. Ayrıca, %100’e kadar şarj, 30 kWh kapasitelide daha fazla hücre olduğundan ısınma nedeniyle de bataryayı kötü etkileyen bir şey.

Güncelleme: Şuradaki içerik ilgilisince kesinlikle okunmalı ve Cüneyt Bey’in LinkedIn paylaşımı altındaki yorumlar okumaya değer.


IEA’ya göre (bkz), enerji sektörü kaynaklı CO2 emisyonu 2017’de %1.4 artarak 32.5 gigaton ile tarihi zirve yaptı. Bu artışın 3’te 2’si Asya ülkeleri kaynaklı. ABD’nin salınımı düşerken, AB geneli olarak bakıldığında emisyonların arttığı görülmektedir.

Global enerji talebi ise 2017’de %2.1 artış göstermiş.


Günlük 7 milyon varil petrol ticareti gerçekleştiren dünyanın en büyük traderı Vitol şirketinin Başkanı (eski CEO’su), OPEC’in arz kısıntısını 2019’da da sürdürmesi gerektiğini söyledi. OPEC de, arz kesintilerinin etkilerinin ölçüm yönteminin değiştirilmesi konusunda Pazartesi günü Viyana’da toplantı yaptı.


Başbakan Binali Yıldırım, gaz dağıtım şebekesinin 62 milyon vatandaşa hizmet verir hale geldiğini söyledi. Bu, nüfusun yüzde 77’sine karşılık geliyor. Birleşik Krallık’ta da hanelerin yüzde 80’i doğal gazla ısınıyor.

Bu arada, OECD ülkelerinde gazın elektrik üretim amaçlı kullanım oranı Çin’e kıyasla yüksek (bkz).


Tesla’nın Güney Avustralya’da tesis ettiği 100 MW/129MWh batarya sistemi o kadar hızlı imiş ki şebekeye verdiği enerjinin %30-40’ı bedavaya gidiyormuş. Yani, Australian Energy Market Operator tarafından belirlenen standartlar nedeniyle Tesla şebeke operatörüne 200 mili sn ile 6 saniye arasındaki enerji nedeniyle fatura kesemiyor.


İsrail’in 2007 yılında Suriye’deki The Cube kod isimli, Deir al-Zour’a yakın konumdaki 40’a 40 mt en ve boya sahip 20 mt yüksekliğindeki nükleer tesise düzenlediği bombalı saldırıyla alakalı detaylar açıklanmış. Uçaklar, bombaları bıraktıktan sonra Türkiye sınırından da geçerek İsrail’e geri dönmüş (video burada).

Haberi ilk gördüğümde bombalı saldırı olduğu aklıma gelmemişti doğrusu.


Elimize gelen hayvansal atık kaynaklı bir biyokütle tesisi projesi nedeniyle, 2017 ve 2018 yılları nihai YEKDEM listesi verilerinden hareketle işletmedeki (kısmi işletmedekiler hariç) hayvansal ve/veya bitkisel atık kullanan tesislerin üretimlerine baktım. 10 projeden 9’unun kapasite faktörü tıpatıp aynı %79.9, bize önerilen tesis de aynı şekildeydi 🙂

Söz konusu 10 projeden 2 tanesi 2015 yılı içerisinde işletmeye alındığı için, 2015 yılı toplam üretimlerini, orantı yaparak elde ettim, kalan 8’i 2015’in 12 ayında üretim yapmış. Sonuç olarak şunu gördüm, 10 projenin ortalamasına göre, bu projeler 2015 yılında, lisansa derç edilen üretimin sadece %41’ini fiili olarak üretmiş. bu oran 2016’da %51.7 olmuş.

Bu sonuca göre, hayvansal atık kaynaklı biyokütle tesisleri HES’lerden çok daha kötü durumda ve belli ki atık temininde belli bir standardı yakalayamıyorlar. Hele ki projelerin yatırım maliyetleri kontrol edilememişse, yatırımcıların çok pişman olduklarını varsayabiliriz; ama kağıt üzerinde ise her şey çok iyi olmalı ki, neredeyse standart şekilde %80 kapasite faktörü öngörülüyor.

Biyokütle
Grafiğin açıklaması:
– Proje adedi: 10
– Projelerin ortalama kapasitesi: 3.05 MWe
– Projelerin lisansa derç edilen üretimlerine esas kapasite faktörü ortalaması: %81
– 2015 yılı fiili üretimlerin ortalaması, lisansa derç edilen üretimlerin ortalamasının yüzde %41’ine karşılık geliyor (örneğin, 6.4 MW’lık bir projede öngörülen üretim 44.8 GWh iken, söz konusu proje 2015’te 14.68 GWh üretim yapmış).
– 2016 yılı fiili üretimlerin ortalaması ise, lisansa derç edilen üretimlerin ortalamasının yüzde %52’sine karşılık geliyor (örneğin, 6.4 MW’lık bir projede öngörülen üretim 44.8 GWh iken, söz konusu proje 2016’da 22.3 GWh üretim yapmış).

Uber, Arizona’da bisikletli bir kadına çarpmış ve maalesef kaza ölümle sonuçlanmıştı. Tempe Polisi, yürütülen soruşturma kapsamındaki ilk açıklamasında, “gözüken o ki, kazada Uber’in hatası yok” minvalinde bir açıklama yapmış. Sylvia Moir, bisikletli kadının aniden yola daldığını söylemiş. Araç kameralarla çevrili malum, görüntüler yayınlansa da kararı biz versek. Yalnız, araç otonom modda olsa da şoförsüz değilmiş. Şoför de işe yaramadığına göre, bence direk Level 5 otonom araçlara odaklanalım, şoför varlığını şart koşmaya falan gerek yok.

Güncelleme: Video yayınlanmış dün, ben görmemişim (YouTube)

Uber’in otonom aracının kazasında yukarıdaki açıklamalardan bambaşka bir video ile karşı karşıya kaldığımızı düşünüyorum. Her türlü donanıma sahip, gece görüş özellikli bir XC90, normalde reklamlara bakarsak otonom özellikli olmayan haliyle bile yaya görünce fren yapması gerekirken, kadına bodoslama dalıyor. Gece görüş sistemi de pasif halde mi nedir çok ilginç, kadın 2 şeritli yolun 3/4’lük kısmını tamamladığı halde sistem kadını farketmiyor. Hiç fren yapmadan üstelik. Çok yazık. Şoför koltuğuna oturtulan kişi de o kadar kilolu ki maalesef, reflekslerinin güçlü olmasını beklemek de saçma olurdu. İlginç.

#WorldWaterDay: 1993 yılında BM Genel Kurulu’nca bugün Dünya Su Günü olarak ilan edildi.

19.03.2018

Açık kaynak kodlu Electricity Map projesi, ülke ülke kaynak bazlı elektrik üretimini ve bu üretimlerin neden olduğu CO2 salınımı anlık olarak paylaşıyor.

Tarayıcı, Android, iOS.

Soğuk havaların geri gelmesiyle, bu hafta için UK elektrik üretimini kömürün domine etmesi bekleniyor. Cuma günü itibariyle kömür doğal gazdan 2 GW daha az kapasitede seyrediyordu. Takip linki


Total SA, Abu Dabi’deki Umm Shaif ve Nasr petrol sahalarının yüzde 20’sini ve Lower Zakum sahasının da yüzde 5’ini 1.45 milyar USD karşılığı satın aldı. Sahaların yüzde 60 hissesi Abu Dhabi National Oil Co’ya ait.

Total SA, web sitesinden yayınladığı basın duyurusunda, Umm Shaif ve Nasr sahalarının petrol üretiminin halihazırdaki günlük 300 bin varilden 450 bin verile çıkarılmasının amaçlandığına değindi.


SolarPower Europe’a göre (bkz) dünya genelinde 2017 yılında 52.8 GW’ı Çin’de olmak üzere toplamda 98.9 GW GES kuruldu. ABD’de 11.8, Hindistan’da ise 9.6 GW GES kuruldu. 2016 yılında dünya genelinde kurulan GES kapasitesi 76.5 GW idi.

EurObserv’ER Wind Energy Barometer 2017 raporuna göre;

  • 2017’de dünya genelinde toplamda 51 GW RES kuruldu, bunun 14.75’i Avrupa’da.
  • Dünya genelinde toplam kurulu güç 2017 sonu itibariyle 539.256 GW oldu (yarım milyon MW geçildi).
  • Avrupa’da en fazla kapasiteye sahip ülke Almanya’nın toplam gücü 55.6 GW iken, takipçilerinden İspanya’nın 23.17, UK’nin 19 ve Fransa’nın 13.6.
  • Nüfus başına kurulu güçte lider Danimarka ve takipçileri İrlanda, İsveç, Almanya.
  • RES geliştiren veya işleten şirketlerin kapasitelerine bakıldığında sıralama şu şekilde (MW):
    • Iberdrola Renovables (Spain) : 16077
    • EDP Renewables (Portugal) : 10652
    • EDF (France) : 9946
    • Acciona Energy (Spain) : 9173
    • E.ON (Germany) : 8610
    • Enel Green Power (Italy) : 8500
    • Vattenfall (Sweden) : 5538
    • Orsted (Denmark) : 4486
    • RWE Innogy (Germany) : 4139
    • WPD AG (Germany) : 4104

RES demişken;

  • Westfalenwind’in Etteln sahasında kullanılan Enercon E-115 tip rüzgar türbinini kanatlarının (blade) kurulumun sonlarına doğru rotorun aşırı hız yapması nedeniyle adeta kırıldı. E-115 tip türbin 3 MW gücünde ve 149 mt HH’ye sahip.
  • 2013 yılında tamamlanan ve dünyanın en büyük off-shore RES’i London Array türbinlerde erken aşınma sorunuyla karşı karşıya. Tadilat için Marine Management Organisation’a başvurulmuş.

Coca-Cola, U.S. State Department ile birlikte başlattığı blockchain projesiyle, şeker tedarik zinciriyle alakalı 2020 itibariyle çocuk işçi, zorla çalıştırılma ve arazi hakları konusunda 28 ayrı ülke özelinde çalışma yürütecek. Projeye, kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Blockchain Trust Accelerator (BTA) da dahil.


Elektrifikasyon

  • Artisan, madencilik sektörüne yönelik %100 elektrikli ağır tonajlı araçlar geliştiriyor, üstelik batarya değişimi (battery swap) mümkün. Mart ayı başlarında piyasaya sürülen Z40 modeli 4 adet elektrik motoruna sahip. İş makinesi denince akla gelen Caterpillar ise, yeniden yapılanma çerçevesinde kapatacağı fabrikalar vs nedeniyle 880 kişinin işine son verecek.
  • Panasonic, Çin’deki batarya hücresi fabrikasında üretime başladığını duyurdu. Prismatic type lithium-ion batarya üretimi yapılan fabrikanın kapasitesine dair MWh esaslı bir bilgi verilmemiş, ama 200 bin araç kapasitelik olduğunu ifade edilmiş.
  • Mercedes-Benz, Tayland’daki bir batarya fabrikasına 100 milyon EUR yatırım yapacağını duyurdu.

E.ON 2017 finansal sonuçlarına ilişkin CEO’nun sunumu (bkz). Şirketin EBITDA’sı;

  • Şebeke tarafında %9 artışla 2.9 milyar EUR
  • Müşteri çözümleri tarafında %24 azalışla 847 milyon EUR
  • Yenilenebilir tarafında %1 azalışla 785 milyon EUR
  • Net borç 20 milyar EUR’a yakın (RWE borcu 20.2 milyar EUR)

olarak gerçekleşmiş.

Engie’nin finansal sunumu burada,

Rüzgarcı EDP’nin finansal sunumu burada,

13.03.2018

Arnold Schwarzenegger, petrol şirketlerini, insanları bilinçli olarak öldürdükleri gerekçesiyle dava etmeyi planladığını söyledi. Sigaranın sağlığa zararının on yıllardır tütün endüstrisince bilinmesine rağmen insanlardan gizlendiğini söyleyen Schwarzenegger, petrol endüstrisinin de 1959’dan bu yana fosil yakıtlar kaynaklı global ısınmanın yaşanabileceğinin ve insanları öldürebileceğini bildiğini ama bir şey yapmadığını vs söylüyor.

Petrol şirketlerine iklim değişikliğindeki rolleri nedeniyle açılan davalar Aramco’nun IPO’sunu da etkiliyor.


VW’nin batarya temini için halihazırda imzaladığı sözleşmelerin toplam tutarı yaklaşık 20 milyar EUR. CEO Matthias Müller bugün VW’nin belirlenen 16 farklı fabrikasında 2022 itibariyle elektrikli araç üretileceğini söyledi.

2017’de 10.7 milyon adet araç satan şirketin CEO’su Matthias Müller, 2017’nin Nisan sonlarında, elektrikli araç piyasasının halen niş (niche) bir pazar olduğunu ve VW’nin EV piyasasını bunun ötesine taşımak amacıyla önümüzdeki 5 yıl içerisinde 9 milyar €’luk yatırım yapacağını söylemişti. Ancak, öte yandan, 22 milyar $ da daha verimli içten yanmalı motor teknolojisi geliştirilmesine yatırım yapacaklarını ifade etmişti. Şirket, projeksiyonlarını artırıyor sanırım.

Batarya demişken;

  • SK Innovation, Macaristan’ın Komárom şehrindeki 430 bin m2 alana sahip batarya fabrikasının temelini 08 Mart’ta attı. 2020 başı gibi seri üretime başlaması beklenen fabrika tam kapasitede yıllık 7.5 GWh batarya imal edebilecek.
  • LG de Polonya’daki tesisinin kapasitesini 3’e katlamayı planlıyor.

Gore Street Capital, dünyanın ilk enerji depolama odaklı fonu, London Stock Exchange listelenecek ve fon, 100 milyon £ toplamayı hedefliyor.


Summit Power International, Mitsubishi ve Diamond Gas International ile MoU imzaladığını duyurdu. MoU kapsamında, Matarbari/Bangladesh’te 3 milyar $’lık LNG-to-power projesi geliştirilecek. Yeniden gazlaştırma kapasitesi 1.5 bcf/d ve 2 üniteden oluşacak kombine çevrim güç santralinin kapasitesi 1200 MW.


Tahminlere göre, 2017 yılında 107 GW GES kuruldu ve toplam kurulu kapasite de 405 GW oldu. China Photovoltaic Industry Association verilerine göre (bkz), Çin’de 2017’de 53 GW GES kuruldu ve toplam kurulu güç 130 GW oldu. Çin, 2016’da 21.3 GW olan ihracatını, 2017’de 37.9’a çıkardı.

GES demişken, ABD’nin en büyük konut/çatı tipi GES geliştiricisi Sunrun 500 milyon USD fon arıyor.


İngiltere’de geçtiğimiz Şubat ayında toplam 660 bin müşteri tedarikçi değiştirdi.

E.ON ile RWE arasındaki varlık değişimi SSE-npower birleşmesini tehlikeye sokabilir.


General Electric ne kadar zor durumdaysa, 126 yıllık geçmişinde ilk kez üst düzey yöneticilerine ilk kez bonus vermeme kararı aldı ve milyonlarca dolar tasarruf sağladı.

Güncelleme: JP Morgan’ın, GE’nin zaten düşürülmüş olan gelir beklentisini yakalayamayabileceğini söyledi.


Larry Page tarafından desteklenen Kitty Hawk, Cora adını verdikleri Vertical Takeoff and Landing (VTOL) yapabilen hibrit (helikoper/uçak) ulaşım aracını tanıttı. Araç, Yeni Zelanda’da test edilecek. Video da burada (YouTube).


#TarihteBugün: 653 kişinin öldüğü, en az 50 bin kişinin evsiz kaldığı 1992 yılındaki Erzincan depreminin 26. yıl dönümü.

Bu arada, Dünya Su Günü (World Water Day) yaklaşıyor, 22 Mart.

08.03.2018

Carbon Brief’de Birleşik Krallık’ın emisyon salınımının 2017 yılında %2.6 düşerek 1890 yılında görülen seviyelere geldiği, bunun 1990 yılında kaydedilen seviyenin ise %38 altında olduğu, bu düşüşte de 2012 yılında elektrik üretimindeki payı %40 civarında olan kömürün 2017’de %7’ye kadar düşmüş olmasının en büyük etkiye sahip olduğu vs yazılı.

Maalesef bu haberleri ciddi şekilde kömür düşmanlığıyla bezeyip veriyorlar; mesela, Carbon Dioxide Information Analysis Center tarafından 1750-2010 yılları arasını gösterir şuradaki grafiğe bakıldığında görülüyor ki, 1945 yılına kadar katı yakıt kaynaklı CO2 salınımı hızla artarken takip eden süreçte adeta left shoulder-head-right shoulder oluştururcasına düşmüş ve aynı dönemde sıvı ve gaz yakıt kaynaklı emisyon salınımları artmış. Toplam CO2 salınımında düşüş kaydedilmiş şüphesiz, ama bu öyle keskin değil.

Mesela, 1858’de kullanılan kömür miktarı ile 1996’da kullanılan yaklaşık aynı (bkz: “Coal continues long slide downward” başlığı altındaki grafik) ve bu 2 yıldaki toplam emisyon salınımı arasındaysa dağlar kadar fark var.

1750-2014 arasına ilişkin kişi başı ve fosil yakıtlı CO2 emisyonu salınımına ilişkin şuradaki grafiklere de bakılabilir ve şuradaki yazı da okunabilir (kömürden üretilen her bir GWh elektrik başına CO2 salınımı 2014’te 903 ton iken, 2016’da 925 ton olmuş, Tablo 5D’ye bakılabilir).

Türkiye’nin durumunu gösterir grafik ise burada.


Fransa Başbakanı Edouard Philippe, Çarşamba günkü bir sunumunda, Fransız firmaların kadın-erkek arasındaki maaş farklarını 3 yıl içerisinde eritmemeleri durumunda cezalandırılacaklarını söyledi. İstatistiklere göre ülkedeki erkekler kadınlardan %9 fazla kazanıyor. Aynı işte eşit maaş ilkesi 45 yıldır yürürlükteymiş, aynı iş ifadesinin nasıl doldurulduğunu bilemiyorum.


Australian Clean Energy Regulator tarafında dün yayınlanan verilere göre, ülke 2017’de çatılara 2016 yılına göre %41 artarak 1057 MW kapasitede GES kuruldu. Çatılara kurulan sistemin gücü son 5 yılda ortalama 3 kW’den 6’ya yükselmiş.


Rusya’dan gaz ithalatında Almanya ve Türkiye ilk iki sırada (bkz). Almanya’nın 2017 yılındaki ihtalatı 53.5 bcm iken, Türkiye’ninki 29 bcm olarak gerçekleşti. 2016 yılında Türkiye’den daha fazla gaz ithal İtalya ise 2017’de Türkiye’ye geçilmiş.

Gas Imports


Özellikle güneş ve rüzgar projelerinde, ekipman maliyetlerindeki düşüşten faydalanmayı teminen ihale düzenlemek yerine, Feed-in-Tariff kapsamındaki fiyatları belli periyotlarla düşürmek suretiyle uygulamaya devam edilse iyi olur muydu? Şurada bununla alakalı bir yazı var, biraz basit kalmış zira FiT fiyatlarını neye göre azaltarak yıllara sari projekte etmişler anlamadım en basitinden, maliyet hesaplamalarındaki baz nedir vs belirsiz; ama fikir olarak okumakta fayda gördüğüm için yazıyorum.


Rick Perry’nin CERAWeek’te kullandığı ifade: “Sıfır emisyon hedefine doğru ilerlerken, gelişmiş ulusumuzun büyümesini düşürmeden emisyonları azaltabiliriz. Inovasyon yapmamıza, nükleer ve hidro gibi sıfır emisyonlu kaynaklara yatırım yapmamıza ve aynı zamanda fosil yakıtları daha temiz kılmamıza izin verin.”

Rahat bırakın adamları 🙂


Ulaşım

  • Zhejiang Geely Holding Group’un patronu Li Shufu, Fiat Chrysler için 22 milyar USD teklif etmiş, ama Fiat bu teklifi ucuz bulmuş.
  • Bilindiği üzere, ABD’de elektrikli araç alımlarındaki tax credit teşviği, herhangi bir üreticinin toplamda 200 bin adet satışa ulaşmasını müteakip 12 ay sonunda bitiyor ve GM bugüne kadar 160 binden fazla araç sattı, dolayısıyla 200 bine 2018 içerisinde ulaşabilecek ve CEO Mary Barra Kongre’ye tax credit’in genişletilmesi çağrısını yaptı ve bunun çok talep edilen EV Chevrolet Bolt’un üretimini artıracağını söyledi.
  • U.K. Rail Safety and Standards Board, Alstom ile hidrojen yakıt hücreli tren üzerinde çalıştığını ve pilot trenin 2019 sonu 2020 başı itibariyle üretilmesinin beklendiğini açıkladı.

Akıllı termostat üreticisi ecobee Amazon’un da katıldığı Series C fonlamasında 61 milyon USD topladı. Ecobee ses ile kontrol edilebilen (smart speaker) bir akıllı termostat üretiyor ve araştırmalara göre ABD’lilerin %16’sı smart speaker sahibi ve 2021’de %55’ininin sahip olması bekleniyor, yani pazar çok büyük.

#TarihteBugün

1957: Süveyş Kanalı yeniden açıldı. Kanal, Mısır tarafından 1956’nın Haziran’ında millileştirilmiş ve bu karar sonrası Ekim ayında İsrail tarafından istila edilmişti, dolayısıyla uluslararası trafiğe kapanmıştı.